Anahtar kelimeler: Çarpmış Kayarak Anından Çarpmanın Kaybederek Direksiyon Hakimiyetini Arkasında Eylemden Yerini
T.C.
İSTANBUL1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... no.lu poliçesi ile ... Şirketi' ne ait ... plakalı otomobilin sigortalandığını, 13.05.2021 tarihinde ... plakalı araç direksiyon hakimiyetini kaybederek park halinde bulunan ... plakalı araca çarpmış, çarpmanın etkisi ile park halindeki ... plakalı araç da kayarak arkasında park halinde bulunan ... plakalı araca çarpmış ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Müvekkili şirket nezdinde sigortalı olan araç sürücüsünün kazanın ardından olay yerini terk ettiğini, Taraflar arasında kaza anından sonra düzenlenen kaza tespit tutanağından davalı şirkete ait aracın %100 kusuruyla kazanın meydana gelmesine sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, kaza sonrasında ... plakalı araç sahibi tarafından aracında meydana gelen hasar bedeli için müvekkili şirkete başvuru yapıldığını ve mağdur araç sahibine hasar bedeli olarak 3.180,96 TL, tedarikçi firmalardan...Tic. Ltd. Şti.’ne 18.189,09 TL, ... A.Ş’ne 4.637,39 TL ve .... A.Ş’ne 2.314,92 TL olmak üzere toplam 28.322,36 TL hasar ödemesi yapıldığını, Müvekkili sigorta şirketinin, Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları'na göre sigortalıya rücu hakkı mevcut olduğunu, Dava konusu kazada, sigortalı aracın %100 kusuru ile kazanın meydana geldiği ve olay yerini terk ettiği açık olup, Genel Şartlar B.4. Gereği yapılan ödemenin davalı sigortalıdan rücu hakkı olması nedeniyle 28.322,36 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ve fer'ilerinin ödenmesi amacıyla davalıya karşı ... 37. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapılmış ancak borçlu davalı tarafından takibe itiraz edildiğini, Davalı şirketin yapmış olduğu itirazın iptali için dava açılma zorunluluğu hasıl olduğunu ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları B.4. Maddesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, TTK 5A kapsamında rücu davası olduğundan icra dosyasına istinaden müvekkili şirket adına 08.08.2023 tarihinde başvurulan ve ... nolu dosya ile yürütülen arabuluculuk görüşmesi 24.08.2023 tarihinde anlaşmazlıkla sonuçlandığını beyan ederek, ... 37. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile haksız ve mesnetsiz olarak itiraz eden davalının %20 kötüniyet tazminatı ile mahkum edilmesi ve takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini , fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep ve dava etmiştir.SAVUNMA/Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacının tüm talepleri zamanaşımına uğradığını, busebeple davanın zamanaşımı yönünden reddini ve süresi içerisinde açılmayan davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddini talep ettiklerini, Kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç, müvekkil şirket tarafından üçüncü şahıs olan ...'e kiralanan bir araç olduğunu, öncelikle davanın ...'e ihbar edilmesini talep ettiklerini, Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve sair ilgili mevzuat gereğince, üçüncü şahsa kiralanan aracın karıştığı kaza ve sebep olduğu hasarlardan dolayı müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu ... plakalı aracın bireysel paylaşımlı araç kiralama sözleşmesiyle üçüncü şahıs olan ...'e kiralanan bir araç olduğunu, Müvekkili şirket ile ... arasında akdedilen sözleşmedeki hükümlerde açıkça kiralama süresince meydana gelen hasar ve kazalardan kiracının sorumlu olduğunun belirtildiğini, aracı üçüncü şahsa kiralayan müvekkili şirketten, üçüncü şahsın aracı kendi adına ve tehlikesi kendine ait olmak üzere işlettiği göz önünde bulundurulduğunda, KTK hükümleri kapsamında herhangi bir talebin yönlendirilmesinin hukuken mümkün olamayacağını, bu yönden de müvekkili adına davanın reddini ve davanın kiracı ...'e ihbarını talep ettiklerini, davacı taraf dava dilekçesinde kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu iddia etmekte olduğunu, buna ilişkin ... plakalı aracın kazaya karıştığına ilişkin herhangi bir somut delili dosyaya sunmadığını, dava konusu hususu kanıtlama ve iddiaların asılsızlığını giderme yükümlülüğünün tamamen davacı yana ait olduğunu, Araç sürücüsü kiracı ... Sayın Mahkemece kusurlu kabul edilir ise açıkça görülüceği üzere müvekkili şirket yönünden herhangi bir kusur ve sorumluluğun söz konusu olmayacağını, müvekkili şirketin işleten sıfatıyla sorumlu olduğu kabul edilecekse bile KTK'nın 86. maddesi uyarınca "İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." anılan maddede üçüncü kişinin ağır kusuru sebebiyle meydana gelen kazada, işletenin sorumluluğunun bulunmayacağının açık bir şekilde belirtildiğini, bu sebeple davanın müvekkili şirket yönünden reddini talep ettiklerini, Davacı, dava dilekçesinde her ne kadar rücu bedeli alacağı talep etmişse de işbu bedel fahiş olduğunu ve kabulü mümkün olmadığını, herhangi somut bir delile dayanmayan alacak talebinin reddini talep ettiklerini, davacı tarafın talep ettiği alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden ve alacak miktarları muayyen (likit) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek, davanın usul ve esastan reddine, Davanın kiracı/sürücü ...'e ihbarına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE /Dava, İİK m.67 kapsamında itirazın iptali davasıdır.Dosya mahkememizin ███████ Esasına tevzi edilmiş, Mahkememizin █████/2024 Tarih, ... Esas-...Karar sayılı ilamı ile davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ve davacı vekilinin istinaf başvurusuna istinaden dosya İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesi'nin ... Esas-...Karar sayılı ve █████/2025 tarihli ilamı ile kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememizin ████████ Esasına tevzi edilmiştir.Dava; ZMM sigortacısının üçüncü kişi hak sahibine yaptığı ödemeyi kaza yerini terk sebebine dayanarak sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali isteğine ilişkindir.Dosyada yapılan incelemede; davacı sigorta şirketi nezdinde █████/2020-█████/2021 tarihlerini kapsar biçimde ZMM sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın sebebiyet verdiği █████/2021 günlü trafik kazasından, dava dışı kişilere ait araçların hasarlandığı, davacı sigorta şirketi tarafından ZMM sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişilere ödeme yapıldığı ve müteakip üçüncü kişilere yapılan ödemenin "kaza yerini terk sebebine dayanılarak" rücuen tahsili amacıyla ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile davalı ve araç sürücüsü olduğu belirtilen ... aleyhine icra takibi başlatıldığı ve davalının takibe itirazı üzerine de eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.Dava konusu kaza 18.03.2019 tarihinde meydana gelmiş, davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi 15.12.2018-2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiştir.Poliçe tanzim tarihinde yürürlükte bulunan ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesinde "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde.” denilerek, zorunlu haller haricinde sürücünün olay yerini terk etmiş olması rücu sebebi olarak düzenlemiştir. Söz konusu düzenleme ile araç sürücüsünün ister maddi, ister yaralamalı ve ölümlü kaza olsun ",olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde." sigortanın, sigortalısına rücu edebileceği kabul edilmiş, ancak bedeni hasara neden olan bir kazada, sigortalının yahut eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, can güvenliği nedeniyle olay yerinden uzaklaşması gibi zorunlu haller rücu hakkının istisnası olarak belirtilmiştir. İstisna olarak gösterilen sebepler sınırlı olarak gösterilmemiş, ileri sürülen sebeplerin zorunlu hal sayılıp sayılmayacağı olayın oluş şekli, ayrılma sebebi, sürücünün veya sigortalının ayrılmadan sonraki tutum ve davranışları çerçevesinde zorunlu hal olup olmadığı hakim tarafından değerlendirilecektir.Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde, davalının maliki olduğu, davacıya ZMM Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan aracın karıştığı █████/2021 tarihinde kazaya karışan araç sürücüleri tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kaza tutanağında, sigortalı araç sürücüsü olduğu belirtilen ...'in direksiyon hakimiyetini yitirerek park halindeki ... plakalı araca çarptığını belirterek tutanağı imzaladığı, sigortalı araç sürücüsünün ikrar ettiği şekilde ... plakalı araç sürücüsünün meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu, Sigorta Uzmanı ve Makine Mühendisi tarafından düzenlenen mahkememizce de denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, ... plakalı aracın hasarlı haldeki fotoğrafları ile, dosyada mübrez █████/2021 tarih ve...numaralı Eksper Hasar Dosyası ekinde bulunan ... tarihli ve ... dosya numaralı Eksper Hasar Tespit Raporunda yer alan hasar kalemlerinin kaza tespit tutanağına göre kaza sonrası oluşabilecek hasarları ihtiva ettiği, parça tutarlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç fiyatlarına uygun olduğu, hasar onarımlarında kullanılan parça bedellerinde satıcıların iskontoları hesap edilerek KDV dahil olarak yapılan ödemelerin 28.332,36 TL olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan dava dışı araç sürücüsünün karıştığı maddi hasarlı trafik kazasından sonra sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği bu hususun kazaya ilişkin tarafların imzasını taşıyan █████/2021 tarihli beyanlarından anlaşıldığı, zarar görene aracın çarpması nedeniyle meydana gelen zararların miktarının makine mühendisi tarafında hazırlanan bilirkişi raporu ile desteklendiği, Türk Ticaret Kanunu m.1472'ye ve ZMMS Genel Şartları B.4-f maddesine göre, sigorta şirketi, sigortalısına ödediği tazminat bedeli kadar üçüncü şahıslara rücu edebileceğinden, halefiyet ilkesi doğrultusunda davacı tarafından dava dışı ... plakalı araç sahibine yapılan ödemeleri sigortalısı olan davalıdan rücu koşullarının oluştuğu, taraflar arasındaki ilişkinin bir sözleşme ilişkisi olduğu, sigortacının rücu talebini ancak ZMMS sözleşmesinin tarafı olan davalıya yöneltebileceği dosyaya sunulan tutanak ve belgelere göre kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün % 100 oranında tam kusurlu olduğu ve davacı tarafından yapılan ödemelerin kadri maruf olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalı tarafından .... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin 28.322,36-TL asıl alacak, 7.668,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.990,54-TL üzerinden devamına, Alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 5.664,47-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şeklide hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-) Davanın KABULÜ ile davalı tarafından ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ile takibin 28.322,36-TL asıl alacak, 7.668,18-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.990,54-TL üzerinden devamına,2-)Alacak likit olduğundan İİK md. 67/2 uyarınca asıl alacağın %20'si oranındaki 5.664,47-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 2.458,51-TL harçtan peşin yatırılan 434,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.023,83-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplana 35.990,54-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-)Davacı tarafından yatırılan 10.816,75-TL yargılama gideri ile 434,68-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı toplamı 11.679,03-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,6-)6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,7-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır