Anahtar kelimeler: Geçidinde Işıklı Çarpıp Vali Hafriyat Eşdeğer Atk Kamyonu Cismani Uzmanlar
T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı sürücünün █████/2016 tarihinde ------ plakalı hafriyat kamyonu ile trafik ışıklı yaya geçidinde yolun karşısına geçmeye çalışan emekli Vali Yardımcısı ve Kaymakam ---- çarpıp üzerinden geçerek olay yerinde ölümüne neden olduğunu, yapılan yargılamasında -----Asliye Ceza Mahkemesinin kararı ile davalının ATK Genişletilmiş Uzmanlar Komisyonunun raporu dikkate alınarak müteveffa ile eşdeğer derecede kusurlu olduğu kabul edilmiş ve TCK'nın 85.maddesi gereğince 4 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiğini, ---- plakalı aracın davalı ---- şirketince ZMSS poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza tarihinde poliçenin geçerli olduğunun görüldüğü, Davacı ----- dul aylığından başkaca bir kazancının bulunmadığını bu itibarla eşinin ölümü ile müvekkilinin zor durumda kaldığını ve maddi manevi zarara uğradığını, davalı sigorta şirketine poliçe bedelinin ödenmesi istemi ile başvurulduğunu ancak davalı şirketin 2.900,00 TL'lik poliçeye rağmen sadece 8.963,81 TL'lik bir ödeme yapıldığını beyan ederek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla harca esas değer olarak 5000 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren hesaplanacak faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücreti ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme sorumlu olarak davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı vekili cevap dilekçesi özetle
: müvekkili şirkete yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açıldığını, ---- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde sigortalı olması nedeni ile, vefat eden --------desteğinden yoksun kaldığı iddia edilen davacı eş için müvekkil şirket tarafından, davacıya 8.963,81 TL tazminat ödendiğini, Müvekkil Şirket tarafından yapılan hesaplama kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk(Trafik) Sigortası Genel Şartları'na uygun olarak TRH-2010 Tablosuna göre Teknik Faiz %1,8 alınarak yapıldığını, Müteveffa ----- 82 yaşında iken dava konusu trafik kazasında hayatını kaybettiği, destekten yoksun kalan eşi ----- ise dava dilekçesinde belirtildiği üzere 74 yaşında olduğu ve müteveffanın kusur durumu dikkate alındığında, Müvekkil Şirketin ödemesi gereken tazminat bedelini fazlasıyla yerine getirdiğinin görüleceğini, Müvekkili Şirketin davacının fazlaya ilişkin talepleri hususunda bir sorumluluğunun kalmadığını, her ne kadar müvekkil şirket tarafından davacıya bir ödeme yapılmış olsa dahi, kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediklerini, Ceza dosyalarında alınan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere, müteveffanın kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, Buna rağmen iyi niyetli olarak müvekkil şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını beyan ederek tüm açıklananlar ışığında yapılacak yargılama sonunda Müvekkili Şirketin sorumlu olmadığından davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı taraf destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiğini, ----- vefatına yol açan kazanın oluşumuna kendisinin sebep olduğunu, bilirkişi raporlarının bir kısmında , merhumun asli kusurlu kabul edilmiş , bir raporda ise aracın sürücüsü ile eşit kusurlu olduğunun kabul edildiğini, Müvekkili -----, şoför olarak kullandığı ----- plakalı aracın sigortalı olduğunu, aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ---’lu poliçe ile ------- tarafından düzenlendiğini, aracın aynı zamanda Genişletilmiş Kasko poliçesinin de bulunduğunu, Kasko poliçesi ---- Şirketi tarafından düzenlenmiş olup, poliçe numarasının ------- olduğunu, araç için , meydana gelebilecek kazalara karşı, gerek zorunlu gerekse ihtiyari sigorta poliçeleri düzenlendiğini, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının kişi başına ölüm teminatının 290,000.00 ( İki yüz doksan bin) olduğunu, tazminat tutarının bu limiti aşması halinde Kasko poliçesinin teminat limitleri cari olacağını, Kasko poliçesinin teminat limitleri de yeterli olmaz ise; aracın işleteni -------ancak o zaman maddi zarardan sorumlulu tutulabileceğini beyan ederek, müvekkillerine karşı açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, dava açılmadan önce müvekkillerine , talep edilen tazminat hakkında bir başvuru yapılmadığını, Davacının sigorta şirketine başvurmuş , sigorta şirketinden tazminat almış daha sonra da müvekkiline dava açmış olduğunu, Davanın reddine karar verilmesini, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini arz ve talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat talebine ilişkindir.Sigorta şirketinden poliçe ve hasar dosyası, sgk kayıtları, mirasçılık belgesi, nüfus kaydı, trafik kazası tespit tutanağı dosyaya celp edilmiştir.Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.ZMSS ile işletenin veya sürücünün kusurlu davranışı vereceği zararlar teminat altına alınmaktadır. ZMSS'de rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat KTK.m.91 hükmünün atfıyla 85/1 hükmü uyarınca sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucunda ortaya çıkan maddi zararlar ile kişinin yaralanması veya ölmesi gibi bedeni zararlara ilişkindir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartları uyarınca sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.Sigortacının sorumluluğu işletenin KTK.m.85/1’ deki sorumluluğu ile eşdeğerdir.KTK.m.91 uyarınca bir şeye zarar verilmesi halinde işletenin sorumluluğu bu zararı gidermede hangi kapsamda ise sigortacının da sorumluluğu o kapsamda olmalıdır.ZMSS’de zarar giderim durumlarında sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesi söz konusudur.ZMSS’ye ilişkin tarife ve poliçelerde gösterilen ve sigortacının sorumlu olduğu azami limiti gösteren meblağların, zarar görene ancak uğradığı gerçek zarar miktarı kadar ödenmesi gerekir.Motorlu aracın neden olduğu riziko sebebiyle üçüncü kişilere ait şeylere veya bedenlerine verilen zarardan ötürü sigortacı poliçede gösterilen limit meblağının tamamını değil, üçüncü kişinin maruz kaldığı gerçek zarar miktarını araştırıp saptanması ve işbu hesaplanan tazminat bedelden Yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda güncelleme değerinin tenzili sonrası tazmini gerekmektedir. Kısmi ödemeler sigorta şirketinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır.Davalı sigorta şirketi, ------ plakalı araç için tanzim olunan zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup, sigortalısının kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davacının yoksun kaldığı desteğe ilişkin maddi zararından sorumludur.Diğer davalılar ------ plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile, 40.844,86 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden █████/2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı---- vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.------ BAM ----Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih ----- karar sayılı ilamı ile mahkememiz karar kaldırılmıştır.İstinaf kaldırma kararında neticeten; Tazminat hesabı yapılırken kaza tarihinden rapor tarihine kadar geçen süredeki (işlemiş/bilinen dönemdeki) somut gelirinin tespit edilmesi, işlemiş/bilinen dönem hesabının bu veriler doğrultusunda yapılması gerekir.Somut uyuşmazlıkta memur emeklisi olan desteğin kaza tarihi ve öncesindeki ücreti SGK'dan sorulmamış, bordroları getirtilmemiştir. Hükme esas alınan aktüerya raporunda bilinen dönem için desteğin aylığı █████/2016 kaza tarihinden █████/2020 tarihli hesaplama tarihine kadarki dönem için 2020 yılına ait asgari ücret verileri kullanılarak tazminat hesaplanmıştır. Oysa, destek yaşasa idi rapor tarihine kadar olan yan ödemelerde dahil maaşı sorularak belirlenip ve bilinen dönem hesabında bu maaşın, bilinmeyen dönem için ise aldığı maaşın asgari ücrete oranı esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken tüm dönem için 2020 yılına ait asgari ücret verileri esas alınarak hesaplama yapılması doğru olmamıştır. Bu bağlamda davalı vekilinin bilinen dönem hesabında 2016, 2017, 2018 ve 2019 yılına ait asgari ücret miktarları üzerinden yapılması gerektiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay------ sayılı kararı).HMK'nın 26.maddesi gereği hakim taleple bağlı olup, talepten fazlasına karar veremez. Davacı vekili ıslah dilekçesi ile müddeabih değerinin tamamına dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ettiği halde talep aşılmak sureti ile davalı sigorta şirketi yönünden █████/2018 tarihinden itibaren faiz uygulanmasına ilişkin hüküm kurulması doğru olmamıştır.O halde mahkemece yapılması gereken destek yaşasa idi rapor tarihine kadar olan yan ödemelerde dahil olmak üzere maaşının sorulması için SGK'ya yazı yazılması ve bilinen dönem hesabında bu ücretlerin, bilinmeyen dönem için ise aldığı maaşın asgari ücrete oranı esas alınarak █████/2020 tarihli aktüerya rapor tarihi itibariyle hesaplama yapılması için daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınması ve sonucuna göre davalı Sigorta Şirketi lehine oluşan usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar verilmesi belirtilmiş davalı ------. vekilinin istinaf başvurusu bu nedenlerle kabul edilmiştir.Yapılan yargılamada , istinaf kaldırma kararı doğrultusunda dosya rapor düzenlenmesi için aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiştir.Bilirkişi 1. Ek Raporunda sonuç olarak;SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Ödemeler Daire Başkanlığı’ nın █████/2024 ve █████/2024 tarihli yazı cevabı ekinde yer alan tablo incelendiğinde vefat tarihi olan 2016 yılında müteveffanın aylık gelirinin net asgari ücretin 2,8677 katı (3.730,88/1.300,99) düzeyinde olduğunun görüldüğü,Detayları raporda 3 nolu maddede belirtildiği üzere ---- Bölge Adliye Mahkemesi ----. Hukuk Dairesi' nin █████/2023 tarihli-----Esas ve ------ Karar nolu ilamı kapsamında hesaplamada aylık gelirin net asgari ücretin 2,8677 katı olarak alındığı,Raporda 4 nolu madde de detaylı olarak açıklandığı üzere kök raporda kullanılan hesaplama yönteminin Anayasa Mahkemesi iptal kararları kapsamında artık geçerliliği bulunmadığından ve BAM ------ Hukuk Dairesi tarafından ilk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiğinden nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere yapılan hesaplamada █████/2020 tarihli ----- Gazete’ de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin █████/2020 gün ---Esas------.Karar sayılı iptal kararı ve █████/2023 tarihli ----- Gazete’ de yayımlanan █████/2022 gün ----Esas------.Karar sayılı iptal kararı dikkate alınarak Yargıtay’ ın yerleşik içtihatlarında kabul ettiği Prograsif Rant Hesaplama yöntemlerinin kullanıldığı, yaşam tablosu olarak TRH-2010 Tablosu esas alındığı,Rapor tarihi (█████/2020) verilerine göre yapılan güncel hesaplamaya göre; Davacı eş ------- yoksun kaldığı desteğe ilişkin bakiye maddi zararının 70.614,79 TL olduğuna dair kanaat belirtilmiştir.Bilirkişi ek raporuna davalı sigorta vekilince itiraz edildiğinden itirazların değerlendirilmesi için dosya rapor düzenleyen bilirkişiye tevdi edilmiş bilirkişi 2. Ek raporunda birinci ek rapordaki görüşünü değiştirmemiştir.Davacı vekilince davada ıslah yapmayacakları ile ilk kararın verilmesi talep edilmiştir. İstinaf kaldırma kararında belirtilen hususlar davacı vekilinin talebi ve davalı sigortanın kazanılmış hakkı korunarak aşağıdaki hüküm verilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ ile,1-40.844,86 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden █████/2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden olay tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar Kanunu Uyarınca alınması gereken 2.790,11 TL'nin başlangıçta alınan 194,22 TL'den mahsubu ile bakiye kalan 2.595,89 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,3-Yargılama sırasında davacı tarafın yapmış olduğu 35,90 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı, 5.100,05 TL bilirkişi masrafı posta ve tebligat gideri olmak üzere bakiye toplam 5.294,27 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Yargılama sırasında davacı taraf kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 40.844,86 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi uyarınca, artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.