Anahtar kelimeler: Ant Mesafe Lpg Otomotiv Açması İşleyişi Akaryakıt İstemli Sonuna Yazildiği
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Mülkiyet (Tespit İstemli)DAVA TARİHİ
: █████/2019KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Öncelikle Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluş ve İşleyişi Hakkındaki Kanunun 22.maddesi gözetilerek idari yargıda verilen yürütmenin durdurulması kararının mahkemece ihtiyati tedbir olarak yargılama sonuna kadar devamına karar verilmesi yargılama neticesinde ise, davalı idare tarafından ... İnşaat Akaryakıt Otomotiv Ant. Sanj Ve Tic. A.Ş. ne akaryakıt ve LPG istasyonu açması için verilmiş olan 17.07.2018 tarihli .... sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının yasal mevzuata aykırı olduğundan ve asgari mesafe koşulunu sağlamadığından iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; İmar Barışı kapsamında 31.12.2017 tarihinden önce yapılmış yapılarla ilgili olarak Yapı Kayıt Belgesi düzenlenerek kayıt alıntına alınmalarının sağlandığı, davaya konu alandaki yapıya ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 06.07.2018 tarih ve ... sayılı Yapı Kayıt Belgesi (YKB) düzenlendiği, YKB düzenlenmesi aşamasında yapıya ait fotoğraflar, yapının hâlihazır durumu ve ne olarak kullanılacağına dair detayların bilindiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından bu alanda akaryakıt istasyonu olduğu bilinerek ve bu yapıya kimlik kazandırmak için belge düzenlendiği iş yeri açma ve çalışma ruhsatı talep edilmesi üzerine tereddüde düşüldüğü, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca imar mevzuatına ve imar planına aykırılık yapının kullanılmasına engel teşkil etmediği ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken ilgili mevzuat gereğince özellikle güvenlik tedbirleri yönünden aranan özel şartlar var ise bu şartların yerine getirilmesinin gerektiği yönünde görüş bildirildiği yapılan değerlendirme sonucunda İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin yönetmelikte aranılan diğer şartlar dikkate alınarak dava konusu 17.07.2018 tarih ve ... sayılı ve “Akaryakıt ve LPG İstasyonu” faaliyet konulu ruhsatın düzenlendiği; Dava konusu yer ait olan 1/1000 ölçekli imar plan tadilatı Sanayi ve teknoloji bakanlığı tarafından 09.05.2019 tarihinde onaylandığı; Dava konusu ... Bölgesi tarafından yapılan işlemin Çevre ve Şehircilik uygun görüşüne göre yapıldığı ve davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.Dava hakkında ilk olarak Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde mezkur mahkemenin █████/2022 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; dava konusu işlemin 5015 sayılı Petrol Piyasası Yasası ve Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinde kurala bağlanan mesafe şartını ve Karayolları Trafik Kanunu ve Akaryakıt İstasyonu Açma Yönetmeliğinde belirtilen cephe genişliği ile kavşaklara olan mesafe koşullarını sağlamadığı anlaşılarak davanın kabulüne dair karar verildiği, işbu kararın davalı tarafça ve müdahil vekilince istinaf edilmesi akabinde, ilk derece mahkemesi kararı hakkında İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .. Esas, ... Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği ve kaldırma kararı sonrası dosyanın Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sırasına kaydının yapılmış olduğu anlaşılmıştır.Kaldırma kararı sonrasında Küçükçekmece .