Anahtar kelimeler: Cismani Olayla Uğramış Malul Açıdan Müterafik Yolcu Savcılığınca Kazanın Araçta
T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; 07.01.2019 Tarihinde ...'da meydana gelen trafik kazası sonucunda müvekkili ...'ın ağır şekilde yaralanmış, maddi ve manevi açıdan zarara uğramış olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu ve sorumlu olduğunu, Müvekkilinin ise anılan araçta YOLCU konumunda olup, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir müterafik kusurunun bulunmadığını, Hastaneden alınan rapora göre müvekkilinin işbu kaza nedeniyle 94098,24 oranında malul kaldığının tespit edilmiş olduğunu, olayla ilgili olarak ... Cumhuriyet Savcılığınca yürütülen soruşturmada ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olarak tespit edilmiş olduğunu, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kaza tarihi itibarı ile kişi başına maddi zararlar için 175.000,00 TL teminatının mevcut olduğunu, ancak kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihinde geçerli bir "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" bulunmaması sebebiyle, müvekkilinin zararının karşılanması amacıyla davalı ... Hesabına 30.11.2020 tarihinde başvurulmuş, ancak davalının 02.12.2020 tarihli cevabi yazı ile taleplerinin sigorta kapsamında olmadığından ret edildiğini bildirmiş olduğunu, Davalı ... Hesabı'nın 02.12.2020 tarihli cevabi yazısında; "....ancak kaza tespit tutanağında ... plakalı aracın kullanım tarzının Özel (Hususi) olduğunun anlaşılması nedeniyle talebinizin karşılanması mümkün olmamaktadır......" şeklinde kazaya karışan aracın kullanım amacının hususi olduğunu, bu sebeple Ferdi Kaza Koltuk kapsamında olmadığının belirtilmiş ise de, mevzuat hükmünde bahsedilen ticari taşımanın fiili olarak ticari amaçla yapılan taşıma kast edildiği anlaşıldığını ve buna göre yapılan taşımanın ticarinitelikte olduğunu, Karayolu Taşıma Kanunu'nun 3. maddesinde; “Taşımacı, yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişi" olarak tanımlamış olduğunu, yetki belgesi olmaksızın taşıma işini yapanların, eğer şehirlerarası bir taşıma yapıyor iseler, her halükarda zorunlu taşıma mali sorumluluk sigortası ve 'Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasını' yaptırmak zorunda olduklarını, Kaza yapan ... plakalı aracın bir minibüs olduğunu ve ... istikametinden Hatay istikametine seyir halinde iken dava konusu kazanın meydana gelmiş olduğunu, aracın kalkış noktası ... iken varış noktasının Hatay olduğunu, buna göre kazanın 100 km'yi aşan şehirlerarası taşıma sırasında meydana geldiğinin sabit olduğunu, ayrıca yapılan taşımanın ticari nitelikte ve Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında olduğunu, ancak sigortasının yapılmamış olduğunu, aracın kalkış noktası ile varış noktasının saptanması için araçta yolcu olarak bulunan diğer yolcuların tanık olarak dinletmek istediklerini, Dava dilekçesinde özetleri sunulan Yargıtay Kararlarında davalı ... Hesabı aleyhine verilmiş kararlar bulunduğunu İddia etmiş ve sonuç olarak, müvekkilinin maluliyet oranı, kaza nedeniyle yaşanan mağduriyet ve sosyo-ekonomik durumu nazara alındığında "Adli Yardım" talebini kabulüne, davanın kabulü ile 07.01.2019 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında ağır şekilde yaralanan müvekkilinin 'Karayolları Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Koltuk Sigorta' Poliçesi kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalması kaydıyla şimdilik 85.000,00 TL'nin davalıdan temerrüt tarihi olan 07.01.2019'dan itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili tarafından sunulan █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile..." 85.000,00 TL tazminat talep edilmiştir. Kaza tarihi itibariyle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kişi başına maddi zararlar için 175.000,00-TL teminat sağlamaktadır. 175.000,00 TL teminat limitinin %50 oranının karşılığı 87.500,00 TL olmaktadır (175.000,00 * 0,50 = 87.500,00 TL). Buna göre, fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakkımızı saklı tutmak kaydıyla müddeabihi 2.500,00 TL artırmaktayız. 87.500,00 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 07.01.2019'dan itibaren her türlü artışı kapsayacak şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan müteselsilen tahsiline, █████/2025 tarihli adli tıp fatura bedeli olan 5.400,00 TL uyap üzerinden ödenmiş olup yapılan ödemenin Adli Tıp Kurumuna aktarılmasına, Adli Tıp rapor ücretleri de dahil tüm yargılama masrafları ve avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. " ... Şeklinde ıslah talebinde bulunmuştur.CEVAP
:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... Hesabı vekili 19.11.2021 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazada ... plakalı aracın kullanım tarzının Hususi olup, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğunun olmadığını ve davanın reddi gerektiğini,. Aracın hususi araç olduğu Kaza Tespit Tutamağında açıkça görülmekle birlikte araç sürücüsünün ifadesinde de sürücü ile araçta bulunan yolcuların tanıdık ve akraba olduğunun, birlikte düğün ve arkadaş ziyaretine gittiklerinin açıkça anlaşıldığını, Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde araçta bulunan yolcuların büyük bir kısmının aynı soyadlarına sahip olduğunun görüldüğünü, açıklanan sebeplerle araç hususi bir araç olmadığından müvekkili Kurum'un herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ve davanın reddini talep ettiklerini, Aracın 07.01.2019 tarihi olan kaza tarihinde ... Sigorta şirketinden poliçe başlangıç tarihi 07.02.2018, poliçe bitiş tarihi 07.02.2019 tarihli olan ZMSS poliçesinin bulunduğu görülse de, ifade tutanaklarında aracın ... tarafından satın alındığı ve henüz tescilinin yapılmadığının beyan edildiğini, ancak Tramer kayıtlarında aracın sigorta durumunun "satıştan dolayı iptal" olarak görünmemekle birlikte, sigorta şirketinin sorumluluğunun ancak ve ancak sigorta şirketine satış hususu ihbar edildikten 15 gün sonra ortadan kalkacağını, sigorta ettiren tarafından satışın ihbar edilmemesi durumunda sigorta şirketinin satıştan haberi olmasının beklenemeyeceğini, işbu başvuruda da sigorta şirketine satışın ihbar edildiğine ilişkin hiçbir dayanağın mevcut olmadığını, Tramer kayıtları incelendiğinde ... plakalı aracın ... Sigorta kapsamındaki zeyil tarihinin 07.02.2018 olarak göründüğünü, 07.02.2018-2019 tarihleri arasında sigortanın sorumluluğunun devam ettiğinin anlaşıldığını, 4. Kaza tarihinde ... plakalı araçtan kaynaklı zararların sorumluğunun ... Sigorta üzerinde olduğunu ve müvekkili kurumun hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, ... plakalı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesinin bulunması nedeniyle, müvekkili Kurumun sorumluluğuna gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını ve davanın reddinin gerektiğini, savunmuş ve sonuç olarak, başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle ve zamanaşımı sebebiyle reddini, dava taleplerinin belirsiz olması, eğer esas incelemesi yapılacak ise başvuru sahibinin güncel maluliyet durumunun tespiti için, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesi Yönetmelik hükümlerine uygun olarak engelli sağlık kurulu raporunun alınmasına, geçici iş göremezlik ve tedavi gideri tazminatı talebinin kurum sorumluluğu bulunmaması nedeniyle reddine, uzlaşmaya ilişkin itirazların kabulüne, davacının müterafik kusuru nedeniyle aleyhe tazminat hesaplanması durumunda en az 9620 oranında indirim yapılmasına, en az %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmasına, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimlerinin ayrı ayrı yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp edilmiştir.Davalı vekilince sunulan hasar dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine yazılan müzekkere cevapları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.İstanbul ... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu █████/2022 tarihli rapordan özetle; "...Mevcut bulgulara göre; Sürücü ..., sevk ve idare hatası yaparak direksiyon hakimiyetini kaybettiği, kendi hatalı seyri neticesinde ... plakalı aracın hareket alanını kapattığı anlaşılmış gerçekleşen kazada asli derecede kusurlu bulunmuştur. Sürücü ..., kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmamaktadır. Sürücü ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, sürücü ...'ın kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.... şeklinde mütalaada bulunmuştur.İstanbul ... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu █████/2024 tarihli rapordan özetle; "... ... kızı 1972 doğumlu ...'ın 07.01.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğine göre; Kas İskelet Sistemi; Üst Ekstremite: Tablo 4.2a- 4 Ağır: %45 (nondominant ekstremite) Alt Ekstremite, Periferik sinir sistemi Tablo 4.1 Ağır 4, %80 olup Balthazard formülüne göre; %89 olduğuna göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %89 (yüzdeseksendokuz) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 24 (yirmidört) aya kadar uzayabileceği, Kişinin başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olduğu oy birliği ile mütalaa olunur... şeklinde mütalaada bulunmuştur.İstanbul ... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu █████/2024 tarihli rapordan özetle; "... ... kızı 1972 doğumlu ...'ın 07.01.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının mahkemenizce sorulduğu üzere 25.03.2004 yılında yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesi kapsamında yapılan değerlendirmesinde kişide gelişen Sol hemipleji arızasının Umumi Felç arızası %100 , ½ oranında takdiren %50 (yüzdeelli) olduğu oy birliği ile mütalaa olunur.... şeklinde mütalaada bulunmuştur.İstanbul ...Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu █████/2025 tarihli rapordan özetle; "... Kurulumuzun 25.10.2024 tarih, 19172 sayılı kararında kişinin 07.01.2019 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının mahkemenizce sorulduğu üzere 25.03.2004 yılında yürürlüğe giren Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesi kapsamında yapılan değerlendirmesinde kişide gelişen Sol hemipleji arızasının Umumi Felç arızası %100 , ½ oranında takdiren %50 (yüzdeelli) oranında maluliyet oranı takdir edildiği, bu oranın tespitinde kişinin Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesi kapsamında “Umumi Felç arızası %100” maddesinin dikkate alındığı, ancak kişinin 08.11.2023 tarihinde Kurulumuzda yapılan muayenesinde sol alt ekstremite kas günün 2-3/5 olarak tespit edildiği, takdir indiriminin bu bulguya dayanılarak yapıldığı oy birliği ile mütalaa olunur... şeklinde mütalaada bulunmuştur.Bilirkişiler ... ile ... tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "... Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 07.01.2019 tarihinde meydana trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanması nedeniyle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda heyetimiz; Mevcut Yargıtay Kararları doğrultusunda dava konusu somut olayın, 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında 100 km'nin üzerinde 356 km'lik şehirlerarası bir taşıma olduğu ve dolayısıyla taşımanın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyetini gerektirdiği, ancak taşımanın yetki belgesinin olmadan yapılmış olması ve aracın zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve/veya Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Koltuk Sigortası yapılmamış olsa dahi, davalı ... Hesabı'nın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Koltuk Sigortası kapsamında davacının tazminat talebinden sorumlu olduğu, Somut olayda kazanın düğün ve ziyaret amaçlı olarak yakın tanıdık ve akrabaların taşındığı esnada meydana gelmiş olduğu, ücretli ve ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığına dair bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu durumda da kazaya karışan aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma zorunluluğu bulunup bulunmayacağı ve buna göre de davalı ... Hesabının Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta kapsamında bir sorumluluğu olup olmayacağı hususundaki nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; ... plakalı aracın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi yaptırma zorunluluğunun bulunduğunun kabulü halinde; %100 kusur oranındaki sorumluluk durumuna göre davacı ...'ın; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza igorta Poliçe kapsamında talep edilebilir alacak tutarının * 87.500,00 TL olduğu,“Zorunlu koltuk sigortası meblağ sigortası olup, Yargıtay kararlarına göre kusur sorumluluğu aranmadığı, kusursuz sorumluluğun olduğu durumda müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması indiriminin de yapılıp yapılmayacağının takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Sayın Mahkemece müterafik kusur indirimi ile hatır taşıması indirimi yapılacağının kabulü halinde ise; davacının emniyet kemeri takmamış olması ve araç sürücüsü ile aralarında yakın akrabalık ilişkisi bulunmaması nedeniyle 9620 hatır taşıması ve 9620 müterafik kusur indirimli alacak tutarının aşağıda dökümü verildiği gibi 52.500,00 TL olacağı, Alacak tutarı 175.000,00TL x 5096 - 87.500,00 TL %20 müterafik kusur indirimi 87.500,00TL x 2096 -17.500,00 TL %20 hatır taşıması indirimi 87.500,00TL x 2096 & -17.500,00 TL İndirimli zarar & 52.500,00 TL“Başvuru tarihine göre davalı bakımından temerrüt tarihinin 14.12.2020 olarak belirlendi -... plakalı aracın kullanım şeklinin ticari olduğuna dair dosyada bir belgeye rastlanılmadığından ticari faiz talebine ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, -Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta poliçesi kapsamındaki sorumluluk meblağ sigortası olduğundan, zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamındaki sorumluluk dikkate alınmaksızın poliçe genel şartlarına göre poliçe limiti kapsamında ödeme yapılması gerektiği, buna göre de ... Sigorta tarafından keşide edilen zorunlu trafik sigorta poliçesinin işbu dava kapsamında ki sorumluluğa bir etkisinin olmayacağı, Görüş ve kanaatine varmıştır. İş bu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz....." şeklinde rapor görüşü bildirmişlerdir.Mahkememizce ... Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmış ... Talimat sırasına kaydı yapılan █████/2022 tarihli duruşmasında; davacı tanığı ... beyanında; Davacıyı tanımıyorum, █████/2019 tarihinde ...'dan - Hatay iline gidiyordum, Hastaneye gitmek için otobüse bindim, davacıda aynı otobüste yolcuydu, davacı ise ön koltukta oturuyordu, bir anda kaza meydana geldi, ben kaza anını hatırlamıyorum gözümü açtığımda hastanedeydim, kazanın nasıl meydana geldiğini bilmiyorum, kaza Suruç yolunda meydana geldi, otobüste kimsenin emniyet kemeri takılı değildi, zaten emniyet kemeri de yoktu, davacının emniyet kemeri de yoktu, sadece şoförün olduğu yerde emniyet kemeri vardı, benim bilgim görgüm bundan ibarettir"... Şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememizce ... Asliye Ticaret mahkemesine talimat yazılmış ... Talimat sırasına kaydı yapılan █████/2022 tarihli duruşmasında; davacı tanığı ... beyanında; Davacıyı aynı köyde oturmamış nedeniyle tanıyorum, █████/2019 tarihinde ...'dan - Hatay iline gidiyorduk, Hastaneye gitmek için otobüse bindim, yolcular hastaneye gitmek otobüse binmiştik, davacıda aynı otobüste yolcuydu, davacı ise ön koltukta oturuyordu, bir anda kaza meydana geldi, ben kaza anını hatırlamıyorum gözümü açtığımda hastanedeydim, kazanın nasıl meydana geldiğini bilmiyorum, kazada kalçamda kırık oluştu, davacının felç olduğunu duydum, ancak kendisini görmedim, köyden taşındı, kaza ile ilgili hiçbir şey hatırlamıyorum, emniyet kemerinin bulunup bulunmadığının bilmiyorum hatırlamıyorum, ben kazadan sonra unutkanlık başladı, otobüste 10-13 kişi vardı, 3 kişi vefat etmiş, kaç kişinin yaralandığını bilmiyorum, kazının nerede meydana geldiğini tam olarak hazırlamıyorum, benim bilgim görgüm bundan ibarettir."... Şeklinde beyanda bulunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava; Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Sorumluluk poliçesine dayalı maddi tazminat isteğine ilişkindir.Huzurdaki davada uyuşmazlık; davacı yanın █████/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası kapsamında davalı ... Hesabı'ndan maddi tazminat isteminin yerinde olup olmadığı, yerinde ise maluliyet oranının belirlenmesi, kusur durumunun belirlenmesi, davacının yolcu olarak içinde bulunduğu aracın ticari taşıma yapıp yapmadığı, sıralı sorumluluk ilkesi gereği ferdi kaza sigortasına başvurup başvuramayacağı, temerrüt tarihinin belirlenmesi hususlarında toplanmıştır.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının sigortanın konusu başlıklı A/1 bendinde "Bu sigorta, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuların, sürüleri ve yardımcılarını, taşımacılık hizmetinin başlangıcından bitimine kadar seyahat süresi içerisinde, duraklamalarda dahil olmak üzere, maruz kalacakları her türlü kazaların neticelerine karşı aşşağıdaki şartlar çerçevesinde teminat altına alır." denilmektedir.Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Kaza Sorumluluk Sigortası, can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması nedeniyle; sürekli sakatlık halinde, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre; limitin belli bir oranında sigortacıya sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü yükleyen bir sigorta türüdür. Bu sigortaya ilişkin olarak kaza tarihinde yürürlükte bulunan genel şartların A.3.2 maddesinde " Bu sigorta ile teminat altına alınan bir kaza sigortalının kaza tarihinden itibaren iki yıl içinde sakatlığına yol açtığı takdirde tıbbı tedavinin sona ermesi ve sakatlığın kesin olarak tespiti sonucunda, sakatlık tazminatı aşağıda belirtilen oranlar dahilinde kendisine ödenir." şeklinde düzenleme içermekte olup; alt bendinde bu kayıpların hangi kayıplar olduğu ve oranlarının ne olduğu tek tek sayılmış olup, maluliyetlerin sayıldığı fıkranın sonrasında yer alan fıkrada ise "Yukarıdaki tabloda zikredilmemiş bulunan maluliyetlerin oranı, daha az vahim olsalar bile, bunların önem derecesine göre ve tabloda yazılı oranlara kıyasen tayin olunur" denilmiştir. (Bknz; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ████████ Esas - ██████████ Karar Sayılı İçtihadı)Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası 25.02.2004 tarih, 25384 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2004/... nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile ihdas edilmiş olup, 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu hükümleri çerçevesinde yolcu taşımacılığı yapan taşımacıların, yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımalarında görevlendirecekleri sürücüler ile bunların yardımcıları ve taşıyacakları yolcular için "Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası" yaptırmak zorunda oldukları belirtilmiş, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaların ise Ulaştırma Bakanlığı'nca belirleneceği açıklanmıştır. Daha sonra 13.11.2009 tarih, 27405 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2009/... nolu Bakanlar Kurulu kararı ile 2004/... sayılı kararda değişiklik yapılmış ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnaları belirleme yetkisi Ulaştırma Bakanlığı'nın görüşü alınmak suretiyle Hazine Müsteşarlığı'na verilmiştir.Karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma mecburiyeti ile ilgili muafiyet ve istisnalara ilişkin Hazine Müsteşarlığı'nın çıkardığı 28.06.2010 tarihli genelgede ise "01.07.2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ticari amaçla yapılmayan taşımaların 4925 Sayılı Kanunun 2.maddesinin 2.fıkrası ile kanun kapsamı dışında bırakılan taşımalar ile yine aynı kanunun 2.maddesinin 3.fıkrasıyla düzenlenmesi ilgili mahalli idarelere bırakılan il sınırları içerisindeki taşımalar ile 100 km'ye kadar olan şehirlerarası taşımaların karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamı dışında olduğu kararlaştırılmıştır" ifadesine yer verilmiştir.Somut olayda davacı, ... plakalı araçta yolcu olarak bulunmakta olup işbu aracın dava dışı ... plakalı araçla çarpışması sonucu davacı yaralanmış ve kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın Zorunlu Karayolu Taşımacılık Sigortası bulunmaması nedeniyle davasını ... hesabına yöneltmiş hukuki sebep olarak da Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortasına dayanmıştır.Davanın davalı ... hesabına yöneltilebileceği hususunda yapılan değerlendirmede; uyuşmazlığın çözümünde davaya konu araç ve taşıma yönünden karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu ferdi kaza koltuk sigorta poliçesinin yaptırılmasının zorunlu olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Dava konusu kazanın Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Ferdi Koltuk Sigortası kapsamında değerlendirilmesi için yapılan taşımanın TTK ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında bir taşıma olması gereklidir. Somut olayda kaza, 07.01.2019 tarihinde gerçekleşmiştir. Dava konusu aracın şoförü ifadelerinde akrabalarını düğüne götürdüğünü ticari taşıması bulunmadığını beyan etmiş ise de dosya kapsamında talimat yoluyla dinlenen tanık beyanlarından davaya konu taşımanın ücret karşılığı yapılan şehirler arası taşıma olduğu dolayısıyla karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu ferdi kaza koltuk sigorta poliçesinin yaptırılmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. O halde bu sigortası bulunmayan araç yönünden davanın ... hesabına yöneltilmesi doğrudur. (Emsal İlam: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ██████████ Esas ██████████ Karar)Dava konusu aracın yetki belgesi bulunmamasının etkisi hususunda yapılan değerlendirmede; dava konusu araç yönünden mahkememizce yapılan araştırma ve incelemelerde taşıma için yetki belgesine sahip olmadığı anlaşılmıştır. Taşıyıcının Kanun ve Taşıma Yönetmeliği kapsamında taşıma yapabilmek için yetki belgesi alma zorunluluğu gereği anılan belgenin bulunmaması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası kapsamında hak sahiplerine ödeme yapılmasına engel değildir; yetki belgesiz taşıma yapılması zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı tarafından hak sahiplerine ödeme yapıldıktan sonra rücu sebebi olarak ileri sürülebilecek bir durumdur. O halde yetki belgesi olmasa da bu durum davanın davlıya yöneltilmesine engel değildir. (Emsal İlam: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ██████████ Esas █████████ Karar)Sıralı sorumluluk ilkesi gereği davalı ... hesabına başvuru yapılabileceği hususunda yapılan değerlendirmede; Zorunlu Karayolu Taşımacılığı Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'ndan doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır. Aynı Kanun'un 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17 nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B/8 maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır.Somut olayda, kaza tarihi █████/2019'dur. Kaza yapan araç ticari taşımacılık yapmakta ve ...-Hatay arasında 100 km'den fazla bir mesafede yolcu taşımakta ve yaptırılması zorunlu olan zorunlu karayolu taşımacılık sigortası bulunmamakta olup bu halde husumet davalı ... Hesabına yöneltilebileceği gibi yukarıdaki açıklamalar ışığında sıralı sorumluluk gereği Zorunlu Taşıma Sigortası hiç yaptırılmamış olması nedeniyle aracın kaza tarihinde geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortacısına (ZMSS) karşı da dava açabilecektir. Tazminatın ödenmesi halinde ZMSS ile ... Hesabı arasında rücu ilişkisi doğacaktır. Bu durumda davalı ... Hesabı, kazaya karışan aracın Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması gereken araçlardan olması ve bu sigortayı yaptırmamış bulunması sebebiyle doğan zarardan sorumlu tutulması gerekmektedir. (Emsal İlam: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi █████████ Esas █████████ Karar)Yukarıda anılan yargı kararları ve yapılan tüm açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davada ileri sürülen talepler kapsamında tedavi evraklarının celbine müteakip İstanbul ... Adli Tıp İhtisas Kurulunun sunmuş olduğu █████/2024 tarihli raporu ve █████/2025 tarihli ek raporunda kaza tarihi olan █████/2019 tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları A.3.2 maddesi kapsamında yapılan değerlendirmesinde kişide gelişen Sol hemipleji arızasının Umumi Felç arızası %100 , ½ oranında takdiren %50 (yüzdeelli) olduğu oy birliği ile mütalaa olunur" şeklinde tespitte bulunulmuştur. Davacı vekilince maluliyet durumuna itiraz edilmiş ise bu hususta ek rapor alınmış ve yapılan tespitlerin değişmediği görülmüştür. Mahkememizce sunulan deliller kapsamında gerekli tüm araştırmalar yapıldığından ve ATK raporlarının, dosyada mevcut tedavi evrakları/raporları incelenmek sureti ile ayrıntılı ve gerekçeli olarak hazırlandığı, yine kaza tarihinde uygulanan yönetmelik uyarınca hesaplamalar yapılarak hazırlandığı anlaşılmakla davacının %50 oranında kalıcı maluliyete maruz kaldığı kabul edilmiştir.Somut olayda kusur durumuna ilişkin mahkememizce alınan █████/2025 tarihli raporda ceza soruşturması aşamasında alınan kusur raporu ve ATK kusur raporuyla paralel olarak dava konusu davacının içinde bulunduğu ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Yapılan tespitlerin olayın oluşuna uygun ve hükme elverişli olduğu görülmekle bu rapor doğrultusunda davacının içinde bulunduğu araç sürücüsünün %100 kusurlu kabul edilmiştir.Zorunlu Ferdi Kaza Sorumluluk Sigortası, can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması nedeniyle müterafik kusur indirimi ve taktiri indirim yapılmamış olup yukarıda açılanan ve mahkememizce benimsenen tüm nedenlerle maluliyet oranı esas alınarakpoliçe kapsamında 87.500 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Temerrüt tarihinin tespiti ve faiz türü noktasında yapılan değerlendirmede; rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edilmesinden sonra davalı sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta olup davalı sigorta yönünden temerrütün █████/2020 tarihinde gerçekleştiği tespit edilmiş, kazaya sebep olan aracın kullanım amacı ticari taşıma olduğundan avans faiz işletilmesi suretiyle hüküm kurulmuştur. (Emsal İlam: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ██████████ Esas ████████ Karar)Açıklanan tüm bu nedenlerle davacı tarafından açılan davanın kabulü ile, 85.000 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davacı tarafından açılan DAVANIN KABULÜ İLE,85.000 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.806,35-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 298,92-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 5.507,43-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan; 59,30-TL Başvuru Harcı, 290,32-TL Peşin/nisbi Harcı, 8,60-TL Islah Harcı, 20.719,85-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 21.078,07TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,5-Devletçe karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , davalının yokluğunda, gerekçeli kararın kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...E-İMZAHakim ...E-İMZA