Anahtar kelimeler: Cye Konuyla Anlaşamadıkları Sakarya Özetini Yargısal Esaskarar Anlaştıkları İçerir Bunlardan
T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.SAKARYAASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLLERİ
: Av. ...Av. ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ...DAVA
: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte bulunan "Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının" yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının ÖzetiDavacı vekili tarafından Kocaali Asliye Hukuk Mahkemesine ibraz edilen █████/2023 tarihli dava dilekçesi ile özetle; müvekkili adına tescilli aracın davalı ...'dan 680.000,00 TL'ye satın alındığını, tarafların araç üzerinde yapılacak renk ve dizayn, araca eklenecek araç donanım ekipmanları ve araç aksesuar takımlarını fiyatları ile birlikte liste olarak belirlediklerini, tarafların davalı tarafça aracın dizayn edildikten sonra müvekkil firmaya teslim edilmesi konusunda anlaştıklarını, müvekkili şirketin davalı tarafa 30.03.2022 tarihinde 200.000,00 TL, 31.03.2022 tarihinde 300.000,00 TL, yine 31.03.2022 tarihinde 100.000,00 TL, 25.11.2022 tarihinde 80.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkilinin kendisine düşen yükümlülüğü gereği gibi yerine getirmiş olmasına rağmen davalı tarafın sözleşmede belirlenen edimleri ayıplı olarak ifa ettiğini ve hatta birtakım edimleri hiç ifa etmediğini, sözleşmede yapılması gereken tüm işlerin belirtilmiş olmasına rağmen davalı tarafın sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğini, araçta tespit edilen çalışmayan ekipmanların ve aracın dizaynına eklenmeyen aksamların yapılması durumunda onarımının ne kadar zaman alacağı ve bunun için gerekecek işçilik masrafının, araçta tespit edilecek eksikliklerin ve çalışmayan aksam nedeniyle ayıplı ve eksik ifadan kaynaklı olarak maddi zararın parasal değerinin ne kadar olduğu hususlarının tespiti amacıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ███████ D.İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını, 22.12.2022 tarihinde araç üzerinde fiili keşif yapıldığı ve bilirkişinin sunmuş olduğu 29.12.2022 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı araç üzerinde ve ... ile tespit isteyen tarafından yapılan sözleşme kapsamında eksik bırakılan işlerin toplam maliyetinin 25.500-TL olduğunun belirlendiğini, davalı tarafça davaya konu araç dizayn edileceği için müvekkilin bu süre zarfında aracını kullanamadığını ve aracından mahrum kaldığını belirterek davalı tarafın sözleşmeye aykırılığı sebebiyle müvekkilin uğramış olduğu maddi zarar için HMK m.107 gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00 TL'nin davalı tarafın temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, müvekkilinin aracından mahrum kalması sebebiyle araç mahrumiyet tazminatı için HMK m.107 gereğince şimdilik 100,00-TL'nin borçlunun temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı tarafın sözleşmeye aykırılığının tespiti amacıyla Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/ 53 D.İş dosyasında yapılan 1.603,00 TL delil tespiti masrafının davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili tarafından Mahkememize ibraz edilen █████/2024 tarihli cevap dilekçesi ile özetle; Taraflar arasında araç alım satımı ve iç dizayn sözleşmesi yapıldığını, davalının panel van araçları servis aracına / minibüse çevirerek satış ve pazarlamasını yapan bir firma olduğunu, araçların yetkili araç bayilerinden Panel Van olarak üretilip müvekkile geldiğini ve müvekkil tarafından da iç dizaynlarının yapılıp minibüs olarak hazırlanarak müşterilerinin talepleri doğrultusunda dizayn edilip satıldığını, aracın 25.11.2022 tarihinde teslimat formu ile de açıkça görüldüğü üzere, araç içinde yapılan tüm değişikliklerin tam ve eksiksiz olarak çalıştığı, aracın tüm fonksiyonları ile alıcısı tarafından test edilip muayene edildiği, çalışmayan hiç bir aksamının bulunmadığının imza altına alınarak teslim edildiğini, dava dilekçesinde noksan olduğu ileri sürülen hususların açık ayıp mahiyetinde olan ve basit bir inceleme ile noksan olduğu tespit edilebilecek hususlar olduğunu, teslimattan aylar sonra ileri sürülen ayıp beyanını kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin █████/2025 Tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ve "... teslimin 25.11.2022 tarihinde olduğu, delil tespitinin ayıp ihbarı niteliğinde olup teslim tarihinden sonra eseri gözden geçirip 22.12.2022 tarihinde delil tespitinin yapılmış olmasına ve bu tarih öncesi █████/2023 tarihinde whatsapp yazışması da bulunmasına göre davacı iş sahibince ihbarın süresinde olduğunun kabulü gerekmektedir..." gerekçesi ile kaldırılmıştır.II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları HususlarDava; Taraflar arsında yapılan araç iç dizayn sözleşmesi gereği yapılan işin eksik yapıldığı iddiası ile ödenen fazla bedelin iadesine ilişkin alacak davasıdır.Davacı ile davalı arasında akdi ilişki, iş bedelinin davalı davalı yükleniciye ödendiği hususlarında ihtilaf bulunmamaktadır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık; aracın sözleşme kapsamında davalı tarafından davacıya eksiksiz bir şekilde teslim edilip edilmediği, araçta ayıp bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise ayıpların gizli ayıp mı açık ayıp mı olduğu, ayıp ihbarının davacı tarafça süresinde yapılıp yapılmadığı, davacının iddia ettiği eksik ve ayıplı işlerin bulunması halinde davacının davalıdan talep edebileceği eksik ve ayıplı iş miktarının ne kadar olduğu, davacının aracın kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyet tazminatı talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan DelillerDavalı hakkında tacir araştırması yapılmış olup Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Sakarya Esnaf ve sanatkarlar Odasına, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına ve Kocaali Vergi Dairesine yazılan müzekkereler sonucu, davalının tacir olduğu tespit edilmekle mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu tespit edilmiştir.Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ D. İş sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın tetkikinde; tespit için bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporuna göre; Araç üzerinde ve ... ile tespit isteyen tarafından yapılan sözleşme kapsamında eksik bırakılan işlerin toplam maliyeti 25.500 TL olup bu eksik İşlerin 5 günde tamamlanabilecek işler olduğu , aracın test sürüşü esnasında 80 km/h hızı geçmediği, bu hızdan sonra gaz yemediği ve motor arıza lambasının yanık vaziyette olduğu, tespiti yapıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce talimat yolu ile keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve keşif sonucu alınan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu aracın ... plaka sayılı aracın keşif tarihinde eksikliklerinin giderilmesi, dava dosyasında araç ile ilgili Davacı-Davalı arasında yapılan sözleşme, dava konusu işin yapılmasına ait fatura, Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D.iş dosyası ve keşif öncesi giderilen dava konusu araca ait eksikliklerin giderilme faturası olmadığından istenilen hususların tespiti yapılamadığı bildirmişlerdir.Mahkememizce, dava konusu araca ait keşif öncesi giderilen eksikliklere ilişkin fatura dosya arasına aldırılmış ve ek rapor için dosya yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "dava konusu aracın ... plaka sayılı araçtaki; eksikliklerin olay tarihindeki (sözleşme bedeli) bedelinin 25.500,00 TL (kdv hariç), 30.090,00 TL (kdv dahil) olabileceği, araç mahrumiyet bedelinin 3.000,00 TL olabileceği" görüş ve kanaati bildirmişlerdir.IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlarAraç tamir ve bakım sözleşmeleri TBK'nın 470 vd. md anlamında eser sözleşmesi niteliği arz etmektedir.TBK'nun 470 maddesinde Eser Sözleşmesi
:"Yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir" şeklinde tanımlanmıştır.Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür.Eser sözleşmelerini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli hususlardan birisi sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Zira; eser sözleşmesinde bir eserin, sonucun yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf yani yüklenici, işin mahiyeti gereği işi sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır. Eserin, sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine, ya da iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da bir kaçının bulunmaması halinde ayıplı yapıldığının kabulü gerekir. Eser sözleşmesinde, yüklenici belli bir sonucu (eser) taahhüt ettiğinden sonuç gerçekleşirse, yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır ve ücrete hak kazanır.Eser sözleşmelerinde kural olarak sözleşmenin ayakta bulunduğu sürece ve hukuken varlığını muhafaza ettiği sürece gerçekleştirilen imalatın yüklenici tarafından gerçekleştirildiğinin kabulü karine olarak kabul edilir. Bunun aksini ileri süren iş sahibi, yüklenicinin işi bırakıp kalan işi başkasına tamamlattığını ya da kendisinin tamamladığını yasal delillerle ispat etmek zorundadır.İş sahibi eksik bırakılan işleri 3. kişiye tamamlatmadan önce mahkemeden ifaya izin kararı almamış, sözleşmenin sona erdiğine dair ihtarda bulunmamış, delil tespiti de yaptırmamışsa, bu hallerde eserin yüklenici tarafından yapıldığı karinedir. İş sahibi bu karinenin aksini ispat edebilir.V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki SebeplerTüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre; davacı tarafça 3. kişiye tamamlatmadan önce delil tespiti yaptırıldığı, delil tespit dosyasındaki bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, aracın 80 km/h hızının üstüne çıkmadığı, aracın motor arıza lambasının yandığı, aracın klima sisteminin arka tarafta olduğu, kapı kenarında bulunan koltuk, kapı açıldığında otomatik olarak içeri girecek şekilde tasarlanmadığı, sabit bırakıldığı, sözleşme kapsamında eksik bırakılan işlerin toplam maliyeti 25.500.-TL olup bu eksik İşlerin 5 günde tamamlanabilecek işler olduğu, hususlarının tespit edildiği, Mahkememizce aldırılan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda da dava konusu araçtaki; eksikliklerin olay tarihindeki (sözleşme bedeli) bedelinin 25.500,00 TL (kdv hariç), 30.090,00 TL (kdv dahil) olabileceği, araç mahrumiyet bedelinin ise 3.000,00 TL olabileceği tespit edilmiştir.Dava konusu aracın █████/2023 tarihinde davacıya teslim edildiği, Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin ███████ D. İş sayılı dosyasında █████/2022 tarihinde aracın ayıplı olduğuna ilişkin raporun hazırlandığı, davacının █████/2023 tarihli ihtarname keşide ederek davalıya ayıp ihbarında bulunduğu, BAM kaldırma kararı gereği ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabulü gerekmiştir.Davacı taraf eksik bırakılan işler için, delil tespiti yaptırdığı, bu durumda, aracın eksik ve ayıplı olarak yapıldığı anlaşılmıştır. Aldırılan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, dava konusu aracın ... plaka sayılı araçtaki eksikliklerin 30.090,00 TL, araç mahrumiyet bedelinin 3.000,00 TL olduğu, TBK'nın 117. Maddesi uyarınca davadan önce ihtar gönderilerek davalının temerrüde düşürüldüğü anlaşıldığından, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.22.03.1976 tarih ve 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince davanın açılmasından önce yapılan delil tespit giderleri yargılama giderlerinden sayılmaktadır. Bu içtihat 6100 sayılı Yasa’nın yürürlüğe girmesinden sonra da bir değişikliğe uğramamış olup geçerliliğini sürdürmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 400-406. maddeleri uyarınca yapılan delillerin tespitine ilişkin giderler, aynı Kanun’un 323-333. maddelerinde yer alan yargılama giderlerindendir. Bu sebeple davacının delil tespiti dosyasında yapıtığı giderin yargılama giderleri içinde değerlendirilmiştir.HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):1-Davanın KABULÜ ile,30.090,00.-TL araçtaki eksik ve ayıplı iş bedeli ve 3.000,00.-TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 33.090,00.-TL maddi tazminatın █████/2023 tarihinden itibaren başlayacak avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.260,38-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 836,80-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.423,58-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 33.090,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan; 269,80-TL Başvuru Harcı, 269,80-TL Peşin/nisbi Harcı, 567,00-TL Islah Harcı, 3.030,30-TL Keşif Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.122,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 10.258,90TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,6-Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,7-Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan; 37,00-TL Başvuru Harcı, 133,00-TL Peşin/nisbi Harcı, 11,00-TL Vekalet Harcı, 571,90-TL Keşif Harcı, olmak üzere toplam 752,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ Değişik İş sayılı dosyasında davacı tarafından yapılan; 600,00-TL Bilirkişi ücreti, 250,00 (Keşif Aracı Ücreti) olmak üzere toplam Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.50,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,9-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,Dair, taraf vekillerinin yokluğunda miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...e-imzaHakim ...e-imza