Anahtar kelimeler: Firmayla Çeklerle Ştinden Cuma Kaşe Üreten Satımdan Plastikleri Satımı Çekler
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin fonksiyonel mühendislik plastikleri üreten bir firma olduğunu, ticari ilişkisi gereği mal alım satımı karşılığında düzenlenip verilen dava konusu edilen çekler ve diğer çeklerle birlikte keşideci müşterisi ... San Ve Tic. Ltd Şti.'nden elden teslim aldığını, müvekkili şirkette satış müdürü olarak çalışan ... keşideci ... Mühendislik Ltd. Şti isimli firmayla olan ticari ilişki çerçevesinde muhatap ... Bankası olan 3 adet çeki 18.10.2024 (cuma) tarihinde ... Mühendislik San Ve Tic. Ltd Şti. kaşe ve imzalı müşteri çek bordro dökümü belgesi ile müvekkil şirket adına yazılan (lehdar olduğu görülen) çekleri müşterisinden aldığını, müvekkili şirketin şubesi ve fabrika adresi olan Turgutlu Manisa 'ya kargo ile satış müdürü tarafından gönderildiğini, tüm çekler 21.10.2024 tarihinde .. kargo ... no.lu takip numarası verilerek kargo şirketi tarafından teslim alındıktan sonra müvekkili şirket lehtarın eline hiç geçemeden taşıma sırasında kaybolduğunu veya çalındığını, çekler müvekkili lehtarın eline geçememiş, ancak kargoda kaybolan çekler, çok hızlı şekilde lehtar şirketin kaşesi taklit edilerek, sahte bir imza ile ciro edilerek piyasaya tedavül edildiğini, çeklerin meşru hamili, hak sahibinin davacı şirket olduğunu çekler müvekkili şirket adresine varmaksızın 3.kişilerin eline geçmiş-çeklerin arkasına müvekkili şirketin bilgisi dışında kimliği bilinmeyen kişiler tarafından sahte kaşe imal edilerek ve şirket yetkililerinin ismi üzerinden imzası taklit edilerek sahte imza ile ciro yapılmak suretiyle tedavül edildiğini, müvekkili şirketin lehdar olduğu çekler ile ilgili hem kargo şirketi hem de çekleri sahte olarak ciro edenler hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu ve çek iptal davası ikame edildiğini, kargoda kaybolan tüm çeklerin birileri tarafından çalınmış olduğu şüphesinin olması ve çeklerin ya çalan kişilerce ya da başkaca bir şekilde çekleri ele geçirenler tarafından sahte ciro ile tedavüle sokulması sebepleriyle hem kargo şirketi hem kimliği bilinen hem de bilinmeyen kişiler/şirketler hakkında sahte kaşe, sahte imza atılması suretiyle işlenen sahtecilik dolandırıcılık şikayetinde bulunulduğunu, gerçek alacaklısı müvekkil şirket ... Sanayi Yatırım A. Ş. olan Çeklerin bilgileri: Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ,... Bankası ... şubesi, ... seri nolu ,08.01.2025 vadeli, Keşide yeri: İstanbul, 843.060,87 TL Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ,... Bankası ... şubesi, ... seri nolu ,23.01.2025 vadeli, Keşide yeri: İstanbul, 1.000.000,00 TL İş bu dava sırasında yukarıda bilgileri verilen çeklerin en son ...'ne ciro edildiği, çekin ... tarafından 13.01.2025 tarih ve 23.01.2025 tarihlerinde takas merkezine ... Bankasına ibraz edildiği, çekin mahkemelik işlemi gördüğü ödeme yasağı nedeniyle mahkemelik işlem yapıldığı bankanın 03.02.2025 tarihli ve12.02.2025 tarihli yazıları ile çekin ibraz edene iade edildiğini tespit edildiği, Dava konusu çeklerden ... numaralı, 08.01.2025 vadeli çekin müvekkili şirketin hiçbir ticari ilişkisi, irtibatı olmayan tanımadığı firmalar olan kendisinden sonra ciranta gözüken süpheliler tarafından sahtecilik yapılarak ... Malzemeleri Tic. Ltd. Şti, akabinde .... Danışmanlık Ltd. Şti., en son ... 'e geçtiğini, dava konusu çeklerden ... seri nolu ,23.01.2025 vadeli çekin müvekkili şirketin hiçbir ticari ilişkisi, irtibatı olmayan tanımadığı firmalar olan ciranta gözüken ... Organizasyon Yazılım Danışmanlık Teksti Tic Ltd. Şti. ... Ltd. Şti., en son ... isimli kişiye geçtiği, çalınan çeki eline geçirerek tahsile girişmeye başlayan şirketlerin çalınma olayından birkaç ay evvel kuruldukları şirketin üzerine kayıtlı bir malvarlığı bulunmadığı, aktif bir ticaretinin olmadığı, tabela şirketi olarak göstermelik bir adres bildirildiği aşikardır -tabiri caizse çekten vurgun yapmayı hedeflediklerini, müvekkilinin bu firmaları tanımadığını dava konusu edilen müvekkili şirket tarafından lehdara ulaşması gerekirken kargoda kaybedilen çalıntı hale gelen Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 08.01.2025 vadeli , ... seri nolu, ... Bankası ... Şubesine ait, 843.060,88TL bedelli Keşide Yeri İSTANBUL, lehdarı ... Sanayi Yatırım A.Ş. olan çekin ve Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 23.01.2025 vadeli, .... seri nolu, ... Bankası ... Sanayi şubesine ait, 1.000.000,00 TL, bedelli , Keşide yeri: İstanbul , lehdarı ... Sanayi Yatırım A.Ş. olan çekin haksız iktisap eden davalıdan çeklerin istirdadına ve iadesine ile müvekkilin her iki çek bakımından haklı hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitini, dava konusu Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 08.01.2025 vadeli , ... seri nolu, ... Bankası ... Şubesine ait, 843.060,88 TL bedelli Keşide Yeri İSTANBUL olan çekin ve Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , 23.01.2025 vadeli, ... seri nolu, ... Bankası ... şubesine ait, 1.000.000,00 TL, bedelli , Keşide yeri: İstanbul olan çeklerin muhatap bankaya ibrazı halinde ödemeye yasağı kararı verilmesini, icra takibi başlatılmaması yönünde tedbir verilmesini, çeklerin tahsil edilmemesi için çeklerin icra takibine konulması halinde icra takiplerinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir verilmesini, çekler hakkında icra takibi başlatılması halinde icra dosyasına yatırılacak ya da haczedilip icra kasasında tutulacak paranın davalıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, dava konusu çeki kendinden önceki ciranta olan .... Danışmanlık Ltd. Şti. den aldığını, müvekkili davacının iddiaları hakkında bilgi sahibi olmadığı gibi herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığını, müvekkilinin kendinden önceki ciranta ve yetkilisinden hukuki ilişki çerçevesinde verdiği mallar karşılığında çekleri aldığını, müvekkilinin sanayide kullanım amaçlı plastik poşet, çanta, torba, çuval, vb ambalaj malzemeleri toptan ticareti ile uğraştığını, davacı taraf müvekkilinin kötü niyetli olduğunu ileri sürdüğünü ancak müvekkilinin belirtildiği gibi iyiniyetli olup davacının iddiaları hakkında bilgi sahibi de olmadığını, ispat yükü davacıda olup davacı iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle ispatlayamadığını, davaya konu çekler, müvekkiline muntazam ciro silsilesi yolu ile intikal ettiğini müvekkilinin dava konusu çekin son ve meşru hamili olduğunu, Türk Ticaret Kanununa göre; davacının dava dilekçesinde belirttiği hususların hiçbiri haklı ve müvekkilini ilgilendiren hususlar olmadığını, müvekkilinin yetkili hamil olup belirtildiği üzere iyiniyetli olarak iktisap ettiğini, müvekkiline intikal eden ve arada başkaca cirantalar olması sebebiyle de iddia edildiği gibi müvekkilin çek altında şirket yetkilisinin altındaki imzanın kendisine ait olup olmadığını bilme olasılığı olmadığı gibi bu imzanın salahiyetini araştırma yükümlülüğü de bulunmadığını belirterek tüm taleplerle birlikte reddini, ihtiyati tedbir talebinin reddini, davacı aleyhine senede dayanan dava konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, TTK’nun 792. maddesine dayalı çekin istirdadı istemine ilişkindir.TTK'nun 792. maddesinde,"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Açıklanan kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.6102 sayılı yasanın 792. maddesi ve 687. maddesi uyarınca; davacı tarafından, çekin hamili olan davalının bu çeki ciro yoluyla iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunun, başka bir deyişle kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekir."Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ..., Karar No: ..."Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’ta yapılan tespitler neticesinde davalı .... A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı ... Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya ... İcra Dairesinde ... ve ... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ...Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin Esas No: .., Karar No: ...Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 792. maddesine göre çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. İstirdat davasının son hamile karşı ileri sürülmesi gerekmekte olup davalı son hamil ...'dir. Aynı çeklere ilişkin Bakırköy .... ATM'nin ... Esas sayılı dosyasında menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiştir.Soruşturma dosyası takipsizlikle sonuçlanmışsa da davaya konu çeklerin aynı ya da benzer nitelikte ciro silsileleri ile davalıya geçtiği, davalı ile önceki ciranta arasında davalı tarafından düzenlenen fatura olsa da BA/BS formlarına göre herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı, davalının kötüniyetli hareket ettiği tespit edilmiştir. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yukarıda belirtilen kararlarında da belirtildiği üzere huzurda görülen davanın farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği; bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu; ayrıca davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı mahkememizce kabul edilerek bu davalıya karşı açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Talebin çek istirdadına ilişkin olduğu, çek bedeli istirdadının menfi tespit davasında istirdada dönüştüğü, İİK'nun 72/6 maddesi gereğince davanın çek istirdadı olup bedele ilişkin ıslah da olmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;1-Davanın KABULÜ ile; keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, 08.01.2025 vadeli, ... seri nolu, ... Bankası ... Şubesine ait, 843.060,88 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan çekin ve keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi , 23.01.2025 vadeli, ... seri nolu, ... Bankası ... Şubesine ait, 1.000.000,00 TL bedelli, keşide yeri İstanbul olan çekin davalıdan alınarak davacıya istirdadına,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 125.899,48TL ilam harcından peşin alınan 31.474,88TL harcın mahsubu ile bakiye 94.424,60TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 4.600,00TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından sarf edilen 9.000,00TL bilirkişi ücreti, 450,00TL posta masrafı, 615,40TL başvuru harcı, 31.474,88TL peşin harç olmak üzere toplam 41.540,28TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 276.028,52TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,6-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır