Anahtar kelimeler: Otoyoldan Özetlemüvekkili Köprü İhlalli Listeleri Listede Yasadan Emri Ekinde Geçiş
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
:müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait, dava dilekçeleri ve delil listeleri ekinde sunulan listede belirtilen ...... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçiş nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla Bakırköy ..... İcra Dairesi ...... esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edildiği, borçlu vekili, “Sayın Müdürlüğünüz'ün dosyasından gönderilen ödeme emri tarafımıza tebliğ edilmiştir. Bu icra takibine, iddia edilen borca/alacağa, faize, faiz oranına ve diğer tüm fer'ilerine itiraz ediyoruz." diyerek takibin durdurulmasını talep ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiği, davalı takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiği ve takibi durdurduğu, müvekkili şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve .... (eski .....) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları GenelMüdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmakta olduğu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında “Geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” Denildiği, söz konusu fıkranın ikinci cümlesinde ise “Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmü ile Müvekkili Şirket’e işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 1 katı ve 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verildiği, Otoyol’dan ihlalli geçiş yapan araç sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin 1 (bir) katı ve 4 (dört) katı tutarında ceza, Müvekkili Şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edildiği, söz konusu alacağın özel bir alacak olduğu hususu 27 Şubat 2018 tarihli ve 30345 Sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan ████████ E. ve 2018/8 K. sayılı Anayasa Mahkemesi red kararının (Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce 6001 Sayılı kanunun 30. Maddesinin kısmen iptaline ilişkin yapılan başvuruya ilişkin red kararı) 24. Maddesinde de belirtildiği üzere “bu sebeple ödenecek cezanın da kolluk faaliyeti içinde yer alan idari nitelikte bir yaptırım olarak kabul edilmesi mümkün değildir.” şeklinde ifade edilmek suretiyle de Anayasa Mahkemesi tarafından da tasdik edildiği, öncelikle, şikâyete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiği, İhlalli geçiş, müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiği, yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşir, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğu, müvekkili şirket’in, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz olmadığını, izah edilen nedenlerle yapılacak yargılama neticesinde davalının Bakırköy ..... İcra Dairesi ...... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davaya konu taleplerin zamanaşımına uğramış olup huzurdaki davanın bu nedenle reddine karar verilmesi gerektiği, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için davaya konu alacakların 2023 yılından dava tarihine kadar doğduğu kabul edilse dahi davacı yanın talepleri zamanaşımına uğradığı, davacı yan tarafından zamanaşımını durduran veya kesen de herhangi bir durum ileri sürülmediği için davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, her ne kadar davacı tarafça söz konusu geçişlerin kaçak olarak gerçekleştiği iddia edilse de davaya konu edilen geçişler esnasında müvekkili şirkete ait araca bağlı HGS hesaplarında yeterli bakiye mevcut olup davacının sistemsel eksiklikleri sebebiyle hesaplardan çekim gerçekleştirmediği, bu sebeple hesapların bağlı olduğu ..... bank'a müzekkere yazılmasını ve davanın ...... bank'a ihbarını, müvekkili şirketin ......bank otomatik ödeme talimatında hgs etiket numarası bulunduğu ve bu hgs etiket numarasındaki mevcut bakiye belirli bir miktarın altına düştüğü takdirde bankaya verilmiş olan talimatla söz konusu hesaplara para aktarımı yapıldığı, söz konusu hgs etiketleri içerisinde yüklü miktarda bakiye bulunmakta ve hgs hesabının belirli bir tutarın altına düşmesi halinde de ana hesap üzerinden talimatla hgs etiket hesabına para aktarımının otomatik olarak yapıldığı, bu suretle araçlara ait etiket numarasında bakiye bulunmamış olması gerçek durumu yansıtmadığı, söz konusu dava dosyasında davaya konu araçların kaçak şekilde geçtiğini iddia edildiği tarih ve saatlerde geçiş anında ilgili araçlardaki hgs bakiyelerinin geçişi karşılayıp karşılamadığı hususu araştırılmalı, zira geçiş anında ödemeye yeterli bakiye bulunmakta olup bu nedenle somut olayda alacaklı temerrüdü meydana geldiği, bu hususta bakiye bilgisine dair müzekkerenin ..... bank'a müzekkere yazılarak akabinde gelecek cevaplara göre bilirkişi incelemesi yapılmasına ve davanın ...... bank'a ihbar edilmesine karar verilmesini, dosya kapsamından da anlaşılacağı gibi davacı yan haksız ve mesnetsiz bir şekilde müvekkili nezdinde kötüniyetli olarak icra takibi başlattığı ve işbu takibi ikame ettiği, bu sebeple İcra ve İflas Kanununun 67.maddesinin 2.fıkrasında "..kötü niyetli olarak takip başlatan alacaklı %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilir." hükmü yer aldığı, bu sebeple haksız ve hukuka aykırı olarak başlatmış olduğu icra takibi sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu aracın ihlalli geçişi nedeniyle davalı şirketin borcunun bulunup bulunmadığı, OGS-HGS bakiyesinin bulunup bulunmadığı, alacak miktarı noktasında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 5.240,00 TL cari hesap alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.Davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi █████████ esas, ████████ karar sayılı ilamı)Dosyaya sunulan belge ve kayıtlarla birlikte dosya taşımacılık konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle; ihlalli geçişlerin olduğu 20.06.2024 tarihi ile 17.05.2024 tarihinde ..... plakalı araçla ilgili olarak davalının .....bank'a müzekkere yazılmasını ve davanın .....bank'a ihbarını talep ettikleri, .....bank'tan gelen cevapta HGS ürünü bulunmadığı beyan edilmiştir. Ancak Karayolları Genel Müdürlüğünden gelen cevap yazısında “Talep etmiş olduğunuz .... plakalı araç üzerine belirtilen tarihlerde kayıtlı, █████/2023 tarihinde açılıp, █████/2024 tarihinde kapatılan ..... Bankası'na bağlı ..... no'lu HGS hesabı bulunup ilgili HGS hesabına ait belirtilen tarihlerdeki hesap hareketleri ekte sunulmaktadır.” şeklinde olduğu görülmüştür. KGM tarafından gönderilen hesap hareketlerinde 25.07.2024 tarihinde ürünün iptal edildiği görülmektedir. ...... plakalı araçla toplamda 2 ihlalli geçiş gerçekleştiği ihlalli geçiş ücretinin 1.048 TL, ceza tutarı olarak da 4.192 TL, toplam ihlalli geçiş + ceza olarak 5.240 TL hesap edildiği, dosya içerisinde davalıya ait aracın, ihlalli geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, PTT ve Karayolları HGS hesap hareketlerinde ihlalli geçişlerin görünmediği, bunun nedeninin davacının sistemlerinden kaynaklanan bir hatadan meydana gelebileceği, bu nedenle davalının HGS hesabına bağlı olduğu banka tarafından otomatik yükleme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalının sadece geçiş ücreti olan 1.048 TL den sorumlu olacağı (ceza tutarından sorumlu olmayacağı) belirtilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya, 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davacının ihlal sebebi ile davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, davalıya ait HGS ve OGS bilgilerinin dosyada bulunduğu, araç malikinin sorumlu tutulması gerektiği, somut olayda PTT ve Karayolları HGS hesap hareketlerinde ihlalli geçişlerin görünmediği, bunun nedeninin davacının sistemlerinden kaynaklanan bir hatadan meydana gelebileceği, bu nedenle davalının HGS hesabına bağlı olduğu banka tarafından otomatik yükleme yapılmadığı, davalının sadece geçiş ücreti olan 1.048 TL den sorumlu olacağı, alınan bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödenmediği anlaşılmakla davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kısmen kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmiştir ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının Bakırköy ....... İcra Dairesi'nin ...... esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 1.048,00TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren talebi aşmamak kaydıyla değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Hükmedilen alacağın %20'si olan 209,60TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00TL ilam harcından peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4-Davacı tarafından sarf edilen 615,40TL Başvuru Harcı, 615,40TL Peşin Harç olmak üzere toplam 1.230,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 3.600,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 720,00TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca 3.600,00TL arabulucu ücretinin kabul red oranına göre hesaplanan 2.880,00TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,7-Davacı tarafından sarf edilen 6.000,00TL bilirkişi ücreti, 87,50TL posta masrafı olmak üzere toplam 6.087,50TL den kabul red oranına göre hesaplanan 1.217,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın iş bu davacı üzerine bırakılmasına,8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.048,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.192,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,10-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ......¸e-imzalıdırHakim ......¸e-imzalıdır