davamenfi kargo çalındığı borcuna vasıtasıyla kambiyo şubesine şubesinde çekin tacir

Anahtar kelimeler: Davamenfi Kargo Çalındığı Borcuna Vasıtasıyla Kambiyo Şubesine Şubesinde Çekin Tacir

T.C.

İSTANBUL

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

dava konusu 30.01.2023 keşide tarihli ... nolu ... ... Şubesine ait 165.000,00

-TL tutarlı çek davacı ... tarafından diğer davacı ...' a, ... tarafından

davacı ... ... İnşaat Ltd Şti' ne, davacı ... ... İnşaat Ltd Şti tarafından borcuna karşılık

aralarında ticari ilişki bulunan dava dışı ... ... Ltd Şti' ne kargo vasıtasıyla

göndermiş olup ... ... Şubesinde bu çekin çalındığı belirtilerek, davacı ... ... Ltd Şti' nin borçlu olmadığının tespitine ve çekin iadesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

müvekkili ... ...'in tacir olmadığını ve dava konusu çeki ticari ilişki kapsamında değil, elden olan

alacağına karşılık aldığını, bu nedenle müvekkiline yönelik olarak herhangi bir ticari defter veya kayıt

sunulamadığını belirterek, davanın reddine, alacağın % 20’ den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar

verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin davalı ... ... Gıda Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

Dava, ... ... Şubesine ait, █████/2023 tarihinde keşide edilen ... çek seri nolu 165.000,00TL bedelli çekin keşideci olan davacı ... tarafından davacı ...'a verildiği ve davacı ... tarafından cirolanarak diğer davacı ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne verildiği ve onun da ... ...Sistemleri Ticaret Ve Sanayi Ltd Şirketi'ne kargo ile gönderdiğini ancak çekin kargo sırasında çalındığı ve rızası hilafına elinden çıktığı ve ciro silsilesinin bozulduğundan bahisle davalılara borçlu olmadığının tespiti ve çekin ... ... Ltd. Şirketi'ne iadesi taleplerine ilişkindir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesinden talimat yolu ile yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda Bilirkişi 24.06.2024 tarihli raporunda özetle; Davacılar ..., ... ve ... ....Şti'nin Ticari Defterleri (Yevmiye, Envanter, Defteri kebir-i ve Cari hesap Kayıtları) yerinde yapılan araştırma, inceleme ve hesaplamalar sonucunda ; Davacı ...'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davacılardan ... ....Şti'nin ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ...'nin 2022 yılma ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ...'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ...'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... Gıda Ltd.Şti. İle bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davact ... 'nin ticari defterlerinde Davacılardan ... ( ...) ile 2022 mali yılında ticari ilişkisinin olduğu, Davacı ...'nin 2022 mali yılı Muhasebe kayıtlarında Davacı ...'nın 860.000,00 TL satış fatura düzenlendiği, Davacı ... tarafından 850,122,40 TL ödeme yaptığı, Davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş.... Şubesi'ne ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin Davacı ... tarafından borcuna karşılık Davacı ... verildiği muhasebe kayıtlarında mevcut olduğu, Davacı ...'nin ticari defterlerinde Davacılardan ... 2022 mali yılında ticari ilişkisinin olduğu, Davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş.... Şubesi'nc ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin 04.10.2022 tarih ve 278 nolu yevmiye kaydıyla Davacı ...'nın ticari defter kayıtlarına işlenmediği, Davacı ...'ye düzenlemiş olduğu faturaların toplam 850.122,40 TL alacağın ödemesinin 120 Bankalar hesabından 820.122,40 TL olarak ödeme virmanı olarak muhasebe işleminin yapıldığı, Davacı ...'nin 2022 yılında ticari defterlerinde Davacılardan ... ....Şti. ile ticari ilişkisinin olduğu, Davacı ...'nın 2022 mali yılı ticari defterlerinde Davacı ... ....Şti' den 4.336.365,74 TL faturalı alış yaptığı ve muhasebe kayıtlarına işlendiği Davacı ... ....Şti'ne 120 Bankalar hesabından 4.336.365,74 TL virman olarak ödeme yapıldığı, Davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş.... Şubesi'ne ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin Davacı ...'nın ticari defter kayıtlarında Davacı ... ....Şti'ne verildiğine dair muhasebe kayıtlarında bulunmadığı, Davacı ...”'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ...'nin 2022 yılına yıllarına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ...'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... Gıda Ltd.Şti. İle bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ... ....Şti'nin 2022 yılma ait ticari defterlerinde Davacılardan ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ... ....Şti'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ... ....Şti'nin 2022 yılma ait ticari defterlerinde Davalılardan .. ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ... ....Şti'nin 2022 yılına ait ticari defterlerinde Davalılardan ... ... Gıda Ltd.Şti. ile bir ticari ilişkisinin olmadığı, Davacı ... ....Şti'nin ticari defterlerinde Davacılardan ... ( ...) ile 2022 mali yılında ticari ilişkisinin olduğu, Davacı ... ... İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Doğalgaz Taah. Ltd.Şti'nin 2022 mali yılı Muhasebe kayıtlarında Davacı ...'a 4.336.365,71 TL satış fatura düzenlendiği, Davacı ... tarafından 3.694,396,84 TL ödeme yaplığı, Davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin Davacı ... tarafından borcuna karşılık 10.10.2022 tarih ve 4021 nolu yevmiye kaydıyla Davacı ... ....Şti *ne ciro ederek verildiği, Davacı ... ....Şti'nin ticari defterlerinde Dava dışı ... Tek.Hidrolik sistemleri Tic.Ltd.Şti ile 2022 mali yılında ticari ilişkisinin olduğu, Davacı ... ....Şti'nin 2022 mali yılı Muhasebe kayıtlarında Dava dışı ... Tek.Hidrolik sistemleri Tic.Ltd.Şti'ne 4.267.974,58 TL satış fatura düzenlendiği, Davacı ... ....Şti'nin tarafından 4.267.974,58 TL ödeme yaptığı, Davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin Davacı ... ....Şti'nin tarafından borcuna karşılık 31.10.2022 tarih ve 4388 yevmiye kaydıyla Dava dışı ... Tek.Hidrolik sistemleri Tic.Ltd.Şti'ne ciro ederek verildiği, görüş ve kaanatine varıldığı bildirilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat yolu ile yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda Bilirkişi 26.07.2024 tarihli raporunda özetle; davalıya ait ticari e defterlerin usulüne uygun yapıldığı TTK 'na göre sahipleri lehine delil teşkil edebileceği, davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi” nin 2022 yılında ticari defterlerinde Davacılardan ... (...) ile ticari ilişkisinin olduğu, diğer davacı ... ve Davalılar ... ... ile ... ... Gıda Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile herhangi bir ticari bilgi ve belgeye rastlanılmadığı, Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2022 mali yılı ticari defterlerinde Davacı ...' a 4.336.365,71 TL faturalı satış yaptığı ve muhasebe kayıtlarına işlediği Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne Bankalar ve Çekler ile 3.694 396,84 ödeme yapıldığı, kalan farkı 641.968,87 TL'yi 2023 yılında ödediği, davacı ... tarafından Dava konusu keşide edilen ... A.Ş. ... Şubesi' ne ait ... nolu █████/2023 keşide tarihli 165.000,00 TL çekin Davacı ... tarafından Davacı ... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne borcuna karşılık ciro edildiği muhasebe kayıtlarından anlaşıldığı bildirilmiştir.

Bilirkişi 05.12.2024

tarihli raporunda özetle; Dava dışı ... Ltd Şti’ ne ait 2022 ve 2023 yılları yasal defterlerin sahibi lehine delil olma

özelliğine sahip olduğu,

Dava dışı ... ... Ltd Şti' ne ait 2022 yılı yevmiye

defterinde davacı ... ... İnşaat Ltd Şti 120 01 3563 cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari

kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, dava dışı şirket ile davacı ... ...

Ltd Şti arasında 2022 yılıyla ilgili aralarında alım satıma dayalı ticari bir ilişkinin var olduğu,

fakat dava konusu ... ... Şubesine ait, █████/2023 tarihinde keşide edilen ... seri

nolu 165.000,00 TL bedelli çek çalınmış olduğundan yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, muavin

defter dökümü ekte sunulduğu,

rapora ek olarak sunulan dava dışı ...Kargo 04.10.2022 tarih ██████/22 sayılı yazısında

"şirketimiz aracılığıyla gönderilen ... gönderi nolu █████/2022 tarihli göndericisi ... ...

alıcısı ... ... Ltd Şti olan kargo hırsızlık sonucu kayıp

duruma düşmüş olup alıcı müşteriye teslim edilememiştir." yazılı olduğundan dava konusu çekin

çalındığının anlaşıldığı,

Rapora ek olarak sunulan davacı ... ... İnşaat Ltd Şti tarafından █████/2022 tarihinde Dava

dışı ... ... Ltd Şti' ne dava konusu çekin çek çıkış

bordrosu düzenlenerek dava dışı ...Kargoya teslim edildiğinin görüldüğü,

Dava dosyasında mevcut olan ....Asliye Hukuk Mahkemesince düzenlenen bilirkişi raporunda

dava konusu çekin 04.10.2022 tarihinde davacı ... tarafından davacı ...' a 278

yevmiye numarasıyla kayıt edilerek verildiği, davacı ... ile ... arasında ticari

ilişki olduğu, ... tarafından davacı ... ... İnşaat Ltd Şti' ne dava konusu çekin

verildiğine dair muhasebe kaydına rastlanılmadığı, eş deyişle davacı Yusuf Dayana ait yasal defterlerde

dava konusu çekin giriş ve çıkışının var olmadığı, davacı ... ... İnşaat Ltd Şti' ne ait yasal

defterlerde 10.10.2022 tarih 4021 yevmiye numarasıyla dava konusu çekin ...'dan alındığına dair kaydın var olduğu, davacı ... ... İnşaat Ltd Şti tarafından 31.10.2022 tarih 4388

nolu yevmiye maddesinde dava dışı ... Ltd Şti' ne dava konusu çekin çıkışının yapıldığının

görüldüğü,

Dava konusu çek 01.10.2022 tarihinde çalındı ise, bu tarihte dava konusu çek daha

düzenlenmediğinin davacı ... ait ticari defterlerden anlaşıldığı (dava konusu çekin

04.10.2022 tarihinde davacı ... tarafından davacı ...' a 278 yevmiye numarasıyla

kayıt edilerek verildiği), dolayısıyla davacılar arasında ve davacı ... ... İnşaat Ltd Şti ile dava dışı

... Ltd Şti arasında ticari bir ilişkinin var olduğunun doğru ve gerçeği yansıttığı, fakat dava

konusu çekin düzenlenme ve yasal defterlere kayıt tarihleri ile çalınma tarihinin uyumsuz olduğunun değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olduğu,

Davacılar ile dava dışı ... Ltd Şti' nin davalı ... ... ile aralarında bir ticari ilişki

olmadığının davalı ... ... vekilinin " Müvekkil ... ... tacir değildir ve dava konusu

çeki ticari ilişki kapsamında değil, elden olan alacağına karşılık aldığı, bu nedenle müvekkile yönelik

olarak herhangi bir ticari defter veya kayıt sunulamadığı," ikrar edildiği, bu ikrarın yasal defter ve

kayıtlara göre de doğru ve gerçeği yansıttığının anlaşıldığını bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Dava konusu edilen ... ... Şubesine ait, █████/2023 tarihinde keşide edilen ... çek seri nolu 165.000,00TL bedelli çekin keşidecisi davacı ... olup, lehtarının ...-... olduğu, lehtar olan davacı ...'dan sonraki cironun davacı ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu, çekin arka yüzüne göre devam eden ciroların sırasıyla davalı ... ... Gıda Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Ltd Şti, sonrasında dava dışı ..., sonrasında ve son olarak davalı ... ... olduğu görülmüş olup, davacı taraf iddiasında, çekin arka yüzünde lehtardan sonra gelen ciranta olan davacı şirket ... ... tarafından çekin dava dışı ... ...Sistemleri Ticaret Ve Sanayi Ltd Şirketi'ne kargo ile gönderdiğini ve kargo taşıması sırasında çalınarak rızası hilafına elinden çıktığı ve ciro silsilesinin bozulduğu gerekçesiyle davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin ... ... Ltd. Şirketi'ne iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Yapılan incelemede davacılardan ..., dava konusu çekin keşidecisi olup, davacı keşideci Medeni tarafından çekte yer alan keşideci imzasına ilişkin imza inkarının bulunmadığı belirlendiğinden ve çekteki ciro silsilesi görünürde düzgün olduğundan, çekin bir ödeme aracı olması göz önünde bulundurulduğunda, keşidecinin ibraz edene ödeme yükümlülüğünün bulunması nedeniyle davacı ... yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacı ... dava konusu çekin lehtarı olup, çekin lehtardan sonra gelen ciranta davacı şirketin rızası hilafına elinden çıktığı dava dilekçesinde açıkça belirlendiğinden ve Mahkememizce alınan raporda davacı şirketin incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre çekin dava dışı ... a çıkış kaydı bulunduğu, postada kaybolduğu belirtilen (tarihler arasındaki uyumsuzluk nedeniyle postada kaybolduğu belirtilen olarak yazıldı) ancak davacı şirket ve dava dışı ... kayıtlarına göre davacı şirketten sonra ciro silsilesinin bozulduğu anlaşıldığından davacılar ... ve ... ... Ltd Şti'nin dava konusu çek nedeniyle davacı ... ... Ltd Şti'den sonra gelen ciranta davalı ... ... Ltd Şti olduğundan ve davacı ... ile davalı ... arasında da yapılan inceleme neticesinde ilişki bulunmadığı değerlendirildiğinden davalılara borçlu olmadığına ilişkin menfi tespit istemlerinin yerinde olduğu, ancak takip dosyasında alacaklının davalı ... ... olduğu ve çekte imzası bulunan diğer kişilerin borçlu olarak gösterilmesi nedeniyle .... İcra Dairesi 2023/... esas sayılı takip dosyası yönünden ise davalı ... ...'e borçlu olmadıklarının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ..., çekteki ciro silsilesi görünürde düzgün olduğundan ve çekin rızası hilafına elinden çıktığı belirlenen davacı ... ... Ltd Şti ile hamil olan davalı ... arasında davalı ... ... Ltd Şti e dava dışı ...'in ciranta olarak imzaları bulunduğunda, davalı ... çeki ciro yoluyla temlik aldığından ve çeki iktisabında kötüniyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğuna dair dosya kapsamında somut delil bulunmadığından çekin davacı şirkete iadesine ilişkin talebin reddine karar vermek gerekmiş, davacı vekili █████/2026 tarihli beyan dilekçesinde emsal olarak ...Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının lehine sonuçlandığını belirterek emsal olarak Mahkeme kararını sunmuş ve iş bu davanın da kabulüne karar verilmesini talep etmişse de, yapılan incelemede, emsal olarak dayanılan .... Asliye Ticaret MAhkemesinin ... esas sayılı dosyasında, soruşturma dosyası bildirilmiş, soruşturma içeriği vs dikkate alınarak kötü niyetli iktisap değerlendirilmişse de, gerek dava dilekçesi içeriği ve eklerinde sunulan belgeler, gerekse davanın devam eden aşamalarında Mahkememizin işbu davasına konu edilen çeke ilişkin şikayet veya soruşturma dosya numarası bildirilmemiş, bu çekle ilgili soruşturma yapılıp yapılmadığı hususu belirlenemediği gibi, birden fazla ciranta olması ve davalı takip alacaklısının iktisapta kötü niyetli olduğu veya ağır kusurunun bulunduğu hususunda mevcut dosya kapsamında somut veri bulunmaması nedeniyle çek istirdadı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Son olarak ise MAhkememizce █████/2025 tarihli celse dava konusu çekin konu edildiği takip dosyasında tahsilat/ reddiyat bilgileri hususunda yapılan incelemede, takip dosyasında davacı ... ... Ltd Şti tarafından tahsilat bilgisi bulunduğu ancak reddiyat yapılmadığı belirlendiğinden davanın istirdat davasına dönüşmediği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulüne,

Davacılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi'nin, dava konusu ... ... Şubesine ait █████/2023 tarihli ... çek seri nolu 165.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davalılara ve .... İcra Dairesi 2023/... esas sayılı takip dosyası yönünden davalı ... ...'e borçlu olmadığının tespitine,

Davacı ... yönünden davanın reddine,

Çekin istirdadı talebinin reddine,

2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 11.271,15-TL harçtan peşin alınan 3.109,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.161,47-TL harcın davalı ... ...'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 md ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. md göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 2.899,63-TL tutarındaki kısmının davalılardan, bakiye 300,37-TL tutarındaki kısmının ise davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 1.329,25-TL posta gideri, 15.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.829,25-TL'nin haklılık durumuna göre 15.249,56-TL tutarındaki kısmı ile 179,90-TL başvurma harcı, 3.109,68-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 18.564,74-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

4-Kendini vekille temsil ettiren davacılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ... ... Ticaret Limited Şirketi'ne verilmesine,

5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır