geçmeyen idareler bursa ret nihai kesinlik sınırını değeri şartı eksiklikleri

Anahtar kelimeler: Geçmeyen İdareler Bursa Ret Nihai Kesinlik Sınırını Değeri Şartı Eksiklikleri

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

DAVA TARİHİ

: 24.11.2021

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Bursa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Hükme esas bilirkişi kurulu raporuna göre davacıların paylarına ayrı ayrı düşen ve davalı ... aleyhine hüküm altına alınan (hesaplanan) miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle ... vekilinin tüm davacılar yönünden temyiz dilekçesinin reddine karar verildikten sonra, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Bursa ili, ..., Mahallesi 41 77... ve 41 81... parsel sayılı taşınmazlara fiilen kamulaştırmasız olarak el atıldığını, taşınmazların imar planında kent parkı alanında olduğunu belirterek bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırma sonucu hatalı olarak verildiğini, belediyenin taşınmazlara el attığı yönünde hiçbir delil bulunmadığını, kamulaştırmasız el atmadan söz edebilmek için en önemli unsurun idarelerin taşınmaza fiilen ve kalıcı nitelikte el koyması olduğunu, bilirkişi raporunda belirlenen değerin çok yüksek olduğunu, emsal değerlendirmesinin gereği gibi yapılmadığını, farklı mevkilerde olan taşınmazların emsal olarak alınmasının hatalı olduğunu, hesap bilirkişi raporunun yanlı olarak hazırlandığını, dava konusu taşınmazın eylemli el atılmayan kısımlarının da tazminata konu edilmesinin isabetsiz olduğunu, arsa niteliğindeki taşınmazlara değer biçilirken emsal olarak alınan taşınmazların taşınmaza yakın bölgelerde ve benzer özellikte olmaları gerektiğini, emlak vergi rayiç bedellerin asgari değerler olduğunu, emsal değerlendirmesinin usulüne uygun yapılmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunduklarını; ancak incelemeye alınmadığını, müvekkili belediyenin ikame edilen davada taraf olarak gösterilmesinin hukuk kurallarına aykırı olduğunu, kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olmadığını, kent parkı alanında kalan kısmın bakımından sorumlu idarenin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olduğunu, somut emsale göre belirlenen bedelin fahiş olduğunu, uygun emsalin incelenmediğini, Danıştay ve İdare Mahkemelerinin vermiş oldukları kararlarda belirtildiği gibi idarelerin sit alanlarında kumalaştırma yapma zorunluluğunun bulunmadığını, dava konusu taşınmazların fiilen el atılmayan kısımları bakımından görevli yargı yerinin İdari yargı olduğunu, dava konusu tazminat talebinin esastan incelenmesi halinde hakkaniyet ilkesinin uygulanmasını talep ettiklerini, davacıların müvekkili belediye nezdinde herhangi bir hak, alacak ve tazminatı bulunmadığından söz konusu faizden de bahsedilemeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazların tapuda zeytinlik olarak kayıtlı olduğu, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında 1. derece doğal sit sınırı dahilinde "...Parkı" alanında kaldığı, dava konusu taşınmazlardan 41 81... parsel sayılı taşınmaza davalı ... tarafından asfalt, stabilize yol ve bordür yapmak suretiyle fiilen el atıldığı, aynı hukuki sebebe dayalı olarak dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmazlar yönünden Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay 5.Hukuk Dairesinin denetiminden geçen dava dosyaları da dikkate alındığında kent parkı alanında kalan ve ... sorumluluğunda bulunan alan yönünden adı geçen davalının sorumlu tutulması, fiilen el atılmayan kısımlar yönünden proje bütünlüğü doğrultusunda yapılan değerlendirme yerinde olup mahkemece dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu dikkate alınarak ve emsal araştırması yapılarak arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve fiilen el atılan bölüm dışında kalan ancak imar planında bulunan bölümünlerin de proje bütünlüğü gözetilerek bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, imar planlarının yürürlük tarihinden itibaren 5 yılın geçip geçmediğinin denetlenmesi gerektiğini, kent park alanından sorumlu tutulamayacaklarını, husumetin ilgili Bakanlığa yöneltilmesi gerektiğini, maktu harç alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmaz ile aynı kent parkı alanında kalan komşu parsellere ait dosyalar, güncel mevzuat, dava konusu taşınmazla ilgili daha önce açılıp kabul ile sonuçlanan ve kesinleşen kamulaştırmasız el atma nedenine dayalı davalar birlikte değerlendirilip gözetildiğinde taşınmazda kısmen ... Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu fiilen el atma bulunduğu, 2006 yılından itibaren yürülükte bulunan imar planında kent parkı alanında olan dava konusu taşınmazda proje bütünlüğü ilkesi gereği kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği, taşınmazın tasarrufunun kısıtlandığı anlaşıldığından davacıların paylarına düşen bedellere hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A.Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden;

Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B.Davalı ... Vekilinin Temyizi Yönünden;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ...'ndan aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.