sarımlarının abdye abdde deforme davaitirazın bakır tellerinin tellerin mukim halef

Anahtar kelimeler: Sarımlarının Abdye Abdde Deforme Davaitirazın Bakır Tellerinin Tellerin Mukim Halef

T.C.

İSTANBUL

17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:███████

DAVA

:İtirazın İptali

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortalısı ... ... A.Ş.'nin Amerika'da mukim ... adlı şirkete sattığı bakır tel cinsi emtianın davalı şirket sorumluluğunda ... isimli geliye yüklendiğini ve ABD'ye sevk edildiğini, emtiaların ABD'de yapılan tahliyesi esnasında bakır tellerinin sarımlarının bozulduğunu ve tellerin deforme olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin sigortalısının zararını tanzim ettiğini ve █████/2022 tarihine 84.542,08.TL hasar tazminatı ödemesi yaptığını, müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olduğunu, ödenen sigorta tazminatı bedelinin tahsili için ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli mahkemenin İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) olduğunu, taşıma esnasında hasara uğradığı iddia edilen emtianın, müvekkili Taşıyanın sorumluluğu dışında konteyner içerisindeki hatalı istiften kaynaklı olarak hasara uğradığını, ilgili konteynerin kapalı ve mühürlü bir şekilde müvekkilince teslim alındığı, hatalı istiften kaynaklanan herhangi bir zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını beyanla öncelikle Görevsizlik nedeni ile davanın reddini ve nihayetinden davanın esastan reddi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, 2023/... Esas, 2023/... Karar sayılı Görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların, davalı sorumluluğunda deniz taşımasında hasarlandığı iddiası ile sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen davalıdan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın konusunun; davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklısının ... Sigorta A.Ş. (Yeni Unvan: ... Sigorta A.Ş.) olduğu, borçlusunun ... Konteyner Taş. Ve Den. A.Ş. olduğu, 87.496,08.TL'nin tahsili için █████/2022 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçluya █████/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin █████/2022 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, eldeki davanın da █████/2022 tarihinde İİK 67. maddesi gereğince yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce dava dışı sigortalı ... ... ... A.Ş.'nin ticari defterlerinin incelenmesi için ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmıştır. Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davadışı ... A.Ş. nin Ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış onayları ve e-beraatleri süresi içerisinde yapılmış HMK.222.maddesine göre sahibi lehine delil vasfına sahiptir. Davaya konu emtia satım bedeli (... NL fatura tahsilatı) 28.03.2022 tarihinde şirket hesabına tam olarak gelmiştir. Hasarlı mal nedeniyle ikame mal gönderimi yapılmamıştır. Alıcı ..... ... ... firması Oluşan 6.296,84 USD hasar tutarını, 30.06.2022 tarihinde ... A.Ş.ye düzenlediği toplam 23.564,95 USD LME Fiyat Farkı faturası içerisinde Davadışı ... A.Ş. alacağından mahsup etmiştir, şeklinde tespit ve görüşlerini bildirmiştir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Davacının aktif; davalının da pasif husumet ehliyetlerini haiz olduğu, Yükteki hasarın, teslimden önce tespit edilmiş olduğu; bu sebeple ayrıca bir hasar ihbarına gerek kalmadığı, Konteynerin ...'de bulunan sigortalı yükleten "..." firması tarafından yüklenerek kapalı ve mühürlü bir şekilde davalı taşıyana teslim edildiği ve söz konusu konteynerin dış görünüşünde darbeye bağlı gözle görülür fiziki bir hasarın bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; zararın yükletenin gerçekleştirdiği kötü istif, kifayetsiz ambalajlama ve lashing/sabitleme yapılmamış olmasından meydana geldiği, 2.216 LBS bakır tel emtiasında meydana gelen zarardan davalı taşıyanın sorumlu tutulamayacağı, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; 67.167,42 TL olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğuna ilişkin görüşlerini bildirmiştir.

Dava halefiyete istinaden açılmış olmakla, davacının TTK 1472 maddesi gereğince halef sıfatını ve hali ile aktif husumet ehliyetini kazanabilmesi için, geçerli bir sigorta sözleşmesinin kurulmuş olması, sigortacının himaye kapsamında yer alan riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ancak bu ödemenin geçerli bir sözleşme uyarınca ve gerçek hak sahibine yapılması gerekmektedir. Sigortacının halefiyeti, kanundan kaynaklandığından kendiliğinden meydana gelir. Sigortacı tazminatı ödediği anda, sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara sebep olan üçüncü şahsa karşı olan talep hakkı düşer.

Son olarak ise halefiyetin gerçekleşmesi için, zarar nedeni ile sorumlu bulunan üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir. Sonuç olarak davacı sigortacının, sigortalısının haklarına halef olabilmesi için, sigortalının

üçüncü şahıslara karşı tazminat talebi hakkına sahip olması, sigortacının sigorta tazminatını gerçek hak sahibine ödemiş olması ve geçerli bir sigorta sözleşmesinin var olması gerekir. Dosyada bulunan ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesine göre dava dışı sigortalı ... ... ... A.Ş firması tarafından CIF teslim şartı ile ihrac edilen bakır tel emtiasının, ... Limanı'ndan ...Limanı'na ... isimli gemi ile taşınmasının, sigorta teminatı altına alındığı, dava dışı sigortalı ... ... ... A.Ş firmasının konşimentoda igönderen-yükleten olarak kayıtlı olduğu, emtianın tahliyesi akabinde 1 palet üzerindeki karton sepetin devrilmiş ve sepet içerisindeki bakır tellerin sarımının bozularak deforme olması neticesinde davacı sigorta şirketi tarafından dosyada bulunan YapıKredi Bankası'na ait █████/2022 tarihli ödeme belgesine göre 84.542,08 TL hasar bedelinin dava dışı sigortalı ... ... ... A.Ş firmasına ödendiği anlaşılmıştır. Davaya konu emtia satım şekli CIF olmakla, bu satım şeklinde hasara katlanma yükümlülüğü, emtianın nakliye aracına yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçmekle, dava dışı alıcı sigortalının sigortalanabilir menfaatinin bulunup bulunmadığının tespiti bakımından muhasip incelemesi yapılması için ... ATM talimat yolu ile bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiştir. Düzenlenen bilirkişi raporunda; davaya konu emtia satım bedeli (... NL fatura tahsilatı) 28.03.2022 tarihinde şirket hesabına tam olarak geldiği, hasarlı mal nedeniyle ikame mal gönderimi yapılmadığı; dava dışı Alıcı ..... ... ... firması Oluşan 6.296,84 USD hasar tutarını, 30.06.2022 tarihinde ... A.Ş.ye düzenlediği toplam 23.564,95 USD LME Fiyat Farkı faturası içerisinde Davadışı ... A.Ş. alacağından mahsup ettiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda; davaya konu hasar bakımından ekonomik olarak zarara uğrayanın dava dışı sigortalı ... ... ... A.Ş firması olduğu anlaşılmış ve davacı sigortacı tarafından sigorta tazminatı ödenmiş olup, bu hali ile davacının yapmış olduğu sigorta tazminatı ödemesi kapsamında TTK. 1472 maddesi gereğince halefiyet hakkı ile aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyada bulunan ... numaralı konşimento kayıtları incelendiğinde; dava konusu emtianın ... gemisi ile taşındığı, konşimentonun da davalı ... ... Taşımacılık ve Denizcilik AŞ tarafından imzalandığı görülmekle, TTK 1238 maddesi uyarınca davalının taşıyan sıfatı ile pasif husumet ehliyetini haiz olduğu mahkemece kabul edilmiştir.

TTK 1188 maddesi uyarınca eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç tesliminden dolayı taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı, bir yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı takdirde düşer. Bu süre taşıyanın eşyayı veya bir kısmını teslim ettiği veya eşya hiç teslim edilmemişse, onun teslim edilmesinin gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Uyuşmazlığa konu olayda, dosyada mübrez gümrük kayıtları, ekspertiz raporu ile █████/2022 tarihli teslimat belgesine göre, emtianın █████/2022 tarihinde dava dışı alıcıya teslim edildiği dikkate alındığında, davaya konu icra takibinin başladığı █████/2022 tarihi itibarı ile TTK 1188 maddesinde öngörülen 1 yıllık sürenin dolmadığı değerlendirilerek davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu kabul edilmiştir.

Taşıyana ihbar yükümlülüğünün TTK 1185. maddede düzenlediği, TTK madde 1185/1 uyarınca "zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak" bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir. İhbarnamede zıya veya hasarın neden ibaret olduğunun genel olarak belirtilmesi gereklidir." TTK madde 1185/2'de ise eşyanın incelenmesi tarafların katılımıyla mahkeme veya yetkili makam ya da bu husus için resmen atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı hüküm altına alınmıştır. Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir (TTK madde 1185/4). Davaya konu uyuşmazlıkta emtianın dava dışı sigortalıya█████/2022 tarihinde teslim edildiği ve hasarın da teslim anında tespit edilerek teslimat belgesi üzerine kayıt düşüldüğü görülmüş olmakla; ayrıca bir hasar ihbarına gerek bulunmadığı, kanunun öngördüğü 3 günlük süre içerisinde hasar ihbarının yapılmış olması nedeni ile; yasanın öngörmüş olduğu karinenin tersine döndüğü ve uyuşmazlık bakımından hasarın davalı sorumluluğunda meydana gelmediğini ispat yükünün davalı üzerinde bulunduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu istem, ... isimli gemi ile ... limanından ABD'nin Newyork limanına deniz nakliyesi gerçekleştirilen ... no.lu 40'lik HC konteyner içerisindeki 18 palet bakır teli emtiasından 1 paletinin devrilerek hasarlanmasından dolayı davalı taşıyanın sorumlu olduğuna dayanmaktadır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; ... ... ... isimli sigortalı firma tarafından, ABD'de mukim ... isimli firmaya toplam 18 Palet- Net: 18.102,00 Kg. - Brüt: 18.684,00 Kg. Bakır Tel cinsi emtia satılmıştır. Emtianın ... nolu konteynere yükleme işlemi sigortalı firmanın ...'deki tesislerinde gerçekleştirilmiş ve müteakiben konteyner buradan İzmir ... Limanı'na kamyonla sevk edilmiş ve buradan, █████/2021 tarihinde ... isimli gemiye yüklenerek önce ABD'nin New York limanına ardından da alıcı firma tesislerine ulaşmıştır. █████/2022 tarihinde alıcı firma adresine varan ... numaralı konteynerden yapılan tahliye sırasında 1 palet üzerindeki karton sepetin devrilmiş halde olduğu tespit edilmiş ve "Delivery Order" yani teslimat belgesi üzerine bir hasar notu yazılarak, konteyner içi fotoğraflar çekilmiştir. Alıcı tarafından yapılan incelemelerde karton ambalajların yırtılması sonucu bakır tellerin deforme şekilde hasarlandığı tespit edilerek 1 palet 2.216 LBS bakır tel kabul edilmemiştir. Davacı vekili tarafından dosyaya ibraz edilen Ekspertiz Raporu'nda ise Hasar nedeninin; "Belirtilen sevkiyat esnasında konteynerin nakil araçlarına (vinçler yardımıyla) yüklenip boşaltılması esnasında muhtemelen sert / kaba elleçlemeler sonucu konteynerde bulunan bakır tel emtiasının hasar gördüğü kanaatindeyiz.. " şeklinde ifade edilmiş olduğu görülmüştür. Ekspertiz incelemesinin ise evrak üzerinden gerçekleştiği ve eksperin taşımaya konu ... numaralı konteyneri fiziken görmediği anlaşılmış ve dosyada bulunan fotoğraflar üzerinden bilirkişilerce da yapılan inceleme neticesinde söz konusu konteynerin dış yapısının hasarlı olduğuna dair bir tespit yapılamamıştır. Bununla birlikte, dosyaya , taşımaya konu konteynerin yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra gerek liman görevlileri gerekse kaptanın gözetiminde güverte zabitleri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilerek tutanağa bağlandığı "Konteyner El Değiştirme Ve Hasar Tutanağı" da ibraz edilmemiştir. Bu tespitler ışığında, dosya kapsamında rapor düzenleyen bilirkişiler tarafından, yükteki hasarın konteynerin elverişsizliğinden kaynaklandığının söylenemeyeceği açıklanmıştır.

Dava konusu taşımaya ilişkin olarak düzenlenen konşimento üzerinde; "Shipper's Load, Stow, Count" kaydı ile FCL kaydı bulunmakta olup, bu kayıtlar uyarınca tüm konteynerin sigortalıya ait yüke tahsis edildiği ve malların konteynerlere yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin bizzat dava dışı sigortalı-yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Dosyadaki fotoğraflardan bakır tel makaralarının octabin karton ambalaj malzemesine yerleştirildiği ve karton ambalajların şerit bant ile çevrelenmiş olduğu, ancak dosyaya ibraz edilen fotoğraflar incelendiğinde karton kolilerin tahta paletler üzerinde konteyner içerisine yan yana istiflendiği, yükleme sonrasında, bu kolilerin konteyner içinde denizaşırı taşımaya uygun olarak her üç boyut istikametinde sabitlenmesi gerekmekteyken, somut olayda, deniz yolculuğu sırasında yükün konteyner içerisinde kaymasını/savrulmasını önlemek için konteynere yapılması gereken sabitleme/lashing (tahta takoz, hava yastığı, spanzet veya bağlama halatı gibi) işleminin yapılmamış olduğu, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ile açıklanmıştır. Buna göre; hasarın oluş sebebinin, taşıma konusu emtianın içerisinde bulunduğu karton kolilerin yükleyici ... tarafından konteyner içi sabitlemesinin yapılmamış olmasından kaynaklanmış olduğu kanaatine varılmış olup, açıklanan tüm bu hususlar çerçevesinde, dosya içeriğindeki belge ve bilgiler kapsamında dava konusu hasarın taşıyanın sorumluluk süresi içinde ve sorumlu olduğu bir sebeple meydana gelmediği mahkemece kabul edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundaki tespitler de esas alınarak, dava konusu hasarın taşıma konusu emtianın içerisinde bulunduğu karton kolilerin yükleyici ... tarafından konteyner içi sabitlemesinin yapılmamış olmasından kaynaklandığı kanaati ile, davalının hasar bakımından sorumluluğu bulunmadığı kabul edilerek neticede davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

1-Davanın REDDİNE,

-Şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 1.056,74.TL den karar harcı olan 732,00.TL nin mahsubu ile fazla alınan 324,74.TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE,

3-Davalı vekili için takdir edilen 45.000,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,

6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. █████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır