Anahtar kelimeler: Arılara Uçtuğu Arıcı Kovanlarının Artışa Bahçedeki Çatısının Arı Davadavacı Süratle
T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Sigorta (Ziraat Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendiDAVA
:Davacı vekili ------- harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilimin rizikonun gerçekleşmesinde bir kusuru olmadığı arı kovanlarının bulunduğu bahçedeki yapının çatısının dahi uçtuğu, tanık beyanlarıyla sabittir. Hasarın meydana gelmesinin hemen sonrasında müvekkilimin komşuları ----- kendisi de arıcı olan ------ uyarınca zararın önlenmesi azaltılması artmasına engel olunması kapsamında süratle arılara müdahale etmişlerdir. Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin geç yapılması, ödenecek tazminatta bir artışa neden olmamıştır. Geç bildirimin sebebi davalı tarafın müvekkilime sigorta poliçesi verilmemiş ve aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmemiştir. Hasar ihbarının geç yapılması davalı sigorta şirketinin aydınlatma yükümlülüğü ile sigorta poliçesinin müvekkilime verilmemiş olmasından kaynaklanmıştır. Eksper olarak görevlendirilen kişilerin arıcılık konusunda hiçbir bilgileri yoktur. Hasarın tespitinde kovanların içinin açılıp kovanın içinde kalan arının miktarı ve arı kolonisinin yaşamınım devam edebilmesi için olmazsa olmaz olan ana (kraliçe) arının yaşayıp yaşamadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Görevlendirilen eksper sadece kovanların kapaklarını açtırıp kabaca kovanın içine bakarak tespit yapmıştır. Bu beyanla davalı sigorta şirketi rizikonun meydana geldiğini kabul etmektedir. Ancak davalı şirketi kötü niyetlidir. müvekkilimin zararını karşılamamak için geçersiz sebepler ileri sürmektedir. Hasarın tespiti için görevlendirilen eksper önyargılı hareket etmiş fırtınadan arıların zarar gördüğüne inanmamıştır. Yaptığı tespitler bu önyargısı nedeniyle hatalı ve eksik olmuştur. Arı kovanlarının üzerindeki plakalar eksperin tespiti sırasında kovanların üzerinde bulunmaktadır. Davalının iddiası ile cevap dilekçesi ekinde sunduğu hasar tespit raporunda yapılan tespitler kovan plakalarına göre yapılmıştır. Bu beyan eksperin yapmış olduğu tespitlerin hatalı ve kötü niyetli yapıldığının kabulü anlamına gelmektedir. -----ilgili yönetmelikleri kapsamında bütün arı kovanları plakalandırılmaktadır. Davalının cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu Hasar Tespit Raporunda beyan edilen tarihler birbiriyle çelişmektedir. Hasar Tespit raporunda hasar tarihi --- olarak yazılmış olmasına rağmen davalının cevap dilekçesinde beyan ettiği ------ tarihidir. Hasar Tespit Raporundaki hasar tarihi sigorta eksperinin kötü niyetli ve hatalı olduğunun bir göstergesidir. Dinletmiş olduğumuz tanıklarla hasar tarihinin ----- olduğunu ispat ettik. Hasar tespit raporunu tanzim eden davalı sigorta şirketinin personelidir. Ve taraflıdır. Hasar Tespit Raporunda başka çelişkiler de bulunmaktadır. Örneğin kovanın içinde pasif-arı yok tespitine rağmen hasarsız olarak belirlemiştir. Müvekkilime ait kovanlar arı kolonisiyle birlikte sigortalanmış olmasına rağmen bu şekilde bir tespitin kötü niyetli olduğunu düşünüyoruz. Ayrıca yukarıda da beyan ettiğimiz gibi kovanın içindeki ------ arının varlığı arı kolonisinin akıbetini belirlemektedir. Ana ------ belirli bir süre sonra yok olmaktadır. ---- bulunan ana arının en önemli görevi yumurtlayarak koloniye yeni bireylerin katılımını bu sayede koloninin gelişmesini devamlılığını sağlamak ve salgıladığı feromanlarla koloni içerisindeki düzeni ve birlikteliği devam ettirmektir. Bal arısının ömrü 6-7 haftadır. Kovanın içinde ana arısız kalan bal arıları 6-7hafta daha yaşamını sürdürecek sonra yok olacaktır. Sigorta eksperi bütün bu bilgilerden bihaber olduğundan ve önyargılı davranarak müvekkilimi zarara uğratmıştır. Müvekkilimin sigortalanmış 26 arı kovanından 21 adedinin içindeki arı kolonisi sönmüştür. Sigorta poliçesinin kovan sigorta bedeline kovan, arı kolonisi ve bal dahildir. Sigorta poliçesi hükmüne göre tazminat hesabında poliçede yazılı olan arılı kovanın sigorta bedeli esas alınır. Arılı kovan sigorta bedelinin %30'u kovan bedelini, %55 koloni sigorta bedelini %15 bal sigorta bedelini ifade eder. kovanlar tarafımızca onarılmıştır. Ancak 21 kovanın içindeki arı kolonisi fırtınanın etkisiyle; arı kolonisi fırtına sırasında ölmüştür. arı kolonisi kraliçe arısı öldüğü için koloni sönmüştür, arı koloninin çok azalmış olması sebebiyle sönmüştür. Davalı sigorta şirketi hasar nedeniyle ortaya çıkan zararı ödemediğinden müvekkilim telef olan 21 adet arı kolonisini yerine koyamamış ve---- sezonda elde edeceği üründen --- mahrum kalmıştır. --- müzekkere yazılarak---- kovanından elde edilecek bal miktarı ve bu ürünün ortalama satış bedelinin sorulmasına, ------ ölmesi veya sönmesi nedeniyle oluşmuş hasar tazminatının ve sigorta şirketinin bu hasarı tazmin etmemesi nedeniyle ortaya çıkan ---- kolonisinin elde edeceği bala ilişkin tazminatın tespitine hususlarının beyan ve talep olunduğu," şeklinde talepte bulunduğu görülmüştür.CEVAP
: Davalı vekili ----- tarafından sunulan dilekçe özetle; Aktif husumet itirazımız bulunmaktadır. Huzurdaki başvuruya konu poliçede -------- lehine dain-, mürtehin kaydı bulunmaktadır. Davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından öncelikle daimi mürtehin kurumun muvafakatinin alınması, aksi takdirde mevzuat ve ---- uyarınca davanın husumet yönünden reddi gerekmektedir. Davacı Müvekkil kuruma hasar ihbarını geç yaparak üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmemiş ve müvekkil kurum tarafından hasar tespit işleminin sağlıklı şekilde yapılmasını engellemiştir. Bununla birlikte hasar tespit işlemi esnasında zorunlu olan 'Kovan Plakaları' tespit edilememiş ve hasarlanan kovanların müvekkil kurum nezdinde sigortalanan kovanlar olup olmadığı kanıtlanamamıştır. Başvuru konusu -----toplam sigorta bedeli üzerinden düzenlenmiştir. Davacı tarafından ----- tarihinde fırtına sebebiyle müvekkil kuruma hasar ihbarında bulunulmuştur. Yapılan hasar tespit işleminde hasarın ------tarihinde olduğu sigortalı il dışında olduğu için komşularının müdahale edip kovanları düzelttiği fotoğraflar çekip sigortalıya gönderdikleri beyan edilmiş ve sigortalının olaydan ------ dönmesi sonrası hasar ihbarında bulunduğu beyan edilmiştir. -----tarihinde eksper tarafından yapılan tespitte hasar ihbarında bulunulan tüm kovanların yenilenmiş olması sebebiyle hasar ekspertiz işlemi gerçekleştirilememiş ve komşularının çektiği fotoğraflarda plakalarda okunmadığından hasar kanıtlanamamıştır. Kaldı ki sigortalı tarafından verilen beyanda kovanların hangisinin hasarsız olduğu kendisi tarafından dahi tespit edilememiştir. Dava konusu---------- esnasında kovan plakasının teyit edilebilmesi şarttır. Zira dava konusu kovanlar plaka numarasına göre sigortalanmaktadır. Tüm bunların yanında hasar tespit işlemlerinde plakaların tespit edilemediği gibi kovanların aktif, pasif olduğu dahi tespit edilememiştir. Yani kabul manasına gelmemekle birlikte hasarlandığı iddia edilen kovanlarda arı bal yahut ürün olduğu ve bunların hasarlandığına ilişkin dahi bir kanıt bulunmamaktadır. Poliçe teminat kapsamında olmayan ve somut delillerle kanıtlanamayan iddialara dayanan haksız davanın reddini talep ederiz.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ------- kapsamında hasar tazminatı ve munzam zarar istemine yöneliktir.Mahkememizce çözülmesi gereken uyuşmazlık; Taraflar arasında akdedilen devlet destekli arıcılık sigortası poliçesi kapsamında davacıya ait -----fırtına sebebiyle zayi olması nedeniyle davacının davalı sigortadan alacağının olup olmadığı; dava konusu kovanların poliçe teminat kapsamında olup olmadığı, teminat kapsamında ise davacının gerçek zararının tespit edilmesi, zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, davacının munzam zarar talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır----- tarihli ara karar ile dosyanın bir aracılık konusunda uzman bilirkişi ile sigortacılık konusunda uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve ---tarihli bilirkişi raporu neticeten---tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi kök raporunda özetle; "Sayın Mahkemenizin ---tarihli duruşmadaki ara kararında ------ yılı ürün satışından beklenilen gelirlere yönelik düşülmesi gereken bir maliyet bulunup bulunmadığı var ise bu bedelin düşülmesi halinde elde edilecek net gelirin belirlenmesi istenmiştir. Buna göre dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler esas alındığında;Davalı tarafça, Sigortalı genel şartlarda düzenlenen sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmediği ve kovan plakalarının tespit edilemediği şeklinde beyanda bulunulmuştur. Ancak davalının bu iddiasını destekleyecek, yöntemin neye göre, nasıl belirlendiği belirtilmemiştir. Bu sebeple ilgili poliçenin ------ yönetmelikleri kapsamında kovan plakaları numarasına göre yapıldığı dikkate alınmıştır. Meteorolojik veriler ve Hasar tespit çalışması sırasında çekilen fotoğraflardan yer yer fırtınanın gerçekleşmiş olduğu anlaşılmaktadır. Fırtına olayında arı kovanlarında ürün miktarı ve kalitesinde önemli kayıplar yaşanması kuvvetle muhtemeldir.Munzam zarar tespiti ve temerrüt faizinin eklenmesi hususunun uzmanlık alanımda olmadığı, ancak söz konusu ürünün üretim sezonu içerisinde zarar görmediği takdirde ki ardıl şekilde gerçekleşmesi gereken ----yılına bal üretim bedeli aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır.Dava dosyasında yer alan -----verileri ve piyasa verileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir------ Verileri-----21 adet kovandan elde edilecek bal miktarı (kg) : 12 x 21 : 252- kg 1 kg Bal Fiyat (TL) : 185,00 TLÜrünün satışından elde edilecek gelir (TL) : 252 x 185 : 46.620,00-TLKovan Bedeli (adet )
: 1.000 -TL21 adet kovan bedeli (TL)
: 1000 x 21: 21.000,00-TLToplamda
: 46.620,00 TL + 21.000,00 TL: 67.620,00 -TL olarak hesap edilmiştir.2024 Yılı VerileriKovan Bal Verimi (kg)
: 12.5- kg21 adet kovandan elde edilecek bal miktarı (kg) : 21x12.5 : 262.5-kg1 kg Bal Fiyat (TL)
: 450,00 -TLÜrünün satışından elde edilecek gelir (TL) : 450 x 262.5: 118.125,00-TL21 adet kovan bedeli (TL)
: 1200 x 21: 25.200,00-TLToplamda: 118.125,00-TL + 25.200,00-TL : 143.325,00 -TL olarak hesap edilmiştir.------- anlaşması kapsamında İlgili poliçe 26 adet kovanın 45.500,00-TL Sigorta Bedeli ile sigortalanmıştır.Hasar Tazminat Tutarı açısından incelemede; Sigorta teminatı kapsamında riskin gerçekleşmesi ile 21 adet kovan zarar görmüştür. Bu anlamda orantısal olarak 21 adet kovan için sigorta bedeli ilk ateş sigortası prensiplerince 36.750,00 TL olup %10 poliçe muafiyeti sonrası ödenecek tazminat tutarının (36.750.-TL x %90) 33.075,00 -TL olduğu hesap edilmiştir. Davacının teminat kapsamında riskin gerçekleşmesi nedeni ile davalı sigortadan 33.075,00.-TL hasar tazminatı alacaklısı olduğu görülmektedir.Sigorta Sözleşmesi, "ilk ateş" sigortası prensiplerince düzenlenmiş olup, sigortacı gerçek zararın tamamından değil de sigorta sözleşmesinde belirlenen üst sorumluluk limitinden mesul olduğu bir sözleşmedir. Diğer bir anlatımla sigortacı gerçek zarardan değil, ----olduğu gibi, azami olarak poliçede kararlaştırılan üst tazminat limitlerine kadar sorumlu olduğu l.ek raporumuzda belirtilmiştir.Kök rapor ve 1. Ek Raporumuz tekrar incelenmiş olup yapılan hesaplamalarda herhangi bir değişikliğe gerek olmadığı kanaatindeyim, İtirazları değerlendirilmesi hususu sayın mahkemenin takdirindedir. Hukuki Değerlendirme takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, tarafımca hazırlanan iş bu 2. ek rapor Sayın Mahkemenize Saygılarımla arz olunur. " şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.Davalı tarafından hasarın teminat dahilinde olmadığı ileri sürüldüğünden olaydaki ispat külfeti mevcut durumun aksini iddia eden sigortacı üzerinde bulunmaktadır. Davalı sigortacı bu savunmasını soyut iddialarla değil, somut delillerle kanıtlamalıdır. Yukarıda açıklandığı gibi teminat dışı bir rizikoyu teminat içinde gösterdiğine ve ispat yükünün değiştiğine dair somut bir delil bulunmamaktadır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hasarın teminat dışı olduğu ispat yükünün davalı sigorta şirketinde olduğu, davalı sigortacının bu ispatı sağlayacak somut delil ortaya koyamadığı ve zararın teminat kapsamında olduğu dikkate alınarak, davalının davacının gerçek zararın gidermekle yükümlü olduğundan, alınan bilirkişi raporları ile tespit edilen 33.075,00 TL tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu, temerrüt tarihinin sigortaya başvuru tarihinden itibaren bir ay sonrası 15.04.2024 tarihi kabul edilerek, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Davacı tarafça her ne kadar munzam zarar talebinde bulunulmuş ise de TBK 122de öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olduğu eldeki dosyada davalı temerrüdünün kusura dayandığı söylenemeyeceğinden davanın bu talep yönünden reddine karar verilmiştir.Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kısmen Kabulüne; ---- hasar bedeli tazminatının-----tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,2-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen kısım yönünden alınması gereken 2.259,35 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harç ve 556,30 TL ıslah harcının toplamı olan 983,90 TL'den mahsubu ile bakiye 1.275,45 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,3- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 427,60 TL peşin harç, 556,30 ıslah harcı ve 427,60 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 33.075,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,6-Davacı tarafından yapılan 10.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.098,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 11.098,50 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 11.065,04 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,7- Kabul red oranına göre belirlenen 3.588,84 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 11,16 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde----- Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.█████/2026