Anahtar kelimeler: Bam Sakarya Kocaeli Esaskarar Yazildiği Başkan Diş Katip Tedbir İhtiyati
T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ5. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: ████████KARAR NO
: ████████KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILDIĞI TARİH
: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KOCAELİ 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTALEP TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ D.İş Esas - ████████ D.İş KararİHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜNE İTİRAZ EDENKARŞI TARAF
: 1-... - ...2-...VEKİLİ
: Av. ...TALEP EDEN
: ...VEKİLİ
: Av. ...TALEP
: Arsa payı karşılığı kat karşılığı sözleşmesine dayalı ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına karşı istinaf istemiHÜKÜM
: Kararın kaldırılması yeniden hüküm kurulmasıİSTİNAF EDEN
: Karşı taraf vekiliKocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ D. İş Esas sayılı dosyasından verilen █████/2025 tarihli karara karşı, karşı taraf vekilince istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
:Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin yüklenici, davalının arsa sahibi olduğu Sapanca Noterliğinin 11.05.2022 Gün ve 04777 Yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile Sapanca Noterliğinin 10.10.2024 Gün ve 13611 Yevmiye numaralı düzenleme şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Tamamlama Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında yüklenici olan müvekkili firmanın edimlerini % 95 seviyesi ile tamamlamasına rağmen, arsa sahibi tarafından inşaatın tamamlanması engellendiğini, bu sayede sözleşmede ön görülen günlük cezai şart kapsamında arsa sahibi sürekli olarak müvekkili firmadan talepte bulunduğunu, ayrıca arsa sahipleri, kat irtifakı ve iskan başvurusu yapmayarak müvekkili adına sürekli olarak cezai işlem tesis etmesi ve sözleşme kapsamında hak kazanılan tapu devirlerini yapmayarak müvekkilinin sözleşme kapsamında hak kazandığı bağımsız bölümleri edinmesini fiilen ve hukuken engellediğini, telafisi imkansız zararların önüne geçmek ve davanın taşınmazın aynına yönelik olması sebebiyle sözleşme konusu taşınmaza 3. kişilere satışının önlenmesi adına tedbir konulmak üzere ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesinin █████/2025 tarihli kararı ile;"Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, 6 Parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazın talep eden tarafından 916.385,00 TL tutarında nakit teminatı mahkememiz veznesi depo etmesi yahut aynı tutarda kesin ve süresiz banka teminat mektubunu ibraz etmesi kaydıyla üçüncü kişilere devir temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına" karar verilmiştir.Karara karşı taraf vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİ
:Karşı taraf vekili istinaf dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 11.05.2022 tarihinde 0477 yevmiye numarası ile Sapanca Noterliğinde Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlendiğini ve imzalandığını, sözleşmedeki teslim süresinin dolmasına rağmen teslimin gerçekleşmediğini, bunun üzerine taraflar yeniden bir anlaşma sağlayarak taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat tamamlama sözleşmesi imzaladıklarını, tarafların yükümlülüklerinden olan iş bu sözleşmenin imzalandıktan sonra 4 ay içinde bitirilmesi, tamamlanıp teslim edilmemesi halinde müteahhitin toprak sahibine her ay 2.000.000 TL cezai şart ödemesinin bugüne kadar yapılmadığını, iddia edilenin aksine başvurucu tarafından yapının tam ve zamanında teslim etmemiş olması nedeniyle taraflarınca ihtarname keşide edilerek eksikliklerin tamamlanması ve gerekli ödemelerin yapılması için ihtarname keşide edildiğini, bütün taşınmaza tedbir konulmasının ölçülü olmadığını belirterek mahkeme kararın kaldırılmasına ve itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
:Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.DELİLLER
:Tüm dosya kapsamıDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Talep, arsa payı karşılığı kat karşılığı sözleşmesine dayalı ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına karşı istinaf istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk Derece Mahkemesince, talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu ... Ada, 6 Parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazın teminat karşılığında üçüncü kişilere devir temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş, bu karara karşı karşı taraf vekilince itiraz yoluna başvurulmuş, duruşmalı yapılan incelemede itirazın reddine karar verilmiş, bunun üzerine karşı taraf vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.6100 sayılı HMK'nun 341/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.Bilindiği ve öğretide de kabul edildiği üzere ihtiyati tedbir ''kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca davacı veya davalının dava konusu ile ilgili olarak hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı ön görülmüş geçici nitelikte geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır'' şeklinde tarif edilmiştir. Anılan tariften de anlaşılacağı üzere ihtiyati tedbir diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu mal ve hak üzerinde yeni bir takım uyuşmazlıkların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.6100 sayılı HMK'nun 389.maddesi başlığında düzenlenen ve geçici hukuki korumalar olarak vasıflandırılmış ihtiyati tedbir müessesesi ile ilgili aynı maddenin 1.fıkrasında ''mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir'' şeklinde şartları belirtildikten sonra takip eden maddelerde bu konudaki talep verilecek karar ve içereceği hususlar, teminat, kararın uygulanmaması... gibi sair hususlarda tereddüte yer bırakmayacak şekilde takip edilmesi ve yapılması gerekli usul ve prosedür gösterilmiştir.Diğer taraftan, ihtiyati tedbir talebinin kabul edilebilmesi bakımından HMK'nun 390/3. maddesinde ihtiyati tedbir isteyenin haklılığı konusunda tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağı öngörülmüş olup, Yasanın hükümet gerekçesinde de belirtildiği üzere yaklaşık ispat durumunda "...hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte zayıf bir ihtimalde olsa aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı edemez... bu sebepledir ki haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması..." hükme bağlanmıştır.İhtiyati tedbirin uygulanması sonucu, karşı tarafın zarar görme tehlikesi bulunduğundan HMK’nın 392. maddesinde tedbire karar verilirken talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. İhtiyati tedbir kararı verilirken tedbir isteyen haksız çıktığı takdirde, ihtiyati tedbirden dolayı karşı tarafın uğrayacağı zarar için bir teminat alınmasına da karar verilir. (HMK m.391/2-ç, 392) Talep, resmi bir belgeye, başkaca bir kesin delile dayanıyor ya da durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme gerekçesini açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebilir.Somut olay değerlendirildiğinde; Talep eden yüklenici ile karşı taraf arsa sahipleri arasında Sapanca Noterliğinin 11.05.2022 Gün ve 04777 Yevmiye Numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile Sapanca Noterliğinin 10.10.2024 Gün ve 13611 Yevmiye Numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Tamamlama Sözleşmesi akdedildiği, 10.10.2024 tarihli tamamlama sözleşmesine göre inşaat karşılığında A8, A10, A11, A7, A2, A3, A4, B9, B10, B11, B6, B1, B2, B3 Bağımsız Bölümlerin yüklenici firmaya devredileceği kararlaştırıldığı, talep eden yüklenici inşaatın büyük oranda tamamlanmasına rağmen arsa sahipleri tarafından kat irtifakının kurulmasını ve kendisine isabet eden taşınmazların devrini yerine getirmediği gerekçesiyle asıl dava öncesinde sözleşme konusu ... Ada 6 Parselde kayıtlı taşınmazın 3. kişilere devrine engel olmak adına ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, taraflar arasında sözleşmeden kaynaklanan bir ihtilafın bulunduğu, yüklenicinin inşaatta aşama kat ettiği yaklaşık olarak ortaya konulduğundan taşınmaz üzerinde ihtiyati tedbir oluşturulması bakımından talep edenin hukuki yararı gözetilerek teminat kaydıyla tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir.Talep edenin iddiasında haklı olup olmadığı yargılama sonunda tüm deliller toplandıktan, incelendikten ve değerlendirildikten sonra asıl yargılamada ortaya çıkacaktır. Dava konusu ... ada, 6 parselin █████████ hissesi davalı ..., ███████████ hissesi davalı Me-ka İnşaat firması adına tapu kayıtlıdır. Arsa sahipleri ve yüklenici arasındaki 10.10.2024 tarihli sözleşmeye göre A8, A10, A11, A7, A2, A3, A4, B9, B10, B11, B6, B1, B2, B3 nolu bağımsız bölümler yüklenici firmaya devredilecektir. Ayrıca, taşınmazda kat irtifakı kurulmamıştır. Yükleniciye sözleşme kapsamında devri öngörülen bağımsız bölümlerin mevcut duruma göre dava konusu taşınmazdaki arsa payları bu haliyle belirlenmemiştir. Mahkemece, tüm taşınmaza tedbir konulmuştur. Verilen tedbir kararının, sözleşmede yükleniciye verilmesi kararlaştırılan bağımsız bölümlerin arsa payları belirlenmeksizin arsa sahiplerinin tüm hissesini ve arsa sahiplerine isabet eden diğer bağımsız bölümleri de kapsadığı anlaşılmaktadır. Talep edenin ihtiyati tedbir talebi kendisine devri kararlaştırılan A8, A10, A11, A7, A2, A3, A4, B9, B10, B11, B6, B1, B2, B3 bağımsız bölümlerin arsa hissesi sınırlı olduğu, arsa sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmeye göre talep edenin karşı taraftan talep edebileceği bağımsız bölümlerin arsa hissesi belirlenmeden karşı tarafın bütün hissesine ihtiyati tedbir uygulanmasına karar verilmesi "tedbirde orantılılık ve ölçülülük ilkesi"ne uygun değildir.Uygulamada da davalıya ait bütün bağımsız bölümlerin üzerine ihtiyati tedbir tesisi sonucunu doğuran ihtiyati tedbir kararı da taleple tedbirde orantılılık ve ölçülülük ilkesine aykırı karar verilemeyeceği ilkesine aykırı olup bu şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve uygulanması usul ve yasaya aykırıdır. Bu sebeplerle, bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddi gerekmiştir. Bununla birlikte, yargılama aşamasında davanın durum ve koşulları değerlendirilerek her zaman ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Mahkemece, inşaatı sözleşme ve ekleri ile tasdikli proje, inşaat ruhsatın ve ruhsat işlem dosyasının dosyaya kazandırılarak mahallinde keşif ve uzman bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle diğer deliller ve tüm dosya kapsamı doğrultusunda arsa sahipleri ve yüklenici arasındaki sözleşmeye göre sözleşmedeki paylaşım gözetilerek davacıya isabet eden A8, A10, A11, A7, A2, A3, A4, B9, B10, B11, B6, B1, B2, B3 bağımsız bölümlerin arsa payları ortaya konulduktan sonra davacının ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi ve ihtiyati tedbir istemi hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar tesisi isabetli bulunmamıştır. İlk Derece mahkemesince, tedbirde orantılılık ve ölçülülük ilkesine aykırı şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle; mahkemece bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmediğinden, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Karşı taraf vekilinin istinaf talebinin KABULÜ ile; Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ve ████████ D.İş Esas, ████████ D.İş Karar sayılı kararın 6100 sayılı HMK nun 353/1-b-2 madde gereğince KALDIRILMASINA, aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmasına,2-Karşı taraf vekilinin ihtiyati tedbire yönelik itirazının kabulü ile bu aşamada ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının istem halinde istinaf eden tarafa iadesine,4-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderleri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,5-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,6-Kararın tebliği ve diğer işlemlerin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına,7-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.*Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır