Anahtar kelimeler: Arazinde Kirazların Tedariği Davaalacak Fiyattan Kiraz Sevki Tahmini Hasat Tedarik
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2022KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 15.03.2007 tarihinden beri faaliyet gösteren ve ... İli ... İlçesinde sahip olduğu tarım arazinde kiraz yetiştiriciliği yapan bir firma olduğunu, davalı şirket ile imzalanan Tarım Ürünleri Tedarik Ve Komisyon Sözleşmesi uyarınca müvekkilinin satıcı sıfatıyla, davalı tarafın alıcı sıfatıyla kiraz tedariği gerçekleştirilmekte ve sözleşme gereği tedarik olunan bu kirazların asıl olarak en iyi fiyattan yurtdışına ihraç edilmesinin amaçlandığını, sözleşme gereği, hasat yapılarak ürünlerin sevki ile müvekkili şirketçe ön fatura kesildiğini, ön faturada ürünlerin tahmini değerlerinin belirlendiğini, nihai satış miktarları ve bedelleri üzerinde mutabakat sağlandıktan sonra gerekirse iade faturası, gerekirse fark faturası kesildiğini, 2022 hasat dönemi itibariyle davalı tarafça alınan, işlenen ve depolanan ürünlerin, yurt dışı ihraç satışlarında ve yurtiçi satışlarında kötü bir şekilde pazarlandığını, ürünlerin depolarda uzun süre bekletilmiş olması nedeniyle zararlarının arttığını, davalı tarafın, müvekkili şirkete tüm satışların tamamlanmasından sonra e-posta yoluyla bir satış tablosu göndererek, bu tablonun kabul edilmesi beklentisine girdiğini, müvekkili şirket tarafından denetime elverişli olmayan ve hatalar içeren tabloya e-posta yoluyla itiraz edildiğini, uyuşmazlığa konu 2022 yılı hasatı kapsamında davalı alıcı firmaya toplam 14,989,986.81 TL tutarında fatura kesildiğini, davalı alıcının 31.07.2022 tarih fiyat farkı açıklamalı 5,009,788.98 TL, 26.08.2022 tarihli fiyat farkı açıklamalı 1,263,306.05 TL olmak üzere toplam 6,270,075,83 TL iade faturası keserek müvekkili şirkete gönderdiğini, iade faturalarına yasal süreler içerisinde Noter vasıtasıyla itiraz edildiğini faturaların karşı tarafa iade edildiğini, taraflar arasında uyuşmazlık miktarının, dosyaya tüm bilgi ve belgelerin ibrazı, kayıtların kontrolü ve bilirkişi heyetince yapılacak incelemeler sonucunda ortaya çıkabilecek mahiyette olduğunu, iade faturasına konu olan toplam 6,270,075.83 TL'nin uyuşmazlık konusu değer olmadığını, bu miktarın ne kadarının aslında müvekkili şirketin hak edişi olduğunun ve ödenmesi gerektiğinin, ne kadarının iade konusu olabileceğinin, yapılacak inceleme ve değerlendirmeler sonucunda ortaya çıkacağını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500.000 TL üzerinden belirsiz alacak olarak başvuru yaptıklarını, ayrıca ihraç satışlarına ilişkin yapılacak hesaplamaların da döviz bazında yapılmasını talep ettiklerini, taraflar arasında münakit 22.05.2021 tarihli Tarım Ürünleri Tedarik Ve Komisyon Sözleşmesinde, tarafların her aşamada bir mutabakat sağlama yükümlülüğü, bilgilendirme yükümlülüğü mevcut iken, taraflar arasında herhangi bir mutabakat sağlanmaksızın, davalı tarafça tek taraflı ve denetime elverişli olmayan bir hesaplama yapılarak iade faturalarının kesilmesi ve müvekkili şirketin alacağından mahsubunun, taraflar arasındaki sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, her aşamada mutabakat sağlanarak sözleşme edimlerinin ifa edilemediği için uyuşmazlık konusunun ortaya çıktığını, ayrıca müvekkili şirketin zarara uğratılması ve bu zararın da giderilmemiş olması neticesinde, müvekkili tarafından sözleşmenin yeni dönem için yenilenmeyeceği hususunda fesih beyanının davalı şirkete gönderilerek sözleşme yeni dönem itibariyle sona erdirildiğini beyan ederek; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla; gerçek değerin yapılacak inceleme sonucunda ortaya çıkacağı dikkate alınmasıyla; şimdilik 500.000 TL belirsiz alacak üzerinden; öncelikle müvekkili şirketin uğratıldığı zarar miktarının ve alacaklarının bilirkişi marifetiyle tespitini, zarara konu miktarın ve alacakların müvekkili şirkete ödenmesine hükmedilmesini, alacakların ödenmesi gereken tarihten başlamak üzere ticari temerrüt faizine de hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Alacak miktarı fatura ile belirli olduğundan davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, HMK'nın 107/1. maddesinde, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklının hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabileceğinin belirtildiğini, davaya konu olan somut uyuşmazlıkta; taraflar arasında yapılan Sözleşme'nin 4. ve 5. maddelerinde taraflar arasındaki ödemeler ve faturalama işlemlerinin ayrıntılı bir biçimde düzenlendiğini, müvekkili şirketin yaptığı satış miktarı, satış fiyatları, davalının komisyon oranı ve bu satışlardan mahsup edilmesi gereken giderlerin belli olduğunu ve bütün bu bilgilerin davacı tarafla da paylaşıldığını, dava dilekçesinde de "Davalı taraf, müvekkil şirkete tüm satışların tamamlanmasından sonra e-posta yoluyla bir satış tablosu göndererek..." şeklindeki ibarelere yer verilmek suretiyle davacının taraflar arasında alacak verecek tutarının belirlenmesine esas olacak tüm verilerden haberdar olduğu hususunun ikrar edildiğini, davacı tarafından müvekkiline gönderilen .... Noterliğinin 01.09.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde da alacak miktarının 6.270.075,83 TL olduğu net bir biçimde gösterildiğini, hal böyle iken, davacının uyuşmazlık konusu tutarın yargılama sırasında yapılacak incelemeler sonucunda belirleneceğini ileri sürüp belirsiz alacak davası açmasının tutarsız olduğunu, bu nedenle, davanın öncelikle HMK'nın 114/1-h maddesinde öngörülen dava şartı yokluğundan dolayı reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının taraflar arasında mutabakat sağlanmadan tek taraflı ve denetime elverişli olmayan hesaplamalara dayalı iade faturaları kesildiği yönündeki iddiasının asılsız olduğunu, dava dilekçesinde müvekkili şirket tarafından düzenlenen iade faturalarına itiraz gerekçesi olarak "bilgilendirme ve mutabakat sağlama yükümlülüğünün" yerine getirilmemiş olması gösterildiğini, ancak iade faturalarının yanlış, gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği veya hatalı hesaplama yapıldığına dair herhangi bir iddianın ileri sürülemediğini, sırf bu durumun dahi, davacının davasını tamamen keyfi ve haklı bir dayanağı olmadan açtığının açık bir göstergesi olduğunu, kabul anlamına gelmemek ile birlikte mutabakat yapılmamış olması da tek başına davacının bir zarara uğradığını ispatlayan bir husus da olmadığını, bu durumda davacının zararını somut ve yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, davacının dava konusu yaptığı her iki iade faturasının, taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olarak müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini, sözleşmenin 4/a maddesinde davalının sevkıyatı gerçekleşen kirazları ebadına göre tasnif edip yurt dışına satacağı ve FOB (veya CİF) satış fiyatı üzerinden %10 komisyon alacağı, 2., 5/h ve 6/d-k maddelerinde de satış işlemlerinin maksimum fiyat avantajıyla gerçekleştirilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığını, davalıya (alıcı) ürünlerin piyasa koşullarında oluşabilecek en yüksek fiyat üzerinden satma yetkisi verildiğini, sözleşmenin 4/f maddesi ile davalının (alıcı) müşterilerine kesmiş olduğu fatura üzerinden maliyetleri (alıcı komisyonu, müşteri komisyonu, nakliye bedelleri ve diğer giderler) düştükten sonra satıcıya kalan bakiyenin ödemesini yapacağının hüküm altına alındığını, sözleşmenin 4/b maddesinde alıcının (davalı) "yetiştiricilik kaynaklı belgelendirilebilir kalite kusurlarından (kurt, kalıntı)" sorumlu olmayacağı ve aynı maddenin f/6. bendinde de satıcının (davacı) ününden kaynaklı her türlü kalite kusurundan kaynaklanan bu bedellerin satıcıya yansıtılacağının ifade edildiğini, düzenlenen iade faturalarının, sözleşme hükümleri çerçevesinde hazırlanıp davacıya verildiğini, dolayısıyla ortada, sözleşme hükümlerine aykırı herhangi bir durumun söz konusu olmadığını, davacı tarafından düzenlenen 14.989.986,81 TL tutarındaki faturanın, sözleşmenin 5/c maddesi uyarınca hasat döneminde sevk irsaliyesiyle birlikte düzenlenen ve tahmini satış bedeli üzerinden düzenlenen bir fatura olduğunu, davacının hak ettiği tutarın belirlenmesine esas alınamayacağını, ürünün kalitesi ve gerçek satış fiyatı belli olmadan düzenlenen bu tahmini faturanın davacının gerçek alacağının kaynağı olarak sunulamayacağını, taraflar arasındaki gerçek alacak/verecek durumu sözleşmenin 4/f maddesi uyarınca hasat dönemi sonunda ve müşterilere kesilmiş olunan faturalar üzerinden maliyetler düşüldükten sonra ortaya çıkacağını, davacının zararına dayanak olarak hasat dönemi içinde düzenlenen tahmini faturayı ileri sürmesinin, sözleşme hükümlerine ve taraflar arasında ve sektörde yıllardır uygulanan teamüle aykırı olduğunu, sözleşmede yer alan "mutabakat zorunluluğu"na ilişkin kurallar açısından da sözleşmeye aykırı bir durum bulunmadığını, sözleşme hükümleri bir bütün olarak değerlendirerek yorumlandığında, uyuşmazlık konusu iade faturalarının düzenlenmesi konusunda taraflar arasında mutabakat zorunluluğu olduğuna dair bir sonucun çıkarılmasının mümkün olmadığını, iade faturalarının taraflar arasında varılacak mutabakata dayalı olarak düzenleneceğine dair sözleşmede herhangi bir pozitif kural bulunmadığını, davacı tarafın da iddiasına ilişkin olarak sözleşmede yer alan pozitif bir kuralı dava dilekçesinde gösteremediğini, ayrıca sözleşmede mutabakat alınmasının gerekli olduğu belirtilen tüm hususlarda davacı şirketin söz konusu dönemde Genel Müdürlüğünü ifa eden kişinin de sözlü mutabakatının alındığını, sözleşmede mutabakatın şekli konusunda özel bir hükme yer verilmediğini, ancak, taraflar arasındaki güven ve uygulanagelen teamül gereği, mutabakatların, sözlü olarak alındığını, bu durum, TTK'nın 2. maddesine de uygun olduğunu, sözleşmede ürünlerin satış fiyatı konusunda müvekkili şirkete tam bir yetki verilmiş olmasına, bu konuda davacının mutabakatının alınması zorunluluğu bulunmasına rağmen, müvekkilinin davalı dış piyasadaki olumsuz koşullardan, davacının ilgili dönemdeki Genel Müdürü Kamer Erkan ile müvekkili şirketin Satış ve Pazarlama Koordinatörü Yiğit Gökyiğit arasındaki WhatsApp yazışmaları ile davacıyı haberdar ettiğini, bütün aşamalarda gerek ürünün satış fiyatı ve gerekse diğer masraflar konusunda karşı tarafı bilgilendirdiğini, onların yetkili temsilcilerinin de sözlü onaylarının alındığını, dava konusu iade faturalarının, satılan ürünlerdeki alıcının sorumluluğunda bulunan yetiştirmeden kaynaklı kalite nedenlerine dayalı olarak müşteri tarafından yapılan fiyat indirimleri ve 2022 yılında dış piyasada yaşanan olumsuz fiyatlar nedeniyle düzenlendiğini, dış piyasada 2022 yılında yaşanan ekonomik sıkıntılar, kiraz fiyatlarının ihraç fiyatında önceki yıllara göre düşme yaşanmasına neden olduğunu, Türkiye geneli kiraz ihracatının miktar (ton) olarak 2021 ve 2022 yılı verileri karşılaştırıldığında; Almanya'da %38, diğer ülkelerde %9 oranında düştüğünü, buna rağmen müvekkili şirketin marka değeri ve pazarlama çalışmaları neticesinde kirazları Türkiye'nin ortalama birim ihracat fiyatı olan 2,22 Euro/kg'nın üzerinde bir fiyatla; 2,70 Euro/kg üzerinden satıldığını, davacı tarafın tüm bu hususları göz ardı ederek 2021 yılındaki piyasa koşullarını baz alarak hak iddia ettiğini, sözleşme hükümlerine göre, yetiştirme aşamasından kaynaklanan kalite bozukluklarından satıcı (davacı) sorumlu olup bu nedenle ürünün satıldığı müşteri tarafından yapılan kesintilerin de alıcı (davalı) tarafından satıcıya yansıtılması gerektiğini, taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu iade faturalarının temelinde de ürünün satıldığı müşterilerden kaliteye ilişkin itirazların yapılması ve bu nedenle satış fiyatında meydana gelen değişikliklerin sözleşmenin 4/f-6 maddesi uyarınca satıcıya yansıtılması durumu yattığını, kaliteye ilişkin problemler ise hasat dönemi içinde ürünlerin yetiştirildiği bahçenin aşırı yağış alması ve bu nedenle hasadın gecikmesi nedeniyle ortaya çıktığını ve bu durumun, davalı tarafından davacıya zamanında bildirildiğini, yağış almış olması nedeniyle kirazlar üzerinde ne gibi etkiler olabileceğinin atanacak bilirkişi raporuyla da açıkça tespit edilebilecek nitelikte olduğunu, müşterilerden gelen kalite itirazına ilişkin raporlar ve analizlerin, müvekkili şirket tarafından gönderilen denetçiler tarafından da teyit edildiğini ve sürece ilişkin tüm bilgi ve belgelerin davacı tarafla da paylaşıldığını, tüm sürecin davacı tarafça bilinmesine ve davacı tarafın görevlendirdiği kişinin paketleme esnasında gözlemci olarak bulunmasına rağmen bu durumdan söz edilmeden iade faturalarına itiraz edilmesinin ve akabinde dava açılmasının, davacının kötü niyetini gösterdiğini, dava dilekçesinde; kötü pazarlama ve ürünlerin depoda uzun süre bekletilmesi nedenlerine yer verilerek zararın arttığının ifade edildiğini ancak bunlara ilişkin davacı tarafından herhangi bir somut delil sunulmadığını, sözleşmenin 5/e maddesi uyarınca ihraç kalitesinde olmayan çıkma niteliğindeki ürünlerin iç pazara satışından davalının herhangi bir komisyon almayacağı, dolayısıyla davalının ürünleri mümkün olduğunca ihraç pazarlarında satmasının kendi menfaatine olduğu hususunun da gözden önünde bulundurmak gerektiğini, iç piyasadaki fiyatların dış piyasadan daha iyi olması nedeniyle müvekkilinin, kendi aleyhine olarak ancak davacının menfaatini düşünerek bir kısım malların iç piyasada satılmasına razı olduğunu ve böylece alması gereken komisyon hakkından bir nevi feragat ettiğini, davacı tarafından müvekkilinin kötü pazarlama yapmak suretiyle zarara neden olduğu yönündeki itirazının kötü niyetli olduğu ve tutarlı olmadığını, ürünlerin iç pazarda satılmasında müvekkilinin en ufak bir menfaati bulunmadığını, müvekkili şirketin ürünlerini en hızlı biçimde paketlediğini, hiçbir gecikmeye mahal olmaksızın en kısa zamanda ihraç etme gayretinde olduğunu, davacının, ürünlerin hasadından satışına kadar geçen süreç içinde davalının ürünleri uzun süre depoda beklettiğine dair herhangi bir itirazı da olmadığını, ürünlerin normal koşullarda hangi zaman dilimi içinde paketlenmesi gerekiyor ise bu sürelere dikkat edilerek paketlendiğini, dava dilekçesinde, temerrüt tarihinden itibaren ticari faiz talep edildiğini, davacının temerrüt iddiasını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının ticari faiz istemesinin mümkün olmadığını, sözleşmenin 5/d maddesinde tarafların temerrüdü halinde yasal faiz uygulanacağının hüküm altına alındığını, davacının temerrüt faizi olarak ticari faiz talep etmesinin, sözleşmeye açıkça aykırı olduğunu, davacının davasının öncelikle dava şartı yokluğu (hukuki yarar) nedeniyle reddine, esasa girilmesi durumunda ise davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde; Arabuluculuk son tutanağını, taraflar arasında imzalanan █████/2021 tarihli Tarım Ürünleri Tedarik ve Komisyon Sözleşmesi'nin, .... Noterliği'nin █████/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ve █████/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin, .... Noterliği'nin █████/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin fotokopilerinin sunulmuş olduğu, █████/2023 tarihli dilekçesi ekinde; davacı şirket tarafından davalı şirkete düzenlenen █████/2022 tarihli 810.600,00 TL bedelli, █████/2022 tarihli 598.400,00 TL bedelli, 53.678,26 TL bedelli, 19.893,90 TL bedelli, 982.390,00 TL bedelli, █████/2022 tarihli 22.400,34 TL bedelli, 1.021.390,00 TL bedelli, 55.621,87 TL bedelli, 918.460,00 TL bedelli, █████/2022 tarihli 38.579,61 TL bedelli, 923.220,00 TL bedelli, 50.631,51 TL bedelli, 852.610,00 TL bedelli, 1.004.220,00 TL bedelli, 59.644,18 TL bedelli, 658.020,00 TL bedelli, 55.741,94 TL bedelli ve █████/2022 tarih 6.864.485,20 TL bedelli faturaların fotokopilerinin sunulduğu görüldü.Davalı vekilinin █████/2023 tarihli dilekçesi ekinde; 2021 ve 2022 yılına ait ihracat verilerini gösterir tablonun █████/2022 tarihli Türkiye İstatistik Kurumu'nun dış ticaret istatistiklerine ilişkin rapor listesinin, taraflar arasındaki whatsapp konuşmalarının, davacı şirkete komşu işletmelerin 2022 yılı Haziran ayına ait ... İklim İstasyon verilerinin çizelgesinin çıktılarının, taraflar arasında imzalanan █████/2021 tarihli Tarım Ürünleri Tedarik ve Komisyon Sözleşmesi'nin, aynı tarihli Gizlilik Sözleşmesi'nin, Ek Protokol'ün, ... Noterliği'nin █████/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ve █████/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin, .... Noterliği'nin █████/2022 tarih ... yevmiye numaralı, █████/2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin ve .... Noterliği'nin █████/2022 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin fotokopilerinin sunulmuş olduğu görüldü.Mahkememizin █████/2023 tarihli celsesinde; tarafların Türk Ticaret Kanunun hükümleri gereğince tutmakla yükümlü oldukları ticari defter kayıt ve belgeleri, icra dosyası, tarafların iddia ve itirazlarının belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin █████/2023 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;"İncelenen davacı ve davalı firmalarına ait 2022 yılı Ticari defterlerin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun tasdik edildiği,Dava konusu olan faturalardan 26.08.2022 tarih ... numaralı 1.263.306,05.-TL tutarındaki ve “fiyat farkı” açıklamalı faturanın resmi defter kayıtlarına davacı ... A.Ş. tarafından 26.08.2022 tarih ve 403 yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu,Dava konusu olan 31.07.2022 tarih ... numaralı 5.009.788,98.-TL ve “fiyat farkı” açıklamalı faturanın davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. tarafından 31.07.2022 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu,26.08.2022 tarih ... numaralı 1.263.306,05.-TL tutarındaki ve “fiyat farkı” açıklamalı faturanın resmi defter kayıtlarına davalı .... A.Ş. tarafından 26.08.2022 tarih ve ... yevmiye numarasıyla ticari defter kayıtlarına alınmış olduğu,Davalı alıcının iade faturası kesmesinin taraflar arasında sözleşme uyarınca uygun olmadığı,Sözleşme uyarınca Satıcı ve alıcı taraflar öncelikle hasat edilen tonaj konusunda karşılıklı mutabakat alınmaksızın zaten ilk faturanın düzenlenemeyeceğinin anlaşıldığı,Alıcının sözleşmeye göre ancak pestisit kalıntılarının Avrupa Birliği'nin belirlediği sınırlar dahilinde olmaması halinde ürünü almama hakkı olduğu ve/fakat bu durumun da ancak ön fatura düzenlenmeksizin mümkün olduğu, işbu dava da bu anlamda bir itilafın olmadığının görüldüğü,14.989.986,81 TL bedelli faturalara ilişkin olarak, 27.06.2022 tarihinden (son sevkiyat) itibaren 30. günde 45. günde ve 60. günde ödenmesi gereken fatura alacaklarının toplamda 6,270,075.83TL kısmının ödenmediği, bu tutarların davalı tarafından iade faturaları düzenlemek suretiyle ödemesinin kabul edilmediği, fakat taraflar arasındaki sözleşme uyarıca bu tutarların ödenmesi gerektiği,Davacının davalı taraftan talep ettiği 6.270.075,83 TL'nin ödenmesi gerektiği ve davalı tarafın bu tutardan sorumlu olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri, bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin █████/2023 tarihli, davacı vekilinin █████/2023 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesini sunmuş oldukları görüldü.Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde davacı ve davalı itirazları doğrultusunda dosyanın yeniden mevcut bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyetinin █████/2024 tarihli ek raporunda sonuç ve özet olarak;"Davalı alıcının iade faturası kesmesinin taraflar arasında sözleşme uyarınca uygun olmadığı,Davacının davalı taraftan talep ettiği 6.270.075,83 TL'nin ödenmesi gerektiği ve davalı tarafın bu tutardan sorumlu olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri, bilirkişi ek raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin █████/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesini, davacı vekilinin █████/2024 tarihli davalı vekilinin bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarına beyan dilekçesini sunmuş oldukları görüldü.Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde, dosyanın resen seçilecek 3 Ziraat Mühendisi, 1 Mali Müşavir, 1 Sözleşme alanında uzman bilirkişi heyetine tevdine dair karar verildiği, bilirkişi heyetinin █████/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;"1. İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı Ticari defterlerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğu, ticari defterlerinden olan envanter defterinin dava dosyasına ibraz edilmemesinden dolayı davacı şirketi davacı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığına dair takdirin sayın mahkemeye ait olduğu,2. İncelenen davalı şirkete ait 2022 yılı Ticari defterlerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2022 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğu, ticari defterlerinden olan envanter defterinin dava dosyasına ibraz edilmemesinden dolayı davalı şirketin 2022 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığına dair takdirin sayın mahkemeye ait olduğu,3. Davacı ve davalı şirketin 2022 yıllarına ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde;-Davalı şirket tarafından düzenlenen 31.07.2022 tarihli ... numaralı 5.009.788,98 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı ve 26.08.2022 tarihli ... numaralı 1.263.306,05 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı 2 adet e-Faturanın taraflar arasında ihtilafa neden olduğu,-Davacı şirketin ihtilafa konu olan 31.07.2022 tarihli ... numaralı 5.009.788,98 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı faturayı ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, ihtilafa konu olan faturayı kabul etmeyerek ... Noterliği 05.08.2022 tarih ve ... yev. Nolu ihtarnamesiyle davalı yana ihtar ederek iade ettiği, davacı şirketin ihtilafa konu olan 26.08.2022 tarih ... numaralı 1.263.306,05 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı faturayı ise 26.08.2022 tarihinde... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı,-Davalı şirketin ihtilafa konu olan 31.07.2022 tarih ... numaralı 5.009.788,98 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı faturayı 31.07.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalı şirketin ihtilafa konu olan 26.08.2022 tarih ... numaralı 1.263.306,05 TL tutarlı “fiyat Farkı” açıklamalı faturayı ise 26.08.2022 tarihinde ... yevmiye numarasıyla ticari defterlerinde kayıt altına aldığı,4. Kalite - yağış ilişkisi yönünden, dosyaya sunulan yağış kayıtlarındaki 2022 yılı Haziran ayı toplam yağış miktarlarının ... web sayfasından alının 1930-2024 ölçüm periyodunda ... ilinde Haziran ayı ortalama yağış miktarının altında olduğu ve sunulan yağış miktarının kalite kaybı yönünden anlamlı bir etkisi olmayacağı,5. Hasat, işleme, sınıflandırma, fiyatlandırma konularında sözleşme hükümlerinde belirtilen hükümler açısından değerlendirme ile ayrıca belirttiğimiz tespitler yönünden hesaplamalar (brüt hasıla, döviz kuru hesaplamaları, masraf ve komisyonlar gibi) uzmanlık alanımızın dışında olduğundan sözleşme yönünden değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı,6. Heyetimiz teknik üyeleri tarafından Kalite - yağış ilişkisi yönünden, dosyaya sunulan yağış kayıtlarındaki 2022 yılı Haziran ayı toplam yağış miktarlarının ... web sayfasından alının 1930-2024 ölçüm periyodunda ... ilinde Haziran ayı ortalama yağış miktarının altında olduğu ve sunulan yağış miktarının kalite kaybı yönünden anlamlı bir etkisi olmayacağı kanaatine varıldığı, hasat, işleme, sınıflandırma, fiyatlandırma konularında sözleşme hükümlerinde belirtilen hükümler açısından değerlendirme ile ayrıca belirttiğimiz tespitler yönünden hesaplamalar (brüt hasıla, döviz kuru hesaplamaları, masraf ve komisyonlar gibi) uzmanlık alanımızın dışında olduğundan sözleşme yönünden değerlendirme ve hesaplama yapılmadığı, Teknik tespit doğrultusunda davalının iade faturası kesmesinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı,Tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu," yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri, bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesini, davacı vekilinin █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna karşı beyan ve davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarına beyan dilekçesini, davalı vekilinin █████/2025 tarihli ek beyan dilekçesini sunmuş oldukları görüldü.Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline HMK 107/2 kapsamında alacağın tam olarak belirlemesi yönünden beyanda bulunması için 2 haftalık kesin süre verilmesine" dair karar verildiği, davacı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesi ile; 4.000.000,00 TL alacağın ihtarname tarihi olan 01.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari temerrüt faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği ve tamamlama harcının yatırıldığı, mahkememizin █████/2025 tarihli ara kararı ile dosyanın talep artırım neticesinde heyete tevdi edildiği, davalı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesi ile davacının talep arttırım dilekçesine karşı itiraz dilekçesini, davacı vekilinin █████/2026 tarihli beyan dilekçesini, davalı vekilinin █████/2026 tarihli beyan dilekçesini, davacı vekilinin █████/2026 tarihli beyan dilekçesini ve davalı vekilinin █████/2026 tarihli beyan dilekçesini sunmuş oldukları görüldü.Dava; taraflar arasında düzenlenen █████/2021 tarihli sözleşme nedeniyle davacının zararının ve alacağının davalıdan tahsili talebine ilişkindir.Davacı ile davalı arasında █████/2021 tarihli tarım ürünleri tedarik ve komisyon sözleşmesi yapıldığı, yapılan bu sözleşme ile davacı tarafın davalı tarafa kiraz tedariği sağlamakta olduğu, yapılan hasatlar sonrasında davacı tarafın ön fatura ile ürünlerin tahmini tutarlarını belirlediği, mutabakat sonrasında ise gereken durumlarda iade faturası veya fark faturası olarak davalı tarafa fatura kesildiği,Dava konusu 2022 yılı hasatlarında ise davacı tarafın davalı alıcı firmaya 14.989.986,81 TL tutarında fatura kesildiğini, davalı tarafın ise 6.270.075,83 TL iade faturası kestiği ve davacı tarafa gönderdiğini beyan ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlık konusunun ise davalı alıcı firma tarafından davacıya iade edilen faturalar neticesinde iddia edilen hak edişlerin tutarları noktasında olduğunun anlaşıldığı,Davalı beyanları incelendiğinde, iade faturalarının düzenlenme sebebinin sözleşme kapsamında satın alınan ürünlerin yetiştirme kaynaklı kalite sebepleri ve sözleşme tarihi olan 2022 yılında meydana gelen ekonomiyi etkileyen dış piyasa olumsuzlukları olmasıyla birlikte kiraz ihracatının sözleşme tarihi itibari ile savaşların başladığı, bu sebeple kiraz ihracat piyasasının değişkenlik gösterdiği ayrıca taraflar arasında mutabakat sağlanmamasının iade faturaları yönünden kabul edilmemesinin haklı bir gerekçesi olmayacağı hususu yönünde beyanlarda bulunduğu,Dava konusu uyuşmazlık yönünde inceleme yapmak üzere mahkememizce alanında uzman bilirkişi heyeti görevlendirilmiş olup bu hususta █████/2023 arihli alınan bilirkişi raporu ile tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, davacı ve davalının ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, bahse konu uyuşmazlığın iki adet fiyat farkı açıklaması ile düzenlenen 1.263.306,05 TL ve 5.009.788,98 TL tutarında olan faturalardan kaynaklı olduğunun tespit edildiği, 1.263.306,05 TL tutarlı fiyat farkı açıklamalı faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı defterlerinde ise her iki faturanın da fiyat farkı açıklaması ile kayıtlı olduğunun tespitlerinin yapıldığı, ayrıca bilirkişi raporu ile zirai olarak yapılan incelemede; alıcı davalıya teslim edilen dava konusu kirazlarda meydana gelen kalite düşüklüğünün sebebinin depo süreci koşulları veya hasat dönemi yağış kaynaklı olup olmadığının değerlendirilmesinin yapılamadığı sonucuna ulaşıldığı, tüm bu sebepler ile davacı alacağının mevcut olduğu, davalının iade faturası düzenlemesi sözleşmeye aykırı olacağı görüşüne ulaşılmış olup, davalı tarafında yapılan itirazlar neticesinde sözleşmesel ve sektörel yeniden inceleme yapılmak üzere ek rapor alınmış olup, dosyaya sunulan █████/2024 tarihli ek rapor ile görüşlerde değişiklik meydana gelmedği anlaşılmakla,Taraflar tarafından yapılan itirazların yeniden değerlendirmesi kanaatine mahkememizce varılarak dosya yeni bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ile tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, █████/2023 tarihli alınan rapor ile kayıtlar yönünden farklılık bulunmadığı anlaşılarak, zirai bakımdan yapılan incelemede güncel meteoroloji kayıtları da göz önüne alınarak yağış durumları da incelenerek kalite düşüklüğüne sebep verip vermediği incelenmiş olup , resmi kayıtlar ile tespit edilen yağış miktarının kirazlardaki kaliteyi etkilemediği görüşü mahkememize sunulmuş olup,Dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi kök ve ek raporları da dikkate alındığında, taraflarca yapılan itirazların bilirkişi kök ve ek raporları ile yeniden değerlendirildiği ve dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporlarında herhangi bir çelişkinin meydana gelmediği, davalının davacıya keşide ettiği iade faturasının, taraflar arasında yapılan tedarik sözleşmesine uygun olmadığı kanaatine mahkememizce varıldığı, zira davalı tarafından keşide edilen faturaların gerekçelerini ispatlayacak nitelikte delillerin dosyada mevcut olmadığı, sözleşme konusu kirazlardaki kalite düşüklüğünün sebep olan dış etkenlerin ispatının gerçekleşmediği, ayrıca sözleşme tarihi itibari ile dünya piyasasında meydana gelen dış etkenlerin piyasaya etkisinin ne kadar olduğu hal kayıtları ve güncel piyasa rakamları ile alanında uzman bilirkişilerce bilirkişi raporunda değerlendirildiği, bu piyasa koşullarının iade faturasının haklılığını ispat edemediği, davalı tarafın düzenlemiş olduğu iade faturalarının açıklanan bu sebepler ile tek taraflı olduğu ve sözleşmeye aykırı olduğu görüşüne ulaşılarak dava değer arttırım dilekçesi dikkate alınarak taleple bağlılık ilkesi gereğince davanın kabulüne karar verilerek 4.000.000 TL yönünden ihtarname tebliğ şerhi bulunmadığından faiz başlangıç tarihi dava tarihi esas alınmış olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2022/... sayılı dosyasından arabuluculuk gideri olarak sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı ve davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek, ilerde sarf kararı düzenlenmesi halinde arabulucuya ödenecek olan ücretin davalı aleyhine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davacının davasının kabulü ile;4.000.000,00.-TL alacağın ihtarnamenin tebliğ şerhi sunulmadığından dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 273.240,00-TL karar ve ilam harcından, 8.538,75-TL peşin harç ve 59.772,00-TL tamamlama harcının toplamı olan 68.310,75-TL'nin mahsup edilerek eksik kalan 204.929,25-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereği hesap ve takdir olunan 554.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan; 40.000,00-TL bilirkişi ücreti, 342,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar, 11,50-TL vekalet harcı, 80,70-TL başvurma harcı, 8.538,75-TL peşin harç, 59.772,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 108.744,95-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıranlara iadesine,6-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığı ancak sarf kararı düzenlenmediği görülmekle (Dosya No: 2022/...); Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenecek olan 2022 Yılı Arabuluculuk Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,Sarf kararı düzenlendiğinde; arabuluculuk ücretinin tespit edilenden eksik/fazla olması durumunda bakiye miktarın iadesine ya da tahsiline ilişkin talep halinde işlem yapılmasına,Dair, taraf vekillerin yüzüne karşı, (davalı vekili e duruşma sistemi üzerinden) kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy çokluğuyla verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır