Anahtar kelimeler: İiddianin Eksperden Skhariç Aldırdığını Serviste Meydan Atfedildiğini Mahrumiyeti Haricen İlinde
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026I.İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ... ilinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkilinin aracında maddi hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, kaza sonrasında taraflarca tutulan kaza tutanağında davalı ... Şirketi sigortalısı ... plakalı araç sürücüsüne %100 kusur atfedildiğini, müvekkilinin araçta meydana gelen değer kaybı ve hak mahrumiyeti maliyetinin tespiti amacıyla bağımsız eksperden haricen tespit raporu aldırdığını, tanzim edilen rapora göre araçta meydan gelen değer kaybı maliyeti ... TL olduğunu, aracın onarım amacıyla 36 gün serviste kaldığı süre boyunca müvekkilinın aracından mahrum kaldığını, bu zarara ilişkin yapılan hesaplama da ... TL olduğunu, davalı ... ... tarafından ... tarihinde ... TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu yetersiz ödeme dışında müvekkiline davalılarca başka bir ödeme yapılmadığını değer kaybı eksper hizmet bedelinin ... TL olduğunu, bu bedel için davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığını, ancak davalı tarafından yetersiz ödeme yapıldığını, hak mahrumiyeti için eksper hizmet bedelinin ise ... TL olup bu bedel için davalı araç sahibi tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını, davalılarla arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını, belirsiz alacak davası" olarak ikame ettikleri davanın kabulü ile müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle bu hasarın tamiri ile ilgili olarak hasarlı parçalar tutarı, onarım, kaporta, boya ve işçilik ve vb. giderleri sonucu araçta meydana gelen bakiye değer kaybı tutarına talep artırım hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL'nin ZMTS poliçe limitleri kapsamında davalılardan sorumlulukları oranında müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmedilecek (Değer kaybı) maddi tazminat alacağına olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının ne kadar olduğu ve tarafların kusur oranlarının tespiti için haricen Sigorta Eksperine ödemek zorunda kaldığı KDV dahil ... TL Ekspertiz ücretinin TTK 1426 maddesinin (1.) bendi uyarınca dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... A.Ş. tahsiline, aracın onarım süresi boyunca uğranılan hak kaybı mahrumiyet tutarına talep artırım hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... TL'nin davalı ... den tahsiline, maddi tazminat alacağına olay tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, hak mahrumiyet kaybının ne kadar olduğunun tespiti için haricen Sigorta Eksperine ödemek zorunda kaldığı KDV dahil ... TL Ekspertiz ücretinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' den tahsilini talep ve dava etmiştir.II. SAVUNMANIN ÖZETİ
:Davalı ... ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaati bulunmaması nedeni ile davanın usulden reddine, müvekkili tarafından aracın REEL PİYASA şartlarına göre hesaplanan değer kaybı tutarı ödenmiş olduğundan ve davacının bakiye değer kaybı talebine ilişkin dayanağı bulunmadığından ilgili davanın reddine, aksi halde reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasının, Genel Şartlara göre hesaplama yapılması halinde, 04.12.2021 Tarihinde Ve 31679 Sayılı Resmi Gazate’de Yayımlanan “karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” Uygulanmasına, değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, araç mahrumiyet bedeli talebinin reddine, makul olmayan ekspertiz ücretinin talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı asil ...' ye dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği belirlenmiştir.III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLERDavalı sigorta şirketinden hasar dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden tramer kayıtları, Türkiye Noterler Birliğinden araç sahiplik bilgileri, aracın tamir gördüğü servisten tamirat dosyası, araç kiralama şirketlerinden emsal fiyat araştırmalarına ilişkin evraklar celp edilmiştir.Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak:Kusur yönünden; * ... plakalı motosiklet sürücüsü davalı ...'nin; “% 100 (yüzde yüz) asli ve tam kusurlu” olduğu,*Davacı ... ... adına kayıtlı ... plakalı otomobil sürücüsü ... ...'in: “kusursuz” olduğu,Sigorta eksperi değer kaybı yönünden; *Serbest Piyasada oluşan değer azalması yöntemine göre yapılan hesaplamada; dava konusu araçta ... TL değer kaybı oluşacağı,Makine mühendisi ve araç kiralama uzmanlığı yönünden; Dava konusu aracın ... tarihli kazası sonucu oluşan hasarının makul onarımsüresinin 15 gün olduğu,Mevcut müzekkereler doğrultusunda aracın günlük kiralama ortalama bedelinin (...+..., ...)/...=... TL olduğu görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ:Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir.... plakalı araç ... numaralı poliçe ile ... ... vadesi için ... ... A.Ş. uhdesinde trafik sigortalı bulunmaktadır. Kaza Tarihi itibariyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Araç başına Maddi ...-TL ile sınırlı olmak üzere teminat alınmıştır.Davaya konu kazanın, sigortalı ... İli, ... İlçesi, ... mahallesi, yerleşim yeri içi, 70 km/s azami hız limitli, bölünmüş, iki şeritli, şerit çizgileri belirli, asfalt kaplamalı, yatay güzergahı düz yol, düşey güzergahı eğimsiz, görüş alanı açık olan ... Caddesi üzeri ... istikametinde sigortalı ... plakalı motosiklet sürücüsünün karşı şeride girmesi neticesinde ... plaklı araca çarpması neticesinde meydana geldiği anlaşılmaktadır.Meydana gelen kazanın oluşumunda, ... plakalı motosiklet sürücüsünün karşı şeride girmesinin kazasının asli sebebi olduğu, ... plaklı aracı sevk ve idare eden davacı sürücünün motosikletin karşı şerit üzerinden geliş durumuna göre, zaman ve mesafe açısından kaçışı ve olayı önleme imkanı olmadığı kanaatiyle, sigotartalı ... plakalı sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir.Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ...-TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiş, daha evvel sigorta şirketince ödenen ...-TL'nin mahsubu ile bakiye ...-TL alacak ... tarihinde davacıya ödenmekle dava konusuz kalmış, karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.Eksper ücreti yönünden yapılan değerlendirmede her ne kadar bir kısım yargıtay içtihatlarında bu ücretin yargılama giderine dahil edilerek hüküm altına alınması gerektiğine dair belirlemeler yapılmış ise de; sigortacının giderleri ödeme yükümlülüğü TTK 1426 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır. TTK 1426. maddesinde hüküm altına alınan giderleri ödeme borcu sigortacının borç ve yükümlülüğü başlığı altında düzenlenmiştir. Bu anlamda yargılama gideri değil asli bir borç kalemidir.Riziko gerçekleştikten sonra sigortacı, nasıl rizikodan doğan zarardan sorumlu ise sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderlerden de sorumludur. TTK 1426 ncı madde uyarınca tazminat ödeme borcu gibi bu giderleri de ödemek zorundadır.Eldeki davada da, sigorta şirketi vekilinin ... tarihli açıklama dilekçesi ile değer kaybı için ...-TL ekspertiz ücreti masraf kalemi altında ... tarihinde davacıya ödenmekle değer kaybına dair ekspertiz ücreti yönünden de dava konusuz kalmış, karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.Araç mahrumiyet bedeli tazminatı yönünden ... tarihli denetime elverişli bilirkişi raporu ile yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin █████████ Esas;██████████ Karar sayılı ilamı ile "... aracın makul tamir süresi ile aynı vasıftaki aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğu belirlendikten sonra, davacının aracını kullanamadığı döneme ilişkin olarak bakım giderleri, amortisman vs. tasarruf ettiği miktarlar da düşülmek suretiyle.." hesaplama yapılması gerektiği husus nazara alınarak ... plakalı aracın hasarının giderilmesi için makul onarım süresinin 15 gün (on beş gün) olduğunu, bu süre içinde oluşacak araç mahrumiyet zararının ise oluşa en uygun emsal kabul edilen bilirkişi raporu ve emsal araç kiralama müzekkereleri doğrultusunda amortsiman bedelinin düşümü ile günlük ...-TL olduğu, böylece toplam ...-TL araç mahrumiyet zararı oluşabileceği anlaşılmakla, araç mahrumiyeti talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Somut olayda; yapılan eksper gideri henüz dava açılmadan tarafça yapılan giderdir. Sigortalı bu giderlerin tamamından sorumludur. Bu giderlerin yargılama giderleri içinde değerlendirildiğinde kabul ve ret oranına göre sorumlu olacak ve yapılan giderin bir kısmı davacı üzerinde kalacaktır. Ayrıca yargılama gideri olması halinde bu gidere faiz işletilmesi mümkün olmayacak, davalı asli borcunu ödemeyerek faizsiz şekilde ötelemekle sebepsiz zenginleşecektir. Anlatılan nedenlerle talep naklı ve yerinde görülerek kabul kararı verilmiştir.Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda hem Sigorta şirketi yönünden hem diğer gerçek kişi davalılar yönünden (tacir olmadıklarından ve davanın ticari davaya vücut vermemesi nedeniyle) eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalılar aleyhine açılan değer kaybı tazminatı ve davalı ... ... A.Ş aleyhine açılan ekspertiz ücreti talebi yönünden dava konusuz kaldığından Esas Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına,2-... TL araç mahrumiyeti tazminatının kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,3-... TL ekspertiz ücretinin dava tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,4-Alınması gerekli ...-TL harçtan peşin alınan ...-TL ve ...-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ...' den tahsili ile hazineye irad kaydına,5-Davacı tarafından yatırılan ...-TL ve ...-TL ıslah harcı ve ...-TL başvuru harcı olmak üzere toplam ...-TL harcın davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,6- Kabul edilen miktar yönünden; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,Sigorta şirketi tarafından vekalet ücreti ödemesi yapıldığından bu konuda ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,8-Davacı tarafından yapılan ...-TL bilirkişi ücreti, ...-TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ...-TL'den sigorta şirketince ödenen ...-TL'nin mahsubu ile ...-TL yargılama giderinin davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,9- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,10-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMK’nın 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, gider avansı tarifesi’nin 5. maddesi gereğince hesap numarası bildirilmiş ise ödemenin elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle yapılmasına, hesap numarası bildirilmemiş ise artan kısmın masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri aracılığıyla adreste ödemeli olarak ilgilisine gönderilmesine,Dair, Davacı vekili ile Davalı asil ...' nin yüzüne karşı, davalı ... şirketi vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olarak karar verildi. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır