Anahtar kelimeler: Davazayi Tutmuş Yangında İtfaiye Sağlamış Ekte Unvanlı Öğrenilmesinin Zayi Görüleceği
T.C.
İSTANBUL16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; işbu davanın .../İstanbul adresinde faaliyet gösteren, ... unvanlı, ... vergi numaralı şirkete ait ticari defterlerin 18.10.2024 tarihinde çıkan yangında zayi olması nedeniyle, bu durumun aynı tarihte öğrenilmesinin ardından 30 günlük hak düşürücü süre içinde açılmış olduğunu, müvekkili şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na uygun olarak ticari defterlerini tutmuş ve gerekli şartların tamamını sağlamış olduğunu, ekte sunulu...Belediye Başkanlığı İtfaiye Daire Başkanlığı'nın 21.10.2024 tarih ve .../.../../... sayılı İtfaiye Olay Raporu'nda görüleceği üzere 181.0.2024 tarih ve saat 05.26'da alınan ihbar üzerine olay yerine varıldığında park halinde bulunan ... plakalı otomobilin ve işyeri önünde yığılı bulunan muhtelif tekstik malzemelerinin alevli şekilde yandığı, zemin üzerine 4 katlı binanın zemin katında bulunan müvekkili şirkete ait yatak imalathanesine de yangının sirayet ettiği tespit edildiğini, itfaiye ekiplerinin müdahalesi sonucu yangın yaklaşık 5-6 saat sürmüş ve saat 10.55’te kontrol altına alındığını, ancak bu yangından müvekkilinin işyeri yanmış ve müvekkilinin büyük bir zarara uğramış olduğunu, yangın nedeniyle müvekkilinin işyeri ile ilgili 2021 Yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defterinin, 2021 Yılı Alış, Satış Faturaları Ve Makbuzların, 2022 Yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defterinin, Pay Defteri, Genel Kurul Toplantı Ve Müzakere Defteri, Şirket Özlük Dosyasının, 2022 Yılı Alış, Satış Faturaları Ve Makbuzların, 2023 Yılı Yevmiye Defteri, Defteri Kebir, Envanter Defterinin, 2023 Yılı Alış, Satış Faturaları Ve Makbuzların resmi evrak ve belgelerinin yandığını, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan resmi evraklar ve ticari defterler bu yangın sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu md.82/d-7 uyarınca mahkemeden ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etme zaruretinin hasıl olduğunu, bu kararın hem müvekkilinin ticari faaliyetlerine devam edebilmesi hem de resmi merciler nezdinde karşılaşabileceği hukuki sorunların önlenmesi adına önem arz ettiğini, davanın kabulü ile şirkete ait ilgili defterlerin zayi olduğuna, karar verilmesini talep etmişlerdir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.Dava; TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.... Daire Başkanlığı'na, ... 25. Noterliği'ne, ... A.Ş'ne yazılan müzekkerelere cevabın geldiği ve dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır.Mahkememizce dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, kök rapor tanzim edilmiştir.Bilirkişi ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"1. Dava konusu belgelerin TTK madde 81/1 ve 82/7 numaralı fıkrası uyarınca 10 yıllık saklanması gereken belgelerden olduğu,2. Zayi belgesi talep edilen belgelerin, 18.10.2024 tarihinde çıkan yangında zayi olduğu iddia edilmiş olup, davanın 01.11.2024 tarihinde açıldığı gözetildiğinde, dava TTK m.82/7 uyarınca öngörülen 15 günlük yasal süre içinde açıldığı,3. ... 25. Noterliği tarafından dosyaya gönderilen 14.04.2025 tarihli yazı ekinde yer alan davacı şirketin yasal defter tasdik bilgileri incelendiğinde; davacının 2022 ve 2023 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin bulunduğu ve bu tasdiklerin yasal süresi içinde yaptırıldığı, ancak kapanış tasdikine ilişkin kayıtların dosyada yer almadığı4. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20.11.1992 tarihli ve E.█████████, K.██████████ sayılı ilamında; “Ticari defterlerini onaylatmayan tacirlerin, Türk Ticaret Kanunu'nun 68. maddesinin 4. fıkrasında sözü edilen zayi belgesini alma imkânları bulunmamaktadır.” hükmüne yer verilmiş olup, bu doğrultuda kapanış tasdiki bulunmayan defterler bakımından zayi belgesi alınmasının mümkün olmadığının açıkça ifade edildiği,5. Davacıya ait 2021 yılı yasal defterler (Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter) için ... 25. Noterliği kayıtlarında herhangi bir tasdik bilgisine rastlanılmadığı, Noter kaydı olmayan defterlerin varlığı kanıtlanamadığından, bu defterler yönünden zayi belgesi verilmesi mümkün olmadığı, bu hususta takdirin sayın mahkemede olduğu,6. Pay defteri ve genel kurul/müzakere defterleri noter tasdikine tabi yasal defterler olup, dosya kapsamında bu defterlerin varlığına dair noter tasdik kayıtları veya başka somut delil bulunmadığı, bu nedenle, söz konusu defterler yönünden zayi belgesi verilmesi mevcut verilerle mümkün olmadığı, bu hususta takdirin sayın mahkemede olduğu,7. Davacı tarafından zayi olduğu iddia edilen alış-satış faturaları ve makbuzları ile şirket özlük dosyaları TTK m.82/1 kapsamında saklanması zorunlu belgeler olup, dosya kapsamında bu belgelerin yangında mevcut olduğuna veya zayi olduğuna dair somut delil bulunmadığı,8....İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın raporu işyerinin tamamen yandığını belirtmekle birlikte, içeride hangi belgelerin mevcut olduğuna dair teknik veya somut tespit içermediği," şeklinde mütalaada bulunmuştur.6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesi
: "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.Anılı hüküm gereğince zayi belgesi verilebilmesi için, istenen belgenin TTK'nun 82. maddesinde zikredilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olması, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu ve kanuni saklama süresi içinde zayi olması lazım olup, talebin zıyaanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde ileri sürülmesi gerekmektedir.Dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, davacıya ait belgelerin saklandığı adreste 18.10.2024 tarihinde meydana gelen yangında davacıya ait belgelerin zayi olduğu, dava tarihi itibarıyla talebin 30 günlük hak düşürücü sürede ileri sürüldüğü, mahkememizce ilgili noterlik yazı yazıldığı, yazı cevaplarından davacı şirketin zayi olduğunu beyan ettiği 18.10.2024 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda 2022 ve 2023 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterlerinin zayii olduğunun tespitine ancak içeriği somutlaştırılamayan 2021-2023 yıllarına ait tüm alış satış faturaları ve makbuzları ile özlük dosyaları bakımından zayi belgesi verilmesi talebinin reddine, 2021 yılına ait defterlerin ve pay defteri ile genel kurul defterinin de varlıklarının ispatlanamadığı görülmekle zayi belgesi verilmesi talebinin reddine, dair aşağıdaki şekilde karar verilerek hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,Davacı şirketin 18.10.2024 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda 2022 ve 2023 yılı yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defterlerinin zayii olduğunun tespitine,2-İçeriği somutlaştırılamayan 2021-2023 yıllarına ait tüm alış satış faturaları ve makbuzları ile özlük dosyaları bakımından zayi belgesi verilmesi talebinin reddine,3-2021 yılına ait defterlerin ve pay defteri ile genel kurul defterinin varlıklarının ispatlanamadığı görülmekle zayi belgesi verilmesi talebinin reddine,4-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 732,00-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin yatırılan 427,60-TL harçtan mahsubu ile kalan 304,40-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,Dair, talep eden vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345/1. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...(e-imza)Hakim ...(e-imza)