atfedilebilecek mezkur aracına esaskarar kazaya hasarlı çarpması fiilden yan kazada

Anahtar kelimeler: Atfedilebilecek Mezkur Aracına Esaskarar Kazaya Hasarlı Çarpması Fiilden Yan Kazada

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA "TÜRK MİLLETİ ADINA"

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

: 1-

VEKİLİ

DAVALILAR

: 2-

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili █████/2024 tarihli dilekçesiyle; Müvekkili adına kayıtlı ... plakalı aracın 15.05.2024 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken; davalı ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı aracın müvekkilinin aracına sağ yan tarafından çarpması ile maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkiline ait araç sürücüsüne atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, ... plakalı araç sürücüsü ...'in asli ve tam kusurlu hareketleriyle mezkur kazaya sebebiyet verdiğini, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihinde ... Sigorta Anonim Şirketin'de sigortalı olup davalı sigorta şirketinin müvekkiline ait araçta meydana gelen maddi hasar tazminat bedeli ile değer kaybı tazminat bedellerinden sorumlu olduğunu, sigorta şirketine yapılan başvurunun ve dava şartı zorunlu arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, ayrıca müvekkiline ait araçta meydana gelen hasar sebebi ile müvekkilinin aracını uzunca bir süre kullanamadığını, açıklanan nedenlerle haklı davalarının kabulü ile şimdilik 100,00-TL maddi hasar tazminatının ve 100,00-TL değer kaybı bedeli alacaklarının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, (sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte), aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararlarına ilişkin alacaklarını yargılama ile tespit edilmesi ve daha sonrasında bedeli artırmak üzere, 100,00-TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zararına ilişkin alacaklarını kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı araç maliki ... ve davalı sürücü ... 'den tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili █████/2025 tarihli değer artırım dilekçesiyle; Bilirkişi raporuyla belirlenen ve belirsiz alacak olarak 100,00 TL talep edilen araçta oluşan değer kaybını 60.638 TL'ye, 100,00 TL talep edilen mahrumiyet bedelini 11.250 TL'ye yükselttiklerini beyan etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili █████/2024 tarihli cevap dilekçesiyle; Davacı dava konusu kazaya ilişkin değer kaybı tazminatını ve araca ilişkin hasar bedelini müvekkili şirketten tam ve eksiksiz bir şekilde tahsil ettiğini, kötü niyet ile işbu davanın ikame edildiğini, dava konusu olayda, talep konusunun miktarı açıkça belli olup davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, maddi hasar tamamiyle karşılandığından davalı müvekkilinin işbu kazaya ilişkin araçta meydana gelen hasara ilişkin bir sorumluluğunun kalmadığını, sigorta şirketlerinin, değer kaybı ödemelerine bir sınırlama getirilmiş olsa da, zarar gören gerçek zararına ilişkin bakiye alacağın zamanaşımı süreleri dahilinde her zaman kazaya sebebiyet veren karşı araç malikinden isteyebileceğini, bu durumda zarar görenin mağduriyetinden de bahis edilmeyeceğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile; değer kaybı hesaplamalarında trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile -değer kaybı tazminatının müvekkil şirket tarafından ödendiğini yinelemek ile beraber- değer kaybı hesaplaması yapılırken davacı tarafa ait aracın km'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşının göz önüne alınması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, usulden red taleplerinin yerinde görülmemesi halinde Müvekkili Şirket tarafından değer kaybı tazminatı ödenmesine rağmen davacının haksız olarak açtığı işbu davanın esastan reddine, yargılama giderleriyle, vekâlet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;

Dava, "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" davasıdır.

Delillerin toplanması bakımından mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğüne, davalı ... Sigorta Anonim şirketine müzekkereler yazılmış, gelen yazı cevapları incelenerek dosyamız arasına konulmuştur.

Tarafların kusur durumunun tespitine yönelik dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; ... plakalı minibüs otomobil sürücüsü ...'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun; trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. Maddesinin (h) bendinde belirtilen "kavşaklarda geçiş önceliğine uymamak" kuralını ihlal ettiği, kazanın oluşumunda %100 oranında asli kusurlu olduğu; ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin ise meydana gelen kazada kural ihlalinin olmadığı, ... plakalı aracın hasar bedeline ilişkin bakiye alacak miktarının kalmadığı, değer kaybı bakiye miktarının 60.638 TL, mahrumiyet bedeli tutarının 111.250 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek hasar zararı, değer kaybı ve mahrumiyet zararının tazmini isteminde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ve mahrumiyet zararının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

Yine Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin yerleşik hale gelen içtihatları uyarınca araç mahrumiyet zararı ise hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre belirlendikten sonra belirlenen tamir süresi içinde emsal nitelikteki bir araç için ne kadar masraf yapılacağı ( kaza olmasaydı dahi yapılması gereken yakıt, amortisman vs. gibi zorunlu giderler indirildikten sonra) tespit edilmek suretiyle hesaplanacaktır.

Davacılar tarafından, Mahkememizdeki bu dava öncesi arabulucuya başvurulmuş ve arabuluculuk bürosu tarafından █████/2024 tarihli arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağı düzenlenmiş ise de;

2918 s. KTK'nin 97. maddesine göre, "zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay . HD’nin █████/2021 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Benzer mahiyette Yargıtay . HD’nin █████/2024 gün ve ... E. ... K. Sayılı ilamı)

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, █████/2024 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigorta şirketine sigortalı ... plakalı davalı araç sürücüsü ...'in %100 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kusurunun bulunmadığı, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar bedeline ilişkin bakiye alacak miktarının kalmadığı, 60.638,00 TL tutarında bakiye değer kaybı, 11.250 TL mahrumiyet bedeli oluştuğu, değer kaybı kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu, araç mahrumiyetinden kaynaklı zarardan ise sadece 38 PD 3589 plakalı araç sürücüsü ve işleteninin sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin bu zarar kaleminden sorumlu olmadığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;

1-Davanın Kısmen KABULÜ Kısmen REDDİ ile; █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 60.638,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Sigorta Şirketinden █████/2024 tarihinden, diğer davalılar ... ve ...’dan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

2- Davacı tarafın hasar tazminatı talebinin reddine,

3- ... plakalı aracın kullanılmamasına bağlı mahrumiyet nedeniyle 11.250,00 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...’dan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 71.888 TL. olduğunun kabulü ile) alınması gereken 4.910,66 TL. nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 1.651,85 TL. harcın mahsubu ile kalan 3.258,81 TL. harcın davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 2.748,82 TL İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve ıslah harcı dahil 1.651,85 TL. yargılama giderinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1.393,34 TL. İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL. Başvuru harcı gideri, 6.400 TL. Bilirkişi ücreti gideri, 2.391,50 Posta ve tebligat gideri, olmak üzere toplam 9.219,10 TL. Yargılama giderinin kabul olunan miktar üzerinden hesaplanan 9.206,29 TL.'sinin davalılardan (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 7.765,56 İle sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalılar tarafından yargılama giderleri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı vekili için 45.000 TL. maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine,

8-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (reddedilen dava değerinin 100 TL. olduğunun kabulü ile) davalı ... Sigorta A.Ş. vekili için 100TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.800 TL. yargılama giderinden, davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

10-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı asillerin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip Hakim