sayer mevlana talas mercedes tepe ışıklarında arkadan caddesi ikame esaskarar

Anahtar kelimeler: Sayer Mevlana Talas Mercedes Tepe Işıklarında Arkadan Caddesi İkame Esaskarar

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ...

KARAR NO

:...

HAKİM

:...

KATİP

: ...

DAVACI ...

VEKİLİ

: Av. R...

DAVALI

: 1...

VEKİLİ

: Av...

DAVALI

: 2- ...

VEKİLİ

: Av...

DAVA

: Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)

DAVA TARİHİ

: ...

KARAR TARİHİ

: ...

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

:...

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat ( Trafik Kazasından Kaynaklı Araç Değer Kaybı ve İkame Araç Bedeli)

davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plakalı Mercedes marka araca Talas Mevlana Mah. Sayer Caddesi üzerinde Jandarma tepe ışıklarında durduğu sırada; davalılardan ...'a ait ve diğer davalı sigorta şirketince sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün arkadan çarpması sonucunda trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu bulunduğunu, bu kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun olmadığının belirlendiğini, kaza nedeniyle müvekkili şirkete ait araçta oluşan maddi hasara ilişkin yetkili Ekspertiz olan ... tarafından ... dosya numarasıyla Kesin Ekspertiz Raporu düzenlendiğini kaza sonrası müvekkili şirkete ait araçta toplam 147.494,76 TL tutarında hasar meydana geldiğini, müvekkiline ait aracın 2021 model olup, CLA 200 4 Matic 1.33 AMG Mercedes marka bir araç olduğunu, kaza tarihi itibariyle aracın km'si 43.620 olduğunu, bu hususların ekspertiz raporunda tek tek açıklandığını, araçta toplamda 147.4904,76 TL'lik hasar kaydı oluştuğunu, bu hasar nedeniyle henüz 2021 model olan Mercedes marka araçta emsallerine göre çok büyük bir değer kaybı oluştuğunu, bu değer kaybından davalılar sigorta şirketi ve araç sahibi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ancak değer kaybının tüm deliller toplandıktan sonra bilirkişi marifetiyle hesaplanması gerekeceğini, bu nedenle değer kaybına ilişkin davayı belirsiz, trafik kazası nedeniyle müvekkile ait ... plakalı araçta oluşarı değer kaybı nedeniyle şimdilik 5.000,00 TL'nin Kaza tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve tarafımıza ödenmesine; müvekkil şirketin araçtan mahrum kaldığı süre boyunca ödediği 21.294,50 TL Araç Kiralama Bedelinin Kaza tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve kendilerine ödenmesine; yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkilli şirketin, karayolları trafik kanunu’nun 91. Maddesi vezorunlu mali mesuliyet sigortası (ZMSS) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı, poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, kusur oranlarının tespitinin zorunlu olduğunu, hem Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, başvurunun eksiksiz ve doğru birime yapılması gerektiğini, davacı tarafından geçerli bir başvuru yapılmadığını, kazadan arabuluculuk dosyası ile haberdar olunduğunu, huzurdaki davada davacı tarafından sigorta şirketine başvuru yapılmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, Trafik Sigortası Genel Şartları ve Yargıtay kararları doğrultusunda, müvekkili şirketin dolaylı zarar taleplerinden poliçe teminatı kapsamında sorumluluğu bulunmadığından işbu haksız tazminat taleplerinin reddini talep etmişlerdir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada kusurunun olmadığını, trafik kazalarından kaynaklanan tazminatlar için, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanun’un (KTK) 97. Maddesine göre zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine söz konusu zararla ilgili başvuru yapması gerekmektedir. Bahse konu olan trafik kazasında müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, davacı tarafın aracının ani fren yapması, kazanın gerçekleştiği yerin dik bir yokuş olması sonucu trafik kazası meydana gelmiştir. 28.07.2023 tarihli Maddi Hasarlı Trafik kazası Tespit Tutanağı’nı kabul etmediklerini, kazada müvekkilinin kontrolünde olan ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılmış ... Poliçe Numarası ile Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi bulunmaktadır. Kaza tarihi itibarı ile araç sigorta poliçesinin kapsamından yararlanmakta ve sigorta poliçesi kapsamında risklere karşı korunduğunu, söz konusu trafik kazasının 28.07.2023 tarihinde gerçekleştiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin geçerli olduğu dönemde gerçekleştiğini, bu açıdan trafik kazasında gerçekleşen risk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu belirterek, davacı tarafın Karayolları Trafik Kanunu’nun 97.Maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığından davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse, davacı tarafın bütün talepleri ile açılan davanın reddine,-Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, fazlaya ilişkin taleplerimiz saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça; Kaza Tespit Tutanağı, Kazaya Ait Fotoğraflar, Hasara ilişkin Kesin Ekspertiz Raporu, Araç Kiralama Faturası, Arabuluculuk İlk ve Son Tutanağı, Sürücü ve araçta bulunarılara ait İfade Tutanakları, Müvekkil şirkete ait ... plakalı araç, Sürücüsünün alkollü olmadığına dair alkolmetre raporu, Bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davalılarca Kaza tespit tutanakları, ruhsat bilgileri, eksper raporları, sigorta şirketlerinin hasar dosyaları, tanık, keşif, bilirkişi incelemesine delil olarak dayanılmıştır.

