Anahtar kelimeler: Ottoman İplik Yazdırılmadığını Kumaş Aval Ödeyemeyeceğini Çeke Satımdan Duyulan Değişim
T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026DAVA
: Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin kumaş iplik ticareti yapmakta olduğunu, davalının borcuna karşılık toplam 3.500.000 TL bedelli 2 adet çek verdiğini, çek düzenleyicisi Ottoman İplik yetkilisi müvekkili şirkete çekleri ödeyemeyeceğini belirterek değişim talep ettiğini, çeklerin şirkete iade edildiğini, bunun üzerine düzenleyicisi ... olan ... Bankası .... şubesine ait ... seri no’lu █████/2023 ödeme tarihli, 3.400.000 TL bedelli çek verildiğini, kalan 100.000 TL’nin ödendiğini, çeke şirket yetkilisi .... tarafından aval verildiğini, çekin ödeneceği belirtildiğinden ve karşı tarafa duyulan güven nedeniyle çekin yazdırılmadığını, alacağın tahsili amacıyla Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayısı ise icra takibi başlatılmış olmasına rağmen ödeme yapılmadığı, takibe itiraz ettiklerini belirterek açılan davanın kabulüne, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: çekin tanzim yerinin İstanbul olması nedeniyle yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, bu sebeple avalistin sorumluluğunun bulunmadığını, itirazın iptali davalarında geçerli bir icra takibi dava şartı olup davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.CEVABA CEVAP
: Davacı vekili tarafından sunulan cevaba cevap dilekçesinde özetle: TBK 89/1 gereğince yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, husumet itirazının reddinin gerektiğini, aval verenin taahhüdünün etkilenmeyeceğini, görev itirazının yerinde olmadığını, davalı hakkında genel haciz yoluyla takip başlatıldığını, geçersizlik iddiasının yerinde olmadığını belirterek davanın kabulünü talep etmiştir.İKİNCİ CEVAP
: Davalılar vekili tarafından sunulan ikinci cevap dilekçesinde özetle: davacının temel ilişki, mal tedariki, para alacağı iddialarının tümüyle mesnedsiz olduğunu, yetki itirazının kabulü ile dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, husumet itirazlarının kabulünün gerektiğini belirterek davanın reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının celbi talep edilmiş, dosya uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmiş olup, davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 3.400.000,00-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı takip borçlusunun vekili aracılığıyla takibe itiraz ettiği ve takibin durmuş olduğu anlaşılmıştır.Dava; yasal ibraz süresi içerisinde ibraz edilmeyen ve kambiyo senedi vasfını yitiren dava konusu çek bedelinin keşideci ve avalistten tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebine ilişkindir.Zaman aşımına uğrayan çek veya süresinde ibraz edilmeyen çek yönünden taraflar arasında temel ilişki varsa alacaklı bu çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabileceği, alacağını her türlü delille kanıtlayabileceği, temel ilişki bulunmaması halinde ise; hamil TTK 732 maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak keşideci hakkında alacak talebinde bulunması mümkündür. Bu durumda keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini, davacı hamil de kendisine çeki ciro eden kişiden, aralarındaki temel ilişkiden kaynaklı olarak alacaklı olduğunu ispatla mükelleftir.Yine TTK'nın 818/1-m maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 732/1. maddesinde zaman aşımı veya çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle çekten doğan yükümlülükleri düşmüş olsa bile keşidecinin hamile karşı sebepsiz zenginleşme nedeniyle borçlu kalacağı, 3. fıkrasında poliçeden (çekten) doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak istemde bulunulamayacağı düzenlenmiştir.Bono ciro edilmedikçe, bono lehdarı hamil olarak kalmaya devam edeceğinden lehdar yani hamil olan davacının, keşideci ile arasında temel ilişki bulunsa dahi sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak keşideciden talepte bulunabilir. (Yargıtay 11 HD, T:25.12.2020, ████████ E,█████████ K sayılı ilamı )Somut uyuşmazlıkta, dava konusu çekte davacının lehtar, davalının ise keşideci olduğu, çekin lehtar tarafından başkasına ciro edilmediği süresinde ödeme için bankaya ibraz edilmemesi sebebiyle kambiyo senedi vasfını yitirdiği anlaşılmıştır. Dava konusu çek kambiyo vasfını yitirmesi sebebiyle davacı tarafından ilamsız icra takibine konu edilmiş, davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine icra takibi durmuştur. Dava konusu çek davacı lehtar tarafından ciro edilmemiş ve lehtar yetkili hamil olarak kalmaya devam ettiğinden lehtarın TTK'nın 732 maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükmüne göre keşideciden talepte bulunması mümkündür. Kaldı ki davacı tarafından temel ilişkiye dayanılmamış ve davalı tarafından da taraflar arasında temel ilişki, alacak verecek ilişkisi bulunmadığı savunulmuştur. Bu durumda TTK'nın 732/4 maddesi uyarınca ispat yükü sebepsiz zenginleşmediğini iddia eden davalıda olup davalı tarafça sebepsiz zenginleşmediği hususu ispatlanmadığından açılan davanın kabulü ile aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,1-Davalı tarafın Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına itirazının 3.400.000,00 TL asıl alacak üzerinden İPTALİ İLE takibin 3.400.000,00 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,2-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,3-Alınması gereken 232.254,00-TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 30.517,42-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 201.736,58-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye gelir KAYDINA,4-Davacı tarafından yatırılan dava ilk açılış harç gideri olan 31.132,82-TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak toplam 346,00-TL'nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 484.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.700,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir KAYDINA,8-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine İADESİNE,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, anlatıldı.█████/2026Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır