havalimanı müddet operatörü orada şantiyesinde makinesi yapım inşaatı projesine aktarılıp

Anahtar kelimeler: Havalimanı Müddet Operatörü Orada Şantiyesinde Makinesi Yapım İnşaatı Projesine Aktarılıp

9. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı ve davalı ... Yapım AŞ vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılması istenilmiş ise de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/2 hükmü gereğince duruşma isteğinin miktardan reddi ile incelemenin dosya üzerinden yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Havalimanı inşaatı şantiyesinde 08.06.2012 tarihinde iş makinesi operatörü olarak işe başladığını, bir müddet sonra yol projesine aktarılıp orada görevlendirildiğini ve aynı işi yaptığını, son iki yıl ise formen olarak görev yaptığını, 05.09.2017 tarihinde davacıya ihtiyaç kalmadığı ifade edilerek Türkiye'ye gönderildiğini, net ücretinin iş makinesi operatörü iken 1.700,00 Euro, formen iken 1.800,00 Euro olduğunu, bu ücretin 200,00 Euro'luk kısmının Rusya'da davacı adına açtırılan banka hesabına, kalan kısmının ise Türkiye'de bulunan döviz hesabına havale edilerek ödendiğini, 15 günde bir hafta tatili kullandığını, çalışılan hafta tatili gününün ücretinin ödenmediğini, 01 Ocak haricinde tüm Rus ve Türk ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, yıllık izin haklarının kullandırılmadığını belirterek ücret ve ücret farkı, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... SPA vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'i ve husumet itirazında bulunduklarını, davacı ile müvekkili Şirket arasında işçi işveren ilişkisi bulunmadığını, bu sebeple davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... inşaat AŞ vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının müvekkili Şirket nezdinde 05.05.2014 tarihinde çalışmaya başladığını, her türlü alacağının ödendiğini, iş sözleşmesinin davacı tarafından sonlandırıldığını, dava konusu uyuşmazlığa Rus hukukunun uygulanması gerektiğini, ücret alacağının ödendiğini, davacının çalıştığı dönem boyunca puantaj kayıtlarını ve ücret bordrolarını ihtirazı kayıtsız imzaladığını, eşitlik ilkesine aykırılık nedeniyle tazminat ile ücret fark alacağı taleplerinin maddi gerçeğe ve hukuka aykırı olduğunu, sahada davacı ile aynı statüde İtalyan uyruklu herhangi bir işçi istihdam edilmediğini, fazla çalışmaların karşılığının eksiksiz olarak ödendiğini, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili çalışması yapılmışsa ücretinin ödendiğini, yıllık izin haklarının kullandırıldığını ya da ücretinin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3. Davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının Şirkette hiç çalışmadığını, ... İnşaatları AŞ ve ... İnş. AŞ nezdinde çalıştığını, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu uyuşmazlığa Rus hukukunun uygulanması gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

4. Davalı ... AŞ (yeni ünvanı

: ... Yapım AŞ) vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının, müvekkili Şirket nezdinde 23.07.2012 tarihinde çalışmaya başladığını, her türlü alacağının ödendiğini, iş sözleşmesinin davacı tarafından sonlandırıldığını, ücretinin 1.609,00 Euro olduğunu, dava konusu uyuşmazlığa Rus hukukunun uygulanması gerektiğini, ücret alacağının ödendiğini, davacının çalıştığı dönem boyunca puantaj kayıtlarını ve ücret bordrolarını ihtirazı kayıtsız imzaladığını, eşitlik ilkesine aykırılık nedeniyle tazminat ile ücret fark alacağı taleplerinin maddi gerçeğe ve hukuka aykırı olduğunu, fazla çalışmaların karşılığının eksiksiz olarak ödendiğini, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatili çalışması yapılmışsa ücretinin ödendiğini, yıllık izin haklarının kullandırıldığını ya da ücretinin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Ankara 7. İş Mahkemesinin 12.06.2023 tarihli kararıyla; Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama sonunda davalı ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ile ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiği beliritlmiş, diğer davalılar bakımından ise davanın Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre süresinden sonra açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 12.06.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve ... İnş. AŞ ile davalı ... AŞ (yeni ünvanı: ... Yapım AŞ) vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2023 tarihli kararı ile; davacının iş sözleşmesinin 31.08.2017 tarihinde sona erdiği, davanın ise 22.03.2018 tarihinde açıldığı, dolayısıyla Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre dava tarihi itibarıyla bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için zamanaşımı süresi olan 3 aylık sürenin dolduğu, davalı tarafça süresinde zamanaşımı def'inde bulunulduğu da dikkate alındığında, talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığı, İlk Derece Mahkemesince ... Havalimanı İnşaatları AŞ ve ... İnş. AŞ'den talep edilen alacaklar yönünden her ne kadar zamanaşımı süresinin 1 yıl olduğu kabul edilerek sonuca gidilmesi yerinde değil ise de bu hususun sonuca etkisi bulunmadığı kanaatine varılarak kaldırma nedeni yapılmadığı, Mahkemece zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin isabetli olduğu, dava açanın öngörmediği bir durumdan kaynaklı ret durumunda nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı, bu nedenle davalı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği, bu yöne ilişkin davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 08.12.2023 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve ... İnş. AŞ ile davalı ... AŞ (yeni ünvanı: ... Yapım AŞ) vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece; davalılar ... İnş. AŞ ile davalı ... AŞ (yeni ünvanı: ... Yapım AŞ) vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesine göre bireysel iş uyuşmazlığının çözümü için mahkemeye başvurma hakkına ilişkin olarak öngörülen 3 aylık zamanaşımı süresinin 03.07.2016 tarihli Kanun değişikliği ile 1 yıla çıkarıldığı, somut olayda, iş sözleşmesinin Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten sonra sona erdiği dikkate alındığında, bu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat talepleri hakkında 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği, Bölge Adliye Mahkemesince somut uyuşmazlık hakkında 1 yıllık zamanaşımı süresi uygulanması gerekirken davanın 3 aylık sürede açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, kabule göre de yabancı hukukun uygulanması sonucunda davalılar ... İnş. AŞ ile ... Havalimanı İnşaatları AŞ (yeni ünvanı: ... Yapım AŞ) yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi karşısında, Dairenin önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmesinin de hatalı olduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ile ... yönünden davanın husumet yokluğundan reddine karar verildiği, davacının 23.07.2012-15.02.2014 dönemi çalışmasının ... İnşaat AŞ'ye bağlı gerçekleştiği, bu döneme ilişkin alacaklar dava tarihi olan 22.03.2018 tarihi itibarıyla zamanaşımına uğradığından bu döneme ilişkin alacakların usulüne uygun zamanaşımı def'inde bulunulması ve Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesi dikkate alındığında zamanaşımına uğradığı, davacının davalı ... AŞ'ye (yeni ünvanı: ... Yapım AŞ) bağlı olarak çalıştığı 05.05.2014-31.08.2017 dönemi çalışmasına ilişkin olarak yıllık ücretli izin fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ve ücret farkı alacakları yönünden kısmi alacak davası açıldığı, ıslahın ise 07.12.2021 tarihinde yapıldığı ıslaha karşı usulüne uygun zamanaşımı def'inde bulunulduğu, Rusya Federasyonu İş Kanunu'nun 392. maddesi dikkate alındığında ıslah ile talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığı, davacı tanığının çalışma dönemi zamanaşımına uğrayan döneme ilişkin olduğundan fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil alacağı taleplerinin reddine karar verildiği gerekçesiyle davalılar ... İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ile ... yönünden açılan davanın husumetten reddine, davalı ... İnşaat AŞ bakımından zamanaşımı nedeniyle davanın reddine ve diğer davalı bakımından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gereği uyuşmazlığa daha sıkı ilişkili hukuk olan Türk hukukunun uygulanması gerektiğinin açık olduğunu,

b. Eşit davranmama tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,

c. Rusya İş Kanunu'nda düzenlenen 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanamayacağını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Yapım AŞ temyiz dilekçesinde;

a. Davacının çalışma sürelerine ait Şirketlerin karıştırılarak yanlış tespit edildiğini, davacının davalı Şirket bünyesinde 23.07.2012-15.02.2014 tarihleri arasında çalıştığını ancak kararda 05.05.2014-31.08.2017 tarihleri arasında müvekkili Şirket nezdinde çalıştığının belirtildiğini, davacının 05.05.2014-31.08.2017 tarihleri arasında davalı ... İnşaat AŞ'de çalıştığını, davacının müvekkili Şirket yanındaki çalışması için talep ettiği alacakların zamanaşımına uğradığını,

b. Reddedilen miktar yönünden taraflarına vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın süresinde açılıp açılmadığı, davacının davalı Şirketler yanındaki çalışma süresi, vekâlet ücreti ve yargılama gideri noktalarında toplanmaktadır.

1. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince davacının 23.07.2012-15.02.2014 döneminde ... İnşaat AŞ, 05.05.2014-31.08.2017 döneminde ise davalı ... Yapım AŞ'ye (eski ünvanı: ... Havalimanı İnşaatları AŞ) bağlı olarak çalıştığı kabul edilerek davalı ... İnşaat AŞ yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davalı ... Yapım AŞ yönünden de davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de: dosya kapsamı ve davalı tarafından beyanları dikkate alındığında davacının 23.07.2012-15.02.2014 tarihleri arasında davalı ... Yapım AŞ'de, 05.05.2014-31.08.2017 tarihleri arasında da davalı ... İnşaat AŞ'de çalıştığı anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesince davacının davalı Şirketler nezdindeki çalışma tarihleri hatalı olarak belirlendiğinden verilen kararın bozulması gerekmektedir.

3. Kabule göre de yabancı hukukun uygulanması sonucunda davalı ... İnş. AŞ yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi karşısında, Dairenin önceki uygulamasına güvenerek dava açan davacı aleyhine bu Şirket bakımından yargılama giderine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.