Anahtar kelimeler: Savrulmanın Tramer Hasarda Çarparak Nihayetinde Polislerinin Aracına Hasara Uğramasına Aracında

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait aracın, davalı .... Turizm Taşımacılık A.Ş. çalışanı ...'ın kullandığı ... plakalı .... marka araç ile kaza tutanağında belirtilen diğer araçlara çarparak nihayetindesavrulmanın etkisi ile park halindeki müvekkilinin ... plakalı aracına çarparak, aracın maddihasara uğramasına ve dolayısıyla araçta değer kaybı oluşmasına sebep olduğunu, incelenen Tramer kayıtlarına göreve trafik polislerinin tutanağına göre iş bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumundave dolayısıyla müvekkili aracında oluşan hasarda %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin 16.01.2025 tarihinde yapılan kaza sonucu aracını yetkili ... servisine 18.01.2025 tarihindebırakarak 10.02.2025 tarihinde aracını yetkili servisten teslim aldığını, müvekkiline ait aracın, 2023 Model .... olup KM' si 22947'de olduğunu, oluşan kaza nedeniyle araçta 126.757,96TL 'lik maddi zarar oluştuğunu ve kaza sebebiyle ayrıca değer kaybı zararı meydana geldiğini, izah edilen ve re'sengözetilecek sebeplerle; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne kararverilerek araç değer kaybı için 10,00 TL ‘nin davalılardan ticari avans faizi ile birlikte alınarak müvekkiline verilmesini, müvekkilinin aracından yoksun kaldığı süreler için ise araç ikame bedeli olarak şimdilik 10,00 TL'nindavalılardan ticari avans faizi ile birlikte alınarak müvekkiline verilmesini, tüm yargılama masrafları ve ücretivekaleti davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... SİGORTA vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacıtarafın değer kaybı tazminatı ve ikame araç bedeli talebi olduğunu, ilgili kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından █████/2024 - █████/2025 tarihlerini kapsayan ... poliçenumaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olduğunu, müvekkili sigorta şirketininsorumluluğunun iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğunu ve kazatarihinde poliçe teminat limitinin 300.000 TL olduğunu, müvekkili sigorta şirketince işbu davaya konu olmuşkazaya ilişkin ... numaralı hasar dosyası açıldığını, █████/2025 tarihinde davacı ....'a kesin ekspertiz raporu doğrultusunda 126.757,94 TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını, █████/2025 tarihinde .... Sanayi Ve Dış Ticaret A.Ş.'ye 3.867,28 TLhasar tazminatı ödemesi, █████/2025 tarihinde davacı ....' a 50.000,00 TL değer kaybıtazminatı ödendiğini ve █████/2025 tarihinde dava dışı plaka ... için ...'a 50.000,00 TLhasar tazminatı ödemesi, █████/2025 tarihinde dava dışı plaka ... için ....'a20.000,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi, müvekkili şirket tarafından dava konusu ... plakalıaraç için toplam 180.625,22 TL ödendiğini, araç başına bakiye teminat limitinin 119.374,78 TL kaldığını, kazabaşına bakiye poliçe teminat limitinin ise 349.374,78 TL olduğunu, uyuşmazlık konusu araçta meydana gelen değer kaybı zararının, iki farklı hesaplama yöntemiile hesaplandığı ve ancak ... E. ve ... K. sayılı AYM kararı doğrultusunda müvekkili şirkete başvurantarafa reel değer kaybı hesaplamasına göre █████/2025 tarihinde 50.000,00TL tazminat ödemesi yaptığını, reelhesaplama neticesinde yapılan bu ödeme ile tüm sorumlulukların yerine getirildiğini, değer kaybı talebinin reddiningerektiğini, davacıya ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasarolması ve araç kilometresinin 165.000 km’den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilenhususların tespitini talep ettiklerini, araç mahrumiyet ve ikame araç bedelinin ise poliçe teminatı kapsamında olmadığını,müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, izah ettikleri ve re’sen gözetilecek nedenlerle; haksız davanınreddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı ... Turizm Taşımacılık Anonim Şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.DELİLER VE GEREKÇE
:Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tarafların kusurlarının ne oranda olduğu, davacıya ait araçta değer kaybı ve araç mahrumiyetinden kaynaklanan zarar oluşup oluşmadığı, bu zarar kalemlerinin mevcudiyeti halinde her bir kalem yönünden zarar miktarının ne olduğu, söz konusu zararların tespiti halinde davalılardan tazmini şartlarının oluşup oluşmadığı, hususlarının tespiti istemine ilişkindir.Söz konusu trafik kazasında ... plakalı araç malikinin davacı .... olduğu, ... plakalı araç malikinin davalı ... Turizm Taşımacılık A.Ş., sürücüsünün ise dava dışı ... isimli şahıs olduğu, davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olduğu anlaşılmıştır.Mahkememiz dosyası 1 makine mühendisi, 1 sigorta hukukunda uzman bilirkişi ve 1 trafik bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyet raporunda özetle; "...... plakalı aracın sürücüsü ...’ın; Karayolları Trafik Kanununun, 47.maddesinin d) fıkrası ile 57.maddesinin a) fıkrası ve67.maddesinin a) fıkrası ile 84.maddesinin h) fıkrasını ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin109.maddesinin b) fıkrasının 8.maddesini ihlal ederek; Trafik kazasının meydana geldiği ‘T’ kavşaktadoğrultu değiştirerek sağa veya sola dönmek istediğinde, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan veyönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, dönüş yaparken, karayolunukullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmamak, dönüşyaparken, emniyetle durdurulamayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan ve dönüş yapılmak istenen yolda doğrugeçmekte olan taşıtların geçmesini beklemek ve geçiş önceliğini vermek zorunda olduğu halde; dosya kapsamı ve dosyada mevcut Polis Görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik KazasıTespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla, 16.01.2025 günü saat:09.27sıralarında, İstanbul İli, ... İlçesinde, ... Mahallesi, .... sokak üzerinden seyirle gelerek, ...Caddesine sola dönüş yaptığı esnada, aracının sağ yan kısımlarıyla, bu sırada sağından ... Caddesini takiben... ışıklar istikametine seyir halinde olan sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracının sol ön yan kısımlarının çarpıştığı, çarpışmanın etkisiyle sevk ve idaresindeki ... plakalıaraç sol yan kısımlarıyla, kendisine yol vermek için duraklama halinde olan sürücü ...’nınsevk ve idaresindeki ... plakalı aracının sol ön yan kısımlarına çarptığı, yine ilk çarpışmanın etkisiyle... plakalı aracın sağ yan kısımlarıyla, park halinde bulunan ... plakalı aracın sol yankısımlarına çarpması şeklinde 4 araçlı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda ....Caddesine sola dönerken, ... Caddesi üzerinden düz devam eden ... plakalı araca geçiş önceliğitanıması gerektiği halde, ‘T’ şeklindeki kavşakta düz devam eden ... plakalı araca ilk geçiş hakkınıvermemek suretiyle, geçiş önceliğine uymayarak, asli kusur ihlali yaptığı, bu şekilde dikkatsizlik ve tedbirsizlikneticesi özen yükümlülüğüne uymayarak asli kusur ihlali yapmak suretiyle çok araçlı kazaya sebebiyet verdiğianlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında %75 oranında kusurluolduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın Karayolları Trafik Kanununun; 47.maddesinin d) fıkrası ile 52.maddesinin a) ve b) fıkralarınıihlal ederek; Trafik kazası mahallinde seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan veyönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, araçlarının, anigelişebilecek trafik olgusu içindeki olaylara karşı dikkatli ve tedbirli olmak, kavşaklara yaklaşırken yavaşlamakve karayolunda sevk ve idare ettikleri aracın, hızını, kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, havave trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorunda olduğu halde; Dosya kapsamı ve dosyada mevcut Polis Görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik KazasıTespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla, 16.01.2025 günü saat:09.27sıralarında, İstanbul İli, ... İlçesinde, ... Mahallesi, ... Caddesini takiben ... istikametineseyir halindeyken, .... Sokak kavşağına geldiğinde aracının sol yan kısımlarıyla, ... Sokaktan gelerek “T”kavşakta ... Caddesine sola dönüş yapan sürücü ... ’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı,aracın sağ yan kısımlarıyla çarpıştığı, çarpışmanın etkisiyle ... plakalı araç sol yan kısımlarıyla,kendisine yol vermek için duraklama halinde olan sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracının sol ön yan kısımlarına çarptığı, yine ilk çarpışmanın etkisiyle sevk ve idaresindeki... plakalı aracın sağ yan kısımlarıyla, park halinde bulunan ... plakalı aracın sol yankısımlarına çarpması şeklinde 4 araçlı şeklinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda ‘T’Kavşakta düz geçen araç olarak, geçiş önceliğine sahip olsada, gereken dikkatini yola vermediği ve kavşaklarayaklaşırken yavaşlamadığı, diğer aracın geçiş hakkını vermediğini görünce yavaşlaması gerektiği halde, diğeraracın kendisine geçiş hakkını verip vermediğine dikkat etmediği, ve mahal şartlarını da dikkate alarak hızınıtedbir alabilecek düzeye düşürüp kontrollü şekilde seyrine özen göstermediği, yolda seyrini dikkatsiz ve tedbirsizsürdürmesi sonucu, kazaya karıştığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında%25 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’nın; dava konusu trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları TrafikKanununun ilgili maddeleri bulunmadığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurununolmadığı, park halinde bulunan ... plakalı aracın sürücüsünün; dava konusu trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları TrafikKanununun ilgili maddeleri bulunmadığından; meydana gelen trafik kazasında, kusurununolmadığı, bu durumda; polis görevlilerince tanzim edilen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında, ...plakalı aracın sürücüsü ...’ın, 2918 Sayılı K.T.K’ nun 52/1.B maddesini ihlal ettiği, kanaatine uyulduğu, ancak, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ ın, herhangi bir kusurunun belirtilmemesi görüşve kanaate uyulmadığı, ... plaka sayılı araçta, 16.01.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası ile oluşan hasar miktarı126.757,96 TL ve değer kaybı zararı 51.169,25 TL olduğu, % 25 kusur oranınca 12.792,31 TL değer kaybıhesaplandığı, davalı sigorta şirketinin 50.000 TL değer kaybı ödemesi yapmış olmakla, davalıların bakiye değerkaybı sorumluluğu kalmadığı, araç mahrumiyet zararı 13.380,94 TL olacağı, ancak aracın makul onarım süresi boyuncakullanılmaması sebebiyle %5 oranındaki amortisman kazancı düşüldüğünde, kazanç kaybının(13.380,94TL X %5) = 12.711,89 TL olarak hesap edildiği; sigorta şirketi hariç diğer davalının12.711,89TL araç mahrumiyet zararından %25 kusuru oranınca 3.177,97 TL kısmından sorumluolacağı,..." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.Alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekili █████/2026 tarihli talep artırım dilekçesi ile dava değerini 3.177,97-TL'ye yükselttiklerini, değer kaybı ödemesi dava açıldıktan sonra yapıldığından bilirkişi tarafından hesaplanan 50.000,00-TL üzerinden lehlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep ve beyan etmiştir.Haksız fiilden doğan borç ilişkileri Türk Borçlar Kanunun ikinci kısmında düzenlenmiş olup; Türk Borçlar Kanunu Madde 49 hükmü; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de,bu zararı gidermekle yükümlüdür."Türk Borçlar Kanunu Madde 50 hükmü; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığıönlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."Türk Borçlar Kanunu Madde 51 hükmü; "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirler.Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."Sürücünün trafik kazasının oluşmasında kusurlu bulunması durumunda zarar gören 6098 Sayılı TBK'nun 49. maddesi gereğince sürücüye, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince motorlu araç işletenine karşı dava açabilir. İşleten de sürücü ile birlikte zarar görene karşı müteselsilen sorumludur.KTK'da, işletenin m. 85/f. 1 kapsamına giren sorumlulukları için mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu kabul edilmiştir (KTK. m. 91). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıdan talepte bulunabilir ve gerekirse sigortacıya karşı dava açabilir (KTK. m. 97). Ancak zarar görenin öncelikle sigortacıya başvurma zorunluluğu mevcut değildir.Yapılan yargılama, toplanan deliller, denetime elverişli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesinde; davacının █████/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı ... Turizm Taşımacılık A.Ş.'ye ait ... plakalı araç sürücüsünün kusuru nedeni ile aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç bedelinin davalı sigorta şirketinden ve ... plakalı araç işleteninden tahsili istemi ile işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafa ait ... plakalı aracın davalı ... Sigorta nezdinde █████/2024-█████/2025 tarihlerini kapsayacak şekilde .... sayılı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile kaza tarihi itibariyle 300.000,00 TL maddi araç başı, 600.000,00 TL kaza başı teminat limitiyle sigortalı olduğu görülmektedir. Davaya konu trafik kazasının oluşumda davacının kusursuz olduğu, davalı ... plakalı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği göz önünde bulundurulduğunda, denetime elverişli olarak düzenlenen bilirkişi raporunda hesaplanan maddi zarar kalemlerinin tarafların kusuru oranında hesaplanması sureti ile tazmini söz konusu olabilecektir.Davacı, davaya konu trafik kazası nedeniyle aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç bedelini talep etmiş olup, hükme esas almaya ve denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan hesaplamada davacının aracında meydana gelen değer kaybının 51.169,25-TL olarak hesaplandığı, tarafların kusur oranları dikkate alındığında davacının talep edebileceği değer kaybından kaynaklanan tazminat tutarının 12.792,31-TL olduğu, davalı sigorta şirketince dava tarihinden sonra █████/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç için 50.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, bu durumda değer kaybı tazminatı talebi yönünden davacının davasının konusuz kaldığından bu talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davacı taraf ayrıca ikame araç bedeli talebinde bulunmuş olup, ikame araç bedeli araç sahibi herhangi bir araç kiralamamış olsa da aracını kullanamamaktan doğan zararının karşılanması amacıyla talep ettiği tazminattır. Bu bedelin talebi için araç kiralanmadığı, buna rağmen ulaşım ihtiyacının aksadığı ve zarar doğduğu ispatlanmalıdır. Yargıtay .... Hukuk Dairesi – 29 Eylül 2022, ... E., ... K. Sayılı ilamında araç sahibi ikame araç kiralamasa bile, makul tamir süresi ve günlük kira rayicini gösteren bilirkişi raporuna dayanarak “araç mahrumiyet bedeli”ne hükmedilebileceği açıkça belirtilmiştir. Bu kapsamda alınan bilirkişi raporunda kazada davalı tarafın %25 oranında kusurlu olduğu ve davacı aracında meydana gelen ikame araç bedeline ilişkin zararını ispat etmiş olup, tespit edilen 12.711,89-TL ikame araç bedelinden kaynaklanan zararının %25'ine isabet eden 3.177,97-TL'nin davacı tarafça talep edilebileceği, ikame araç bedelinin ZMSS Genel Şartları gereği teminat kapsamında olmayan zararlardan olması, İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel ve Özel şartları gereği ZMSS Teminat limitinin üzerinde kalan zararlardan sorumlu olacağı değerlendirildiğinde araç mahrumiyet zararından ZMSS sigorta şirketlerinin sorumlu olmayacağı, bu halde davacının araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi tazminat talebinin sigorta şirketi yönünden reddine, diğer davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, netice itibari ile davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davalı sigorta şirketine sigortalı olan ... plakalı aracın ruhsatında, hususi kullanımda olduğu belirtildiğinden tazminata yasal faiz uygulanmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;a)Davalı ... Turizm Taşımacılık Anonim Şirketi yönünden,-Davacının ikame araç bedelinden oluşan maddi tazminat talebinin KABULÜ ile, 3.177,97-TL maddi tazminatın kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,-Davacının değer kaybı bedelinden oluşan maddi tazminat talebi yönünden konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,b)Davalı ... Sigorta A.Ş. Yönünden-Davacının ikame araç bedelinden oluşan maddi tazminat talebinin REDDİNE,-Davacının değer kaybı bedelinden oluşan maddi tazminat talebi yönünden konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 732,00-TL harcın, davacı tarafça peşin yatırılan toplam 615,40-TL peşin harç ve 732,00-TL ıslah harcından mahsubu ile 615,40-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istem halinde davacı tarafa İADESİNE,-Davacı tarafından yatırılan toplam 2.050,30-TL harcın ... Turizm Taşımacılık A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,3-Davacı tarafından yatırılan tebligat, müzekkere gideri, Bilirkişi ücreti toplamı 21.187,50-TL'nin davalı ... Turizm Taşımacılık A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın kabul miktarı dikkate alınarak AAÜT gereğince 3.177,97-TL vekalet ücretinin davalı ... Turizm Taşımacılık A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden konusuz kalan talep yönünden başlangıçtaki haklılık durumu dikkate alınarak AAÜT gereğince 10,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,6- Davalı ... Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davanın red miktarı dikkate alınarak AAÜT gereğince 3.177,97-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,7-Arabuluculuk sonuç tutanağı tarihi itibariyle yürürlükte bulunan tarifeye göre tahakkuk eden 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,8-Taraflarca yatırılıp harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,9-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair; miktar itibariyle KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸e-imzaHakim ...¸e-imza