Anahtar kelimeler: İiddianin Deney Deşarj Önlem Numune Tarafımıza Limit Konulu Kanalizasyon Akabinde
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026I.İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... tarafından, ... tarihinde müvekkili olan şirkete ait ...’in kanalizasyon bağlantı noktasından numune alındığını, bu numune alımı işleminden sonra davalı kurum tarafından 269 gün boyunca herhangi bir işlem tesis edilmediğini, bu sürecin ardından ... tarihinde yeniden numune alındığını ve akabinde ... tarihli deney raporu ile bazı değerlerin mevzuatta öngörülen deşarj limit değerlerinin üzerinde olduğu iddia edildiğini, sürecin akabinde, ... tarihli ve ...-...-...-... sayılı “Kirlilik Önlem Payı” konulu yazı tarafımıza gönderildiğini, yazı içeriğinde müvekkili olan şirket hakkında ... TL Kirlilik önlem payı tahakkuk ettirildiği bildirildiğini, söz konusu tebliğin alınmasının akabinde ... tarihinde zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı ... tarafından ilk numune alma işlemi ... tarihinde gerçekleştirildiğini, bu tarihten 269 gün sonra, ... tarihinde ise yeni bir ölçüm yapıldığını, davalı kurum tarafından hazırlanan Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarjı Yönetmeliği’nin 21. Maddesi ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Numune Alma ve Analiz Metotları Tebliği uyarınca, atıksu deşarjlarının denetiminde asgari numune alma sıklığı açıkça düzenlendiğini, debi parametresine göre bu ölçümlerin belirli aralıklarla yapılması zorunlu olduğunu, buna rağmen davalı idare, ilgili mevzuata aykırı davranarak numune alma periyotlarına uymadığını ve ölçümleri usule aykırı şekilde gerçekleştirdiğini, müvekkili olan şirkete ait işletmenin Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı'nda ortalama atıksu debisi 398 m³/gün olarak belirtildiğinden, ayda bir ya da dört ayda bir denetlenmesi gerekirken, davalı kurumun bu yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması kendi idari kusurundan kaynaklandığını, davalı idarenin kendi ihmal ve kusurunun sonucu olarak ortaya çıkan durumun müvekkili olan şirkete yüklenmesi hukuken mümkün olmadığını, asgari denetim sıklığına riayet edilmemesi nedeniyle, KÖP hesabı usul ve esaslar bakımından mevzuata aykırı şekilde gerçekleştirildiğini; bu durum, hukuka aykırı, hatalı ve fahiş bir bedelin müvekkili olan şirket adına tahakkuk ettirilmesi sonucunu doğurduğunu, davalı tarafça alınan numune, yönetmelik ve düzenlemelere aykırı şekilde alındığını, köp bedeline hükmedilemeyeceğini, otel sezonluk olarak hizmet verdiğini, yapılan köp hesabı hatalı olduğunu, otelin kapalı olduğu kış döneminde 50m3/günlük debinin üzerinde atıksudan bahsedilemeyeceğini, bu şartları sağlamayan dönemin hesaba dahil edilmesi hukuka aykırı kabul edileceğini, numunelerin davalı kuruma ait laboratuvarda yapılması hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile davalı tarafça tahakkuk ettirilen ... TL KÖP bedeline ilişkin borcumuzun olmadığının tespitine, kötü niyetli şekilde borç tahakkuk ettiren davalı kurum aleyhine %20' den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. SAVUNMANIN ÖZETİDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İdari para cezalarının, devletin idari kurumları tarafından verilen para cezaları olduğunu, idari para cezası verebilecek kurumlarının: Bakanlıklar, belediyeler, emniyet, kaymakamlık, valilik, sosyal güvenlik kurumu, Genel Müdürlükler gibi ... olduğunu, müvekkili olan ..., ... (...) ..., Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kurulan, 2560 Sayılı İSKİ Yasasına tabi 2560 Sayılı Yasa’ya, 3305 Sayılı Yasa’nın 3. maddesiyle eklenen ek 5. Madde hükmü gereğince kamu tüzel kişiliği olan müstakil bütçeli bir kamu kuruluşu olduğundan müvekkili olan kurum tarafından verilmiş olan para ceza cezaları birer idari nitelikte olduğundan kesilen para cezaları da idari para cezası niteliğinde olduğu, diğer bir deyişle sulh ceza mahkemesi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre yapılan bazı soruşturma işlemleri ile bu işlemlere yapılan itirazlar ve idari nitelikte bazı işlemlere itirazları inceleyen bir hakimlik/mahkeme olarak görev yaptığını, dolayısıyla mahkememizde ikame edilen eldeki dava; "bir idari para cezası olduğundan" mahkememiz tarafından işin esasına girilmezden evvel iş bu davanın öncelikli olarak "görev" yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili olan Kurum kayıtlarına davaya konu ... ...'in numune alma aralığının 4 ay olduğunu, davaya konu İlgili işletmenin ... tarihinde ... yılı yaz sezonu kapanış yapacağını belirten dilekçesi ve ... tarihinde ... yılı yaz sezonu açılış dilekçesine istinaden işletmenin kapalı olduğu tarihte numune alınmadığını ve açılış dilekçesi vermesi sonrasında müvekkili olan Kurum tarafından numune alma planı doğrultusunda ... tarihinde numune alındığını, müvekkili olan kurum tarafından gönderilen posta evrakları ... vasıtası ile gönderildiğini, teslimatın sorumluluğu hususunda sorumluluk ...'ye ait olduğunu, teslim alan kişinin kim olduğu bilgisi müvekkili olan Kurum ... ne geri bildirim yapılmadığını, söz konusu sorumluluk müvekkili olan kuruma atfedilemeyeceği, söz konusu ... tebligatının kime teslim edildiğini taraflarınca da bilinmek gibi bir mecburiyet içermediğini, evrak teslim alan kişi imza sahibinin kim olduğuna dair incelenmesi husunda posta işlemleri ile sorumlu ... ile irtibat kurulması gerektiğini, söz konusu ilgili tebligatın kime ve ne şekilde iletildiğine ilişkin sorumluluk müvekkili olan kuruma atfedilemeyeceğini, müvekkili olan kurum tarafından uygulanan KÖP tahakkuk uygulamaları, "Çevre Kanunun"da geçen kirleten öder ibaresine istinaden ... ... Yönetmeliği'nde belirtildiğini, olan formüle göre hesaplandığını, müvekkili olan kurum tarafından yapılan uygulama kanunen geçerli bir uygulama olduğunu, Kirlilik Önlem Payı Hesabının nasıl olduğu hususundan alınan değerler ve hesaplanan çarpanlara ilişkin tablo, bilgi ve belgeyi mahkememize sunduklarını, söz konusu hesaplama KÖP katı madde parametresine göre hesaplandığını, Özel yetkileri bulunan kurum personelleri tarafından alınan numuneler, Genel Müdürlüklerinin, Laboratuvar Şube Müdürlüğü bünyesinde bulunan Çevre Koruma Kontrol Müdürlüğü Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite olduğunu, Çevre ve Ölçüm Analizleri Yeterlik Belgesine Sahip Çevre Şehircilik Bakanlığınca yetkili laboratuvarda incelemeye alınmakta, alınan numuneler soğuk zinciri korunarak analiz alanına getirildiğini, analiz sonuçlarında yanlışlık olmasının beklenmesi mümkün olmadığını, bu nedenlerle, tüm hukuki ve cezai hakları saklı kalmak üzere öncelikle iş bu davanın görev yönünden reddine, usule ve esasa ilişkin tüm itiraz ve savunmaları neticesinde müvekkili olan kurum aleyhine haksız açılan davacının davasının reddine, mahkeme harç ve giderleri ile birlikte avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLERDavacı abonenin kirlilik önlem payı tahakkukunda dair ... kayıtları,... Jandarma Komutanlığı kayıtları,Yüksek Çevre Mühendisi bilirkişi raporu,Yüksek Çevre Mühendisi bilirkişinin ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; Atıksuların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliğinin 6. Bölüm de Altyapı Ruhsat Payı, Kullanılmış Su Uzaklaştırma Bedeli Ve Kirlilik Önlem Payıkısmında söz konusu limit değerlerinin aşılması durumunda Kirlilik Önlem Payı (KÖP) alınacağı belirtildiğinden ... tarafından deşarj limitini aşan (... ...) ile ilgili olarak 2 adet KÖP bedeli olarak toplam ...-TL hesaplandığı, KÖP bedelinin mevzuat hükümlerine uygun olarak tesis edildiği kanaati bildirilmiştir.İş bu bilirkişi raporu tarafımdan tanzim edilmiş olup UYAP Bilirkişi portalından Sayın Mahkemeye sunulup, 22 (yirmiiki) sayfa olarak yüklenmiştir." şeklinde görüş ve kanaatinde bulunmuştur.IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇDava, kirlilik önlem payına(köp) ilişkin tahukkuk işlemine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.Taraflar araasındaki uyuşmazlığın davacı kurum tarafından ...-... tarihleri arasında kirletici kaynak olduğundan bahisle kirlilik önlem payı taahakku kapsamında davalı tarafın isteği üzerine alındığı iddia olunan numune ve analiz ücreti ile birlikte kirlilik önlem payı tahakkuklarının tahsiline dair başlatılan Antalya Genel İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı icra dosyasına vaki davalı itirazının iptalinin gerekip gerekmediği noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.... ... Yönetmeliğinin;16. maddesinde;"Yararlanma Onayı ve Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı (BKKR) (1) Debisi 1 m3/gün den fazla olan endüstriyel atıksu kaynaklarının ve atıksu debisi 50 m3/gün üzerinde olan konvansiyonel parametre ihtiva eden işletmelerin kanalizasyon şebekesinden yararlanması ...’ın yazılı onayına bağlıdır. Onay şartları endüstriyel atıksu kaynaklarına ...'ça verilecek "Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı" nda belirlenir. Ruhsatta belirtilen koşullar dışında, kanalizasyon şebekesinden yararlanmak yasaktır. Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 37’ de tanımlanmış olan hususlarla ilgili "çevre izni" ilgili kanun ve yönetmeliklerde tanımlanmış kurum ve kurullarca verilir.(2)Atıksu karakterini tespit edebilmek için, tesis çıkışından atıksu kaynağının faaliyet ve özelliklerine göre İdarece tespit edilecek şekilde numune alınır ve analiz gerçekleştirilir. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamamış ise, söz konusu kuruluşa deşarj limitlerini sağlayıncaya kadar KÖP uygulanır. Analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise, söz konusu kuruluşa "Bağlantı Kalite KontrolRuhsatı" verilir.(3)Yeni kurulacak veya henüz ruhsat almamış endüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynakların, Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı almak üzere ...'a başvurması mecburidir.(4)Kanalizasyon şebekesine bağlıendüstriyel atıksuyu veya debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar,tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak için İdareye başvurmak zorundadırlar. Bu süre sonunda ruhsat başvurusu yapmayan işletmeler, ruhsat alınıncaya kadar kirlilik önlem payı öderler.(5)Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı ile ilgili usul ve esaslar Yönergesinde belirtilmektedir.(6)Ruhsat işlemlerinin tamamlanması ve onayı için belirlenmiş bulunan ruhsat ve kontrol harçları Tarifeler Yönetmeliğinde belirlenmiştir.(7) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı işlemleri için işletmeden alınan tüm numunelerin analiz ücretleri ilgili işletmeden tahsil edilir.(8)Başvuru sahibi atıksu kaynağı, verilen süre içinde ön arıtma veya arıtma tesisi projesini ...'a onaylatmak, tesisi kurmak ve izin belgesinde belirtilen limitleri sürekli sağlayacak biçimde çalıştırmakla yükümlüdür.(9) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatı alan işyerleri, ruhsatta belirtilen koşulları sağlamakla yükümlüdürler. Ruhsat sahibi olmak, koşulların sağlanmaması ile oluşacak cezai ve hukuki müeyyidelerden kurtulmayı temin etmez. Denetlemelerde aksi uygulamalar tespit edildiğinde ilgilisi uyarılır. Gerekirse ruhsat iptali yoluna gidilir ve endüstriyel atıksu üreten bölümün faaliyetinin durdurulması yetkili kurumdan talep edilir.21. Maddesinde de; (1) Atıksu kaynağı, İdarenin isteğidoğrultusunda, ruhsata tabi tüm deşarjları için, deşarj yerinde, kolayca ulaşılabilen ve numune almaya müsait bir kontrol bacası inşaa eder. Kontrol bacasının yapısal özellikleri ...'ca belirlenir.(2) Ön arıtma veya arıtma tesisi yükümlülüğü olan atıksu kaynakları, ani dökülme ve deşarjların tespiti ve daha anlamlı numune alma işlemini sağlayabilmek üzere tesis çıkışında, deşarj veya kanala bağlantı öncesi bir kontrol veya dengeleme tankı yapmak ve işletmek zorundadırlar. Madde 13' te tanımlanan seyreltme yasağı bu tanklar içinde geçerlidir. Kontrol veya dengeleme tanklarının hacim vb. yapısal özellikleri yönergede belirlenir.(3) Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatına tabi tüm atıksu deşarjlarının debi miktarlarına göre kontrol ve izleme tablosu aşağıdadır.Debi Miktarına Göre Numune Alma ve İzleme Tablosu Debi (m3/gün) ... tarafından endüstriyel tesis denetime esas asgari numune alma sıklığı ... tarafından konvansiyonel parametreye sahip işletme denetime esas asgari numune alma sıklığı≤ 50Dört ayda bir-51-200İki ayda bir Altı Ayda bir 201-1000Ayda bir Dört Ayda bir1001-10000On beş günde birÜç Ayda bir> 10000Haftada ikiİki Ayda bir"Aynı yönetmeliğin 25. Maddesinde; (1) Atıksu özellikleri, Tablo II’ deki limitlerin üzerinde olan ve arıtma yükümlülüğü bulunan veya bulunmayan endüstriyel atıksu kaynakları ile debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklar Kirlilik Önlem Payı (KÖP) öderler.(2)Atıksu kaynakları atıksuları ile ilgili ön arıtma kurmaları istendiği ve izin verildiği halde verilen süre içinde arıtma tesisi kurmadığı, arıtma tesisi kurduğu halde işletmediği, işlettiği halde limitleri sağlayamadığında yönetmelikte ön görülen şartları sağlayıncaya veya atıksu kaynağı işletme bu yönetmelik esaslarına göre kaldırılıncaya veya faaliyetine son verinceye kadar kirlilik önlem payı öderler.(3)Endüstriyel atıksu kaynakları ve debisi 50 m3/gün üzerindeki konvansiyonel atıksuyu olan kirletici kaynaklarruhsata tabi her bir deşarj için ayrı ayrı değerlendirilmek üzere yönetmeliğin Tablo II’ yeuygun olmadığının tespiti halinde veya ...'ın öngördüğü önlemleri bu maddelerde istenilen ölçülerde sağlayıncaya kadar Kirlilik Önlem Payı öder.(4)BKKR başvurusu için yapılan tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ruhsat almak zorunda olup ruhsatını almayan kanalizasyon şebekesine bağlı debisi 50 m3/gün üzeri olan konvansiyonel parametreler içeren kirletici kaynaklarruhsat alıncaya kadar Kmax değeri 2 olacak şekilde, endüstriyel atıksu kaynakları ise Kmax değeri Tablo III’ teki değerler üzerinden kirlilik önlem payı öderler. Konuyla ilgili detaylar Yönergesinde belirtilmektedir.(5)Kirlilik Önlem Payı ile ilgilihesap yöntemi aşağıdadır.a)KÖP=AxTxBxKxQ Bu formülde;KÖP= Kirlilik Önlem Payını (TL)A = KÖP Katsayısını, katsayı ile ilgili esaslar yönergesinde belirtilmektedir.T = KÖP tahakkukuna esas alınacak süre (gün), bu süre ilgili Yönergesindeki esaslara göre hesaplanır.B = ... Yönetim Kurulu'nca her yıl için tayin edilen atıksu birim fiyatı (TL/m3)Q = Kirlilik Önlem Payı'na tabi olacak atık su debisini (m3/gün) K = (C-Ct)olarak tanımlanan kirlilik katsayısını ifade eder.CtBurada;C = En yüksek kirletici parametrenin konsantrasyon değeri.Ct = Aynı kirletici parametre için Tablo II’ de teklif edilen limit değeri göstermektedir.b)Kirletici konsantrasyonları Tablo II’ de belirtilen limit değerlerin üzerinde birden fazla parametre olması durumunda, her bir parametre için ayrı ayrı kirlilik katsayısı hesap edilir ve maksimum olan kirlilik katsayısına göre kirlilik önlem payı hesabı yapılır.(6)Kirletici kaynak tarafından gerekli tedbirlerin alınması süresince tahakkuk ettirilecek KirlilikÖnlem Payı'na ilişkin Kmax katsayıları Tablo III’ te verilmiştir. Buna göre;22K< Kmax ise; K=KK> Kmax ise; K=K max alınarak KÖP hesaplanır.(7)Ön Arıtma veya Arıtma Tesisi yapmış olan firmalar için aşağıdaki formüle göre KÖP tahakkuku yapılır. Kirlilik Önlem Payı tahakkuku için Ka=(Ca-Ct)/Ct katsayısı esas alınır.Burada;KÖP=A x T x B x Q x Ka Ka = Ca-CtCtCa: Arıtma tesisi çıkışından uygunsuzluğa esas olan en yüksek Ca-Ctoranını veren parametrenin iki analizin ortalama konsantrasyon değeridir. CtKa< Kamax ise; Ka=Ka Ka> Kamax ise; Ka=Kamax olarak alınır.(8)-a)Arıtma tesisinin yetersiz kaldığı veya arıtma tesisi revizyonun yapıldığı halde bir veya birkaç kirlilik parametresinin yönetmeliğin Tablo II' deki limit değerlerin altına indirilemediği durumlarda, İdarenin de uygun görmesi halinde, eşdeğer kirlilik yükü hesabı yapılmak suretiyle firmanın atıksu deşarjına izin verilebilir. Deşarj izni, KÖP uygulanmak suretiyle gerçekleşen atıksu debisi yerine eşdeğer debi dikkate alınarak yapılır. Eşdeğer debi hesabı aşağıdaki formülasyon kullanılmak suretiyle yapılır.Ct x Qt = Ca x QBu formülasyonda eşdeğer debiyi Qt ifade etmektedir. Dolayısıyla; Eşdeğer Debi: Qt = Ca x Qşeklinde hesap edilir. Ctb)... ... atıksu sisteminin herhangi bir kısmında eşdeğer debi uygulamasından dolayı olumsuz şartların oluşması durumunda, İdare tarafından bu uygulama sonlanır.c)Uygulamanın iptalinden dolayı işletmeler herhangi bir hak talep edemezler ve Tablo II’ deki deşarj limitlerini sağlamakla yükümlüdürler.(9)Kirlilik önlem payı ile ilgili uygulama esasları Yönergesinde belirtilmektedir." şeklinde hükümler bulunmaktadır.Eldeki davada; davalı ... ... A.Ş.' ne ait ...'den ... tarihinde alınan atıksu numunelerinde kimyasal oksijen ihtiyacı değerlerinin deşarj limit değerinin üzerinde çıkması üzerine davacının ... tarih ve ... sayılı yazı ile uyarıldığı, ... tarihinde alınan numune sonucu değerlerin deşarj limit değerinin üzerinde devam etmesi ile ... – ... tarihleri arasındaki dönem için ... tarih ve ... sayılı yazı ile Kirlilik Önlem Payı tahakkuku yapıldığı, davacının bağlantı kalite kontrol ruhsat belgesi bulunduğu, davalının kirlilik önlem payı tahakkuklarının mevzuata uygun gerçekleştiği hüküm vermeye ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile belirlenmekle, davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile artan ... TL harcın talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,6-Artan gider avansının HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,Dair, Davacı vekili ile Davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır