pergel kiriş vinci vinç ton tavan talepli döviz çift ödemenin

Anahtar kelimeler: Pergel Kiriş Vinci Vinç Ton Tavan Talepli Döviz Çift Ödemenin

T.C.

İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

Mahkememizin ████████ esas sayılı

Asıl Dava Dosyasında

DAVA

: İtirazın İptali ( Ticari Nitelikli Sözleşmelerden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

Birleşen Mahkememizin █████████

Esas Sayılı Dosyasında

DAVA

: Alacak ve Ödemenin Kısmen İadesi Talepli ( Ticari Nitelikli Sözleşmelerden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2019

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak ve Ödemenin Kısmen İadesi Talepli ( Ticari Nitelikli Sözleşmelerden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Asıl dosyada davacı..... Şirketi vekili, dava dilekçesinde; davalı ile müvekkili şirket arasında düzenlenen █████/2018, █████/2018, █████/2018, █████/2018, █████/2018 ve █████/2019 tarihli sözleşmelere istinaden döviz karşılığı olarak 2 adet 35/3 Ton Çift Kiriş Tavan Vinci, l adet 90/3 ton çift kiriş tavan vinci, 2 adet/ ton Pergel vinç, 10 adet 15 Ton Çift kiriş Arabalı gezer köprülü vinç, vinç rayı ve ekipmanları, vinç çelik konstrüksiyon ekipmanları üretiminin gerçekleştirilerek davacı tarafından davalıya teslim edildiğini, söz konusu vinçler ve ekipmanların davalının uhdesinde çalıştırıldığını, █████/2019, █████/2018, █████/2018, █████/2018, █████/2019 ve █████/2018 tarihli e-faturaların tebliğ ve teslim edildiğini, davalı tarafından itiraz edilmeksizin ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, faturaların karşılıklı mutabakata dayalı olarak hazırlandığını, faturalara istinaden ödenmesi gereken 1.287.671,00 Euro karşılığında davalının cari hesaba dayalı olarak 1.232.071 Euro ödeme yaptığını, kalan 55.610,00 Euro borcunu ise ödemediğini, kalan borcunu yapılan toplantılar ve mail yazışmaları ile ödemeyi kabul etmesine rağmen sonradan borcunu ödemekten vazgeçtiğini, bunun üzerine davaya konu icra takibini yaptıklarını, davalı tarafça haksız, mesnetsiz ve gerekçesiz olarak borca ve fer'ilerine itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu bildirmiş, davalının itirazının iptali ile takibin devamına ve alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada davacı..... Şirketi vekili, dava dilekçesinde; müvekkili şirket davalının aralarında düzenledikleri █████/2018 ve █████/2018 tarihli sözleşmeler ile toplam 10 ayrı kalem olarak düzenlenen işin montaj ve işletmeye alma aşaması dahil yapılması hususlarında anlaştıklarını, █████/2018 tarihli ek sözleşmede sözleşmeye konu ürünlerin serbest bölge içerisinde montajının bitirilip çalışır vaziyette teslim edileceğinin belirtildiğini, █████/2018 tarihli sözleşmenin TPI şantiyesi için, █████/2018 tarihli sözleşmenin ... Şantiyesi için yapıldığını, █████/2018 tarihli sözleşmenin 10. maddesinde işin fiyatının 650.000 € + KDV olarak belirtilendiğini, ek sözleşme ile bu bedele ek olarak peşin 21.000 € ödeme öngörüldüğünü ve ödendiğini, ancak davalı tarafça bu iş için 671.000 € + KDV olarak fatura kesildiğini, kesilen faturalar ile irsaliyeler arasında uyumsuzluk söz konusu olup faturaların 7 günlük süresi içerisinde de düzenlenmediğini, KDV’li fatura kesilmiş olması nedeniyle müvekkili şirket tarafından iade faturası kesildiğini ancak iade faturasının kesilmiş olmasından evvel fatura bedelinin cari hesaplarda yer alması nedeniyle müvekkili şirket tarafından ödeme yapılmak zorunda kalındığını, öte yandan davalı tarafından kesilmiş olan bu faturadan dolayı müvekkilinin KDV’yi ödemek zorunda kaldığını, 3065 sayılı Kanunun 17/4-ı maddesinde ve 60 numaralı Katma Değer Vergisi Sirküleri’nde Serbest Bölge’de verilen hizmetlerin KDV’den istisna olduğunun düzenlendiğini, Serbest Bölge’de verilen hizmetlerle ilgili olarak 17/4-ı maddesinde geçen “serbest bölgede” ifadesinin verilen muktezalarda “serbest bölge içinde verilen hizmet” olarak değerlendirildiğini, KDV Kanununun 1. ve 6. maddeleri hükümlerinde işlemlerin Türkiye’de yapılmasından; malların teslim anında Türkiye’de bulunması, hizmetin Türkiye’de yapılması veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasının anlaşılması gerektiğinin belirtildiğini, bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmeye konu hizmetin de KDV’den istisna olduğunun sabit olduğunu, Katma Değer Vergisi Kanununun 11 ve 12. maddelerine istinaden Türkiye’den serbest bölgeye satılan malların ihracat rejimine tabi olup KDV’den istisna olduğunu, Katma Değer Vergisi Kanununun 16. maddesi uyarınca serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların tesliminin katma değer vergisinden istisna olduğunu, faturaların KDV hariç kesilmesi gerektiğini bilen davalının daha önce kestiği faturaları KDV hariç olarak kestiğini, KDV nedeniyle müvekkilin fazladan ödeme yapmak zorunda kalmış olduğu 120.780,00 Euronun ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline verilmesi gerektiğini, ... şantiyesi ile ilgili █████/2018 tarihli sözleşmenin 10. maddesinde işin toplam fiyatının zeyilname ile birlikte 1.052.000,00 € + KDV olarak belirlendiğini, davalı tarafından yine TPI Şantiye işinde olduğu gibi sözleşmeye aykırı şekilde sözleşme bedelini aşan faturalar düzenlenerek toplam 1.123.500,00 € + KDV’lik fatura kesildiğini, pergel vinç için kesilen 2 x 14.500 € bedelli faturaların birim fiyatın 13.500 € olması gerekirken 14.500,00 € üzerinden kesildiğini, sözleşme bedelinin 223.000,00 € aşılması nedeniyle son iki fatura olan 139.500,00 € ve 155.000,00 € bedelli faturalar için iade faturası kesildiğini, davalı tarafından dava dışı ...’den leasing yöntemi ile elde edilen vinçlerin müvekkiline yansıtılmasında fazla bedelli faturalandırma yapıldığını, leasing kapsamında davalı tarafından vinçlere ilişkin dava dışı ...’e 731.500,00 € + KDV bedelli fatura kesilmesi gerekirken 800.000,00 € + KDV bedelli fatura kesildiğini, ... tarafından 12 aylık vadeli olarak yansıtma yapılıp bu vade kadar faiz talep edildiğinden müvekkilinin hem fazla kesilen fatura bedeli olan 69.500,00 € hem de faizi yönünden zararının söz konusu olup davalının bu zararı gidermekle yükümlü olduğunu, Serbest bölge içerisinde TPI Şantiyesi’nde ve Aliağa Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan ... Şantiyesi’nde davalıya verilen hizmetlerden dolayı da müvekkilinin 46.739,71 TL alacaklı olduğunu bildirmiş, TPI şantiyesi yönünden 120.780,00 € , ... Şantiyesi yönünden 2.000,00 € ve 69.500,00 € olmak üzere toplamda 192.280,00 €'nun işleyecek avans faizi ile birlikte ve her iki şantiyede verilen hizmetlerden kaynaklanan ortak alacak olarak 46.739,71 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, leasing sözleşmesi nedeniyle düzenlenen 731.500,00 € +KDV ile 800.000,00 €+KDV miktarlı faturalar arasındaki müvekkilinin ödemek zorunda kalmış olduğu faiz farkına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Asıl dosyada davalı..... Şirketi vekili, cevap dilekçesinde; müvekkili şirket davalının aralarında düzenledikleri █████/2018 ve █████/2018 tarihli sözleşmeler ile toplam 10 ayrı kalem olarak düzenlenen işin montaj ve işletmeye alma aşaması dahil yapılması hususlarında anlaştıklarını, █████/2018 tarihli ek sözleşmede sözleşmeye konu ürünlerin serbest bölge içerisinde montajının bitirilip çalışır vaziyette teslim edileceğinin belirtildiğini, davaya konu faturanın Serbest Bölge’den kaynaklı olarak KDV dahil edilmeden kesilmesi gerekirken davacı tarafından KDV dahil edilerek kesildiğini, bu nedenle müvekkili tarafından iade faturası düzenlendiğini, ancak müvekkilinin KDV'ni ödemek zorunda kaldığını, 3065 sayılı Kanunun 17/4-ı maddesinde ve 60 numaralı Katma Değer Vergisi Sirküleri’nde Serbest Bölge’de verilen hizmetlerin KDV’den istisna olduğunun düzenlendiğini, Serbest Bölge’de verilen hizmetlerle ilgili olarak 17/4-ı maddesinde geçen “serbest bölgede” ifadesinin verilen muktezalarda “serbest bölge içinde verilen hizmet” olarak değerlendirildiğini, KDV Kanununun 1. ve 6. maddeleri hükümlerinde işlemlerin Türkiye’de yapılmasından; malların teslim anında Türkiye’de bulunması, hizmetin Türkiye’de yapılması veya hizmetten Türkiye’de faydalanılmasının anlaşılması gerektiğinin belirtildiğini, bu kapsamda taraflar arasındaki sözleşmeye konu hizmetin de KDV’den istisna olduğunun sabit olduğunu, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 11 ve 12. maddelerine istinaden Türkiye’den serbest bölgeye satılan malların ihracat rejimine tabi olup KDV’den istisna olduğunu, Katma Değer Vergisi Kanununun 16. maddesi uyarınca serbest bölge hükümlerinin uygulandığı malların tesliminin katma değer vergisinden istisna olduğunu, faturaların KDV hariç kesilmesi gerektiğini bilen davalının daha önce kestiği faturaları KDV hariç olarak kestiğini, bu nedenle bu konuda bir alacağının bulunmadığını, ... şantiyesinde alınacak hizmete ilişkin taraflar arasındaki sözleşmenin 10. Maddesinde işin toplam fiyatı zeyilname ile birlikte 1.052.000 € + KDV olarak belirlendiğini, davalı tarafından yine TPI Şantiye işinde olduğu gibi sözleşmeye aykırı şekilde sözleşme bedelini aşacak vaziyette faturalandırma yapıldığını, sözleşme bedelinin aşılması nedeniyle faturanın tamamı için iade faturası kesildiğini, hizmet, faiz, hatalı ve fazla faturalandırma nedeniyle müvekkilinin davalıdan alacaklı olup davacının, müvekkilinden herhangi bir alacağı bulunmadığını bildirmiş, davanın bağlantılı olduğu İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...esas sayılı dosya ile birleştirilmesini, davanın reddi ile davacı tarafın alacağın %20’sinden az olmamak koşuluyla kötü niyet tazminatı ile sorumlu tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davalı..... Şirketi vekili, cevap dilekçesinde; Ortak hizmet bedeli adı altında talep edilen alacak miktarının dava dilekçesinde 46.739,71TL olduğu ileri sürülüp kısmi dava açıldığı bildirildiğinden HMK'nun 108(2) maddesi uyarınca alacak miktarının bilinir olması nedeniyle davacı tarafın, dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı dikkate alınarak dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, KDV tutarlarının iadesi talebi yönünden dava konusu sözleşmeler ile müvekkili tarafından üretimi gerçekleştirilip davacıya teslim edilen araç ve ekipmanlarla ilgili █████/2019, █████/2018, █████/2018, █████/2018, █████/2018, █████/2019 tarihli faturaların davacıya tebliğ ve teslim edilip davacının ticari defter ve kayıtlarına işlendiğini, davacı tarafça faturalara itiraz edilmediğini, BA-BS formları gereği █████/2018 tarihli 4.605.790 TL tutarlı faturalar için davacı tarafla imzalı mutabakatın yapıldığını, bu şekilde fatura bedellerinden doğmuş KDV tutarlarının Devlete ödendiğini, iadesi talep edilen KDV tutarının müvekkili şirket uhdesinde olmadığını, bu tutarların müvekkili şirket tarafından üretilen mal ve hizmet bedelleri dışında olup, doğrudan Devletin üzerinde hak sahibi olduğu KDV bedelleri olduğunu, bu nedenle husumetin GİB vergi dairesi müdürlüğü olup müvekkili şirketin pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle dava şartına bağlı olarak davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorunsuz olarak üretip çalışır vaziyette davacıya teslim ettiği ürünün serbest bölgeye ihracatını davacı firmanın kendisinin yaptığını, bu ihracatla ilgili KDV bedellerini ilgili Vergi Dairesinden iade talep etmek için .... Şirketi ile sözleşme imzaladığını, müvekkili şirketin yeminli müşaviri ile karşılıklı kayıt incelemesi yapılıp teyit alındığını, vergi dairesinde işlemlerin sürdüğünü, davacının dava konusu KDV iadesini vergi dairesinden ve müvekkilden talep ederek sebepsiz zenginleşmeye matuf girişimde bulunduğunu, davacı tarafın serbest bölgeden fiilen çıkmayan ve gümrük beyannamesi ile yurda getirilmeyen üzerinde hiçbir araç ve araçlar plakası olmayan, bir malın sevki için gerekli olan irsaliye olmadan ve kendilerince teslim alınmayan ürünü iade kaydı içermeyen bir faturayı kesip davalıya gönderdiğini, usulüne uygun olmayan ilgili faturanın şirket kayıtlarına alınmadığını ve iade edildiğini, faturanın mali mevzuat, serbest bölge mevzuatı ve hukuki açıdan hüküm ve değer ifade etmediğini, davacının aradan bir mali yıl geçtikten sonra hukuka ve yasaya aykırı surette iade açıklamasını da içermeyen hayali bir fatura kestiğini, ... şantiyesinden kaynaklanan alacakla ilgili davacı tarafın ileri sürdüğü hususların ve hesaplamaların gerçeğe aykırı olduğunu, leasing sözleşmesiyle ilgili olarak fazladan bir fatura kesilmesinin söz konusu dahi olamayacağını, müvekkili şirketin faturayı leasing firmasına kesmeden önce alıcı davacı şirketten uygunluk ve doğruluk teyidi aldığını, aradan uzun bir süre ve bir mali yıl geçmesine rağmen bu konuda müvekkili şirkete kusur izafe edilmeye çalışılmasının kabul edilemez olduğunu, sözleşme bedelleri ile fatura bedelleri arasındaki 71.500,00 Euro farkın davacı tarafından istenen onaylanarak yapılan ilave işler, ölçü değişimleri ve malzeme değişiklikleri sebebiyle gerçekleştiğini, davacı tarafın fark unsurlarını mal ve hizmet olarak almış olup, faturalarda yer alan bedelleri kabul ettiğini leasing firmasına bildirdiğini, davacının onayı üzerine leasing firmasının ödeme yaptığını, davacının onaylamadığı fatura bedellerinin oluşturulmasının söz konusu olmadığını, davacının dava konusu yaptığı bu 71.500,00 Euro tutarın içinde, halen ödemediği temerrüde düştüğü İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi... esas sayılı davanın konusu yapılan 55.610,00 Euronun da bulunduğunu, müvekkili firma tarafından üretilen vinçlerin davacı tarafça yerinde kullanıldığını, müvekkili şirketin kestiği faturaların usul ve esaslara uygun olarak kesildiğini, taraflar arasında yapılan görüşmelerde ödeme konusunda mutabık kalınmasına rağmen davacı tarafın faturayı iptal ederek gümrük mevzuatına uygun gümrük beyannamesi düzenleyerek fatura kesilmesini talep ettiğini, müvekkili şirketin bu teklifi kabul etmediğini, ardından işçilik faturası kesilmesinin istendiğini ve KDV ödememek için çeşitli yollar teklif ettiklerini, bu tekliflerin kabul edilmediğini, davacı tarafın gecikmeli ve eksik olarak ödeme yaptığını, kur farkı oluşmasına rağmen müvekkili şirketçe davacı taraftan hiçbir vade farkı, fiyat farkı ve kur farkı talep edilmediğini, davacı tarafın borcunu kabul ettikten sonra ödemeden vazgeçmesi üzerine müvekkili şirketin alacağı olan 55.610,00 Euro için icra takibi yaptıklarını, davalının kötü niyetli olarak itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesinde...esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, davanın Kordon ve Torbalı Vergi Dairelerine ihbarının gerektiğini bildirmiş, kısmi dava yönünden hukuki yarar yokluğu, KDV iadesi alacağı yönünden pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine, davanın esas yönünden reddine, Kordon ve Torbalı Vergi Dairesi Müdürlüklerine davanın ihbarına, hiçbir hakkı olmadığı halde kötü niyetle dava açan davacı hakkında HMK 329.maddesinin uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Asıl dava; taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler nedeniyle davacı tarafça imal edilip davalı tarafa teslim edilen sözleşmeye konu emtianın sözleşmedeki yükümlülükler yerine getirilmesine rağmen sözleşmede kararlaştırılan bedelin icra takibine konu edilen miktar kadar ödenmediği iddia edilen alacağın tahsili için davacı tarafın, davalı hakkında yaptığı icra takibinde davalı tarafın borca ve ferilerine ilişkin itirazının iptali istemine ilişkindir.

Birleşen dava; taraflar arasında düzenlenen aynı sözleşmeler ve aynı iş ilişkisi nedeniyle bu dosyadaki davalı tarafın imal edip davacı tarafa teslim ettiği ürünler için kestiği faturada KDV'ni dahil etmemesi gerektiği iddiası ile ödenen KDV'ne dayalı alacağın iadesi, sözleşmelere konu işin yapıldığı şantiyelerde davacı tarafça verildiği iddia edilen ortak hizmet bedelinin tahsili ve leasing yöntemi ile elde edilen vinçlerin davalı tarafça, davacıya yansıtılmasında fazla bedelli faturalandırma yapıldığı iddiası ile fazla yapılan ödemenin tahsili istemine ilişkindir.

Her iki dava dosyasının taraflarının aynı olması yanında davaya dayanak ticari ilişki ve sözleşmelerin aynı nitelikte ticari ilişki ve sözleşmeler olduğu, tarafların karşılıklı olarak bu sözleşmelerden kaynaklanan alacak talebinde bulundukları, buna göre HMK'nun 166(4) maddesinde belirtilen şekilde davaların aynı nedenlerden doğduğu ve biri hakkında verilecek hükmün diğerini de etkileyecek nitelikte bulunduğu gözönünde tutulduğunda davalar arasında fiili ve hukuki bağlantının bulunduğu gibi davaların birlikte görülmesinin gerek usul ekonomisi gerek ise delillerin birlikte değerlendirilerek en kısa sürede her iki dosya yönünden doğru hükme varmak açısından zorunlu olduğu anlaşılmakla davaların HMK nun 166. Maddesi uyarınca birleştirilmesine karar verilmiş ve birlikte görülmüştür.

Asıl davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasında, davacı taraf, davalı hakkında faturalara ve cari hesaba dayalı olarak dava konusu ettiği alacak için █████/2019 tarihinde ilamsız icra takibi yoluyla takip yapmış, ödeme emrinin tebliğinden sonra davalı vekili yasal süre içinde sunduğu itiraz dilekçesi ile borca ve ferilerine itiraz etmiş, bu nedenle takip durmuştur.

Birleşen dosyada, birleşen dosya davalı..... Şirketi vekili leasing sözleşmesine ilişkin alacağın miktarının bilinir olup, kısmi dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığına ilişkin dava şartı itirazında bulunmuş ise de; dava dilekçesinde davanın bu talep yönünden belirsiz alacak veya kısmi dava olarak açıldığının açıkça belirtilmediği ancak cevaba cevap dilekçesinde bu talep yönünden davanın belirsiz alacak davası olarak tanımlandığı, leasing ilişkisinde davacı tarafın taraf olmadığı, bu nedenle faturalara yansıtılan faiz ya da vade farkı alacağını hesaplaması ve bilmesinin davanın açılması aşamasında mümkün bulunmadığı, yapılacak bilirkişi incelemesi ile dava değerinin belirlenebilecek olması karşısında alacağın niteliğinin belirsiz alacak niteliğinde bulunması nedeniyle davalı tarafın, hukuki yarar yokluğu iddiasında haklılık bulunmadığı anlaşılmakla ön incelemede bu konudaki itirazının reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosyada, birleşen dosya davalı..... Şirketi vekili KDV'ne ilişkin alacak talebi yönünden husumetin vergi dairesine yöneltilmesi gerektiği ve müvekkili şirkete husumet düşmediği iddiasında bulunmuş ve HMK'nun 114 (1/d) maddesi uyarınca dava ehliyeti yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini talep etmiş ise de; davalı vekilinin itirazının niteliğinin dava ehliyetine değil, husumete yönelik olduğu, bir davada taraf olan kişilerin taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile o davada gerçekten davacı ve davalı olmak sıfatının yerleşmiş Yargıtay kararları ile doktrinde husumet sıfatıyla adlandırılıp uygulamada pasif husumet ve aktif husumet sözcükleri ile tanımlandığı, taraf ehliyetinin taraf sıfatından farklı bir kavram olup taraf ve dava ehliyetinin HMK'nun 114 (1/d) maddesinde dava şartı sayıldığı, buna karşın davada sıfatın dava şartlarından olmadığı, zira davada sıfatın bir usul hukuku konusu değil doğrudan doğruya maddi hukuk konusu olduğu, sıfatın dava şartı olmamasına rağmen davanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece kendiliğinden göz önüne alınması gerektiği, taraf sıfatının bir ilk itiraz olmadığı gibi davalı tarafça ileri sürülmesi gereken bir def'i de olmadığı, davacı tarafın faturalara KDV ilavesi yapmaması gerektiği halde bu ilaveyi yaptığı ve iade etmesi gerektiği iddiası ile davanın açılması nedeniyle davalıya husumet yöneltilmesinin doğru ve mümkün olduğu anlaşılmakla ön incelemede davalı tarafın usul ve yasaya aykırı dava ehliyeti yönünden yaptığı dava şartı itirazının ve husumete yönelik iddiasının reddine karar verilmiştir.

Taraflarca sunulan ve bildirilen bütün deliller toplandıktan sonra her iki davadaki sonuç talepler ve davaların nitelikleri dikkate alınarak taraflara ait defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmış, dava ve cevap dilekçelerinde dile getirilen iddia ve savunmalar, davaların nitelikleri, bilirkişi raporu ve dosyada toplanan tüm deliller dikkate alınarak uyuşmazlık çözülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda verilen 08.06.2022 tarihli karar İzmir Bölge Adliye Mahkemesi... Hukuk Dairesi tarafından verilen 28.05.2025 tarihli kararla kaldırılmış, kararın gerekçesinde, birleştirilen davada davacı... ..Şirketinin, 192.280,00 Euro'nun, ortak alacak olarak 46.739,71 TL'nin ve faiz farkı için şimdilik 1.000,00 TL'sinin tahsilini talep ettiği ve 192.280,00 Euro'nun dava tarihi itibarıyla harca esas karşılığının 1.224.092,94 TL olduğu halde toplam 1.225,092,936 TL üzerinden harç yatırıldığı, ortak alacak olarak talep edilen 46.739,71 TL üzerinden harç yatırılmadığı, bu miktar üzerinden eksik harcın tamamlanması için süre verilmesi, süresi içinde harç yatırılmaması halinde bu istem yönünden dosyanın işlemden kaldırılması, harç eksikliğinin tamamlanması halinde yargılamaya devam edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kararın kaldırılması gerekçesinin içeriği dikkate alınarak, kaldırma gerekçesi olarak belirtilen talep yönünden eksik peşin harcın yatırılması konusunda asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı......Şirketi vekiline 18.06.2025 tarihli tensip tutanağı ile ihtarlı kesin süre verilmiş, kesin süre içinde eksik peşin harcın tamamı yatırılmış, 16.07.2025 tarihli duruşmada, taraf vekillerince başkaca bir talepte bulunulmamış ve mahkememizce toplanacak başkaca bir delilin talep edilmediği, kararın kaldırılması gerekçesi dikkate alınarak, önceki hüküm gibi hüküm kurulmuştur.

Bilirkişiler, rapor ve ek raporlarında; taraflara ait defterlerin açılış kayıtlarının muntazam olup süresi içinde yaptırıldığını, yasal defterlerinin birbirini teyit eder vaziyette işli olduğunu, yıl sonu ibraz onaylarının da muntazaman yaptırıldığını, her iki tarafa ait defterlerin lehlerine delil vasfına haiz olduklarını,..... Şirketinin defterlerine göre ve cari hesap ekstresinde..... şirketinden 55.310,00 Euro alacaklı göründüğünü,..... şirketinin defterlerinde de █████/2019 icra tarihi itibariyle 55.235,28 Euro borçlu borçlu olarak görüldüğünü, 374,72 Euroluk fark dışında taraf defterlerinin birbiriyle uyumlu olup takibe konu edilen faturaların..... Şirketi defterlerinde de kayıtlı olduğunu, serbest bölgeye ihraç işlemlerinin..... Şirketinin faturaları ile yapıldığını, ihraç işlemleriyle..... Şirketinin bir ilgisinin bulunmadığını,..... Şirketinin,..... Şirketinden almış olduğu KDV'li faturaları KDV Kanunu hükümlerine göre kanuni defterlerine işleyip vergi dairesine beyannameleri ile bildirilip mahsup işlemlerini gerçekleştirdiğini, ihraç işlemiyle ilgili KDV bedellerinin iadesi için vergi dairesine müracaatta bulunduğunu, sözleşme tutarı üstünde tutar ödemesi yapılan işin gereği yapılması gerekli olup, sözleşme anında öngörülmeyen işlemlerden kaynaklanan fark bedeli olup faturalandırıldığını, herhangi bir itiraz olmaksızın kanuni BS/BA formlarında ve mutabakatlarında bulunulduğunu,..... Şirketinin,..... Şirketinden sözleşme tutarı haricindeki işlemlerden dolayı olan talebi yönünden taraflar arasında yapılan anlaşmalar harici işlemlerin yapılması sırasında ihtiyaç gösteren ve talep edilen ana işe bağlı çeşitli değişikliklerin gerçekleştirilmiş olup yapılması istenilen ve işin gereği sözleşme anında öngörülemeyen ilave işlerin yapıldığını ve oluşan sözleşme harici fark bedellerinin fatura edildiğini, bu faturaların..... Şirketi tarafından kabul edilerek herhangi bir itirazda bulunulmadan kanuni defterlerine kayıt edildiğini, bu nedenle..... Şirketinin birleşen dosya kapsamındaki bu konudaki talebinde herhangi bir haklılığın olmadığını,..... Şirketi tarafından..... Şirketine Menemen Serbest Bölge içerisindeki TPİ şantiyesi ve Aliağa Organize Sanayi Bölgesinde yer alan ... şantiyesi olarak adlandırılan mal teslim ve yapım işlerinden kaynaklanan ve..... Şirketinin işin gereği..... Şirketine vermiş olduğu hizmetlerinin karşılığı bedele ilişkin faturaların ve belgelerin her iki şirketin defter ve kayıtlarında da bulunduğunu, arada yalnız 1.500,00 TL'lik bir farkın olduğunu, bu farkın bir faturanın..... Şirketi defterlerine kayıtlanmamış olmasından kaynaklandığını, dava dışı ... firması ile yapılan ilk anlaşmada proforma fatura bedelinin 731.500,00 Euro+KDV tutarlı olup, ancak..... Şirketi tarafından ... ile kiralanan malzemelerin bedelinin 800.000,00 Euro+KDV olarak fatura edildiğini, bu faturadan önce leasing firmasına ödeme yapacak olan..... Şirketi tarafından,..... Şirketinin malzemelerin, ürünlerin bedellerinin ve doğruluğunun onayını yaptıktan sonra ödemelerinin yapıldığını, leasing firmasına 800.000,00 Euro+KDV karşılığı faturalandırıldığını, bu nedenle..... Şirketinin,..... Şirketinden leasingli işlemlerden dolayı alacak talebinde bulunmasının uygun olmadığını bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, taraflara ait defter ve kayıtlar üzerinde yapılan inceleme sonunda sunulan ve Mahkememizce usul, yasa ve dosya kapsamına uygun görülen ayrıntılı, gerekçeli, denetime ve hükme elverişli nitelikteki bilirkişi raporu ve itiraz ve eksiklikler nedeniyle alınan ek raporlar, asıl davaya konu icra dosyası, taraflar arasında düzenlenen sözleşme örnekleri birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında dava ve cevap dilekçelerinde dile getirilen ve bilirkişi raporunda ayrıntıları açıklanan davaya konu sözleşmelerin düzenlendiği, bu sözleşmeler kapsamında Menemen Serbest Bölge içerisindeki TPİ şantiyesi ve Aliağa Organize Sanayi Bölgesinde yer alan ... şantiyesinde sözleşmeye konu üretimlerin..... Şirketi tarafından yapılarak..... Şirketine teslim edildiği, yine aynı ticari iş kapsamında..... Şirketi tarafından..... Şirketine birleşen dosyada dava konusu edilen alacakla ilgili ortak hizmet bedeli adı altında faturalandırılmış hizmetlerin verildiği, aynı ticari ilişki kapsamında leasing sözleşmesi ile bazı malzemelerin kiralanmaya ve faturalandırılmaya konu edildiği, her iki şantiyede sözleşmede belirlenen işler dışında..... Şirketinin, imalatçı..... Şirketinden ilave imalat yapılması talebinde bulunup bu işlerin yapılması ve bazı işlerde çeşitli değişikliklerin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle sözleşmede belirlenen bedelden daha fazla..... Şirketi tarafından fatura düzenlendiği, bu faturaların..... Şirketi tarafından kabul edilerek ticari defterlerine işlendiği, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutularak açılış ve kapanış kayıtlarının yapıldığı ve ticari defterlerinin her iki taraf şirketin lehine delil niteliğinde olduğu, her iki taraf ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi rapor ve ek raporlarında ayrıntıları açıklandığı üzere küçük farklar dışında birbirini doğruladığı, taraflar arasında düzenlenen faturaların her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarında da var olduğu, BA/BS formlarında bildirildiği gibi her iki tarafın cari hesap ekstrelerinin de birbirleriyle uyumlu olduğu, buna göre defter ve kayıtlar arasındaki uygunluk ve kabuller nedeniyle bilirkişi raporunda tespiti yapılan alacak-borç kayıtlarının her iki taraf açısından da bağlayıcı olduğu, asıl davadaki alacak talebi yönünden; takip tarihi itibariyle..... Şirketinin defterlerinde ve cari hesap ekstresinde..... şirketinden 55.310,00 Euro alacaklı görünmesine rağmen..... şirketinin defterlerinde 55.235,28 Euro borç kaydı bulunduğu, 374,72 Euroluk farkın kur farkından kaynaklanabileceği, her iki şirketin kayıtlarının birbiriyle uyumlu olması karşısında ve aradaki farkın kur farkından kaynaklanabileceği ihtimali kuvvetle muhtemel olmakla asıl dosyadaki davacının alacak talebinin haklı olduğu, işleyecek faiz talebinin usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olduğu, birleşen dosyadaki davacı..... Şirketinin, ilave işler ve ödenmemesi gerektiği halde KDV ödemesinden kaynaklanan alacak talebi yönünden; yukarıda açıklanan şekilde ilave işlerin..... Şirketinin isteği doğrultusunda yapılıp..... Şirketi tarafından faturalandırıldığı, her iki şirketin defterlerine faturaların itirazsız olarak işlendiği, cari hesap ekstrelerinin de birbiriyle uyumlu olduğu, buna göre yapılan işin ve değerinin her iki tarafça kabul edildiği, KDV yönünden..... Şirketinin talebinin haklı olmadığı,..... Şirketinin,..... Şirketinden almış olduğu KDV'li faturaları KDV Kanunu hükümlerine göre kanuni defterlerine işleyip vergi dairesine beyannameleri ile bildirilip mahsup işlemlerini gerçekleştirdiği, ihraç işlemiyle ilgili KDV bedellerinin iadesi için vergi dairesine müracaatta bulunduğu,..... Şirketinin faturaları KDV'li olarak düzenlemesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, birleşen dosyada ortak hizmet bedeli altında davacı..... Şirketi tarafından talep edilen alacak yönünden bilirkişinin raporunda yapılan tespitlere göre her iki şirketin bu konudaki defter ve kayıtlarının da 1.500,00 TL'lik fark dışında birbiriyle örtüştüğü, bu farkın yalnız bu miktardaki bir faturanın..... Şirketi defterlerine işlenmemesinden kaynaklandığı, buna göre..... Şirketi tarafından her iki şantiye için verilen hizmetler karşılığı..... Şirketinden 46.739,71 TL alacak talebinin haklı olduğu,..... Şirketinin birleşen dosyada leasing sözleşmesinden kaynaklanan belirsiz alacak talebi yönünden bilirkişi raporunda ayrıntıları açıklandığı üzere dava dışı ... firması ile yapılan ilk anlaşmada proforma fatura bedelinin 731.500,00 Euro+KDV tutarlı olmasına rağmen..... Şirketi tarafından... ile kiralanan malzemelerin bedelinin 800.000,00 Euro+KDV olarak fatura edildiği, bu faturadan önce leasing firmasına ödeme yapacak olan..... Şirketi tarafından,..... Şirketinin malzemelerin, ürünlerin bedellerinin ve doğruluğunun onayını yaptıktan sonra ödemelerinin yapıldığı, leasing firmasına 800.000,00 Euro+KDV karşılığı faturalandırıldığı, bu talep yönünden..... Şirketinin,..... Şirketinden bir alacak talebinde bulunamayacağı dikkate alınarak asıl davanın kabulü ile davalı..... Şirketinin itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın likit olduğu ve davalı..... Şirketinin haksız olarak borca ve ferilerine itiraz ettiği göz önünde tutularak alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatıyla sorumlu tutulmasına, davanın kabulüne karar verilmesi nedeniyle..... Şirketinin kötü niyet tazminatı isteminin reddine, birleşen dosyada davacı..... Şirketinin 192.280,00 Euro alacak istemi ile leasing sözleşmesinden kaynaklanan 1.000,00 TL'lik alacak istemlerine ilişkin taleplerinin reddine, her iki şantiyede verilen hizmetlerden kaynaklanan 46.739,71 TL alacağın davalı..... Şirketinden alınarak davacı......Şirketine verilmesine, bu alacak konusunda davadan önce davalı..... Şirketinin temerrüde düşürülmemiş olması nedeniyle ve tarafların tacir olduğu dikkate alınarak dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle:

1-Mahkememizin ... esas sayılı asıl dava dosyasındaki davanın kabulü ve davaya konu İzmir... İcra Müdürlüğünün... sayılı icra dosyasında davalının borca ve ferilerine ilişkin itirazının iptali ile takibin devamına,

350.810,12 TL asıl alacağın %20'si oranındaki 70.162,02 TL icra inkar tazminatının asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketinden alınarak asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı... Şirketine verilmesine,

Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketinin kötü niyet tazminatı isteminin reddine,

2-Birleşen...Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dava dosyasında

a)Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketinin taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi nedeniyle oluştuğu iddia edilen 192.280,00 Euro alacağın tahsiline ilişkin talebinin reddine,

b)Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketinin leasing faturasından kaynaklanan 1.000,00 TL alacağın tahsiline ilişkin talebinin reddine,

c)Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketinin taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi nedeniyle sözleşmelere konu şantiyelerde verilen hizmetlerden kaynaklanan alacağın tahsiline ilişkin talebinin kabulü ile;

46.739,71 TL alacağın dava tarihi olan █████/2019 tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek avans faiziyle birlikte asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı... Şirketinden alınarak asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketine verilmesine,

3-a)Asıl dosya için; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 23.963,84 TL karar ve ilam harcından peşin yatırılan 4.229,15 TL harcın indirilmesi ile geriye kalan 19.734,69‬ TL harcın davalı.....Şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

b)Birleşen dosya için; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.192,79 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 20.921,53 TL harç ile 798,20 TL tamamlama harcından oluşan toplam 21.719,73‬ TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 18.526,94‬‬ TL harcın isteği halinde birleşen dosya davacısı......Şirketine iadesine,

c)Birleşen dosya için; davacı.....Şirketi tarafından peşin olarak yatırılan 3.192,79 TL harç bedelinin birleşen dosya davalısı.....Şirketinden alınarak birleşen dosya davacısı......Şirketine verilmesine,

4-a)Asıl dosya için; davacı......Şirketi yararına, AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 56.643,90 TL nispi vekalet ücretinin, asıl dosya davalısı.....Şirketinden alınarak asıl dosya davacısı......Şirketine verilmesine,

b)Birleşen dosya için; davanın kabul edilen alacak bölümü yönünden, birleşen dosya davacısı......Şirketi yararına, AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davalısı.....Şirketinden alınarak birleşen dosya davacısı.....Şirketine verilmesine,

c)Birleşen dosya için; davanın reddedilen alacak bölümü yönünden, birleşen dosya davalısı......Şirketi yararına, AAÜT'nin 13(1) maddesi uyarınca takdir edilen 183.513,01 TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davacısı... Şirketinden alınarak birleşen dosya davalısı....Şirketine verilmesine,

5-a)Asıl dosya için; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi uyarınca taraflardan tahsili gereken yargılama gideri niteliğindeki 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, asıl dosya davalısı ... Şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

b)Birleşen dosya için; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi uyarınca taraflardan tahsili gereken yargılama gideri niteliğindeki 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinden, davanın kabul ve ret oranları dikkate alınarak █████ oranındaki 1.271.11 TL arabuluculuk ücretinin birleşen dosya davacısı... Şirketinden,1/27 oranındaki 48,89 TL arabuluculuk ücretinin birleşen dosya davalısı....Şirketinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

6-a)Asıl dosya davacısı......Şirketi tarafından yapılan asıl dosyada yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 4.229,15 TL peşin harç, 196,00TL yirmi yedi adet elektronik tebligat gideri, 145,00 TL sekiz adet posta gideri, 0,50 TL kep müzekkere gideri, 1.800,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 6.415,05‬‬ TL yargılama giderinin asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı.....Şirketinden alınarak asıl dosya davacısı- birleşen dosya davalısı.....Şirketine verilmesine,

b)Birleşen dosyada davanın kısmen kabulüne karar verilmesi nedeniyle kabul ve ret oranları dikkate alınarak birleşen dosya davacısı......Şirketi tarafından yapılan birleşen dosyaya yatırılan 44,40 TL başvurma harcı, 16,50 TL üç adet elektronik tebligat gideri, 72,00 TL üç adet posta gideri, 1,00 TL kep müzekkeri gideri, 1.800,00 TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 1.933,9‬0 TL yargılama giderinden 1/27 oranındaki 71,62 TL yargılama giderinin asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı... Şirketinden alınarak birleşen dosya davacısı asıl dosya davalısı......Şirketine verilmesine, █████ oranındaki 1.862,28‬ TL yargılama giderinin asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı ......Şirketi üzerinde bırakılmasına,

7-Asıl ve birleşen dosyada taraflarca peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Asıl dosya davacısı birleşen dosya davalısı... Şirketi vekili ile Asıl dosya davalısı birleşen dosya davacısı...... Şirketi vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

16.07.2025

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip...

e-imza