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce █████/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı karar ile görevsizlik kararı verildiği, verilen karar gereği dosyanın mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır..Mahkememizin █████/2025 tarih, .... Esas, ... Karar sayılı kararı ile Mahkememizin görevsiz olduğu kanaati ile görevsizlik kararı verildiği, verilen kararın davalı vekilince istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiş olduğu ve dosyanın yukarıda yazılı esas sırasına kaydının yapılmış olduğu anlaşılmıştır.Dava; akaryakıt satış ve servis istasyonu kurulmasına ilişkin olarak İkitelli Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı'nca verilmiş 17.07.2018 tarih ve █████████ sayılı Gayri Sıhhi Müessese İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptali istemine ilişkindir.Davacı yan, İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mah., ... ada, 7 parsel sayılı taşınmazda akaryakıt satış ve servis istasyonu kurulmak üzere verilmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatının imar mevzuatına, Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik hükümlerine, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, Belediye Kanunu'na, Petrol Piyasası Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla, mezkur işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karar verilmesi isteminde bulunmuştur.Dosyanın görevsizlik kararı ile Mahkememize gönderilmesinden evvel Küçükçekmece ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce mahallinde keşif yapıldığı ve alanında uzman bilirkişilerden bilirkişi raporlarının dosyaya ibrazının sağlandığı anlaşılmıştır. Sunulan bu raporların uyuşmazlığın aydınlatılması noktasında teknik ve bilimsel verilere dayanan, objektif kriterlere uygun olarak tanzim edilen, denetime elverişli nitelik ihtiva eden ve uyuşmazlık konusunun çözümü noktasında uygulanması gereken mevzuatı layığıyla tatbik eden nitelikte raporlar olduğu anlaşılmış ve mahkememizce uyuşmazlığın çözümü noktasında ayrıca mahkememizce yeniden keşif ve bilirkişi inceleme yaptırılmasının usul ekonomisi ilkesi de göz önünde bulundurulduğunda yersiz ve gereksiz olacağı kanaatine ulaşılmıştır.Her davanın açıldığı tarih itibariyle mevcut koşullar çerçevesinde ele alınması gerektiği, davanın açıldığı tarihten sonra gerçekleşen vakıaların vakıa olarak mahkeme önüne getirilemeyeceği, somut olayda davaya konu edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının da tanzim ediliş tarihi itibariyle usul ve yasaya uygun nitelik teşkil edip etmediğinin değerlendirilmesi gerektiği, bu bakımdan dava açıldıktan sonraki bir tarihte akaryakıt istasyonunun bulunduğu ... ada 7 parsel sayılı taşınmaza ilişkin yapılan imar planı değişikliğinin bu davada tartışma konusu yapılamayacağı, aynı şekilde akaryakıt istasyonunun giriş ve çıkışına dair değişikliklerin de dava tarihinden sonra gerçekleşenler bakımından davaya konu çalışma ruhsatının usul ve yasaya aykırılığı iddiasının irdelenmesinde dikkate alınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik'in 37.maddesi; "Karayolu kenarında yapılacak ve açılacak tesislere ait geçiş yolu ekseninin taşıt yolu kenar çizgisi ile kesiştiği noktanın kavşak başlangıcına mesafesi; Karayolları Genel Müdürlüğünün bakım ağına dahil, bölünmüş devlet ve il yolları ile aynı yönde birden fazla şeridi olan iki yönlü devlet yollarında en az 100 metre, diğer devlet ve il yollarında en az 75 metre, Karayolları Genel Müdürlüğünün bakım ağındaki karayollarının diğer yollar ile teşkil etmiş olduğu kavşakların diğer yollardan yaklaşımında en az 50 metredir" şeklindedir.Somut olayda alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatına konu akaryakıt istasyonunun bulunduğu yerin bu şartı sağlamadığı, söz konusu iki adet akaryakıt istasyonunda bulunan iki adet çıkışın sürücülerin akaryakıt istasyonunu terk ederken yoldan geçen araçlara tehlike arz ettiği, çıkış noktasının görüşünün yetersiz olduğu, kaldı ki ruhsata konu akaryakıt istasyonunun cephe aldığı imar yolunun da imar planınına uygun olarak uygulamasının yapılmadığı, mevcut giriş ve çıkışlarının imar planına da uygun olmadığı, parselin cephe aldığı imar yolunda cephe uzunluğunun imar planında gösterildiği ölçüm ile 44,63 m olduğu, bu uzunluğun Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmelik ile belirlenen asgari cephe uzunluğu şartını da karşılamadığı kanaatine ulaşılmıştır.Petrol Piyasası Kanunu'nun 8.maddesinin 4.fıkrası; "Kurul, teknik ve ekonomik kriterlere göre bayilik kategorileri oluşturabilir. Bu durumda bayilik lisansları kategorilerine göre düzenlenir. Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafeler, aynı yönde olmak üzere, şehirlerarası yollarda on kilometreden, şehir içi yollarda bir kilometreden az olmamak üzere Kurul tarafından çıkarılacak ve █████/2005 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle düzenlenir." şeklinde düzenlenmiştir. Aynı yönde Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği' nin "Mesafe Kısıtlamaları" başlıklı 45. maddesinde;" İki akaryakıt ve/veya LPG istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; a) Şehirlerarası yollarda on, b) Şehir içi yollarda bir, kilometreden az olamaz." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir. Yine aynı yönde Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 37.maddesinde de; "Şehir içi veya şehirlerarası trafiğe açık yollarda aynı istikamette iki akaryakıt ve/veya otogaz istasyonu arasındaki mesafe, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamaz." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir. Somut olayda davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının konusunu teşkil eden akaryakıt istasyonunun hemen bitişiğindeki davacıya ait akaryakıt istasyonunun varlığı karşısında, ruhsata konu akaryakıt istasyonunun da asgari mesafe şartını da karşılamadığı anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan hukuk devletinin temel ilkelerinden biri de "belirlilik"tir. Bu ilkeye göre, yasal düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması zorunludur. Ancak bu durumda birey, kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlayabilir. Bu kapsamda; belirlilik, kamu yararı ve hukuki güvenliği sağlamakla birlikte, kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı yönetimde istikrarı sağlar. 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nda, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde düzenlenmiş yukarıda alıntılanan asgari mesafe şartının davaya konu ruhsatın verildiği tarihte yürürlükte bulunması karşısında, davalı tarafından verilmiş ruhsatın yasaya aykırılık teşkil ettiğinin açık olduğu kanaatine ulaşılmıştır.Tespiti yapılan bu kanun ve mevzuat düzenlemelerine aykırılıkların varlığı karşısında, davalı ve feri müdahillerin iddiaları doğrultusunda ruhsata konu akaryakıt istasyonunun bulunduğu taşınmazın imar planında akaryakıt istasyonu olarak ayrılması ve taşınmaza ilişkin yapı kayıt belgesi alınmış olmasının yukarıda tespiti yapılan düzenlemelerde aranan koşulların aranmayacağı anlamına gelmediği, bu nedenle davalının ilgili kurumlardan görüş almak ve yapı kayıt belgesine dayanmak suretiyld dava konusu ruhsatı düzenlediğini savunmasının dinlemeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.Tüm bu belirtilen esaslar çerçevesinde davaya konu konu 17.07.2018 tarih ve .... Sayılı "Gayri Sıhhi Müessese İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı"nın yukarıda tespiti yapılan mevzuat hükümlerine aykırılıkları sebebiyle iptaline karar vermek gerekmiş, bu yönde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1- Davanın KABULÜNE,Davalı ... Bölgesi Başkanlığı tarafından feri müdahil ... İnş. Akaryakıt Otomotiv Antrepo San. Ve Tic. A.Ş.'ye verilmiş olan 17.07.2018 tarih ve ... Sayılı "Gayri Sıhhi Müessese İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı"nın iptaline,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00-TL ilam harcından peşin alınan 44,40TL harcın mahsubu ile bakiye 687,60-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,3-Davacı tarafından sarf edilen 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 737,30-TL posta masrafı, 44,40-TL başvuru harcı, 44,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.826,10-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, davacı vekilinin, davalı vekilin ve feri müdahiller vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır