bot distribütörlük satıcısı satımdan ayakkabı tevzi birlikler üretilecek üretilen satışı

Anahtar kelimeler: Bot Distribütörlük Satıcısı Satımdan Ayakkabı Tevzi Birlikler Üretilecek Üretilen Satışı

T.C.

İSTANBUL

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Bakırköy 5. Asliye Hukuk Mahkemesinden 29.01.2024 tarih, ... E, ...K sayısı ile verilen yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekili █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde distribütörlük sözleşmesi imzalandığını, buna göre, ... isimli bot ve ayakkabı ürünlerinin üretimi davalı tarafından, satışı ise müvekkili tarafından yapılacağını, müvekkilinin davalı tarafından üretilecek ürünlerin tek yetkili satıcısı olarak ürünlerin, özellikle askeri birlikler olmak üzere yurt içinde ve yurt dışında satışını gerçekleştiremediğini, sözleşme kapsamında üretilen .... isimli ürünlerin bir kısmı davalı tarafından müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili şirketçe, anılan ürünler, ağırlıklı askeri birlikler olmak üzere müşterilerine satışa sunulduğunu, ancak, ürünlerin taban kısmında yer alan kauçuk malzemesi ile filenin kaliteli olmayışı ve tekniğe uygun birleştirilmemesinden kaynaklı ürünlerden çok yoğun şikayetler alınmış ve hatta birçoğu iade alındığını, bu nedenle müvekkili şirket, ürünlerinin iadesinden kaynaklı zarara uğradığı gibi yıllar boyunca çok büyük özverilerle sağlam temellere oturttuğu ticari itibarı da pek tabiki sarsıldığını, bu durumun davalı şirkete iletilmesi üzerine bu kez 6.000 adetlik ikinci parti siparişi, davalı tarafından bizzat ...'de imal edilmiş ve hazır bir şekilde ülkemize getirilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, Sevindirici bu durum karşısında müvekkilimiz şirketçe yeniden alım yapılmış ancak yine ürünlerin birçoğu ayıplı bir şekilde imal edilmiş olması nedeniyle satılamamış, satılanlar da maalesef iade alındığını, ancak, davalı şirket yetkililerinin, müvekkili şirket ile iletişime geçerek çok daha iyi ve kusursuz ürünler üretecekleri konusunda çok yoğun vaatte bulunmaları üzerine bu kez taraflar arasında şirket arasında 03.11.2022 tarihli yeni bir ürün satışı sözleşmesi akdedildiğini, buna göre davalı şirket tarafından, 10.000 adet haki renk ... fermuarsız bot üretilecek, müvekkili tarafından da davalı şirkete her bir çift bot karşılığında KDV dahil 45-USD ödeneceğini, taraflar, 10.000 adet botun parasal karşılığı olan toplam 450.000-USD'nin o günkü kur ile karşılığı olan 9.063.000-TL'nin 7 ayrı çek ile ödenmesini kararlaştırıldığını, davacının 08.11.2022 başlangıç ve 10.02.2023 bitiş tarihli olmak üzere 9.063.000-TL çeki imzalayarak davalı şirket yetkilisi ...'a teslim ettiğini, bunun karşılığında davalı yan, 31.12.2022 tarihi itibariyle 10.000 adet botun teslimini gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, davalı yanca, sözleşme konusu botlar müvekkiline teslim edilmediği için maalsesf müvekkili şirket de ... A.Ş. isimli şirketle yapmış olduğu anlaşmanın gereğini yerine getirememiş, böyle olunca da bir yandan ticari anlamda çok önemli bir getiriden mahrum kalmış diğer yandan da ticari itibarının zedelenmesinin yanı sıra ayrıca.... A.Ş. ile yapılan sözleşme uyarınca yaklaşık 96.000-USD cezai şart ödeme tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, açıklanan bu nedenlerle; sözleşme konusu ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden şimdilik 5.000-TL, sözleşme konusu ürünlerin üretim ve teslimi için davalıya verilmek üzere müvekkilimizce alınan ürünlerin bedellerine ilişkin şimdilik 1.000-TL, davacının sözleşme konusu ürünlerin bedellerinin davalıya ödediği tarih ile sözleşme konusu ürünleri teslim etmeyen davalının aldığı ödemeleri geri iade ettiği tarih arasında geçen süreçte müvekkilimizin parasının mahrum kaldığı faiz kaybına ilişkin şimdilik 1.000-TL, olmak üzere şimdilik toplam 7.000-TL'nin, arabuluculuk son oturum tutanağının tutanağının düzenlendiği tarih olan 05.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava konusu talep ve iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafın dava konusu talep ve iddiaları zamanaşımına uğramıştır. Üstelik kısmi davada, dava konusu edilmeyen kısımlar yönünden de zamanaşımı süreleri işlemeye devam ettiğini, zamanaşımı itirazımızın kabulüyle huzurda görülen davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının, dava dışı şirket ... ile gerçekleştiğini iddia ettiği akdi ilişkisinden ve bu ilişki sebebiyle uğradığını iddia ettiği zararlardan müvekkilimiz şirkete yönelik hukuksal sorumluluk tahmili usul ve yasaya aykırı olduğunu, husumet itirazımızın kabulüyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, 1.07.2020 tarihli sözleşmede İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu belirtildiğini, yetkisizlik kararı verilecek dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir.

KARŞI DAVA

Davacı vekili █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında davalı arasında, 21.07.2020 tarihinde Distribütörlük Sözleşmesi akdedilmiş ve müvekkiline ait marka olan ... askeri bot ürünlerin davalı-karşı davacı tarafından satın alınmasının ardından distribütörlük bölgesinde satış ve dağıtımı hususunda anlaşmaya varıldığını, davacı-karşı davalı tarafından, sözleşmenin 3.2 maddesinde; ürünlerin bölgedeki satışı konusunda müvekkilin çalışma şartlarına uygun davranılacağı taahhüt edilmiş, sözleşmenin 4.1 maddesinde; sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri yerine getirmesi için satış ve gerekirse satış sonrası işlemler için organize bir şekilde çalışmayı kabul ettiğini, davacı-karşı davalı, sözleşmeden kaynaklı taahhütlerini yerine getirmediğinden, satış öncesi, satış anı ve satış sonrası sürecin iyi organize edilmeyerek satışların düşmesine sebep olunması neticesinde 50.000 çift ... marka askeri bot alımı taahhüdünü yerine getirmemiş olmasından sebeple müvekkilimizin zararları oluştuğunu, sözlü olarak karşı dava tarihine kadar yapılan uyarılardan sonuç da alınamadığını, işbu kapsamda; sözleşmenin feshedildiği, müvekkilinin oluşan maddi ve manevi zararlarının tazminini ihtaren ... 57. Noterliği’nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bildirmiş olsak da davalı-karşı davacı tarafından herhangi bir cevap verilmediğini, davacı-karşı davalının taraf tacirler arasındaki sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle müvekkilin sözleşme kapsamında uğradığı maddi zararların alanında uzman bilirkişi ile tespit edilerek hesaplanmasını ve davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etme zaruretimiz hasıl olduğunu, keza; davacı-karşı davalı, sözleşmeye uygun davranarak müvekkilinden uygun şekilde sipariş ile ayakkabı temin etse idi, müvekkilinin sözleşmeye güvenerek bir takım makine ve işçi yatırımlarında bulunmayacak, davacı-karşı davalı ile sözleşme akdederek kendi ticaretini kısıtlamayacak, piyasadaki diğer fırsatlardan istifade edebileceğini, bununla birlikte, davacı-karşı davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle, sözleşmenin 10. Maddesinde belirtilen 200.000,00 Euro’luk cezai şart tahakkuk etmiş, müvekkilinin davacı-karşı davalıdan cezai şart talep etme hakkı doğduğunu, açıklanan bu nedenlerle; zamanaşımı, yetki, husumet, görev, tefrik itirazlarımızın kabulüyle davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, karşı davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarımızın saklı tutulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde distribütörlük sözleşmesi imzalandığını, buna göre, ... isimli bot ve ayakkabı ürünlerinin üretimi davalı tarafından, satışı ise müvekkili tarafından yapılacağını, müvekkilinin davalı tarafından üretilecek ürünlerin tek yetkili satıcısı olarak ürünlerin, özellikle askeri birlikler olmak üzere yurt içinde ve yurt dışında satışını gerçekleştiremediğini, sözleşme kapsamında üretilen ... isimli ürünlerin bir kısmı davalı tarafından müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili şirketçe, anılan ürünler, ağırlıklı askeri birlikler olmak üzere müşterilerine satışa sunulduğunu, ancak, ürünlerin taban kısmında yer alan kauçuk malzemesi ile filenin kaliteli olmayışı ve tekniğe uygun birleştirilmemesinden kaynaklı ürünlerden çok yoğun şikayetler alınmış ve hatta birçoğu iade alındığını, bu nedenle müvekkili şirket, ürünlerinin iadesinden kaynaklı zarara uğradığı gibi yıllar boyunca çok büyük özverilerle sağlam temellere oturttuğu ticari itibarı da pek tabiki sarsıldığını, bu durumun davalı şirkete iletilmesi üzerine bu kez 6.000 adetlik ikinci parti siparişi, davalı tarafından bizzat ....'de imal edilmiş ve hazır bir şekilde ülkemize getirilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, Sevindirici bu durum karşısında müvekkilimiz şirketçe yeniden alım yapılmış ancak yine ürünlerin birçoğu ayıplı bir şekilde imal edilmiş olması nedeniyle satılamamış, satılanlar da maalesef iade alındığını, ancak, davalı şirket yetkililerinin, müvekkili şirket ile iletişime geçerek çok daha iyi ve kusursuz ürünler üretecekleri konusunda çok yoğun vaatte bulunmaları üzerine bu kez taraflar arasında şirket arasında 03.11.2022 tarihli yeni bir ürün satışı sözleşmesi akdedildiğini, buna göre davalı şirket tarafından, 10.000 adet haki renk waterproof fermuarsız bot üretilecek, müvekkili tarafından da davalı şirkete her bir çift bot karşılığında KDV dahil 45-USD ödeneceğini, taraflar, 10.000 adet botun parasal karşılığı olan toplam 450.000-USD'nin o günkü kur ile karşılığı olan 9.063.000-TL'nin 7 ayrı çek ile ödenmesini kararlaştırıldığını, davacının 08.11.2022 başlangıç ve 10.02.2023 bitiş tarihli olmak üzere 9.063.000-TL çeki imzalayarak davalı şirket yetkilisi ...'a teslim ettiğini, bunun karşılığında davalı yan, 31.12.2022 tarihi itibariyle 10.000 adet botun teslimini gerçekleştirmeyi taahhüt ettiğini, davalı yanca, sözleşme konusu botlar müvekkiline teslim edilmediği için maalsesf müvekkili şirket de ... A.Ş. isimli şirketle yapmış olduğu anlaşmanın gereğini yerine getirememiş, böyle olunca da bir yandan ticari anlamda çok önemli bir getiriden mahrum kalmış diğer yandan da ticari itibarının zedelenmesinin yanı sıra ayrıca ... A.Ş. ile yapılan sözleşme uyarınca yaklaşık 96.000-USD cezai şart ödeme tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını, açıklanan bu nedenlerle; usule, yasaya aykırı, haksız ve mesnetsiz kötü niyetli müstenit iddialara karşı açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Bilirkişi Kök ve Ek Raporları, BA/BS formları, Halkbank yazı cevabı, sözleşme, ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E.,...K., sayılı yetkisizlik kararı, Islah Dilekçesi, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

