Anahtar kelimeler: Aramalara Hasimsiz Zayi Aidat Bulunamadığını Yazildiği Defterinin Katip Pay Konya
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA". ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... -VEKİLİ
:DAVALI
: HASIMSIZDAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
:Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...nin Türk Ticaret Kanunu kapsamında ticari işletme sayılan bir tüzel kişilik olduğunu, Kooperatif faaliyetleri gereği tutulması zorunlu olan ve ortakların kimlik bilgileri, pay durumları, aidat ödemeleri gibi bilgileri içeren Üye Kayıt Defterinin yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, açıklanan nedenlerle ...’ne ait üye kayıt defterinin zayi olduğunun tespiti ile HMK 398 vd. maddeleri uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı tarafa duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliğ edilmiştir.İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;Dava, "Zayi Belgesi Verilmesi" davasıdır.Mahkememizce Selçuk Vergi Dairesine, Konya Ticaret Sicili Müdürlüğüne yazılar yazılmış gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına konulmuştur.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava zayi belgesi verilmesi davasıdır. Zayi belgesi talep edenin öncelikle bir ziya olayının vuku bulduğunu ve bu ziyanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özenin gösterilmiş olduğunu, ziyanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır. (Antalya BAM . HD'nin ... E ... K, Konya BAM . HD.'nin ... E ... K)6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ticari defterleri saklama ve ibraz ile ilgili belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82. maddesi; “(1) Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. (2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır. (3)Açılış ve ara bilânçoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun. (4)Kayıtlar 65'inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır. (6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar. (7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.Her ne kadar kanun metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle, denilerek tahdidi bir sayım yapılmamış ise de, yapılan örnekleme dikkate alındığında belirtilen belgelerin zayi nedeninin kanunda sayılanlara benzer bir vakıa olması gerektiğinde bir şüphe bulunmamaktadır.Somut olayda; Davacı vekili, üye kayıt defterinin müvekkili kooperatifin başkanının intihar etmesi ve bu sebeple kayıt ve defterlerin nerede tutulduğunun ispat edilemediği hasebiyle kaybolduğunun fark edildiğini, bu nedenle söz konusu defterlerin zayi olduğundan bahisle zayii belgesi verilmesi için dava açtıkları belirtilmiş ise de, davacı şirkete ait defterlerin zayi sebebinin kanunda belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı ve hırsızlık benzeri bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davacının kanıtlanmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davacının davasının REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL. Peşin harçtan, başlangıçta alınan 615,40 TL. Harcın mahsubu ile bakiye kalan 116,60 TL. Eksik harcın, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,3-Davacı tarafından yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ... Hakim ...