Anahtar kelimeler: Tabloda Bonoya Bonolardan Bononun Bono Murisi Başkan Yazim Açmıştır Katip
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AT.C.ADANA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVALILAR
: 1- ... - ...2- ... - ......3- ... - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVA
: Menfi TespitDAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2023KARAR YAZIMTARİHİ
: ...I- DAVA1. Davacı vekili 18.02.2021 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine menfi tespit davası açmıştır. Dilekçeye göre; aşağıdaki tabloda gösterilen üç bono davacı tarafından düzenlenerek davalıların murisi –davacının yakın arkadaşı- ...’ya verilmiştir.Bu bonolardan 17.07.2018 tanzim 20.11.2018 ödeme tarihli 150.000 TL tutarlı bonoya dayalı olarak Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı dosyası ile takip başlatılmıştır. Bu bononun karşılığı ...’ya davacının ... hesabından 26.07.2018 tarihinde yapılan havale ödenmiş olup bedelsizdir. Ödeme makbuzu ekte sunulmuştur (banka dekontu).17.08.2018 tanzim 26.01.2020 ödeme tarihli 120.000 TL tutarlı ve 17.07.2018 tanzim 22.12.2018 ödeme tarihli 300.000 TL tutarlı diğer iki bono davacı ile ...’nın birlikte ortak olacakları bir işle ilgili olarak karşı tarafa güven vermek (teminat) amacıyla verilmiştir. Bu iki bono karşılığında davacıya bir şey verilmediği için bedelsizdir.Bunlardan ayrı olarak davalılardan ... ve ... Adana 5. SHM 2020/... sayılı ilamı ile ...’nın mirasını reddetmiştir.Dava konusu bonoların bedelsiz olduğu ileri sürülerek bonolar nedeniyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.DÜZENLEYENLEHTARTANZİM TARİHİÖDEME TARİHİTUTARVAKIA......17.07.201820.11.2018150.000Ödeme (Dekont)......17.07.201822.12.2018120.000Teminat......17.08.201826.01.2020300.000TeminatII- SAVUNMA1. Davalılar vekili 17.03.2021 tarihli cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre; davalılar ... ve ... Adana 5. SHM 2020/... sayılı kararı ile babaları ...’nın mirasını reddetmiştir. Bu nedenle bu iki davalıya husumet düşmemektedir.Müteveffa ile davacı arasında benzer iş alanları nedeniyle birçok ticari ilişki olmuştur. Dava konusu senetler bu ticari ilişkiler nedeniyle düzenlenmiştir. Senetlerin karşılığı müteveffa hayattayken tahsil edilmediği gibi vefatından sonra da ödenmemiştir. Takip konusu senede karşı yapıldığı ileri sürülen ödeme (banka havalesi) senet miktarına, senetteki vadeye uymamaktadır. Bu nedenle ödeme iddiası gerçekten uzak ve kötü niyetlidir.Taraflar arasında birden fazla borç ilişkisinin bulunduğu bedelsizlik ve teminat senedi iddiaları yönünden ispat yükünün davacı tarafta olduğu belirtilerek reddine ve %20 tazminata karar verilmesi talep edilmiştir.III- DELİLLER1. Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı dosyasının incelenmesinden; ..., ... ve ... tarafından ... aleyhine 28.01.2020 tarihinde 185.498,23 TL alacağın tahsili talebiyle kambiyo takibinde bulunduğu görülmüştür. Takip mahkememizde dava konusu olan bonoya dayanmaktadır.2. Adana 7. Noterliğinde düzenlenen 21.01.2020 tarih ... yevmiye sayılı mirasçılık belgesine göre 16.01.2020 tarihinde vefat eden ...’nın mirasçıları ... (altsoy), ... (altsoy) ve ...’dır (eş).3. Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/... sayılı dosyası. ...’nın 16.01.2020 tarihinde vefatının ardından mirasçıları ... ve ... 21.01.2020 tarihinde başvuru yaparak ...’nın mirasını reddettiklerini bildirmiştir.4. Adana C. Başsavcılığının 2022/... No.lu SoruşturmasıDavacı tarafın davalılar hakkında bedelsiz kalan senedi kullanma suçlamasıyla yaptığı başvuru üzerine Adana C. Başsavcılığı 2022/... soruşturma No.su ile yapılan soruşturma sonucunda 21.10.2022 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Karara yapılan itiraz Adana 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.05.2023 tarih 2023/... değişik iş sayılı kararı ile reddedilmiştir. Soruşturma sırasında davalıların senetlerin bedelsiz olduğuna ilişkin bir ikrarları görülmemiştir.IV- GEREKÇE1. Yeni Şikayet İbraname İddiasıDavacı vekili 19.07.2023 tarihli duruşmada yeni bir delile (Av. ... imzalı ibraname) dayalı olarak Adana C. Başsavcılığına 04.07.2023 başvuru yaptıklarını belirterek bu şikâyetin sonucunun beklenmesini talep etmiştir.Davacı vekilinin belirttiği 03.02.2020 tarihli Av. ... imzalı ibraname ... Ltd. Şti vekili Av. ... ile ... mirasçıları vekili arasında düzenlenmiş olup bu belge Adana C. Başsavcılığı 2022/... soruşturmasında verilen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karara yapılan itirazda Sulh Ceza Hakimliğine sunulmuştur. Belgenin içeriğinde dava konusu bonolara ilişkin hiçbir açıklama olmadığı gibi taraflarla bağlantısı da bulunmamaktadır. Bu nedenlerle bu talep yargılamayı uzatmaya yönelik kabul edilerek yerinde görülmemiştir.2. Yemin DeliliDavacı taraf dava konusu vakıaların (ödeme/teminat senedi) ispatı açısından delil listesinde yemin deliline de dayanmıştır.Yemin kati delillerdendir. Yemin konusu, davanın çözümü bakımından önem taşıyan, çekişmeli olan ve kişinin kendisinden kaynaklanan vakıalardır. Bir kimsenin bir hususu bilmesi onun kendisinden kaynaklanan vakıa sayılır. Yemin için davet edilen kimse, tayin edilen gün ve saatte mahkemede geçerli bir özrü olmaksızın bizzat hazır bulunmaz yahut hazır bulunup da yemini iade etmez ya da yemini eda etmekten kaçınırsa yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayılır. Yemin edecek taraf gerçek kişi olup, yeminden evvel ölür veya fiil ehliyetini kaybederse yemin teklif edilmemiş sayılır (HMK m 230).Somut olayda davacı taraf takip konusu 150.000 TL tutarlı bono bedelinin 26.07.2018 tarihli banka havalesi ile ödendiğini, diğer iki bononun ise karşılığında bir şey alınmadan, ortak girilecek bir iş için teminat amacıyla ...’ya verildiğini ileri sürerek bu iddiaların ispatı açısından yemin deliline dayanmıştır. Bono lehtarı ... 16.01.2020 tarihinde vefat etmiştir. Ödeme iddiası ve bedelsizlik/teminat senedi iddiası ...’nın kendisinden kaynaklanan vakıalardır. HMK 230. Maddesindeki yemin edecek taraf gerçek kişi olup, yeminden evvel ölür veya fiil ehliyetini kaybederse yemin teklif edilmemiş sayılır düzenleme dikkate alınarak bu delil kabul edilmemiştir.3. Mirası Ret (Davalılar ... ve ...’ya Karşı Açılan Dava)Davalılar ... ve ... 21.01.2020 tarihinde Adana 5. SHM 2020/... sayılı ilamı ile ...’nın mirasını reddetmiştir. TMK 613. Maddesine göre altsoyun tamamının mirası reddetmesi halinde, bunların payı sağ kalan eşe geçer.Somut olayda ...’nın altsoyu olan davacılar ... ve ...’nın mirası reddetmesi nedeniyle bunların payı bir başka ifadeyle ...’nın mirasının tamamı eşi ...’ya geçmiştir. Bu nedenle davalılar ... ve ... dava konusu üç bonoda mündemiç tutarı miras yoluyla iktisap etmemiştir. Davalılar vekili müvekkillerinin mirası reddetmesi nedeniyle onlar hakkındaki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuş olmakla birlikte bu iki davalı diğer mirasçı ... ile birlikte 28.01.2020 tarihinde davacı aleyhine kambiyo takibi başlatmıştır. Bu nedenle husumet yokluğu savunması yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle davalılar ... ve ... takip dayanağı bono ile dava konusu diğer iki bonodaki hakkı iktisap etmediğinden bu davalılar yönünden menfi tespit istemi kabul edilmiştir.4. Davalı ...’ya Karşı Açılan DavaMenfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı (alacaklı) tarafa düşer. Davalının alacağını ispatlaması gerekir. İmzası ikrar edilmiş bono alacağın varlığını ispatlayan kati delillerdendir. Alacak bonoya dayanıyorsa davacının (menfi tespit isteminde bulunanın) temel ilişkiye dayanarak bedelsizlik savunmasında bulunması mümkündür. Somut olayda davacı taraf takip konusu bono karşılığının ödendiği diğer iki bononun ise teminat amaçlı düzenlendiği ve bedelsiz olduğu iddiasıyla menfi tespit isteminde bulunmuştur. Bu olguları ispat yükü davacı tarafa düşmektedir.4.1 Ödemeye (Banka Dekontu) Dayalı Bedelsizlik İddiasıDavacı taraf 17.07.2018 tanzim 20.11.2018 ödeme tarihli 150.000 TL tutarlı bono bedelinin 26.07.2018 tarihinde banka kanalıyla ödendiği iddiasında bulunmuştur. Davalı taraf ödeme (bedelsizlik) iddiasını kabul etmemiştir. Delil olarak sunulan ... Adana Şubesinin imzasız/onaysız dekont çıktısına göre ...’na ait hesaptan 26.07.2018 saat 14:22:52 tarihinde ...’ya ait hesaba 153.400 TL gönderilmiştir. Dekontta ödeme nedeni konusunda bir açıklama yer almamıştır.Takip/dava konusu bononun ödeme tarihi 20.11.2018 banka kanalıyla yapılan ödeme ise bu tarihten yaklaşık 4 ay öncedir (26.07.2018). Dekontta ödemenin takip/dava konusu bono için yapıldığına dair bir açıklama yoktur. TBK 102. Maddesine göre “Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır”. Ödeme tarihinde bono bedeli muaccel olmadığından ve ödeme dekontunda bu konuda bir açıklama bulunmadığından ödemenin bono için yapıldığının davacı tarafça yazılı senetle ispatlanması gerekmektedir. Davacı taraf bu konularda ilave ispat yükümlüğünü yerine getirmemiştir. Bu nedenlerle dekonttaki ödemenin ödeme tarihindeki mevcut/muaccel bir borç için yapıldığı ve takip/dava konusu bono için yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç itibariyle takip konusu bonoya yönelik bedelsizlik iddiası ispatlanmamıştır.4.2 Teminat Senedi İddiasına Dayalı Bedelsizlik İddiasıDava konusu diğer iki bononun (17.08.2018 tanzim tarihli 120.000 TL tutarlı ve 17.07.2018 tanzim tarihli 300.000 TL tutarlı) davacı ile ...’nın birlikte ortak olacakları bir işle ilgili olarak karşı tarafa güven vermek (teminat) amacıyla düzenlendiği (tarafların iradesinin senette belirtildiği şekilde olmadığı) iddiasının 6100 sayılı HMK 200 ve 201. maddesi uyarınca senetle veya diğer kati delillerle ispatlanması gerekmektedir.Bono lehtarının vefatı nedeniyle bu konuda yemin deliline dayanılamayacağı yukarıda 2. Maddede belirtilmiştir.Davacı tarafın davalılar hakkında bedelsiz kalan senedi kullanma suçlamasıyla yaptığı başvuru üzerine Adana C. Başsavcılığı 2022/... soruşturma No.su ile yapılan soruşturma sonucunda 21.10.2022 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir. Karara yapılan itiraz Adana 4. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.05.2023 tarih 2023/... değişik iş sayılı kararı ile reddedilmiştir. Soruşturma dosyasında davalıların ikrar niteliğinde bir beyanları bulunmamaktadır.Davacı taraf dava konusu iki bononun teminat amaçlı düzenlendiği konusunda yazılı belge sunmamış ve ispat yükümlüğünü yerine getirmemiştir.Bu nedenlerle ispatlanmayan bu davanın reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.IV- KANUN YOLLARI6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır.İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir.H Ü K Ü M1- Davanın kısmen kabulü ile Adana 1. İcra Müdürlüğünün 2020/... sayılı takibi nedeni ile davacının davalılar ... ve ...’ya borçlu olmadığının tespitine. Aynı takip nedeni ile davalı ...’ya yönelik menfi tespit isteminin reddine.2- ... tarafından ... emrine düzenlenen;a- █████/2018 tanzim, █████/2018 ödeme tarihli 300.000 TL tutarlıb- █████/2018 tanzim, █████/2020 ödeme tarihli 120.000 TL tutarlıBonolar nedeni ile davacının davalılar ... ve ...’ya borçlu olmadığının tespitine. Aynı bonolar nedeni ile davalı ...’ya yönelik menfi tespit isteminin reddine.3- Davalı tarafın %20 tazminat isteminin reddine.4-Alınması gereken 28.690,20 TL ilam harcından, 9.221,85 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 19.468,35 TL harcın davalılar ... ve ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,5- 6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 61.800,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan alınarak, davacıya verilmesine,7-Davalı ... lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 77.400,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ...'ya verilmesine,8-Davacı tarafından yatırılan 9.221,85 TL peşin harcın davalılar ... ve ...'dan alınarak, davacıya verilmesine,9-Davacı tarafından harcaması yapılan 17 tebligat gideri 192,50 TL, 59,30 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 251,80 TL yargılama giderinden davanın kabulüne tekabül eden 195,84 TL'nin davalılar ... ve ... 'dan alınarak, davacıya verilmesine,10-HMK'nun 297/ç bendi uyarınca artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.Başkan ...E-İmzaÜye ...E-İmzaÜye ...E-İmzaKatip ...E-İmza