Anahtar kelimeler: Kargoda Kargoya Kaybolan Karnesi Yapraklık Basım Çekteki Çeklerden Evraktan Kaybolduğunu

T.C.

İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ███████
KARAR NO
: ████████
DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
: █████/2023
KARAR TARİHİ
: █████/2026
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili, 2022 yılı Haziran ayında çek karnesi için müşterisi olduğu ... T.A.Ş. ... şubesine çek karnesi başvurusunda bulunduğunu, ilgili bankanın çek basım merkezinden kargoya verilen 25 yapraklık çek karnesi kargoda kaybolduğunu, davalı, kargoda kaybolan çeklerden birine .. 3. İcra Müdürlüğü .... esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, müvekkili, ödeme emrinin tebliği ile takipten haberdar olduğunu, icra takibine dayanak yapılan ...bank ... şubesi, ... seri nolu, 17.10.2022 keşide tarihli çekteki imza müvekkili şirket yetkilileri ... ve ...'ın eli ürünü olmadığını, çeki kötü niyetle ele geçiren kişi veya kişiler müvekkili şirket yetkilisinin imzasını taklit ettiklerini, çekteki imza ve kaşe müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirketin davalı şirketi ve çekteki diğer cirantalara herhangi bir borcu bulunmadığı gibi kişilerle hiçbir ticari ilişkisi de olmadığını, çekteki imzanın sahte olduğunu, müvekkilinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti için işbu davayı açmak durumunda olduğunu, davanın kabulü ile, öncelikle takdiren teminatsız olarak dava neticesinde müvekkilinin mağdur olmaması amacıyla icra dosyasına yatacak paraların alacaklı davalı tarafından çekilmemesi, dosyanın üçüncü şahıslara temlik edilmemesi ve de dava sonuçlanıncaya kadar icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... 3. İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasına dayanak yapılan çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığının ve dolayısıyla müvekkil şirketinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının tespitine ve takibin iptaline, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli şekilde müvekkili aleyhine takip yapıldığından %20’den aşağı olmamak üzere müvekkil lehine tazminata hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müşteri ile müvekkili arasında ekte sunulu olan faktoring sözleşmesi imzalandığını, imzalanan sözleşme mukabilinde müşterinin fatura ile tevsik edilmiş olan alacakları temlik alındığını, nitekim alınan alacaklar karşılığında müşteriye finansman desteği sağlandığını, müvekkili faktor, 6361 sayılı kanunda belirtilen usul ve esaslara riayet göstererek müşteriye ait çeki iktisap ettiğini, çekin müvekkiline devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işlemi 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK'nın belirlediği kriterlere uygun olarak eksiksiz yerine getirildiğini, çek kıymetli evrak vasfına haiz kambiyo senedi olduğunu, çekin ciro yolu ile devri mümkün olduğunu, müvekkili çekin meşru hamili olduğunu, dava dilekçesinde, müvekkilinin çeki kötü niyetli iktisap ettiğine ve davacının zararına kasıtlı hareket ettiğine dair hiçbir delil ve belge bulunmamakta olduğunu, Mahkeme aynı kanaatte değil ise usul ve yasaya aykırı hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olan davanın reddine, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin de davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava konusu uyuşmazlık; davacının, davalıya, ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına dayanak çekteki imzayı davacı şirket yetkililerine ait olmadığından bahisle, takip dosyası ve dayanağı çek nedeniyle borçlu olup olmadığının ve takibin iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası uyap kayıtları dosyamız arasına alınmış, davacı şirketin 2020 yılından sonra tüm yetkililerini gösterir ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, davacı şirket yetkililerinin imza örneklerinin bulunduğu belge asılları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davalı alacaklı tarafından davacı borçlununda aralarında bulunduğu borçlulara karşı ...bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çekten kaynaklanan 38.000,00 TL asıl alacak, 2.400,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 985,56 TL takip öncesi faiz, 10.800,00 TL çek tazminatı, 324,00 TL komisyon, 165,50 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere 52.675,06 TL toplam alacak üzerinden █████/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu olaya ilişkin başlatılan ,,, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davacısı olan şirketin yetkilisi olan ... tarafından davacı şirket adına sunulan █████/2022 havale tarihli şikayet dilekçesi ile, dava konusu olan çekin bulunduğu çek karnesinin kargo aşamasında çalınması olayına ilişkin şüpheliler ... ve ... TAŞ. hakkında şikayette bulunulduğu, soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Grafoloji uzmanı bilirkişi ...'dan alınan 22.06.2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;.... A.Ş. ...şubesine ait, .../17.10.2022 keşide yer ve tarihli, keşidecisi "... ŞTİ." isimli şirket yetkilisi olan "..." emrine yazılı, "108.000,00" TL "Yüz Sekiz Bin" TL meblağlı, ... numaralı çek aslı, ön yüzündeki keşideci hanesinde basılı ".... LTD. ŞTİ...." ibareli ile başlayan kaşe basım izi üzerinde şirket yetkilisi adına atılı keşideci imzasının, -... ve ... isimli şahısların dava dosyası içerisinde mevcut mukayeseye esas imzalarına kıyasla aralarında farklılıkların bulunduğunun tespit edilmiş olması sebebiyle, ... ve ... isimli şahısların eli mahsulü olmadığı yönünde kanaat ve sonucuna varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce Bankacı bilirkişi ...'tan alınan 27.01.2025 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; İcra takibine davaya konu olan çek ...bank ... Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL'lık çek Keşidecisi ... Tic. Ltd.şti.'nin borçlusu dava dışı şirket .. Ltd.şti.'nin ciranta olduğu görüldüğünü, davalı fakto ring şirketi ile dava dışı çek cirantası ... Temizlik San. Tic. Ltd.şti. ile 20.06.2013 tarihinde yapılan 50.000,00TL limitli sözleşme ile 04.07.2022 tarihinde 108.000,00TL faktoring işlemi yapıldığını, dava dışı şirket tarafından davalı faktoring şirketine verilen ...BANK ... Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL tutarlı Keşidecisi ... Tic. Ltd.şti. olan çek karşılığında 04.07.2022 tarihinde 108.000,00TL Faktoring işlemi yapıldığını, dava konusu kayıp çekin davalı faktoring şirketi tarafından teslim alındığını/ iktisap edildiği tarihin 04.07.2022 tarihi olduğunu, aynı çekin Davacı ...Ltd.şti. firması tarafından .. Cumhuriyet Savcılığı ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatma tarihinin ise 28.06.2022 tarihi olduğunu, dava dosyasına sunulan sözleşme ve faktoring işlem evraklarından görüldüğünü, dava konusu ..BANK ... Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL tutarlı dava konusu kayıp çekin faktoring işlemleri sonucunda davalı şirkete ciro yoluyla geçmiş olduğunu, davalı faktoring şirketinin, faktoring mevzuatı uyarınca alacağı temlik alırken alınan çekin çalıntı hırsızlık malı olup olmadığının yada çekin sahte olup olmadığı v.b gibi istihbarat bilgilerinin yapılması gerektiğini, ancak dava dosyasında istihbarat yapılıp yapılmadığına dair belge bulunmadığını, bu konunun hukuki değerlendirme olduğu takdirinin mahkemeye ait olduğunu, davacının, davalı ... firmasından dava konusu .... 3. İcra Md. ...4E. dosyası ile İcraya konu olan 108.000,00 TL. çekten alacaklı olduğunun mahkeme tarafından kabulü halinde dava konusu çekle ilgili olarak takip o ncesinde davacı tarafından yapılan ödemeler; 05.08.2022 tarihinde 7.000,00TL, 05.08.2022 tarihinde 18.000,00TL, 10.08.2022 tarihinde 15.000,00TL, 20.10.2022 tarihinde 30.000,00TL olmak üzere Toplam 70.000,00TL davacı tarafından yapılan ödemelerin talep hakkı doğacağını, tarafların diğer taleplerinin Mahkemenin takdirlerinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce Bankacı bilirkişi ...'tan alınan 29.12.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; İcra takibine davaya konu olan çek ...BANK Bu yu ... Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL'lık çek Keşidecisi ...şti.'nin borçlusu dava dışı şirket ...Tic. Ltd.şti.'nin ciranta olduğu görüldüğünü, Davalı faktoring şirketi ile dava dışı çek cirantası ... Ltd.şti ile 20.06.2013 tarihinde yapılan 50.000,00TL limitli sözleşme ile 04.07.2022 tarihinde 108.000,00TL faktoring işlemi yapıldığını, dava dışı şirket tarafından davalı fakto ring şirketine verilen ...BANK .. Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL tutarlı Keşidecisi ... Ltd.şti. olan çek karşılığında 04.07.2022 tarihinde 108.000,00TL Fakto ring işlemi yapıldığını, dava konusu kayıp çekin davalı fakto ring şirketi tarafından teslim alındığı/ iktisap edildiği tarihin 04.07.2022 tarihi oldug u aynı çekin davacı ...Tic. Ltd.şti. firması tarafından ... Cumhuriyet Savcılığı'nın ... sayılı dosyası ile soruşturma başlatma tarihinin ise 28.06.2022 tarihi olduğunu, dava dosyasına sunulan sözleşme ve faktoring işlem evraklarından görüldüğünü, dava konusu ...BANK ...Şubesine ait ... seri no'lu 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL tutarlı dava konusu kayıp çekin faktoring işlemleri sonucunda davalı şirkete ciro yoluyla geçmiş olduğunu, Davalı faktoring şirketinin, faktoring mevzuatı uyarınca alacağı temlik alırken alınan çekin çalıntı hırsızlık malı olup olmadığının yada çekin sahte olup olmadığı v.b gibi istihbarat bilgilerinin yapılması gerektiğini, ancak dava dosyasında istihbarat yapılıp yapılmadığına dair belge bulunmadığını, bu konunun hukuki değerlendirme olduğu takdirinin mahkemeye ait olduğunu, davacının, davalı ... firmasından dava konusu .... 3. İcra Md. ....E. dosyası ile İcraya konu olan 108.000,00 TL çekten alacaklı olduğunun mahkeme tarafından kabulü halinde dava konusu çekle ilgili olarak takip öncesinde davacı tarafından yapılan ödemeler; 05.08.2022 tarihinde 7.000,00TL, 05.08.2022 tarihinde 18.000,00TL, 10.08.2022 tarihinde 15.000,00TL, 20.10.2022 tarihinde 30.000,00TL olmak üzere Toplam 38.000,00TL olduğunu, davacıya iadesinin takdirinin ise mahkemeye ait olduğunu, tarafların diğer taleplerinin Mahkemenin takdirlerinde olduğunu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dava; Sahtelik iddiası nedeniyle, davacının, davalıya, dava konusu .... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı ...bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çek nedeniyle menfi tespit ve icra takibinin iptali istemlerine ilişkindir.
Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden incelenecek bir itiraz veya def'i olmadığından davanın esasına geçilmiştir.
Davada ispat külfeti öncelikle davalı alacaklıdadır. Davalı taraf, alacağının varlığını ve alacağın dayanağı çekin yetkili hamili olduğunu, çeke istinaden davacıdan alacak talep hakkının bulunduğunu, yani davacı şirket adına atılı imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunu ispatlamak zorundadır.
Uyuşmazlığın çözümü açısından öncelikle konuyla ilgili yasal düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaların yapıldığı Yargıtay Hukuk Genel Kararının ...Esas ... Karar sayılı ve 30.11.2021 tarihli kararında da vurgulandığı üzere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri poliçe esası üzerine kurulmuştur. Kanun, kambiyo senetlerinin ortak olan hükümlerine poliçe başlığı altında yer vermiş; bono ve çek hakkında ise ortak hükümlere yollama yapmakla yetinmiştir.
Çek, 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabı ile 5941 sayılı Çek Kanunu ve bu Kanun uyarınca çıkarılan tebliğlerle düzenlenen bir kıymetli evraktır. 6102 sayılı TTK’nın 670 vd. düzenlemelerine göre çek de poliçe ve bono gibi bir kambiyo senedidir. 6102 sayılı TTK’nın üçüncü kitabında 780-823. maddeleri arasında düzenlenen çeke 818. maddenin yaptığı atıflar çerçevesinde poliçeye ilişkin hükümlerin uygulanması kabul edilmiştir (Bozer, Ali /Göle, Celal: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara, 2018, s. 221).
Çek, 6102 sayılı TTK’da tanımlanmamıştır. Çeke ait hükümler göz önüne tutularak çek şöyle tarif edilebilir: Çek, Kanun’un öngördüğü belirli şekil şartlarına bağlı, soyut ve kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi konusunda sadece bankalar üzerine düzenlenebilen, kıymetli evraktan sayılan özel bir havaledir (Tuna, Ergun/ Göç Gürbüz, Diğdem: Ticaret Hukuku Prensipleri Kıymetli Evrak, Ankara 2018, s. 268).
Bu havalenin yazılı şekilde yapılması, belli şekil şartlarını içermesi ve kayıtsız şartsız bir ödeme yetkisi biçiminde olması gerekir. Çek düzenleyen, muhataba belirli bir bedeli lehtara ödeme, lehtara da tahsil yetkisi veren bir kambiyo senedidir. Çek bir ödeme aracıdır. Ancak poliçe ve bonodaki gibi kredi işlevine haiz değildir. Ticarî hayatta yaygın olarak ileri tarihli çek düzenlenerek çekin kredi veya teminat aracı olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu kullanım şeklinin dahi çekin ödeme aracı olma özelliğini ortadan kaldıramayacağı unutulmamalıdır. Çek muhatap banka tarafından görüldüğünde meşru hamil olan kişiye nakden ödenir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 757/1. maddesine göre, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatap bankayı çeki ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı Kanun’un 759. maddesi uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesi uyarınca elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, mahkemece çekin iptaline karar verilir. Çekin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, iptal talebinde bulunan keşideciye karşı çekten doğan istem hakkı ileri sürebilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 687. maddesine göre, çekten dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’îleri başvuran yetkili hamile karşı ileri süremez. Ancak hamil, çeki iktisap ederken çekin keşidecinin rızası dışında elinden çıktığını ya da çekin karşılığının daha önce çeki elinde bulunduran kişiye keşideci tarafından ödendiğini bile bile keşidecinin zararına hareket etmiş olması durumunda keşideci hamile karşı kötü niyet def’înde bulunabilir.
Çek hakkında iptal kararı verilerek bu karara dayalı olarak keşidecinin lehtara ödeme yapmış olması yetkili hamile karşı 6102 sayılı TTK’nın 687. maddesi gereği ileri sürülemeyeceğinden keşidecinin çekin lehtar tarafından iptal ettirilmesi ve buna dayalı olarak lehtara ödemede bulunması def’ini ancak lehtara karşı ileri sürebilir. Bunu yanında çeki elinde bulunduran yetkili hamile karşı ileri süremez.
Çeklerin devrinin nasıl yapılacağı 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesinde poliçeden ayrı ve özel olarak düzenlenmiştir. Bu maddeye göre açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir. Keza 6102 sayılı TTK’nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun’un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur.
Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde çekin bir başka anlatımla çek üzerindeki hakkın bir başkasına devri için ciro ve kişiye çekin zilyetliğinin geçirilmesi gerekir. Ciro ise 6102 sayılı TTK’nın 683. maddesine göre, çek arka yüzüne veya çeke bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması ile mümkündür. Bu nedenle cirantanın imzasını taşımayan ciro geçerli ciro sayılmaz. Böyle bir ciro ise çek üzerinde bulunan hakkın devrini sağlamaz.
Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz.
Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olayın değerlendirilmesinde;
Dava konusu .... 3. İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası icra takip dosyası ile, davalı alacaklı ... A.Ş. tarafından davacı borçlu ... Şirketinin de aralarında bulunduğu borçlulara karşı ...bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çekten kaynaklanan 38.000,00 TL asıl alacak, 2.400,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 985,56 TL takip öncesi faiz, 10.800,00 TL çek tazminatı, 324,00 TL komisyon, 165,50 TL ihtiyati haciz masrafı olmak üzere 52.675,06 TL toplam alacak üzerinden █████/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı; Dava ve takip konusu ...bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çekin, keşidecisinin dosyamız davacısı olan... Şirketi, lehtar cirantasının dava dışı ...olduğu, ilk cironun lehtar ciranta ... tarafından yapıldığı, sonrasında sırasıyla dava dışı ...Ltd. Şirketinin, ...Ltd. Şirketinin cirolarının bulunduğu,... Ltd. Şirketinin cirosundan davalı ... A.Ş'ye geçtiği, davalı faktoring şirketi tarafından 17.10.2022 tarihinde ... T.A.Ş'ye ibraz edildiği, ibraz sonrasında ilgili banka tarafından "İşbu çek yaprağı keşideciye teslim edilmeden önce bankamız nezdinde kaybolduğundan keşideci imzası tutmadığından işleme alınmamıştır" şeklinde şerh düşüldüğü; Dosyamız davacısı olan şirketin yetkilisi olan ... tarafından davacı şirket adına sunulan █████/2022 havale tarihli şikayet dilekçesi ile, dava konusu olan çekin bulunduğu çek karnesinin kargo aşamasında çalınması olayına ilişkin şüpheliler ... ve ... TAŞ. hakkında şikayette bulunulduğu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığı soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce Grafoloji uzmanı Bilirkişi ...'dan alınan 22.06.2024 tarihli bilirkişi raporu ile, dava ve takip konusu çekin keşidecisi olan davacı ...Şirketinin kaşe ismi üzerindeki atılı keşideci imzasının, -davacı şirket yetkilileri ... ve... isimli şahısların eli mahsulü olmadığı tespit edilmiştir.
Dosya kapsamı toplanan deliller ve Mahkememizce Faktoring Sözleşmeleri alanında uzman bilirkişi...'tan alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarına göre, dava konusu çekin içerisinde bulunduğu çek karnesinin basımı tamamlandıktan sonra ...bank ... Şubesi tarafından davacı ... Şirketine kargo ile gönderim sırasında kaybolduğu/çalındığı, dava konusu çekin davalı... A.Ş.'ye dava dışı müşterisi ...Ltd. Şirketinden faktoring işlemleri sonucunda 04.07.2022 tarihinde geçtiği, dava konusu çek davalı ...A.Ş. tarafından faktoring sözleşmesi kapsamında iktisap edilmiş ise de istihbari çalışmaların eksik yapıldığı tespit edilmiştir.
Davalı faktoring şirketi tarafından, dava ve takip konusu çekin faktoring ilişkisi kapsamında kendisine yasal mevzuata uygun olarak geçtiği ileri sürülmüş ise de, sahtecilik iddiası mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilecektir.
Keşideci davacı şirket imzasının sahte olması nedeniyle birbirini takip eden geçerli ciro zinciri olmadığı için davalı şirketin 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre yetkili hamil olduğunu yani kendisine çek üzerinde bulunan hakkın geçtiğini ispat edemediğinden aynı Kanun’un 792. maddesine göre ispat yükünün davacı keşidecide olduğu düşünülemez. Çünkü 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki düzenleme, çeki 6102 sayılı TTK’nın 788. maddesine göre geçerli bir ciro ile hakkın devredildiği ve yine 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat eden yetkili hamiller içindir.
Bu durumda çeki elinde bulunduran davalı faktoring şirketi, çekteki keşideci davacı şirket imzasının sahte olması nedeniyle çekteki hakkın geçerli ve birbirine bağlı ciro zinciri ile hak sahibi olduğunu ispat edemediğinden ve keşideciye başvurma hakkı bulunmadığından davacı tarafın davasında haklı oldukları sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Bu nedenler ile; DAVACI TARAFÇA AÇILAN AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının, davalıya, dava konusu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı ...bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çek nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, dava konusu icra takibinin davacı yönünden İPTALİNE, karar verilmiştir.
Davacı tarafça, ayrıca, kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de, dava konusu çekin davalı şirket tarafından dava dışı şirket ile olan faktoring ilişkisi kapsamında alınmış olması, davalı şirketin çeki iktisabında kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğu hususunda ve icra takibinin kötü niyetli olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı değerlendirilerek, davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin ise reddine karar verilmiştir.
Tüm nedenler ile; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının, davalıya, dava konusu ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ve dayanağı....bank ... Şubesi ... seri numaralı 17.10.2022 keşide tarihli 108.000,00 TL bedelli çek nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, dava konusu icra takibinin davacı yönünden İPTALİNE,
2-Davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 7.377,48-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 899,56-TL harcın mahsubu ile eksik kalan ‭‭‭6.477,92-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 899,56 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı parası, 836,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 11.015,90 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026
Katip
¸
Hakim
¸

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!