Anahtar kelimeler: İhlalden Sollama Tabelası Şeridi Ktk Çarptığı Fiilden Hasarlı Yan Sol
T.C.
İSTANBUL10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: 06.04.2023 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı servis aracı ile davalı ...’nin idaresindeki ... plakalı aracın hatalı sollama ile şeridi ihlal etmesi neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, sollama yasağı tabelası olmasına rağmen hatalı sollama yaparak sol yan kısımları ile müvekkiline ait aracın sol yan kısımlarına çarptığı, kaza tutanağında KTK 54/1-b maddesini ihlalden %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği, araçta 249.462,28 TL maddi hasar oluştuğunun ... plakalı aracın ... sigortası kapsamında alınan ekspertiz raporu ile tespit edildiği, ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından 19.06.2023 tarihinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığı, teminat limiti zararı tam karşılamadığından ... sigortası kapsamında ... numaralı dosya açılarak teminat limitleri dahilinde 07.08.2023 tarihinde 50.000,00 TL hasar ödemesi yapıldığı, bakiye maddi tazminatın kusurlu araç sürücüsü, maliki ve işleteninden tahsil edilmesi zaruriyeti doğduğu, aracın servise çekildiği, ekspertiz raporu oluşturulduğu, aracın KDV hariç 249.462,28 TL, rayiç değerinin 590.000,00 TL belirlendiği, onarımın ekonomik olmaması nedeniyle çekme belgesi düzenlendiği ve sovtaj bedeli olarak 16.06.2023 tarihinde 382.000,00 TL ödeme yapıldığı, kaza öncesinde aracın piyasa değerinin 800.000,00 TL civarında olmasına rağmen eksper tarafından hatalı olarak düşük hesaplandığı, kaza tarihindeki piyasa rayicinin yeniden belirlenmesi gerektiği, onarımın ekonomik olmaması, uygulanan perttotal işleminin doğru kabul edilmesi halinde rayiç değer üzerinden ve ödenen tazminat ve sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan tutarın maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiği, onarımın ekonomik olması ve uygulanan pert-total işleminin hatalı olması halinde onarım bedeli belirlenerek ödenen tazminattan tenzili ile bakiye tutarın ödenmesi gerektiği, hasar miktarı belirlenirken orijinal parça, piyasa rayicinden düşük belirlenmesi gibi hususlar irdelenerek hesaplanması gerektiği, ekspertiz raporunda hasar miktarının KDV hariç olarak eksik hesaplandığı, kusurlu tarafın gerçek hasarı tam ve eksiksiz olarak gidermekle mükellef olduğu, KDV’nin de dahil edilmesi, herhangi bir tedarik iskontosu uygulanmaması gerektiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, onarımın ekonomik olduğunun kabulü halinde ikinci el fiyatında aracın kazalı ve kazasız ikinci el piyasasında oluşacak değer kaybı tazminatının hesaplanması gerektiği, hasarın büyük olması ve yapılan ödemelerin geç yapılması nedeniyle aracın onarımının geciktiği ve müvekkilinin bu sürede aracını kullanamadığı, aracın servis aracı ve ticari nitelikte olduğu, aracın servise çekildiği ve hasar dosyası açıldığı, kaza tarihinden itibaren çalışmadığı, müvekkilinin işletemediği, maddi zararın tam ve eksiksiz olarak tahsil edilemesi nedeniyle yeniden araç temin edemediği, zararın artarak devam ettiği, ticari araçlarda ticari kazanç kaybı tazminatının konusunu oluşturduğu, kazanç kaybından araç maliki, işleteni ve sürücünün müşterek, müteselsil sorumlu bulunduğu, elde edilen gelir, emsal ücret araştırması, ticari defterlerin incelenmesi ve vergi dairesine sorulması yoluyla tespit edilerek hesaplanıp davalılardan tahsiline karar verilmesi gerektiği diğer hususlarla birlikte belirtilerek haklı davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklıkalmak üzere ... plakalı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, şimdilik değer kaybı için 500,00 TL, hasar tazminatı için 500,00 TL, kazanç kaybı için 500,00 TL olmak üzere toplam 1.500,00 TL maddi tazminat tutarının olay tarihinden işleyecek avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DDavalı ... A.Ş.’nin vekili ... tarafından hazırlanan 18.01.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ileri sürdüğü iddia ve taleplerini kabul etmediklerini, aracın işleteninin uzun dönem kiralama sözleşmesi gereğince müvekkilinin olduğu, aracın diğer davalı ... A.Ş.’den kiralandığı, kaza tutanağında ...’nin KTK 54/1-b kuralını ihlal ettiğinin iddia edildiği, kolluk kuvvetlerini tespitinin hatalı olduğu, atfedilen ihlal ve kusuru kabul etmediklerini, sorumluluğun kusur nispetinde olacağı, trafik kazası sonrasında müvekkilinin işleteni olduğu aracın trafik ve kasko sigortası poliçesi gereği davacı tarafa ... sigortası kapsamında 120.000,00 TL, ... sigortası kapsamında 50.000,00 TL olmak üzere toplam 170.000,00 TL ödendiği, daha sonra tamir masrafları 249.462,28 TL, aracın rayiç değerinin 590.000,00 TL olarak belirlendiği, onarımın ekonomik olmadığı değerlendirilerek davacının onayı doğrultusunda mevcut haliyle 382.000,00 TL sayılarak davacıya ödendiği, yapılan ödemeler dikkate alındığında (590.000,00 TL-552.000,00 TL=) 38.000,00 TL eksik ödeme olmuş olabileceği, işlemleri kendi kasko sigorta poliçesinden yapmış olması halinde aradaki 38.000,00 TL tutarın kendilerine ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiği, davacı tarafın aracın değerinin daha yüksek olduğunu iddia etmesinin yasaya uygun olmadığı, 8 yaşında olan ve servis taşımacılığı yaptığı belirtilen aracın çizik dahi olmadan normak koşullarda belirtildiği şekilde olmasının olağan olmadığı, tramer kayıtlarının celbi gerektiği, davacı tarafın kaza tarihinden 06.04.2023-ödeme tarihine 16.06.2023 kadar geçen süre için kazanç kaybı talebinde bulunduğu, sigorta şirketinin sovtaj bedelini geç ödemesindenkaynaklı olarak müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, sigorta eksperinin aracın kaza tarihindeki rayiç değerini hesapladığı, trafik ve .... sigortaları kapsamında ödemelerin yapıldığı, hasarlı araç satılarak davacının zararının giderildiği, pert olan araçlarla ilgili değer kaybı yönünden bir tazmin imkanı olmadığı, müvekkili şirketin işleteni olduğu aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından hem ... hem kasko poliçesine bağlı olarak hem de uzun dönem araç kiralamasına bağlı olarak ... ve ... poliçelerinin yetmediği durumlarda devreye girmek üzere excess sigorta poliçesi mevcut olduğu, tüm sigorta poliçe limitlerinin tükenip tükenmediğinin araştırılması gerektiği, excess sigortası kapsamında sigorta şirketine ihbarını talep ettiklerini diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.09.01.2024 tarihli talep dilekçesinde özetle; yargılama sonucunda müvekkilleri aleyhine bir karar verilmesi halinde araca ait sigorta poliçeleri gereği 3. şahıs ... Sigorta A.Ş.’ye rücu etme hakkı olduğu, araçla ilgili ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılmış ...-1 numaralı zorunlu trafik sigorta poliçesi, ... numaralı ihtiyari mali mesuliyet hasar dosyası,... ihtiyari mali sorumluluk sigorta poliçesi olduğu, davayı sigorta poliçeleri kapsamındaki sorumlulukları gereği ... Sigorta A.Ş.’ye ihbar ettikleri diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın sigorta şirketine ihbarına karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı ... A. Ş.’nin vekili ... tarafından hazırlanan 15.01.2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiği, müvekkilinin uzun dönem araç kiralama hizmeti verdiği, herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı, 2 yıllık zaman aşımı ve hak düşürücü süreler geçirildikten sonra açılan davanın esastan reddi gerektiği, zorunlu dava şartı olan arabuluculuk başvurusu yapılmadan davanın ikame edildiği, davanın usulden reddi gerektiği, müvekkili şirketin işleten sıfatına haiz olmadığı, ... plakalı aracın 06.04.2023 tarihinde uzun süre ile davalı şirkete 29.08.2022 tarihli sözleşme ile kiralandığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ilamlarına atıf yapıldığı, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkili şirkete ait olsa da 06.04.2023 tarihinde diğer davalı şirkete uzun süre kiralandığı, müvekkili şirketin aracı üzerinde fiili ve ekonomik hakimiyeti bulunmadığı, hizmet yokluğu nedeniyle haksız ve mesnetsiz davanın reddi gerektiği, kusur oranlarının bilirkişi raporları ile tespitini talep ettikleri, kaza tutanağındaki kusur oranlarını kabul etmedikleri, davacıya ait aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının, aynı bölgeye hasar alıp almadığının tespitini talep ettikleri, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, ... poliçe teminat limitinin dolmuş olması ihtimalinde aracın ... sigortası tarafından karşılanması gerektiği, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi ilamlarına atıf yapıldığı, maddi hasara ilişkin fark tazminatının ve değer kaybının aynı anda talep edilemeyeceği, araç mahrumiyet bedeli olacağı iddiasına dair herhangi bir belge sunmadığı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi ilamına atıf yapıldığı, yedek parça beklenen sürede müvekkiline izafe edilecek hiçbir kusur bulunmadığı, yedek parça bekleme süresinin kazanç kaybı hesaplamasına dahil edilemeyeceği, Yargıtay ilamlarına atıf yapıldığı, yıpranma payı ve bakım masraflarının kazanç kaybı hesabından düşürülmesi gerektiği, talep edilen tazminatın aracın sigorta şirketince karşılanması gerektiği, davanın sigorta şirketini ihbarını talep ettikleri, ... plakalı aracın kaza tarihinde ...numaralı poliçe ile ... Sigorta A.Ş. tarafından ..., ...numaralı poliçe ile ... Sigorta A.Ş. tarafından genişletilmiş kasko poliçesi teminatı altında olduğu diğer hususlarla birlikte belirtilerek davanın usulden ve esastan reddine, davanın ... Sigorta A.Ş.’ye ihbarına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.DAVA DEĞER ARTIRIM
: Bilirkişi raporu doğrultusunda davanın ve ıslah taleplerinin davalılar ... A.Ş. Ve sürücüsü olan ... yönünden kabulü ile talep miktarını ıslah yolu ile arttırılan kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarların birleştirilmesi sonucu, Kazanç Kaybı/ Araç Mahrumiyet Bedeli için için 500,00 TL tutarlı taleplerini 32.000,00-TL artırarak 32.500,00 -TL olarak ıslah edilmesini ve kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini, Hasar Tazminatı için 500,00 TL tutarlı taleplerini 30.000,00-TL artırarak 36.500,00 -TL olarak ıslah ederek kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, sigorta şirketine ve Tramer'e yazılan müzekkere cevabı dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.Dosyanın rapor alınmak üzere mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; ... plakalı hususi otomobilin sürücüsü davalı ...’nin %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, aracın ZMS (Trafik) sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin aynı oranda ve azami 120.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın kasko ... sigortacısı.... Sigorta A.Ş.’nin ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 50.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin ... ve kasko ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plaka numaralı ticari minibüsün sürücüsü ...’e atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün olay tarihi döneminde artması muhtemel asgari onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 294.365,49 TL, ikinci el piyasa değerinin 590.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 383.500,00 TL mertebesinde olduğu, onarımın ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı net zararın 206.500,00 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ...Sigorta A.Ş. tarafından hasar tazminatı olarak ... (Trafik) sigorta poliçesinden azami poliçe limiti olan 120.000,00 TL, kasko sigorta poliçesi .... klozundan azami poliçe limiti olan 50.000,00 TL olmak üzere toplam 170.000,00 TL tutarında yapılan ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 36.500,00 TL olduğu, azami 2.500.000,00 TL limitli ... İhtiyari Mali Sorumluluk sigorta poliçesinden herhangi bir ödeme yapıldığına dair belgenin mevcut olmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün pert total (tam zıya) uygulamasında aracın tam ikinci el piyasa değeri ödeneceğinden talep edilebilecek değer kaybı zararı bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (....) şasi numaralı ticari minibüsün yerine aynı nitelikte başka bir taşıtın ikame edilmesi için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak net kazanç zararın olay döneminde günlük 1.625,00 TL’den toplam 32.500,00 TL olduğu, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yukarıda yapılan hesaplamaya göre davaya konu olan aracın günlük olarak uğrayacağı zararın ortalamasının 1.625,00 TL olacağı, ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen sürede ticari kazanç kaybının olmayacağı, yapılan hesaplamada (1.625*71) 115.375 TL kazanç kaybı olacağı ve 71 günlük avans faizi toplamının 2.446,11 TL olacağı, toplam kazanç kayıp bedelinin (115.375+2.446,11) 117.821,11 TL olduğu, tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır.Dosyanın ek rapor alınmak üzere mali müşavir ve makine mühendisi bilirkişi heyetine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2026 tarihli ek raporda özetle; ... plakalı hususi otomobilin sürücüsü davalı ...’nin % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, aracın ... (Trafik) sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin aynı oranda ve azami 120.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın kasko ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 50.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın ... sigortacısı ...A.Ş.’nin ZMS ve kasko ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plaka numaralı ticari minibüsün sürücüsü ...’e atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün olay tarihi döneminde artması muhtemel asgari onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 294.365,49 TL, ikinci el piyasa değerinin 590.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 383.500,00 TL mertebesinde olduğu, onarımın ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı net zararın 206.500,00 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar tazminatı olarak ... (Trafik) sigorta poliçesinden azami poliçe limiti olan 120.000,00 TL, kasko sigorta poliçesi ... klozundan azami poliçe limiti olan 50.000,00 TL olmak üzere toplam 170.000,00 TL tutarında yapılan ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 36.500,00 TL olduğu, azami 2.500.000,00 TL limitli .... sigorta poliçesinden herhangi bir ödeme yapıldığına dair belgenin mevcut olmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün pert total (tam zıya) uygulamasında aracın tam ikinci el piyasa değeri ödeneceğinden talep edilebilecek değer kaybı zararı bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün yerine aynı nitelikte başka bir taşıtın ikame edilmesi için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak net kazanç zararın olay döneminde günlük 1.625,00 TL’den toplam 32.500,00 TL olduğu, Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere yukarıda yapılan hesaplamaya göre davaya konu olan aracın günlük olarak uğrayacı zararın ortalamasının 1.625,00 TL olacağı, ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen sürede ticari kazanç kaybının olmayacağı, yapılan hesaplamada (1.625*71) 115.375 TL kazanç kaybı olacağı ve 71 günlük avans faizi toplamının 2.446,11 TL olacağı, toplam kazanç kayıp bedelinin (115.375+2.446,11) 117.821,11 TL olduğu, tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır.Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davanın; trafik kazası nedeniyle hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı bedelinin tazminine ilişkin başlatılan maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 06.04.2023-Perşembe günü saat 07:55 sıralarında davalı sürücü ... (1996) sevk ve idaresindeki, davalı ... A.Ş. adına tescilli, 29.08.2022 tarihinde davalı ... A.Ş.’ye uzun dönem kiralama sözleşmesi ile kiralanmış, dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından hem 07.12.2022-07.12.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere araç başına azami 100.000,00 TL iken 01.01.2023 tarihinden itibaren 120.000,00 TL’ye yükseltilmiş poliçe limitli ... numaralı ... (Trafik) sigorta poliçesi, hem 30.12.2022-20.12.2023 vadeli .... numaralı 50.000,00 TL limitli ... klozlu kasko sigorta poliçesi, hem de 01.01.2023-01.01.2024 vadeli olay başına azami 2.500.000,00 TL limitli T-... numaralı ...sigorta poliçesi ile teminat altına alınmış, ... (1988)’nin yolcu olarak bulunduğu, ... plaka numaralı, ... marka, ... tipinde, 2022 model, beyaz renkli hususi otomobil ile .... ili, ... ilçesinde iki yönlü ... karayolunu takiben ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken geçme yasağı uygulanan olay mahalline geldiğinde beyanlara fenalaşması sonucunda direksiyon hakimiyetini ve kontrolünü kaybederek veya önündeki araçları sol taraflarından geçmek amacıyla karşı şeride yöneldiği esnada sol yan ön kesimleri ile karşı yönden gelen sürücü ... (1968)’in sevk ve idaresindeki, davacı ... Ltd. Şti. adına tescilli, ... A.Ş’ye 19.06.2022-19.06.2023 vadeli ... numaralı ... (Trafik) poliçesi ile sigortalı, ... plaka numaralı, ... marka, ... tipinde, 2015 model, beyaz renkli minibüsün sol yan kesimlerine çarpması sonucu toplam iki taşıtın karıştığı trafik kazası meydana gelmiş, olay sürücü ... ve yolcu ...’nin yaralanmaları ile taşıtlarda maddi hasar ile sonuçlandığı anlaşılmıştır.Dosyamızdan alınan dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile ... plakalı hususi otomobilin sürücüsü davalı ...’nin % 100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, aracın ... (Trafik) sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin aynı oranda ve azami 120.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın kasko .... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 50.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, aracın ... sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’nin ... ve kasko ... limiti üzerinde kalan miktardan aynı oranda ve azami 2.500.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu, ... plaka numaralı ticari minibüsün sürücüsü ...’e atfı kabil kusur bulunmadığı, Hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün olay tarihi döneminde artması muhtemel asgari onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 294.365,49 TL, ikinci el piyasa değerinin 590.000,00 TL, hasarlı haldeki sovtaj bedelinin 383.500,00 TL mertebesinde olduğu, onarımın ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğrayacağı net zararın 206.500,00 TL olduğu, sürücülerin kusur durumuna göre ... A.Ş. tarafından hasar tazminatı olarak ZMS (Trafik) sigorta poliçesinden azami poliçe limiti olan 120.000,00 TL, kasko sigorta poliçesi ... klozundan azami poliçe limiti olan 50.000,00 TL olmak üzere toplam 170.000,00 TL tutarında yapılan ödemenin tenzili ile talep edilebilir net bakiye zararın 36.500,00 TL olduğu, azami 2.500.000,00 TL limitli ...sigorta poliçesinden herhangi bir ödeme yapıldığına dair belgenin mevcut olmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün pert total (tam zıya) uygulamasında aracın tam ikinci el piyasa değeri ödeneceğinden talep edilebilecek değer kaybı zararı bulunmadığı, Kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait ait ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari minibüsün yerine aynı nitelikte başka bir taşıtın ikame edilmesi için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak net kazanç zararın olay döneminde günlük 1.625,00 TL’den toplam 32.500,00 TL olduğu, dolayısı ile davacının hasar bedeli ve araç mahrumiyet alacağının toplamda 69.000,00 TL olduğu anlaşıldığından davacının hasar bedeli ve araç mahrumiyet/kazanç kaybı alacağı talebinin kabulüne, 36.500,00 TL hasar bedeli ve 32.500,00 TL kazanç kaybı alacağı olmak üzere toplam 69.000,00 TL'nin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Ve ... A.ş'den müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesine, davacının değer kaybı alacağı talebinin ise reddine karar verilmiştir.Yine davalılardan ... A.ş yönünden yapılan değerlendirmede; Karayolları Trafik Kanunu 3. Maddesinde işleten araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmaktadır.Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, ...E. ...K ve 22.06.2021 tarihli ".... İşleten; KTK’nın 3. maddesinde; “Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi” olarak tanımlanmış; ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edildiği takdirde bu kişinin de işleten sayılacağı belirtilmiştir. Araç sahibi, aracı için adına yetkili idare tarafından tescil belgesi verilmiş ya da sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir. Gerçek işleten, kural olarak aracın sahibi olup, genel hayat tecrübelerine göre aynı zamanda onun zilyetliğine de sahiptir. Ancak her zilyet araç işleteni olmadığı gibi her araç sahibi de zilyet ya da işleten olmayabilir. Trafik kaydı ve araç tescil belgesi mülkiyet ilişkisinin belirlenmesinde sadece bir karine fonksiyonuna sahiptir. İşletme ilişkisiyle, mülkiyet ilişkisi ve vazülyetlik ilişkisi tamamen birbirinden farklıdır ( Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2018, s.704 vd). Bu karine işletenin kim olduğunu gösteren mutlak bir karine olmayıp, işletenin kim olduğunu belirleyen güçlü bir delil niteliğindedir. Bu nedenle KTK’da işleten ve araç sahibi ayrı ayrı tanımlanmıştır. Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesinde işletenin tanımı yapılırken şekli ölçüt değil maddi ölçüt esas alındığından işletenin belirlenmesinde; araç üzerinde kurulan fiili hâkimiyet, araçtan ekonomik yararlanma, aracı kendi hesabına işletme, aracın masraf ve rizikolarına katlanma ilişkisi esas alınır. Özellikle aracın trafiğe sokulmasına veya trafikten çekilmesine, bakılmasına, muhafazasına, kim tarafından, nasıl ve hangi amaçla kullanılması gerektiğine karar verme yetkisi, fiili hâkimiyeti oluştururken; bir aracın masraf ve tehlikelerini üstlenme ise, onun donatım, bakım ve işletme giderlerini, vergi ve sigorta primlerini ödemeyi ifade etmektedir. Özellikle aracın yakıt, onarım, yağ, garaj ve diğer parça ve ihtiyaçlarını karşılamak için harcanan paralar, giderler arasında sayılabilir (Eren, s. 705). Yargıtayın sapma göstermeyen yerleşik uygulaması da bu yöndedir. İşleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hâkimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Uzun süre kavramı, belirli bir gün sayısı ile sınırlı olmayıp, her somut olayın özelliğine göre ayrıca değerlendirilir. Ayrıca bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarına halel getirecek bir sonuç oluşturmaması şarttır. O hâlde; kısa süreli olmamak kaydıyla, araç herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredildiğinde artık üzerindeki fiili hâkimiyetin ortadan kalkması, bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının da bulunmadığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hâkimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimse işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulacak, araç maliki sorumlu tutulamayacaktır. Örneğin, aracı uzun süreli kiralayan kiracı işleten sıfatını kazanacak, araç malikine husumet yöneltilemeyecek, ona yöneltildiğinde ise davanın husumet nedeniyle reddine karar verilecektir. Burada verilen ret kararının borcun olmadığına dair bir ret kararı olmayıp, davalının borçlu sıfatına (taraf sıfatına) sahip olmadığına ilişkin verilen ret kararı olduğu unutulmamalıdır...'' şeklindeki ilamından da anlaşılacağı üzere işleten sıfatı bulunmayan ve aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya veren diğer davalı ... A.ş'nin, aracın yalnızca maliki oluğu ancak araç üzerinde herhangi bir hakimiyeti bulunmadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davalılardan ... A.Ş yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğundan USULDEN REDDİNE,2-Diğer davalılar ... ve ... A.Ş yönünden;a-Davacının değer kaybı alacağı talebinin REDDİNE,b-Davacının hasar bedeli ve araç mahrumiyet/kazanç kaybı alacağı talebinin KABULÜNE,36.500,00 TL hasar bedeli ve 32.500,00 TL kazanç kaybı alacağı olmak üzere toplam 69.000,00 TL'nin kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesine3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 4.713,39-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.456,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.256,54-TL harcın davalılardan ... ve ... A.Ş'den müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan ... ve ... A.Ş'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davalılar ... ve ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... ve ... A.Ş.'ye verilmesine,6-Davalı ... A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-7) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş'ye verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.187,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.726,70TL harcın davalılardan ... ve ... A.Ş.'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,8-Davacı tarafından yapılan; 9.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.381,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 12.881,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 12.788,83-TL'lik kısmanın davalılardan ... ve ... A.Ş.'den müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 3.176,98 TL'sinin davalılardan ... ve ... A.Ş'den, 23,02 TL'sinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,10-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne diğer davalıların yokluğunda yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakime-imzalıdır