Davacının vergi kimlik numarasının belirtilmesi suretiyle Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak davalı sigorta şirketi tarafından (Poliçe no: ...) sigortalanmış ... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı araç arasında █████/2023 tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının aracında oluşan değer kaybının tazmini için davacının ... Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne hangi tarihte başvurduğunun ve akıbetinin sorulmasına, ZMMS poliçesinin, davacının başvurusunu ve başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin tamamının evrak kayıt havalesi ile birlikte, ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturası, aracın hasarını gösterir tutanak, belge örnekleri ile hasar dosyasının örneğinin, yine araç hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin, bu kaza ve ZMMS poliçesi nedeniyle yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerinin ivedi olarak gönderilmesinin, yine davacının başvuru tarihinin hangi tarih olduğunun açıkça bildirilmesinin, sadece evrak gönderilmekle yetinilmemesi istenmiştir.

... plakalı araç ile davacıya ait ... plakalı sayılı araçlarının kaza tarihi olan █████/2023 tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğunun ve araç tescil kaydının Uyap sistemi üzerinden temin edilerek dosyamıza eklenmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak; davacıya ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan █████/2023 tarihli hasara ilişkin ZMMS ve kasko sigortası hasar sorgulamasının yapılarak buna ilişkin kusur ve hasar (ZMMS ve kasko) sorgu kayıt ve belgelerinin gönderilmesinin ve ... plakalı aracın █████/2023 tarihinden öncesine ait başkaca bir hasar kaydı olup olmadığı hususunun tespiti ile varsa ZMMS ve kasko sigortalarına ilişkin hasar dökümünün, hasar tarihi, sigorta şirketinin adı, poliçenin türü, poliçe numarası, acente numarası, hasar dosya numarası gibi bilgilerinin ve mevcut kayıt örneklerinin gönderilmesi istenmiş, █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Davacıya ait ... plaka sayılı araç ile ... plakalı aracın █████/2023 tarihinde karıştığı trafik kazası ile ilgili soruşturma akıbetinin sorulmasına ve soruşturma evraklarının istenilmesine, açılmış dava varsa dava dosyasının akıbetinin sorulmasına ve dava derdest veya henüz kesinleşmemişse Uyap kayıt örneklerinin, yargılama bitmiş ve verilen hüküm kesinleşmiş ise bu durumda dava dosyasının fiziken gönderilmesi istenmiştir.

Dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağında yazılı kaza yerindeki trafik sinyalizasyon durumunu gösterir krokilerin, kavşak planının, ayrıca ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağına konu olan trafik kazasının oluşumunu gösterir ve kayıt altına alınmış olan kamera kayıtları ve/veya fotoğraflar varsa CD formatında örneğinin gönderilmesinin, ekli trafik kaza tespit tutanağında yazılı trafik kazasının meydana geldiği yazılı saat ve dakika itibarıyla hangi yönden gelen araçlara yeşil ışık, ve hangi yönden gelen araçlara kırmızı ışık yandığı sorulmuş, █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak █████/2023 tarihinde ... plaka sayılı araç ile ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasına ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı ve sair tüm belgelerin gönderilmesi istenmiştir.

HMK'nun 266.maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. Maddesi gereğince iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kaza tespit tutanağı, servis faturaları, ekspertiz raporu, ZMMMS poliçesi, Kayseri CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası (savcılık soruşturma dosyasının kayıtlarının dosyamıza UYAP sistemi üzerinden celp edildiğinden UYAP kayıtlarının incelenmesi), fotoğraflar ve diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, a-█████/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal ettikleri konusunda kaza anına ilişkin basit krokinin de çizilerek kural ihlallerinin tespit edilmesi, b-Bu kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle makul onarım süresinin kaç gün olduğu ve davacının makul onarım süresi içinde aracını kullanamamaktan kaynaklı araç mahrumiyet ( ikame araç, araç kiralama) kaç TL olduğu, c-Yerleşik yargıtay uygulamalarına göre davacı yana ait aracın markası, modeli, özellikleri, dosya içindeki sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, celp edilen hasar dosyalarının sureti, davacının aracının kilometresi, kaza tarihindeki yaşı ve diğer delillere göre █████/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki bu aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin ne olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacı aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğunun hesaplanması konusunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.

Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi...ü tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "... Esas dosyası ile tarafıma tevdi edilen görevin "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)” durumun tespitine yönelik gerekli incelemeler tamamlanmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; -Kazanın gerçekleştiği kavşağın gidiş geliş 2'şer şeritli bölünmüş yollardan oluştuğu, görüşün açık ve yolun eğimsiz olduğu, -Dosyada mevcut kolluk kuvvetleri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'ndaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın 28.07.2023 günü saat 23.20 civarında sürücü ...I sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile Kayseri ili Talas ilçesi Mevlana mahallesi Halef Hoca caddesi ile Sayer caddesi ışıklı kavşağında Sayyer caddesini takiben Halef Hoca caddesi istikametine seyri esnasında tanık ifadelerine göre kavşağa girişte trafik tanzim ışıklarında ... plaka sayılı araç sürüş istikameti için kırmızı ışığın yanması dolayısıyla beklediği esnada, hemen arkasından yine aynı istikametten gelip aynı yöne seyir halinde bulunan ... plakalı sayılı (araç sürücüsü tespit edilememiş) aracın önündeki araçlarla yeterli takip mesafesini korumadan seyrini sürdürdüğü ve aracının ön kısımları ile dava konusu aracın arka kısımlarına çarptığı olayda; ... plaka sayılı araç sürücüsü sevk ve idaresindeki araç ile günün gece vakti, görüşün sokak aydınlatma lambaları ve araç ışıkları ile sağlandığı yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "KIRMIZI" yanan trafik tanzim işaretini dikkate almaksızın katılış yaptığı ve kurallara uygun şekilde beklemekte olan dava konusu araca arkadan çarpmak suretiyle sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 47/b-c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Sürücüler: .....b) Trafik ışıklarına, c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar.", KTK Madde 52/a "Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak: Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." ve KTK Madde 84/a-d "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında, a) Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili memurun dur işaretinde geçme, ...... d) Arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu; ... plakalı sayılı araç sürücüsü ... ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, -... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası makul onarım süresi için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 10 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 10 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2021 model araç kira bedelinin günlük 2.000 TL (güncel ortalama 2.000 TL, Kaza tarihinde enflasyon oranları ve piyasa şartlarına göre) olduğu, İkame Araç Bedeli = 10 x 2.000 = 20.000 TL olduğu,Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 20.000 Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 20.000 TL olduğu,-Değer Kaybı hesabında 19.06.2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. Maddesi gereği (Kaza tarihinde uygulanan Değer Kaybı Hesabı) kaza öncesi Piyasa Rayiç Değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle Piyasa Rayiç Değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, davalı sigorta firması tarafından Değer Kaybı Bedeli olarak ödeme yapılmadığı, dava konusu ... plakalı sayılı aracın model yılına göre 2 (iki) yaşında olduğu, araç kullanılmışlık değeri yönünden kaza tarihinde yaklaşık 43.600 km gibi orta kullanılmışlık düzeyine sahip olduğu, geçmiş trafik ve kasko sigortası hasar kayıtları incelendiğinde geçmiş hasar kaydının olmadığı (ikinci el genel kabul gören araç değerlendirmesine göre yıllık 10.000 km altı az kullanılmışlık seviyesi, yıllık 10.000-40.000 km arası orta, yıllık 40.000 üstü çok kullanılmışlık düzeyi olarak algılandığı), kazanın gerçekleştiği Temmuz 2023 tarihinde model yılı aynı benzer kilometre de aynı tip araçlarda serbest piyasa rayiç bedeline göre fiyatının kaza öncesi ortalama 1.650.000 TL olduğu, kullanılmışlık düzeyi benzer değişen/boyanan/işlem gören kısımların çokluğuna göre dava konusu motosiklet içinde gerçekleşen kaza sonrası yapılan onarımların akabinde piyasa rayiç değerinin 1.575.000 TL olarak değerlendirildiği, (Kaza Tarihine En Yakın İnternet 2. El Satış Siteleri Piyasa Fiyatları) dosya da mevcut bulunan ve yukarıda izah olunan internet ve piyasa araştırmaları sonucunda dava konusu ... plaka sayılı motosiklette Temmuz 2023 tarihli kaza sonrası oluşan "Değer Kaybı"; Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri = 1.650.000 TL Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri = 1.575.000 TL Değer Kaybı= Kaza Öncesi Piyasa Rayiç Değeri - Kaza Sonrası Piyasa Rayiç Değeri Değer Kaybı= 1.650.000 - 1.575.000 Değer Kaybı = 75.000 TL olduğu, şeklinde rapor düzenlemiştir.

Dava dosyasının rapor veren bilirkişiye tevdi ile tarafların █████/2024 tarihli rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar ek rapor tanzimi için bilirkişinin görevlendirilmesine karar verilmiştir.

Bilirkişi ...tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ek raporda; "Kök raporda belirlenen kaza tarihindeki piyasa rayiç bedelleri, kaza tarihindeki gün fiyatlarına ulaşılamadığından kaza tarihine en yakın ve rapor taihindeki fiyatlar sunulmuştur. Davacı vekili kaza tarihinde ki fiyatları değil de güncel piyasa rayiç bedellerini belirtmiş olup sunulan kök raporda kaza tarihinden 40 gün sonraki fiyatlar Nispi Metod kullanılarak aracın model, kullanılmışlık düzeyi ve geçmiş ve dava konusu hasar durumları göz önüne alınarak belirlenmiş olup objektif bir çalışma yapıldığı değerlendirildiğinden yapılan itirazların tamamında kök rapora iştirak edilmiştir." belirtilmiştir.

Bilirkişi ...' nün rapor ve ek raporuna davacı tarafın itirazları dikkate alınarak HMK'nun 266.maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının kara yolları fen heyeti üyeleri arasından re'sen seçilecek üç kişilik trafik-makine mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kuruluna tevdine, Dava dosyasının görevlendirilen bilirkişi kuruluna tevdi için Ankara Nöbetçi ATM'ye talimat yazılmasına, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kaza tespit tutanağı, servis faturaları, ekspertiz raporu, ZMMMS poliçesi, Kayseri CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyası (savcılık soruşturma dosyasının kayıtlarının dosyamıza UYAP sistemi üzerinden celp edildiğinden UYAP kayıtlarının incelenmesi), fotoğraflar, mahkememizce daha önce bilirkişi ...' den alınan rapor ve ek rapor ile bunlara karşı tarafların beyan ve itirazları ve diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, a-█████/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal edildiği, b-Bu kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle makul onarım süresinin kaç gün olduğu ve davacının makul onarım süresi içinde aracını kullanamamaktan kaynaklı araç mahrumiyet ( ikame araç, araç kiralama) kaç TL olduğu, c-Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre davacı yana ait aracın markası, modeli, özellikleri, dosya içindeki Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi hasar sorgulama kayıtları, celp edilen hasar dosyalarının sureti, davacının aracının kilometresi, kaza tarihindeki yaşı ve diğer delillere göre █████/2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki bu aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin ne olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacı aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğunun hesaplanması, mahkememizce daha önce aldırılan bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor ve ek rapor ile tarafların bu raporlara karşı beyan ve itirazları incelenerek önceki rapor ve ek raporunda benimsenmeyen yönleri olursa bunların gerektirici nedenlerinin açıklanarak bu konularda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere yetki ve görev verilmesine, karar verilmiştir.

Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince görevlendirilen bilirkişiler Trafik Teknik Elemanı... Makine Mühendisi ...ı ve Makine Mühendisi ...r tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; "1-... plaka sayılı araç sürücüsü sevk ve idaresindeki araç; 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/b, 84/d maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2-... plaka sayılı araç sürücü herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı, 3-... plaka sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen hasar miktarının Toplam KDV Dahil : 147.494.76 TL olacağı, 4-... plaka sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen Değer kaybının 160.000.00-TL olacağı, 5-... plaka sayılı araçta kaza sonrası meydana gelen mahrumiyet miktarının 21.000,00-TL olduğu" belirtilmiştir.

Dosyamız da alınan bilirkişi kurulunun rapor ve ek raporları ve önceki raporla arasında çelişkiler bulunduğu görülmekle çelişkilerin giderilmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267 ve 268 Maddesi uyarınca Ankara veya İstanbul Bilirkişilik Listesinde daha önce rapoların dışında re'sen seçilecek 3 kişilik trafik-makina mühendisi bilirkişilerin görevlendirilmesine, Dava dosyasının bilirkişilere tevdi edilmesi için ilgili yer mahkemesine talimat yazılmasına, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, kaza tespit tutanağı, servis kayıtları, ekspertiz raporu Kayseri CBS ...Soruşturma sayılı dosyası( bu dosya UYAP sistemi ğüzerinden incelenecektir) dosya içeriesinde mevcut fotoğraflar, daha önce alınan rapor ve ek raporları ile tarafların bu rapora karşı beyan ve itirazları incelenmek suretiyle A) █████/2023 tarihli kazanın oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu ve hangi kural ihlallerin yapıldığı, B)davacıya ait ... plakalı araçta bu kaza nedeniyle değer kaybı zararı varsa yerleşik yargıtay uygulamalarına göre aracın markası, model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, kilometresi, metal kompanentlerinin yoğunluğu, korozyon dozacı ve varsa önceye dair hasar nedeniyle orjinalliğini yitirip yitirmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı , ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, bu parçaların orjinal olup olmadığı hususların göz önünde bulundurularak █████/2023 tarihli trafik kazasından önceki hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve tamiri yapıldıktan sonraki aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacının aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğu, bu belirleme yapılırken kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden davacıya ait aracın markası, model yılı, motor hacmi, kilometresi ve donanımı aynı veya benzer araçlarla hasarlı ve hasarsız bir çok aracın karşılaştırılması suretiyle değerlendirme yapılması ve buna göre değer kaybı zararının hesaplanması, karşılaştırma yapılan araçların satış fiyatlarına ilişkin internet görüntülerinin rapor denetlenmesi için rapora eklenmesi, buna göre değer kaybı zararının tespiti, varsa daha önce ödenen değer kaybının tazminat miktarından düşürülmesi, C)Davacıya ait aracın gördüğü hasarın niteliği, hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların orjinal olup olmadığı, hususların göz önüne alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için makul sürenin ve emsal araçların ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılmadığı süre içerisinde elde edilecek yararların belirlenerek varsa davacının ikame araç zararının kaç TL olduğu, D)Daha önce alınan rapor ve ek raporlar ile bunlara karşı tarafların beyan ve itirazlarının incelenerek önceki raporlarda benimsenmeyen yönlerin tartışılması suretiyle çelişkilerin giderici hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere görev verilmesine karar verilmiştir.

Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince görevlendirilen bilirkişiler Makine Mühendisi ...ile Trafik Teknik Elemanı... ve Trafik Teknik Elemanı ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; "Dava konusu ... plakalı araçta 15.000 TL değer kaybı, 5.500 TL araç mahrumiyet zararı hesaplanmıştır. Dava konusu aracın niteliği göz önüne alınarak dosya kapsamında değer kaybı ve araç mahrumiyeti ilişkin hazırlanan raporlara iştirak edilmemiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dosyamız da alınan bilirkişi kurulunun rapor ve ek raporları ve önceki raporla arasında çelişkiler bulunduğu görülmekle çelişkilerin giderilmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267 ve 268 Maddesi uyarınca İstanbul Bilirkişilik Listesinde daha önce rapoların dışında re'sen seçilecek İTÜ bünyesinden 3 kişilik otomotiv mühendisi/adli trafik mühendisi bilirkişilerin görevlendirilmesine, Dava dosyasının bilirkişilere tevdi edilmesi için ilgili yer mahkemesine talimat yazılmasına, HMK'nun 273. Maddesi uyarınca iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, kaza tespit tutanağı, servis kayıtları, ekspertiz raporu Kayseri CBS ... Soruşturma sayılı dosyası( bu dosya UYAP sistemi ğüzerinden incelenecektir) dosya içeriesinde mevcut fotoğraflar, daha önce alınan rapor ve ek raporları ile tarafların bu rapora karşı beyan ve itirazları incelenmek suretiyle A) █████/2023 tarihli kazanın oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu ve hangi kural ihlallerin yapıldığı, B)davacıya ait ... plakalı araçta bu kaza nedeniyle değer kaybı zararı varsa yerleşik yargıtay uygulamalarına göre aracın markası, model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, kilometresi, metal kompanentlerinin yoğunluğu, korozyon dozacı ve varsa önceye dair hasar nedeniyle orjinalliğini yitirip yitirmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı , ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği, bu parçaların orjinal olup olmadığı hususların göz önünde bulundurularak █████/2023 tarihli trafik kazasından önceki hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve tamiri yapıldıktan sonraki aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacının aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğu, bu belirleme yapılırken kurumsal olarak araç alım satımına aracılık eden internet sitelerinden davacıya ait aracın markası, model yılı, motor hacmi, kilometresi ve donanımı aynı veya benzer araçlarla hasarlı ve hasarsız bir çok aracın karşılaştırılması suretiyle değerlendirme yapılması ve buna göre değer kaybı zararının hesaplanması, karşılaştırma yapılan araçların satış fiyatlarına ilişkin internet görüntülerinin rapor denetlenmesi için rapora eklenmesi, buna göre değer kaybı zararının tespiti, varsa daha önce ödenen değer kaybının tazminat miktarından düşürülmesi, C)Davacıya ait aracın gördüğü hasarın niteliği, hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların orjinal olup olmadığı, hususların göz önüne alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için makul sürenin ve emsal araçların ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılmadığı süre içerisinde elde edilecek yararların belirlenerek varsa davacının ikame araç zararının kaç TL olduğu, D)Daha önce alınan rapor ve ek raporlar ile bunlara karşı tarafların beyan ve itirazlarının incelenerek önceki raporlarda benimsenmeyen yönlerin tartışılması suretiyle çelişkilerin giderici hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişilere görev verilmesine karar verilmiştir.

İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat gereğince görevlendirilen Prof Dr ... Prof Dr ... ve Prof Dr ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; " Dava konusu olayda davalı sürücü ...'ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, Davacı şirkete ait aracın sürücüsü...'nın kusursuz olduğu, Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği değer kaybı zararının 75.000,00-TL olduğu, Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği araç mahrumiyet zararının 12.000,00-TL olduğu" belirtilmiştir.

... Sigorta AŞ'ye müzekkere yazılarak; davacının sunduğu ekspertiz raporu eklenerek kaza sebebi ile davacı şirkete ikame araç temin edilip edilmediğinin sorulmasına, temin edildi ise süresinin tespit edilmesi ve anılan hasar sebebi ile ... plakalı araç ZMSS sigortacı A... Sigorta Aş'den davadan önce ve sonra ödeme talep edilip edilmediği, ödenip ödenmediği sorulmuştur.

... Sigorta müzekkere yazılarak kaza sebebi davadan önce ve sonra ile ... sigorta AŞ'ye ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuştur.

Davacı vekilince █████/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunulmuş, dilekçede "Dava dilekçesinde talep edilen 5.000,00-TL Araç Değer Kaybının 70.000,00-TL daha artırılarak 75.000,00 TL Araç Değer Kaybının kaza tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline; (Davalılardan Sigorta Şirketinden poliçe limitleri dâhilinde maddi tazminatın tahsili talebidir.) Dava dilekçesinde talep edilen 21.294,50 TL İkame Araç Bedelinin İkame Araç Bedelinin kaza tarihi olan 28.07.2023 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline; (Davalılardan Sigorta Şirketinden poliçe limitleri dâhilinde maddi tazminatın tahsili talebidir.) Yargılama Giderlerinin ve Vekalet Ücretinin karşı taraftan Tahsiline karar verilmesini yüce mahkemenizden saygılarımla vekaleten arz ve talep ederim." şeklinde dava dilekçesindeki taleplerini arttırmış ve eksik harcı yatırdığı anlaşılmıştır.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Davacı taraf █████/2023 günü ...'a ait ve davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi bulunan ... plakalı aracın kendisine ait ... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, kusurun karşı tarafta olduğunu bahisle belirsiz alacak vasfında 5.000,00-TL değer kaybı ve 21.294,50-TL araç mahrumiyeti zararı talebinde bulunmuştur.

Sigorta poliçesi incelenmesinde, ... plakalı aracın ZMSS'in davalı sigorta şirketi bünyesinde sigortalandığı, trafik kayıtlarına göre ise malikin ise davalı...olduğu, ve ... plakalı aracın davacıya ait olduğu olduğu anlaşılmıştır.

-Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; █████/2023 tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin kusurlu olduğu, hangi kural ihlallerinin bulunduğu, bu kaza nedeniyle davacının ... plakalı araç hakkında araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararı bulunup bulunmadığı, var ise davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, KTK'nun 97. Maddesine ilişkin olarak davalıların dava şartı itirazlarının kabul edilebilir olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

-Bedel arttırım talebi ile ilgili incelemede;

-KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacının dava açılmadan önce █████/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır. Bu yöndeki itiraz reddedilmiştir.

-Kusur ön soruna ilişkin değerlendirmede,

Mahkememiz olayla ilgili kural ihlallerinin tespiti noktasında, değer kaybı ve ikame araç konusunda rapor almıştır.

Kaza tespit tutanağı, kural ihlalleri tespiti raporları uyarınca; █████/2023 günü sürücü ...yönetimindeki ... plakalı araç, Sayer Caddesi üzerinden Halef Hoca Caddesi istikametine doğru seyir halindeyken, Domino’s Pizza kavşağında önünde aynı yönde ilerleyen bir araca arka kısımlarından çarpmıştır. Çarpmanın etkisiyle iki araçta da maddi hasar meydana gelmiş ve yaralanmalar yaşanmıştır. Kazaya karışan diğer araç olan ... plakalı aracın sürücüsü, olay yerinden ayrılarak firar etmiştir. Kaza tespit tutanağına göre, firar eden sürücünün Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/1C maddesini (önündeki aracı güvenli mesafeden takip etmemek) ihlal ettiği, ... plakalı araç sürücüsü Aytaç Alp Arkalı’nın ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

█████/2024 tarihli bilirkişi raporunu düzenlemiş olan Mak. Y. Müh.&Öğr. Gör. Dr....’nün raporunun içeriğinde; Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili maddelerine (47/b-c, 52/a ve 84/a-d) dayanarak, arkadan çarpan ... plakalı araç sürücüsünün olayda asli ve tam kusurlu (%100) olduğunu, beklemekte olan motosiklet sürücüsünün ise herhangi bir kusurunun bulunmadığını tespit etmiştir. Aracın onarım süresi ve parça bekleme süresi göz önüne alınarak 10 günlük bir mağduriyet süresi belirlenmiş, emsal kira bedeli günlük 2.000 TL üzerinden hesaplanarak toplamda 20.000 TL ikame araç bedeli takdir edilmiştir. Değer kaybı tarafında ise aracın yaşı ve yaklaşık 43.600 km yol yapmış aracın kaza öncesi serbest piyasa rayiç değeri 1.650.000 TL, kaza sonrası onarılmış haliyle rayiç değeri ise 1.575.000 TL olarak belirlenmiştir. Aradaki fark olan 75.000 TL, motosiklette oluşan net değer kaybı olarak hesaplanmıştır. Tarafların itirazı sonrası ek rapor alınmıştır. Ek raporda ana raporda belirtilen hususlar yenilenmiştir.

Tarafların itirazı sonrası Karayolları Fen Heyetinden rapor alınmıştır. Anılan raporun incelenmesinde, ... plakalı araç sürücüsünün, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddelerini (47/b ve 84/d) ihlal ettiği gerekçesiyle kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu belirtilmiştir. Buna karşılık, kazaya karışan diğer araç olan ... plakalı aracın sürücüsü ...ı'nın herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığı ve kazada kusursuz olduğu sonucuna varılmıştır. Maddi değerlendirmeler kısmında ise, ... plakalı araçta kaza sebebiyle meydana gelen toplam hasar miktarının KDV dahil 147.494,76 TL olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, aracın kaza sonrası yaşadığı değer kaybı 160.000,00 TL olarak, aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan ikame araç (mahrumiyet) bedeli ise 21.000,00 TL olarak hesaplanmıştır. Makine mühendisleri ve trafik güvenliği uzmanlarından oluşan bilirkişi heyeti, 02.02.2025 tarihinde hazırladıkları bu teknik görüş ve kanaati, nihai takdiri mahkememize bırakacak şekilde dosyaya sunmuştur.

Tarafların itirazı sonrası Karayolları Fen Heyetinden ek rapor rapor alınmıştır. Anılan raporun incelenmesinde, 02.02.2025 tarihinde düzenlenen bu rapora göre, ... plakalı araç sürücüsünün Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/b ve 84/d maddelerini ihlal ettiği, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde %100 oranında tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Diğer tarafta yer alan ... plakalı araç sürücüsü ...ı’nın ise herhangi bir kural ihlali yapmadığı ve kazada tamamen kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Maddi değerlendirmeler kısmında, ... plakalı araçta oluşan hasarın KDV dahil toplam 147.494,76 TL olduğu hesaplanmıştır. Bunun yanı sıra aracın kazadan kaynaklı değer kaybı 120.000,00 TL, onarım süresince aracın kullanılamamasından doğan mahrumiyet bedeli ise 21.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Tarafların itirazı sonrası başka bir Karayolları Fen Heyetinden rapor alınmıştır. 11.06.2025 tarihinde hazırlanan bu bilirkişi raporu; Makine Mühendisi ..., Trafik Teknik Elemanı ...ve Trafik Teknik Elemanı...dan oluşan üç kişilik bir heyet tarafından kaleme alınmıştır. İnceleme sonucunda, ... plakalı aracın sürücüsünün, kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı Mercedes marka araca arkadan çarptığı ve ardından olay yerini terk ettiği belirlenmiştir. Bu eylemleriyle takip mesafesi ve ışık kurallarını ihlal eden firari sürücü, kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu bulunurken; kurallara uygun şekilde bekleyen diğer sürücü ...’nın herhangi bir kusurunun bulunmadığı saptanmıştır.

Zarar tespitine ilişkin olarak; Mercedes aracın hasar onarım bedeli KDV dahil 147.494,76 TL olarak hesaplanmış, aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ise 1.600.000 TL olarak kabul edilmiştir. Değer kaybı konusunda heyet, önceki dosya raporlarındaki yüksek meblağlara katılmayarak, hasar alan arka tamponun sökülüp takılabilir (vidalı) bir parça olması nedeniyle piyasadaki değer azalışını 15.000 TL ile sınırlandırmıştır. Ayrıca, aracın onarımı için gereken 4 günlük süre üzerinden, günlük 1.375 TL'den toplam 5.500 TL araç mahrumiyet tazminatı hesaplanmıştır.

Dosyamız da alınan bilirkişi kurulunun rapor ve ek raporları ve önceki raporla arasında çelişkiler bulunduğu görülmekle çelişkilerin giderilmesi için İstanbul Bilirkişilik Listesinde daha önce rapoların dışında re'sen seçilecek İTÜ bünyesinden 3 kişilik otomotiv mühendisi/adli trafik mühendisi bilirkişilerin görevlendirilmesine karar vermiştir.

Anılan raporun incelenmesinde; 15.12.2025 tarihinde hazırlanan bu yeni bilirkişi raporu, Prof. Dr.... Prof. Dr. ... ve Dr. Öğr. Üyesi R...ı’dan oluşan (İTÜ Makina Fakültesi Öğretim Üyeleri) heyet tarafından kaleme alınmıştır. █████/2023 tarihinde meydana gelen kazada, kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı Mercedes marka araca arkadan çarpan ... plakalı araç sürücüsünün, takip mesafesi ve kavşak kurallarını ihlal etmesi ve olay yerini terk etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu, Mercedes sürücüsü ...’nın ise herhangi bir kusurunun bulunmadığı teyit edilmiştir.

Raporda maddi hasar boyutuna ilişkin olarak; Mercedes marka aracın 2021 model ve 43.620 kilometrede olduğu, kaza neticesinde arka tampon, egzoz sistemi ve arka bagaj kapağı gibi bölümlerden hasar aldığı belirtilmiştir. Heyet, 11.06.2025 tarihli önceki raporda değer kaybının sadece 15.000 TL olarak hesaplanmasını, "bagaj kapağındaki hasarın yeterince dikkate alınmaması" nedeniyle hatalı bularak bu değerlendirmeye itibar etmemiştir. Aracın kaza tarihindeki 2. el rayiç değeri 1.650.000 TL, onarılmış haldeki değeri ise 1.575.000 TL olarak takdir edilmiş; böylece net değer kaybı zararı 75.000 TL olarak belirlenmiştir.

Araç mahrumiyet zararı (ikame araç bedeli) konusunda ise heyet, hasarın ağırlığına göre 10 günlük makul bir onarım süresi öngörmüştür. Günlük 1.375 TL kira bedeli üzerinden yapılan hesaplamada, Yargıtay yerleşik kararları gereği davacının kendi aracını kullanmamasından kaynaklı tasarruf edeceği giderler (yakıt, bakım, amortisman vb.) düşülerek, net kullanım kaybı tazminatı 12.000 TL olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak heyet; davacı şirketin davalılardan 75.000 TL değer kaybı ve 12.000 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplamda 87.000 TL talep edebileceği görüş ve kanaatini mahkemeye sunmuştur.

Anılan raporların birbiriyle uyumlu tespitleri uyarınca █████/2023 tarihinde meydana gelen kazada, kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı Mercedes marka araca arkadan çarpan ... plakalı araç sürücüsünün, takip mesafesi ve kavşak kurallarını ihlal etmesi ve olay yerini terk etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda %100 (yüzde yüz) oranında tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

-İkame araç bedeline ait değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği, davalılardan istenen araç mahrumiyet zararını yönünden talep edilen araç mahrumiyetine ilişkin zararın belirlenmesinde hasara uğrayan aracın markası, özellikleri ve model yılı ile aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dikkate alınarak objektif olarak hasara uğrayan aracın onarımı için gerekli süre ve emsal aracın ikamesinin kullanımı için ödenecek ücret ile bu aracın kullanılamadığı süre içerisinde elde edilen yararlar dikkate alınarak sözkonusu zararın kapsamı belirlenmesi gerekmektedir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında ikame araç (mahrumiyet) bedeline ilişkin farklı değerlendirmeler yapılmıştır. İlk olarak █████/2024 tarihli Makine Yüksek Mühendisi ve Öğretim Görevlisi Dr. Gürkan Güngördü tarafından hazırlanan raporda, aracın onarım ve parça bekleme süresi dikkate alınarak 10 günlük bir mağduriyet süresi öngörülmüş ve günlük 2.000 TL emsal kira bedeli üzerinden toplam 20.000 TL ikame araç bedeli hesaplanmıştır. Ardından Karayolları Fen Heyeti tarafından hazırlanan ve █████/2025 tarihinde sunulan kök rapor ile buna itiraz üzerine alınan aynı tarihli ek raporda, aracın onarım süresince kullanılamamasından doğan mahrumiyet bedeli her iki incelemede de 21.000 TL olarak belirlenmiştir. Tarafların itirazı sonrası █████/2025 tarihinde ... ... ...dan oluşan diğer Karayolları Fen Heyeti tarafından hazırlanan raporda ise onarım için gereken süre 4 gün olarak kabul edilmiş ve günlük 1.375 TL üzerinden toplam 5.500 TL araç mahrumiyet tazminatı hesaplanmıştır. Son olarak, raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyetten alınan 15 Aralık 2025 tarihli raporda, makul onarım süresi 10 gün olarak öngörülmüş olup günlük 1.375 TL kira bedeli üzerinden yapılan hesaplamadan zorunlu tasarruf kalemleri düşülerek net kullanım kaybı tazminatı 12.000 TL olarak takdir edilmiştir. Anılan rapor çelişkileri ve itirazları giderdiğinden esas alınmıştır.

-Değer kaybına dair değerlendirmede;

Yargıtay Yerleşik uygulamalarına uygun olarak, değer kaybının kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin olarak irbirinden farklı tespitler yer almaktadır. █████/2024 tarihli Makine Yüksek Mühendisi ve Öğretim Görevlisi Dr. ... tarafından hazırlanan ilk raporda, aracın kaza öncesi ve sonrası rayiç değerleri arasındaki fark dikkate alınarak net değer kaybı 75.000 TL olarak hesaplanmıştır. Ardından Karayolları Fen Heyeti tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli kök raporda değer kaybı 160.000 TL olarak belirlenmiş, tarafların itirazı sonrası alınan ek raporda ise bu tutar 120.000 TL olarak hesaplanmıştır. █████/2025 tarihinde ... ... ...'dan oluşan diğer Karayolları Fen Heyeti tarafından hazırlanan raporda, hasar alan arka tamponun sökülüp takılabilir olması gerekçe gösterilerek piyasadaki değer azalışı 15.000 TL ile sınırlandırılmıştır. Raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi amacıyla İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyetten alınan █████/2025 tarihli son raporda ise, bir önceki raporda bagaj kapağındaki hasarın yeterince dikkate alınmadığı belirtilerek aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile onarılmış haldeki değeri arasındaki fark üzerinden net değer kaybı zararı yeniden 75.000 TL olarak takdir edilmiştir. Anılan rapor çelişkileri ve itirazları giderdiğinden esas alınmıştır.

-Sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. HD'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar).

Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre değer kaybı maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır. Somut olayda davalı sigorta şirketi değer kaybından sorumludur.

-Davalı ...'ın sorumluluğuna dair değerlendirmede;

İşleten tanımı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır” şeklinde yapılmıştır. 2918 sayılı KTK'nın 3. maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır.Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. İşletenin belirlenmesinde doktrin ve Yargıtay'ın kabul ettiği görüş maddi ölçüdür.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E. █████████, K. ██████████)

Somut olayda, davalı ... işleten olması nedeni ile kusursuz sorumluluk ilkesi çerçevesinde zarardan sorumludurlar.

- Faize ait değerlendirmede;

2918 Sayılı Kanun'un 99. maddesinde, sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel sartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluslarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı 2918 Sayılı KTK'nun 98/1, 99/1, ZMMS Genel Şartlarının B.2-c maddesi uyarınca hak sahibine kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağının ve bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya başvurmasından itibaren 8 iş günü sonunda tazminat miktarını ödememesi halinde, bu tarihte, böyle bir başvurunun yapılmaması halinde ise dava tarihinde temerrüde düşeceğinden, temerrüt faizine bu tarihten itibaren hükmedilmesi gerekir.

Sigortacının kısmi ödeme yapması halinde ise, söz konusu ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak esas alınacaktır. Davalı gerçek kişi yönünden ise 6098 sayılı TBKnun 117/2 maddesinde göre haksız fiilin işlendiği tarihte temerrüde düşeceğinden olay tarihi itibariyle faize hükmedilmesi gerekir.

Anılan açıklamalar uyarınca sigorta şirketine başvuru ZMSS Genel Şartlar Ek-6 uyarınca usule uygun olsa da dava tarihinden sonra başvuru olduğundan temerrüt arabulucuk başvuru tarihi kabul edilmiştir. Diğer davalı yönünden ise temerrüt tarihi olay tarihi kabul edilmiştir. Kazaya karışan araç ticari nitelikte olmadığından yasal faiz uygulanmıştır.

-Arabuluculuk ücretine ilişkin değerlendirmede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.

Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek arabuluculuk masrafları davacı üzerinde bırakılmıştır. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı)

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacının davalı ...'a yönelik ikame araç bedeline ilişkin davasının kısmen kabulü ile, 12.000,00 TL ikame araç bedelinin adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Davacının davalı sigorta şirketine karşı ikame etmiş olduğu ikame araç bedeline ilişkin davasının reddine,

3-Davacının değer kaybına ilişkin davasının kabulü ile, 75.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, alacağa sigorta şirketi yönünden arabuluculuk başvuru tarihi olan █████/2023 tarihinden, diğer davalı yönünden ise kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

4-Davacının alacağa sigorta şirketi yönünden kaza tarihinden faiz işletilmesine talebenin reddine,

5-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 5.942,97-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 449,05-TL peşin dava harcı, 1200,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.649,05-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.293,92-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

7-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcı, 449,05-TL peşin dava harcı, 1.200,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.918,90-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketi alacağın 1.089,57 TL'lik kısmından sorumlu olmak kaydı ile)

8-Davacı tarafından yapılan; 2.230,00-TL posta ve tebligat gideri, 280,00-TL e-tebligat gideri, 30.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 32.510,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

10-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

12- Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 9.294,50-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,

12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

E-imzalıdır

Hakim ...

E-imzalıdır