vekillikten vekillik unvanı bünyesinde bakırköy eski gösteren değeri ilamda imzalandığını

Anahtar kelimeler: Vekillikten Vekillik Unvanı Bünyesinde Bakırköy Eski Gösteren Değeri İlamda İmzalandığını

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ

: 23.02.2022

NUMARASI

: █████████ Esas - ████████ Karar

DAVA

: Tazminat (Ticari vekillikten kaynaklanan)

Dava değeri

: 60.000,00 TL

Dava tarihi

: 27.11.2018

Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı... A.Ş bünyesinde faaliyet gösteren eski unvanı ... ... ... AŞ. olan ... ... ... A.Ş. arasında 01.12.2015 tarihinde ... ... vekillik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında ... ...'nun ticari vekili olarak Kayseri Organize Sanayi Bölgesinde ... ... şubesi açtıklarını, sözleşmenin 31. maddesi gereğince 11.018,00 USD'lik teminat tutarının 12.11.2014 tarihinde nakit olarak yollandığını, ancak kısa bir süre sonra 14.04.2016 tarihinde açılan şubeyi kapatmak zorunda kaldıklarını, sözleşme nedeni ile verilen bonoların davalı tarafından icra takibine konu edildiğini, ... hizmeti neticesinde tahakkuk eden faturalı hak edişlerin ödenmediğini, haksız sebeplerle bir takım kesintiler yapıldığını ileri sürerek, iadesi gereken 11.018,00 USD ile hak ediş alacaklarının şimdilik 2.000,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte TTK'nın 209. maddesi gereğince davalılardan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı... A.Ş. vekili, savunmasında özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, sözleşmenin davacı ile davalı ... ... ... ... AŞ arasında düzenlenmesi nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, TBK'nın 551.maddesine göre ticari vekilin sözleşme yaptığı kişiye karşı sorumlu olduğunu, müvekkilinin davacı ve diğer davalı arasında akdedilen sözleşmenin tarafı olmadığını, müvekkili ile diğer davalı ... ... arasında iştirak ilişkisi bulunmadığını, şirket topluluğuna ilişkin şartlarının TTK'nın 195.maddesinde sayıldığını ve müvekkili ile diğer davalı arasında hakim-bağlı ortak ilişkisi bulunmadığını, davalılar arasında ortaklık ilişkisi bulunmadığını ve davacının buna ilişkin iddialarının yersiz olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ... ... AŞ, davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Tarafların iddia, savunmaları, taraflarca sunulan ve mahkemece toplanan deliller, ticari defterler ve belgeler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemeleri ile tüm dosya kapsamına göre; Davacı ile davalı ... arasında █████/2014 tarihinde ... ... Ticari Vekillik Sözleşmesi akdedildiği, davacının defterlerinin lehine delil vasfına sahip olduğu, davalı ...'ne usulüne uygun olarak ticari defter ve belgelerini sunması, sunulmaması halinde usulüne uygun defterlerini tutan tarafın kayıtlarına itibar edileceğinin kendisine ihtar edildiği, yapılan ihtara rağmen davalı ... Kargonun ticari defter ve belgelerini dosyaya ibraz etmediği, davacı ile davalı ... arasında ticari ilişki bulunmadığı, davalı ... ... tarafından, sözleşmenin 31. maddesi uyarınca, sözleşme dönemi ile ilgili olarak davacının teminat oranında borcunun kalmadığına yönelik delil sunulmadığından davacı tarafından verilen teminat bedeli olan 11.018,00-USD'nin iade edilmesi gerektiği, yine davacının defterlerinde kayıtlı olan 53.208,60-TL hak ediş alacağına ilişkin davalı ... ... tarafından ödendiğine dair her hangi bir delil sunulmadığından bu davalıdan tahsili gerektiği, davacının davalılardan ... ... ile ticari vekillik sözleşmesi imzalaması, davacının ticari vekillik yapması ve sözleşmenin topluluk itibarı dikkate alınarak yapıldığı ve bu durumdan topluluğun menfaat elde ettiğine dair delil sunulmaması nedenleriyle somut olayda davalı ...'nin TTK 195 ve TTK 209. maddelerine göre sorumlu olmadığı, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı..." gerekçesiyle, davanın kısmen kabul kabulüne, 11.018,00 USD nakit teminatın davalı ... ... ... A.Ş.'den dava tarihi olan 27.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte tahsiline, davacının hakediş alacağı olan 53.208,60 TL'nin dava tarihi olan 27.11.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca belirlenecek faiziyle birlikte tahsiline, davalı... A.Ş'ne yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

Mahkemenin husumet yönünden ret kararının hatalı olduğunu, davalı ... ... ... A.Ş.'nin eski ünvanının ... ... ... A.Ş olduğunu, bu şirketin uzun yıllar boyunca diğer davalı... A.Ş grubu bünyesinde bağlı şirket olarak faaliyet gösterdiğini, şirketlerin grup şirketi olduklarını gösterir unvanlar kullanıldığı, logolarında kurucularına, müdürlerinden şirket yetkililerine kadar aynı kişiler olduğu, ... ... şirketinin atıl olarak gayri faal bir şekilde bırakıldığı ve borçlarını ödeyemez durumda olduğu, bu itibarla diğer davalı ... ... ile organik bağın ötesinde gerek yönetimsel gerekse de kardeş şirketi mahiyetinde olduklarının ve davalı şirketlerin müvekkili zarara uğratmak ve mal kaçırmak kastı ile kötü niyetle hareket ettiklerinin kabulü gerektiğini, Müvekkilinin ... Grup bünyesinde olan ... ... ile imzaladığı 01.12.2015 tarihli sözleşme ile Kayseri OSB ve çevresinde ... ... şubesi açtığını, sözleşmenin 31. maddesinde belirtilen 11.018 USD teminatın 12.11.2014 tarihinde banka hesabına ödendiğini, müvekkilinin 14.04.2016 tarihinde şubeyi kapatmak zorunda kaldığını, vekilliğin yaklaşık 4 ay sürdüğünü, sözleşmenin sona ermesi ile teminatın ödenmesi gerektiğini, ayrıca sözleşme süresince elde edilen hak edişlerin de ödenmesi gerektiğini, TTK'nın TTK 209. maddesi kapsamında alacaktan davalı ... ...'in de sorumlu olduğunu, anılan madde kapsamında ... markasının 209. madde lafzında belirtilen ölçüde topluma ve tüketiciye güven verdiğini, ... ... Grubu şirketlerinin imza tarihinde ciddi bir bilinirlik seviyesine ulaştıklarını, ... ...'nun ... ... bağlı şirketi olarak faaliyet gösterdiğinin herkes tarafından bilindiğini, ... markasının tüm ... şirketlerinde ortak olarak kullanılmasının da davalı ... ...'nun ... bünyesinde faaliyet gösterdiğini ispata yeterli olduğunu, ... ...'nun isim değiştirmiş olması veya ortaklık yapısının değişmiş olmasının TTK'nın 209. maddesindeki şartların oluşması bakımından önemsiz olduğunu, ... ...'nun kuruluşundan itibaren ... Markasının ve ... Holdingin tüketiciye güven veren itibarından yararlandığını, iş mahkemelerinde yapılan işçilik yargılamalarında her iki şirket arasındaki kuvvetli bağın tespit edildiğini, Her iki şirket arasında mali ve organik bağ bulunduğunu, ... şirketinin 22.10.2007 tarihinde ... ... yapısı içinde iştirak olarak 100.000 TL sermaye ile kurulduğunu, kuruluş tarihindeki pay sahiplerinin ... ve ... A.Ş. Olduğunu, ortakların ilerleyen süreçteki hileli ve muvazaalı işlemleri ile pay devirleri yaptıklarını,26.10.2007 tarihinde tescili gerçekleşen ... ... (... ...) hisselerinin 07.03.2016 tarihine kadar... AŞ. bünyesinde çalışan yahut ... ...'in uluslararası çapta sahibi olduğu herkesçe bilinen ...'ün akrabaları arasında devirlere konu edildiğini, böylece hakim-kurucu ortak olan ... ve ... ... A.Ş'nin sorumluluğunun ispatının önüne geçilmesinin amaçlandığını, daha sonra isim değişikliği ve ortaklık yapısının değiştirilmesinin TTK'nın 195 ila 209.maddelirindeki şartların oluşması bakımından önem taşımayacağını, bilirkişi raporlarında da davalı ... ...'in KAP bildirimlerinde ... ... Şirketinin iştirak olarak yer aldığının belirlendiğini, ... ... Şirketinin tek ortağı olan ... AŞ'nin eski yönetim kurulu üyesi ...'ın ... ...'in de yöneticisi olduğunu, Son durumda hem tek pay sahibi haline gelen .... A.Ş'nin hem de ... ... (... ...) yönetim kuruluna getirilen ...'ün aynı zamanda her iki şirketin de temsile yetkilisi haline geldiğini, sicil kayıtlarına göre, ... ... kurucusu ve sahibi olan ... ile aynı soy adını taşıyan bir çok kişinin ... Karo'da yöneticilik yaptığını, şirketin ... ... logosu altında faaliyette bulunduğunu, işçilik alacaklarında birlikte sorumluluk kararı verildiğini, yasada şirketler topluluğu ile ilgili aranan tüm şartların gerçekleştiğini, TTK'nın 209. maddesi metninde “topluluk itibarı”ndan bahsediliyor olmakla birlikte, bizzat hâkim şirketin itibarının topluma veya tüketiciye güven veren düzeye ulaşması halinde de bu şartın gerçekleşmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, bu itibarın kullanılarak güven oluşturulduğunu, hakim şirkete isnat edilen haklı bir güvenin bulunduğunu, bu güvene dayanılarak sözleşme imzalandığını, hakim şirketin oluşturulan bu güvene aykırı davranarak zarara neden olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın her iki davalı bakımından kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, davacıyla davalılardan ... ... AŞ arasında düzenlenen 01.12.2015 tarihli, acentelik sözleşmesi niteliğindeki ticari vekillik sözleşmesinden kaynaklanan açcık hesap alacağı ile teminatın sözleşmenin tarafı ile hâkim ortaklıktan tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın ... ... AŞ yönünden kabulüne, diğer davalı yönünden reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı ile davalı ... ... ... AŞ arasında düzenlenen ve beş yıl süreyle geçerli olacağı kararlaştırılan 01.12.2014 tarihli sözleşme ile davacının vekil olarak ... ... tarafından belirlenen bölgede ticari vekil sıfatıyla ... ...'nun yazılı ve sözlü talimatları doğrultusunda gelen ve giden kargolarla ilgili işlem yapılması kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin yaklaşık dört ay sonra feshedildiği ve davacının sözlemenin akdinden cari hesap alacağı bulunduğu mahkemece belirlenmiş ve bu alacağın ... ... AŞ (... ...)'den tahsiline karar verilmiştir. Anılan davalının bu karara yönelik istinafı bulunmadığı gibi, davanın kabul edilen kısmına yönelik davacının istinafı bulunmamaktadır.Davacının istinaf başvurusu, davalı... AŞ'nin zarardan sorumlu tutulmasına ilişkindir. Davacı bu talebini TTK'nın 195 vd. maddelerindeki düzenlemelerine dayandırmıştır. TTK'nın 195. maddesinde, hâkim ve bağlı şirketin tanımları yapılmıştır. İstinaf başvurusunda sözü edilen iş mahkemesi ve BAM Dairelerinin kararlarında, her iki davalı şirket arasında alt ve üst iş veren ilişkisi tartışılmamış, aksine dosyamızda davalı olan her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu tespit edilmiştir. Bu hususta incelenen İstanbul BAM 27. Hukuk Dairesinin █████████ Esas - █████████ Karar sayılı ilamında, her iki şirket arasında organik bağ bulunduğu tespit edilmiştir. Yapılan yargılama sonucu tespit edilen bu durum dosyamız açısından kesin bir delil olmasa da güçlü bir delil konumundadır. Bu nedenle dosyadaki diğer delillerle birlikte bir değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Davalı ... ... ... AŞ'nin 22.10.2007 tarihinde 100.000 TL sermaye ile kurulduğu ve ortaklarının ... ve ... A.Ş olduğu anlaşılmıştır. Daha sonra artırılan sermaye ve pay devirleri ile şirketin 18.000 TL payının ...'e 284.000 TL payının... A.Ş'ye 196.000 TL payının ...'a 2.000 TL payının ise diğer küçük ortaklara ait olduğu anlaşılmıştır. Şirketin sonraki yıllarda da pay devirleri ile ortaklık yapısının değiştiği, 21.04.2015 tarihli yönetim kurulu kararı ile sermayenin 22.000.000 TL'ye arttırılmasına ve arttırılan 17.000.000 TL'nin .... A.Ş. tarafından ödenmesine karar verildiğini, 29.01.2016 tarihli genel kurulda 28.000.000 TL olan sermayenin 9.000.000 TL daha arttırılmasına ve arttırılan 9.000.000 TL'nin tarihten önce bir kısım hisseyi devralan İrfan Peker'e ait şirket alacağından ödenmesine karar verilerek şirketin 18.500.000 TL payının İrfan Peker'e 18.500.000 TL payının .... A.Ş'ne ait olmasına karar verilmiştir. İncelenen ortaklık yapısı ve pay devirleri, davalı ... şirketinin ... Grup bünyesinde ticari faaliyet göstermesi ve bu grubun toplumda oluşturduğu güven ve itibarın sözleşmelerin yapılmasında etkili olması, şirketlerin grup şirketleri olarak KAP'a yaptıkları bildirim dikkate alınarak her iki şirket arasında tam bir organik bağın bulunduğu kabul edilmelidir. Mahkemece alınan bilirkişi raporlarında, TTK'nın 195 vd. maddelerine farklı anlam yüklenmiş olması, HMK'nın 266.maddesi kapsamında Dairemizce hukuki yönden değerlendirme yapılmasına engel değildir. Davacının, davalı ... şirketi ile yapmış olduğu sözleşmede temel olarak, ... şirketinin ... ... bünyesinde faaliyet göstermesi ve bu markaya duyulan güvenin bulunduğu olağan hayat tecrübesi ile anlaşılabilecek bir husustur. Sözleşme öncesi ve sonrası ... şirketinin paylarının yakın aile bireyleri ve şirket çalışanları arasında el değiştirilerek ... şirketinin borçlarını ödemeyemez hale getirmiş olması esasında perdenin aralanması ilkesi çerçevesinde tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığının kabulü için yeterlidir.

Yukarıda değinilen İstanbul BAM 27. Hukuk Dairesi tarafından yapılan organik bağ tespiti, ... şirketinin ortaklık yapısındaki değişiklikler, şirketin ... ... bünyesinde ve bu marka ile faaliyet göstermesi birlikte değerlendirildiğinde, ortada TBK'nın 195 ve devamı maddelerine göre bir şirketler topluluğunun varlığını ortaya koymuştur, TTK'nın 209.maddesi kapsamında güven sorumluluğundan söz edilebilmesi için, bir hâkim şirket ve TTK uyarınca bu şirketin hâkimiyet kurmuş olduğu bir yavru şirket söz konusu olmalıdır. KAP bildirimi ile pay devirlerinde bu hususun varlığı kesin şekilde anlaşılmaktadır. Hakim ortağın zarardan sorumlu olması için TBK'nın 209.maddesi anlamda bulunması gereken topluluk itibarının ... markasında bulunduğu açıktır. ... marka veya unvanının üçüncü kişiler ve tüketiciler üzerinde güven verici bir düzeye ulaşmış olması, marka ve topluluk itibarının kullanılması ile sözleşme ilişkisinin kurulmasının kolaylaştırılması ve bu hususta güven oluşturulması hakim şirkete duyulan güvenin haklı nedenlere dayanması karşısında diğer davalının da tazminattan sorumlu tutulması gerekmektedir.

Mahkemece belirtilen gerekçelerle, ıslah talebi doğrultusunda 11.018 USD'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince uygulanacak faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsiline, 53.278,60 TL cari hesap alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2 maddesi gereğince avans esasına göre belirlenecek faiziyle birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerekirken, davalı ... ... hakkında davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmediğinden, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında dairemizce karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve neticede davanın her iki davalı yönünden kabulüne dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;

1-Davanın kabulü ile;

a) 11.018,00 USD alacağın dava tarihi olan 27.11.2018'den itibaren işleyecek ve 3095 sayılı kanunun 4/a mdddesi gereğince hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

b) 53.208,60 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ve3095 sayılı kanunun 2/2. maddesi gereğince avans esasına göre hesaplanacak temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Alınması gereken 7.596,65 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça yatırılan 1.024,65 TL peşin harç ile 876,00 TL ıslah harcının mahsubuyla bakiye 5.696,00 TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiline, Hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 1.024,65 TL peşin harç, 876,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.936,55 TL harç giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafça harç dışında yapılan posta, tebligat ve bilirkişi gideri toplamı olan ve ayrıntısı Uyapta kayıtlı toplam 4.586,40 TL yargılama giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansları bakiyelerinin HMK'nın 333. maddesi uyarınca yatıran taraflara iadesine,

7-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden;

a-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

b-Davacı tarafından istinaf aşamasında sarf edilen istinaf başvuru harç gideri 220,70 TL ile 88,60 TL posta masrafı olmak üzere toplam 329,30 TL kanun yolu giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

9-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 12.02.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyiz yolu açık olarak karar verildi.

KANUN YOLU

: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın davalı vekiline tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde temyiz yolu açıktır.