█████/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "A. Teknik yönden inceleme neticesinde: “sözleşmenin ihlal edilip edilmediği; taraflarca edimin eksik ya da ayıplı ifa edilip edilmediği, varsa tarafların alacağının tespiti” hususunda: 1. İncelenen ürünlerin genellikle dikiş birleşim kısımlarında ve taban ve saya birleşim yerlerinde açılmalar olduğu, bu ayıpların yaklaşık 300 adet üründe bulunduğu, incelenen ürünlerin tamamının kullanılıp iade edilmiş ürünler oldukları, bu bakımdan ayıpların kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde ayıplar olduğu, 2. Ayıplı olan ürünlerin ... kodlu 18.450 çift satın alındığı, yerinde inceleme sırasında yaklaşık 300 çiftinin ayıplı olduğu, bununla birlikte bir kısım iadenin askeri birlik kantinlerinden (bunların bir kısmının sınır dışı üslerde olduğundan) alınmadığının/alınamadığının belirtildiği, ancak bu durumun tarafımızdan tespit edilmemiş olduğu, ayrıca askeri kantinlerden yapılan şikâyet yazılarında da adet belirtilmediğinden bu yönde tespitin yapılamamış olduğu, B. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 1. 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; taraflar arasında adi yazılı şekilde 03.11.2022 tarihinde ve 28.11.2022 tarihinde de sözleşmenin imzalandığı; 2. Yukarıdaki teknik açıklama neticesinde gizli ayıbın tespit edilmesi dolayısıyla davalı üretici firma tarafından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği; sözleşmenin ihlalinin söz konusu olduğu kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 3. “tarafların usulüne uygun temerrüde düşürülüp düşürülmediği” hususunda: Davalı ...tarafından ise bu hükmün ihlal edildiği iddiasıyla ... tarihinde davacıya ... 57. Noterliği’nden ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği; "…Sözleşmeden kaynaklanan taahhütleriniz yerine getirilmediğinden, şirketinizce satış öncesi, satış anı ve satış sonrası sürecin iyi organize edilmeyerek satışların düşmesine sebep olunması neticesinde 50.000 çift ... marka askeri bot alımı taahhüdünüz yerine getirmemiş olmanızdan sebeple müvekkilimizin zararları oluşmuştur. Sözlü olarak bugüne kadar yapılan uyarılardan sonuç da alınamamıştır. İşbu kapsamda sözleşmenin feshedildiği, müvekkillerimizin oluşan maddi ve manevi zararlarının tazminini ihtaren bildiririz." şeklindeki beyana yer verildiği; işbu ihtarnamenin tebliğ mazbatası incelendiğinde ihtarnamenin davalı ...’ya (muhatabına) 01.02.2023 tarihinde vardığı; 02.02.2023 tarihinde de okunduğu bilgisinin görüldüğü; Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin 9(6) maddesinin “Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.” şeklinde olduğu; bu hüküm gereğince (teknik inceleme neticesinde gizli ayıbın bulunduğu tespit edilmiş olmakla) davacı üretici firma tarafından üstlenilen borcun ifa edilmediği ve davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle sonlandırıldığı kabul edilir ise) davalı ...’nın 07.02.2023 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği, takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; C. ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Davacı ..., dava dilekçesinde: 1. Sözleşme konusu ürünlerin davalı tarafından teslim edilmemesi nedeniyle davacının üçüncü kişilerle yapmış olduğu-sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden şimdilik 5.000TL'nin ödenmesinin talep edildiği; mali inceleme neticesinde: Taraflar arasında yapılan sözleşmede “Bot maliyeti (kur değişkenliği dikkate alınmayacak olup) 45USD KDV dahil olacaktır. (10.000*45 USD*18,65=9.036.000)” denilmek suretiyle bot alış tutarının Kdv dahil 45 USD olduğu (KDV HARİÇ TUTAR 38,14 USD) Davacı ile dava dışı ...Tic. A.Ş. arasında yapılan 28.11.2022 tarihli 10.000 adet bot satışı için yapılan sözleşmede bot satış fiyatının 48 USD olarak belirlendiği, satış fiyatında KDV’nin dahil olup olmadığının anlaşılmadığı, bu durumda davacının kar kabı alacağına istinaden tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV HARİÇ tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 116.400,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 2.170.860,00 TL olduğu (116.400 USD X 18,65 =2.170.860,00 TL) 2. Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV DAHİL tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 30.000,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 559.500,00 TL olduğu (30.000,00 USD X 18,65 = 559.500,00 TL) 2. Sözleşmeye göre 10.000 çift haki renk ... bot yapımı hususunda anlaşılması nedeniyle davacı tarafından 167.000TL bedel karşılığında haki renk boya alındığını, ancak davalı tarafından botların üretiminin yapılmaması nedeniyle boyaların davacının elinde kaldığını ve başka bir yerde de kullanılamadığı için de boyaların zaman içerisinde bozulduğunu, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle davacının yaptığı 167.000TL'lik boya ödemesine ilişkin zarara ilişkin olarak da şimdilik 1.000TL.'nin talep edildiği; teknik yönden inceleme neticesinde: Dava dışı ... A.Ş. tarafından ...Ltd. Şti. ne kesilen ve... sahibi olduğu ve üretim yapılan yer olan ... deki ... teslim edildiği, ...tarafından teslim alındığı, toplam fatura tutarının KDV dahil 169.778,40 TL. olduğu, 20525 adet ayakkabı boyalarının halen ... firmasında olduğu, 3. Davalının sözleşme bedelini davacıdan alıp ürünleri teslim etmemesi nedeniyle davacıdan haksız kazanç elde ettiğini, almış olduğu 9.063.000TL’yi ise malları teslim etmesi gereken 31.12.2022 tarihinden sonra davacıya iade etmeye başladığını ve onu da zamana yayarak gerçekleştirdiğini, sözleşmeye göre ürün satış bedelini 7 adet çek ile öncesinde alan davalının, bedellerin iadesini ise 11.01.2023 tarihinde 3.250.000TL, 13.01.2023 tarihinde 1.500.000TL, 18.01.2023 tarihinde 500.000TL, 30.01.2023 tarihinde 1.500.000TL ödemek suretiyle gerçekleştirdiğini, geri kalanını ise Şubat ve Mart ayında ödemek suretiyle tamamladığını, böyle bir halde davacının her yapılan ödemeden iade tarihine kadar geçen süreçte parada oluşan değer kaybı zararının yaklaşık 152.708,63TL'yi bulduğunu, nihayetinde davalının sözleşmeye aykırı eylemi nedeniyle bunun da davacı yönünden bir zarar yarattığını ve anılan taleplerine ilişkin olarak şimdilik 1.000TL.'nin ödenmesinin talep edildiği; mali İnceleme neticesinde: Davacı tarafından davalıya 450.000 USD’lik sipariş karşılığında 9.063.000 TL tutarında aşağıdaki vadelerde çek verildiği anlaşılmıştır. davalının ise işbu çeklere istinaden yine aşağıdaki tarihlerde ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi hesaplanmıştır. Davacının ödeme günü ile davalının iade ettiği tarihler esas alınarak en son ödenen gün üzerinden (24.02.2023) avans faizi hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre davacının 74.252,52 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, 2.Seçenek Davacının ödeme günündeki USD kuru ile davalının iade ettiği günde USD kuru esas alınarak hesaplama yapıldığında ise göre davacının 1.693,71 USD karşılığı 59.279,79 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, D. KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı davacı ... dava dilekçesinde, taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 3.2, 4.1, 8.1 maddeleri uyarınca borcunu ifa etmediğini; ... tarafından sözleşmenin ilk yılında 20.000 çift, devam eden yıllarında ise 50.000 çift ... marka askeri bot alımının üstlenilmesine rağmen bu borcun yerine getirilmediğini; dolayısıyla sözleşmenin feshedildiğini; davacı-karşı davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin 10. maddesince kararlaştırılan 200.000Euro'luk cezai şart bakımından şimdilik 100 Euro’nun tahsiline karar verilmesinin talep edildiği; 1. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş (5) yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; işbu sözleşmenin 10.1 maddesinde ise distribütör ... tarafından sözleşme şartlarının ihlali halinde üretici firma olan ...’ya 200.000Euro ödemeyi taahhüt ettiği; anılan hükümde sözleşme özgürlüğü ilkesince TBK m. 179/I1 hükmü gereğince “seçimlik (ifa yerine eda) ceza koşulunun (cezai şartın)” kararlaştırıldığı; distribütör ... tarafından sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca taahhüt edilen alımın gerçekleştirilmediğinin tespiti halinde anılan ceza koşulu (cezai şart) yönünde alacak hakkının doğacağı kanaatine varıldığı;" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

█████/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "A. Teknik yönden inceleme neticesinde: “sözleşmenin ihlal edilip edilmediği; taraflarca edimin eksik ya da ayıplı ifa edilip edilmediği, varsa tarafların alacağının tespiti” hususunda: 1. Söz konusu ayıpların kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde ayıplar olduğu, 2. Ayıplı olan ürünlerin ... 101 21 900-M kodlu 18.450 çift satın alındığı, yerinde inceleme sırasında yaklaşık 300 çiftinin ayıplı olduğu, bununla birlikte bir kısım iadenin askeri birlik kantinlerinden (bunların bir kısmının sınır dışı üslerde olduğundan) alınmadığının/alınamadığının belirtildiği, ancak bu durumun tarafımızdan tespit edilmemiş olduğu, ayrıca askeri kantinlerden yapılan şikâyet yazılarında da adet belirtilmediğinden bu yönde tespitin yapılamamış olduğu, B. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 1. 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; taraflar arasında adi yazılı şekilde 03.11.2022 tarihinde ve 28.11.2022 tarihinde de sözleşmenin imzalandığı; 2. Yukarıdaki teknik açıklama neticesinde gizli ayıbın tespit edilmesi dolayısıyla davalı üretici firma tarafından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği; sözleşmenin ihlalinin söz konusu olduğu kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 3. “tarafların usulüne uygun temerrüde düşürülüp düşürülmediği” hususunda: Davalı ...tarafından ise hükmün ihlal edildiği iddiasıyla 01.02.2023 tarihinde davacıya ... 57. Noterliği’nden 03930 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği; "…Sözleşmeden kaynaklanan taahhütleriniz yerine getirilmediğinden, şirketinizce satış öncesi, satış anı ve satış sonrası sürecin iyi organize edilmeyerek satışların düşmesine sebep olunması neticesinde 50.000 çift ... marka askeri bot alımı taahhüdünüz yerine getirmemiş olmanızdan sebeple müvekkilimizin zararları oluşmuştur. Sözlü olarak bugüne kadar yapılan uyarılardan sonuç da alınamamıştır. İşbu kapsamda sözleşmenin feshedildiği, müvekkillerimizin oluşan maddi ve manevi zararlarının tazminini ihtaren bildiririz." şeklindeki beyana yer verildiği; işbu ihtarnamenin tebliğ mazbatası incelendiğinde ihtarnamenin davalı ...’ya (muhatabına) 01.02.2023 tarihinde vardığı; 02.02.2023 tarihinde de okunduğu bilgisinin görüldüğü; Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin 9(6) maddesinin “Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.” şeklinde olduğu; bu hüküm gereğince (teknik inceleme neticesinde gizli ayıbın bulunduğu tespit edilmiş olmakla) davacı üretici firma tarafından üstlenilen borcun ifa edilmediği ve davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle sonlandırıldığı kabul edilir ise) davalı ...’nın 07.02.2023 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği, takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; C. ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Davacı ..., dava dilekçesinde: 1. Sözleşme konusu ürünlerin davalı tarafından teslim edilmemesi nedeniyle davacının üçüncü kişilerle yapmış olduğu-sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden şimdilik 5.000TL'nin ödenmesinin talep edildiği; mali inceleme neticesinde: Taraflar arasında yapılan sözleşmede “Bot maliyeti (kur değişkenliği dikkate alınmayacak olup) 45USD KDV dahil olacaktır. (10.000*45 USD*18,65=9.036.000)” denilmek suretiyle bot alış tutarının Kdv dahil 45 USD olduğu (KDV HARİÇ TUTAR 38,14 USD) Davacı ile dava dışı ...Tic. A.Ş. arasında yapılan 28.11.2022 tarihli 10.000 adet bot satışı için yapılan sözleşmede bot satış fiyatının 48 USD olarak belirlendiği, satış fiyatında KDV’nin dahil olup olmadığının anlaşılmadığı, bu durumda davacının kar kabı alacağına istinaden tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV HARİÇ tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 116.400,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 2.170.860,00 TL olduğu (116.400 USD X 18,65 =2.170.860,00 TL) 2. Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV DAHİL tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 30.000,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 559.500,00 TL olduğu (30.000,00 USD X 18,65 = 559.500,00 TL) 2. Sözleşmeye göre 10.000 çift haki renk waterproff bot yapımı hususunda anlaşılması nedeniyle davacı tarafından 167.000TL bedel karşılığında haki renk boya alındığını, ancak davalı tarafından botların üretiminin yapılmaması nedeniyle boyaların davacının elinde kaldığını ve başka bir yerde de kullanılamadığı için de boyaların zaman içerisinde bozulduğunu, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle davacının yaptığı 167.000TL'lik boya ödemesine ilişkin zarara ilişkin olarak da şimdilik 1.000TL.'nin talep edildiği; teknik yönden inceleme neticesinde: Dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından ... Şti. ne kesilen ve... sahibi olduğu ve üretim yapılan yer olan ....deki ... teslim edildiği, ... tarafından teslim alındığı, toplam fatura tutarının KDV dahil 169.778,40 TL. olduğu, 20525 adet ayakkabı boyalarının halen ... firmasında olduğu, 3. Davalının sözleşme bedelini davacıdan alıp ürünleri teslim etmemesi nedeniyle davacıdan haksız kazanç elde ettiğini, almış olduğu 9.063.000TL’yi ise malları teslim etmesi gereken 31.12.2022 tarihinden sonra davacıya iade etmeye başladığını ve onu da zamana yayarak gerçekleştirdiğini, sözleşmeye göre ürün satış bedelini 7 adet çek ile öncesinde alan davalının, bedellerin iadesini ise 11.01.2023 tarihinde 3.250.000TL, 13.01.2023 tarihinde 1.500.000TL, 18.01.2023 tarihinde 500.000TL, 30.01.2023 tarihinde 1.500.000TL ödemek suretiyle gerçekleştirdiğini, geri kalanını ise Şubat ve Mart ayında ödemek suretiyle tamamladığını, böyle bir halde davacının her yapılan ödemeden iade tarihine kadar geçen süreçte parada oluşan değer kaybı zararının yaklaşık 152.708,63TL'yi bulduğunu, nihayetinde davalının sözleşmeye aykırı eylemi nedeniyle bunun da davacı yönünden bir zarar yarattığını ve anılan taleplerine ilişkin olarak şimdilik 1.000TL.'nin ödenmesinin talep edildiği; mali İnceleme neticesinde: Davacı tarafından davalıya 450.000 USD’lik sipariş karşılığında 9.063.000 TL tutarında aşağıdaki vadelerde çek verildiği anlaşılmıştır. davalının ise işbu çeklere istinaden yine aşağıdaki tarihlerde ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi hesaplanmıştır. Davacının ödeme günü ile davalının iade ettiği tarihler esas alınarak en son ödenen gün üzerinden (24.02.2023) avans faizi hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre davacının 74.252,52 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, 2.Seçenek Davacının ödeme günündeki USD kuru ile davalının iade ettiği günde USD kuru esas alınarak hesaplama yapıldığında ise göre davacının 1.693,71 USD karşılığı 59.279,79 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, D. KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı davacı ...dava dilekçesinde, taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 3.2, 4.1, 8.1 maddeleri uyarınca borcunu ifa etmediğini; ...tarafından sözleşmenin ilk yılında 20.000 çift, devam eden yıllarında ise 50.000 çift ... marka askeri bot alımının üstlenilmesine rağmen bu borcun yerine getirilmediğini; dolayısıyla sözleşmenin feshedildiğini; davacı-karşı davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin 10. maddesince kararlaştırılan 200.000Euro'luk ceza koşulu (cezai şart) bakımından şimdilik 100Euro’nun tahsiline karar verilmesinin talep edildiği; 1. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş (5) yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; işbu sözleşmenin 10.1 maddesinde ise distribütör ...tarafından sözleşme şartlarının ihlali halinde üretici firma olan ...’ya 200.000Euro ödemeyi taahhüt ettiği; anılan hükümde sözleşme özgürlüğü ilkesince TBK m. 179/I1 hükmü gereğince “seçimlik (ifa yerine eda) ceza koşulunun (cezai şartın)” kararlaştırıldığı; eğer distribütör ... tarafından sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca taahhüt edilen alımın gerçekleştirilmediği tespit edilir ise bu halde anılan ceza koşulu (cezai şart) yönünde alacak hakkının doğacağı kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 2. Mali inceleme neticesinde: ...tarafından 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesi uyarınca üstlenilen alım taahhüdünün gerçekleştirilip gerçekleşmediği; bu açıdan sözleşmenin karşı davalı tarafından ihlal edilip edilmediği hususunda yapılan incelemede; Davalı / karşı davacı şirketin davacı/ karşı davalı firma adına tanzim ettiği fatura listesi incelendiğinde; İşbu faturaları yıl bazında özetlediğimizde ise 2020 yılında 9.799 çift, 2021 yılında 17.162 çift ve 2022 yılında 14.304 çift alım yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda davacı/ karşı davalının sözleşmede belirtilen adetlerde alım yapmadığı anlaşılmıştır." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

ISLAH

Davacı Karşı Davalı vekilince sunulan █████/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşme konusu ürünlerin teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin üçüncü kişilerle yapmış olduğu sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden, 5.000-TL olan taleplerini, şimdilik 1.000.000-TL'ye, davalıya, davacı tarafından teslim edilen ve davalının uhdesinde kalıp davacıya teslimi gerçekleşmeyen ayakkabı boyalarına ilişkin müvekkilimizin uğradığı zarara istinaden 1.000-TL olan talebimizi 169.778,40-TL'ye, davacı yanca sözleşme konusu ürünlerin bedellerini davalıya ödediği tarih ile sözleşme konusu ürünleri teslim etmeyen davalının aldığı ödemeleri geri iade ettiği tarih arasında geçen süreçte müvekkilimizin parasının uğradığı faiz ve değer kaybına ilişkin 1.000-TL olan taleplerini, şimdilik 74.252,52-TL'ye, yükseltmekle şimdilik toplam 1.244.030,92-TL'nin, arabuluculuk son oturum tutanağının düzenlendiği tarih olan 05.04.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ettiği ve ıslah harcını ikmal ettiği anlaşıldı.

GEREKÇE

: Asıl davanın, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği teslim edilmeyen ürünler nedeniyle mahrum kalınan kar, ayıplı teslim edilen mallar nedeniyle ödenen bedelin iadesi ve iade edilen ürünler nedeniyle mahrum kalınan faiz alacağı, karşı davanın sözleşmeye aykırılık nedeniyle ceza-i şart alacağının tahsili amacıyla açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında 21.07.2020 tarihli distribütörlük sözleşmesinin imzalandığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 5.maddesinde; "5.1. Üretici sipariş edilen bütün ürünleri zamanında teslim etmek zorundadır. Üretici, Distribütörden aldığı siparişleri nedensiz olarak geri çeviremez; iyi niyet kurallarına aykırı olarak siparişlerin sürekli olarak reddedilmesi (örneğin, Distribütörün faaliyetlerinin engellenmesi amacı ile yapıldığı takdirde) sözleşmenin Üretici tarafından caktır ve bundan doğacak tüm sorumluluk üreticiye yüklenecektir. Distribör, siparişlerin teslim zamanında teslim için gerekli hazırlıkları yapmak, masrafı en az olacak şekilde teslimin yapılmasını sağlamak ve üreticiye bu anlamda kolaylık göstermek zorundadır.

5.2. Üretici, aldığı siparişleri teslim etmek için en üst düzeyde çaba göstermeyi taahhüt eder.

5.4. DİSTRİBÜTÖR tarafından Ürün için ödenecek birim fiyatlar EK-İ 'deki tablo kapsamında (10220950-M 102 20970-M model olanı ürünler için birim fiyatı 32,13 EURO + %8 KDV, 102 20960-M model olan ürün için birim fiyatı 34,70 EURO*?68 KDV) şeklinde olup, Siparişin üretici tarafından alındığı tarihte geçerli olan merkez bankası döviz alış kuru üzerinden hesaplamalar yapılacaktır. Sipariş sonrasında ödemede gecikme yaşanması halinde Distribütör doğacak kur farklarından da ayrıca sorumludur. Siparişi aşamasında sipariş tutarının yarısını sipariş anında nakit olarak öder, kalan bakiye 120 gün vadeli çek ile ödenir. Alınan çek miktarı kadar teminat mektubu Distribütör tarafından üreticiye verilir, masraf üretici tarafından ödenir.

5.6. ÜRETİCİ, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca Müşteriler, tüketiciler ve/veya üçüncü kişi ya da kuruluşlar tarafından ÜRETİCİ" nin kusuru (üretim hatası) olan ürünler ile ilgili olarak üretici üretimden kaynaklı ürünlerin değişim ve iade konularında ürününün arkasında kalacaktır, distribütör kendisine gelecek üretim hatalarından kaynaklanan talepleri derhal üreticiye bildirmekle ve zararın artmasını engelleyici tedbirleri almakla yükümlüdür Tüketiciden ve distribütörden kaynaklanan hatalar bu kapsam dışında tutulur." düzenlemesi yer almaktadır.

Taraflar arasında sözleşmenin süresinin ve sona ermesini düzenleyen 8.maddesinde; "8.1. Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş (5) yıl için geçerlidir ilk yıl 20.000(yirmi bin çifi) sonraki yıllar için 50,000 (elli bin çift) çift alım garantisi vermektedir. Ancak aşağıdaki hükümler uyarınca sona ermediği ve taraflardan herhangi biri, Sözleşme süresinin sona ermesinden en az üç (3) ay önce, diğer tarafa yazılı ihbarda bulunarak Sözleşme'yi sona erdirdiğini ihtar edebilir. 5 yılın sonunda taraflar yıllık adet, fiyat noktasında ve ödeme şartlarında anlaştıkları taktirde 10 yıl opsiyonlu olarak devam edecektir.

8.2. Bu Sözleşme, yukarıda 8.1.Maddede yazılı süre içerisinde (uzayan süreler dahil) ÜRETİCİ'nin yazılı ihbarı üzerine, yazılı ihbarın DİSTRİBÜTÖR'E gönderildiği tarihten itibaren 30 (otuz) gün sonunda kendiliğinden sona erer." düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşmede ceza-i şart alacağının düzenlediği 10.maddesinde; "10.1. Üretici firma ... markası ile üretilen askeri postalları sözleşme süresince distribütör haricinde herhangi bir kişi yada girişimciye ek 'de yer alan ürünler ile yeni tasarlanacak olan... askeri bot modellerini temsil etme veya satma yetkisi vermesi ve Bölgede faaliyet gösteren müşterilere doğrudan veya dolaylı olarak satış yapması halinde Distribütöre (200.000 Euro) cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder, Distribütör de anlaşmanın şartlarını ihlali sonucunda üretici firmaya 200,000fiki yüz bin) Euro ödemeyi taahhüt eder." düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşmenin 12.maddesi; "Bu Sözleşme aynı zamanda TTK 89. maddesi hükmü anlamında cari hesap sözleşmesi niteliğindedir ve bu yönü ile Türk Ticaret Kanunu'nun Cari Hesaba ilişkin hükümlerine tabidir. Taraflar bu Sözleşme'den doğacak alacak-borçların ÜRETİCİ nezdinde tutulacak bir cari hesapta takip edilmesini kabul etmişlerdir. Bu Sözleşme'nin uygulanmasından doğabilecek hesap uyuşmazlıklarının çözümünde Üreticinin ticari defterleri ve bu defterlerdeki kayıtları (bilgisayar kayıtları dahil) kesin delil niteliğindedir." düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlık kapsamında tarafların bilirkişi tarafından ticari defter ve kayıtlarının yerinde incelenerek ve bu hususta bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi de verilerek, ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulup tutulmadığı, kapanış tasdiklerinin yasaya uygun yapılıp yapılmadığı, taraflar arasında ticari ilişkinin olup olmadığı, bilirkişilerce gerekmesi halinde ticari defter ve ürünlerin yerinde inceleme yapılarak işin niteliğinin ve yapılan işin tam olarak tespiti, taraflarca sözleşmenin ihlal edilip edilmediği, taraflarca edimin eksik ya da ayıplı ifa edilip edilmediği, varsa tarafların alacağının tespiti, tarafların usulüne uygun temerrüde düşürülüp düşürülmediği hususlarında rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "Ürünlerin genellikle dikiş birleşim kısımlarında ve taban ve saya birleşim yerlerinde açılmalar olduğu, bu ayıpların yaklaşık 300 adet üründe bulunduğu, incelenen ürünlerin tamamının kullanılıp iade edilmiş ürünler oldukları, bu bakımdan ayıpların kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde ayıplar olduğu, ayıplı olan ürünlerin ... kodlu 18.450 çift satın alındığı, yerinde inceleme sırasında yaklaşık 300 çiftinin ayıplı olduğu, bununla birlikte bir kısım iadenin askeri birlik kantinlerinden (bunların bir kısmının sınır dışı üslerde olduğundan) alınmadığının/alınamadığının belirtildiği, ancak bu durumun tarafımızdan tespit edilmemiş olduğu, ayrıca askeri kantinlerden yapılan şikâyet yazılarında da adet belirtilmediğinden bu yönde tespitin yapılamamış olduğu, ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Davacı ..., dava dilekçesinde: 1. Sözleşme konusu ürünlerin davalı tarafından teslim edilmemesi nedeniyle davacının üçüncü kişilerle yapmış olduğu-sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden şimdilik 5.000TL'nin ödenmesinin talep edildiği; mali inceleme neticesinde: Taraflar arasında yapılan sözleşmede “Bot maliyeti (kur değişkenliği dikkate alınmayacak olup) 45USD KDV dahil olacaktır. (10.000*45 USD*18,65=9.036.000)” denilmek suretiyle bot alış tutarının Kdv dahil 45 USD olduğu (KDV HARİÇ TUTAR 38,14 USD) Davacı ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında yapılan 28.11.2022 tarihli 10.000 adet bot satışı için yapılan sözleşmede bot satış fiyatının 48 USD olarak belirlendiği, satış fiyatında KDV’nin dahil olup olmadığının anlaşılmadığı, bu durumda davacının kar kabı alacağına istinaden tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV HARİÇ tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 116.400,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 2.170.860,00 TL olduğu (116.400 USD X 18,65 =2.170.860,00 TL) 2. Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV DAHİL tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 30.000,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 559.500,00 TL olduğu (30.000,00 USD X 18,65 = 559.500,00 TL) 2. Sözleşmeye göre 10.000 çift haki renk waterproff bot yapımı hususunda anlaşılması nedeniyle davacı tarafından 167.000TL bedel karşılığında haki renk boya alındığını, ancak davalı tarafından botların üretiminin yapılmaması nedeniyle boyaların davacının elinde kaldığını ve başka bir yerde de kullanılamadığı için de boyaların zaman içerisinde bozulduğunu, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle davacının yaptığı 167.000TL'lik boya ödemesine ilişkin zarara ilişkin olarak da şimdilik 1.000TL.'nin talep edildiği; teknik yönden inceleme neticesinde: Dava dışı ... A.Ş. tarafından ... Ltd. Şti. ne kesilen ve ...sahibi olduğu ve üretim yapılan yer olan ... deki ...teslim edildiği, ...tarafından teslim alındığı, toplam fatura tutarının KDV dahil 169.778,40 TL. olduğu, 20525 adet ayakkabı boyalarının halen ... firmasında olduğu, 3. Davalının sözleşme bedelini davacıdan alıp ürünleri teslim etmemesi nedeniyle davacıdan haksız kazanç elde ettiğini, almış olduğu 9.063.000TL’yi ise malları teslim etmesi gereken 31.12.2022 tarihinden sonra davacıya iade etmeye başladığını ve onu da zamana yayarak gerçekleştirdiğini, sözleşmeye göre ürün satış bedelini 7 adet çek ile öncesinde alan davalının, bedellerin iadesini ise 11.01.2023 tarihinde 3.250.000TL, 13.01.2023 tarihinde 1.500.000TL, 18.01.2023 tarihinde 500.000TL, 30.01.2023 tarihinde 1.500.000TL ödemek suretiyle gerçekleştirdiğini, geri kalanını ise Şubat ve Mart ayında ödemek suretiyle tamamladığını, böyle bir halde davacının her yapılan ödemeden iade tarihine kadar geçen süreçte parada oluşan değer kaybı zararının yaklaşık 152.708,63TL'yi bulduğunu, nihayetinde davalının sözleşmeye aykırı eylemi nedeniyle bunun da davacı yönünden bir zarar yarattığını ve anılan taleplerine ilişkin olarak şimdilik 1.000TL.'nin ödenmesinin talep edildiği; mali İnceleme neticesinde: Davacı tarafından davalıya 450.000 USD’lik sipariş karşılığında 9.063.000 TL tutarında aşağıdaki vadelerde çek verildiği anlaşılmıştır. davalının ise işbu çeklere istinaden yine aşağıdaki tarihlerde ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi hesaplanmıştır. Davacının ödeme günü ile davalının iade ettiği tarihler esas alınarak en son ödenen gün üzerinden (24.02.2023) avans faizi hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre davacının 74.252,52 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, 2.Seçenek Davacının ödeme günündeki USD kuru ile davalının iade ettiği günde USD kuru esas alınarak hesaplama yapıldığında ise göre davacının 1.693,71 USD karşılığı 59.279,79 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı davacı ... dava dilekçesinde, taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 3.2, 4.1, 8.1 maddeleri uyarınca borcunu ifa etmediğini; ... tarafından sözleşmenin ilk yılında 20.000 çift, devam eden yıllarında ise 50.000 çift ... marka askeri bot alımının üstlenilmesine rağmen bu borcun yerine getirilmediğini; dolayısıyla sözleşmenin feshedildiğini; davacı-karşı davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin 10. maddesince kararlaştırılan 200.000Euro'luk cezai şart bakımından şimdilik 100 Euro’nun tahsiline karar verilmesinin talep edildiği; 1. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş (5) yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; işbu sözleşmenin 10.1 maddesinde ise distribütör ... tarafından sözleşme şartlarının ihlali halinde üretici firma olan ...’ya 200.000Euro ödemeyi taahhüt ettiği; anılan hükümde sözleşme özgürlüğü ilkesince TBK m. 179/I1 hükmü gereğince “seçimlik (ifa yerine eda) ceza koşulunun (cezai şartın)” kararlaştırıldığı; distribütör ... tarafından sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca taahhüt edilen alımın gerçekleştirilmediğinin tespiti halinde anılan ceza koşulu (cezai şart) yönünde alacak hakkının doğacağı kanaatine varıldığı;" belirtilmiştir.

İtiraz üzerine hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "A. Teknik yönden inceleme neticesinde: “sözleşmenin ihlal edilip edilmediği; taraflarca edimin eksik ya da ayıplı ifa edilip edilmediği, varsa tarafların alacağının tespiti” hususunda: 1. Söz konusu ayıpların kullanım ile ortaya çıkan gizli ayıp niteliğinde ayıplar olduğu, 2. Ayıplı olan ürünlerin ... Atak 101 21 900-M kodlu 18.450 çift satın alındığı, yerinde inceleme sırasında yaklaşık 300 çiftinin ayıplı olduğu, bununla birlikte bir kısım iadenin askeri birlik kantinlerinden (bunların bir kısmının sınır dışı üslerde olduğundan) alınmadığının/alınamadığının belirtildiği, ancak bu durumun tarafımızdan tespit edilmemiş olduğu, ayrıca askeri kantinlerden yapılan şikâyet yazılarında da adet belirtilmediğinden bu yönde tespitin yapılamamış olduğu, B. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 1. 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; taraflar arasında adi yazılı şekilde 03.11.2022 tarihinde ve 28.11.2022 tarihinde de sözleşmenin imzalandığı; 2. Yukarıdaki teknik açıklama neticesinde gizli ayıbın tespit edilmesi dolayısıyla davalı üretici firma tarafından sözleşmenin gereği gibi ifa edilmediği; sözleşmenin ihlalinin söz konusu olduğu kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 3. “tarafların usulüne uygun temerrüde düşürülüp düşürülmediği” hususunda: Davalı ... tarafından ise hükmün ihlal edildiği iddiasıyla 01.02.2023 tarihinde davacıya ... 57. Noterliği’nden ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiği; "…Sözleşmeden kaynaklanan taahhütleriniz yerine getirilmediğinden, şirketinizce satış öncesi, satış anı ve satış sonrası sürecin iyi organize edilmeyerek satışların düşmesine sebep olunması neticesinde 50.000 çift ... marka askeri bot alımı taahhüdünüz yerine getirmemiş olmanızdan sebeple müvekkilimizin zararları oluşmuştur. Sözlü olarak bugüne kadar yapılan uyarılardan sonuç da alınamamıştır. İşbu kapsamda sözleşmenin feshedildiği, müvekkillerimizin oluşan maddi ve manevi zararlarının tazminini ihtaren bildiririz." şeklindeki beyana yer verildiği; işbu ihtarnamenin tebliğ mazbatası incelendiğinde ihtarnamenin davalı ...’ya (muhatabına) 01.02.2023 tarihinde vardığı; 02.02.2023 tarihinde de okunduğu bilgisinin görüldüğü; Elektronik Tebligat Yönetmeliği’nin 9(6) maddesinin “Elektronik yolla tebligat, muhatabın elektronik tebligat adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.” şeklinde olduğu; bu hüküm gereğince (teknik inceleme neticesinde gizli ayıbın bulunduğu tespit edilmiş olmakla) davacı üretici firma tarafından üstlenilen borcun ifa edilmediği ve davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle sonlandırıldığı kabul edilir ise) davalı ...’nın 07.02.2023 tarihinde temerrüde düştüğünün kabul edilebileceği, takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu; C. ASIL DAVA YÖNÜNDEN: Davacı ..., dava dilekçesinde: 1. Sözleşme konusu ürünlerin davalı tarafından teslim edilmemesi nedeniyle davacının üçüncü kişilerle yapmış olduğu-sözleşmedeki edimlerini yerine getirmemesinden kaynaklı mahrum kaldığı gelirlere istinaden şimdilik 5.000TL'nin ödenmesinin talep edildiği; mali inceleme neticesinde: Taraflar arasında yapılan sözleşmede “Bot maliyeti (kur değişkenliği dikkate alınmayacak olup) 45USD KDV dahil olacaktır. (10.000*45 USD*18,65=9.036.000)” denilmek suretiyle bot alış tutarının Kdv dahil 45 USD olduğu (KDV HARİÇ TUTAR 38,14 USD) Davacı ile dava dışı ...Tic. A.Ş. arasında yapılan 28.11.2022 tarihli 10.000 adet bot satışı için yapılan sözleşmede bot satış fiyatının 48 USD olarak belirlendiği, satış fiyatında KDV’nin dahil olup olmadığının anlaşılmadığı, bu durumda davacının kar kabı alacağına istinaden tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV HARİÇ tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 116.400,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 2.170.860,00 TL olduğu (116.400 USD X 18,65 =2.170.860,00 TL) 2. Seçenek: Bot satış fiyatında 48 KDV DAHİL tutar esas alındığında davacının mahrum kaldığı kar 30.000,00 USD olduğu, 18,65 USD kuru üzerinden işbu alacağın TL karşılığının 559.500,00 TL olduğu (30.000,00 USD X 18,65 = 559.500,00 TL) 2. Sözleşmeye göre 10.000 çift haki renk ... bot yapımı hususunda anlaşılması nedeniyle davacı tarafından 167.000TL bedel karşılığında haki renk boya alındığını, ancak davalı tarafından botların üretiminin yapılmaması nedeniyle boyaların davacının elinde kaldığını ve başka bir yerde de kullanılamadığı için de boyaların zaman içerisinde bozulduğunu, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranılması nedeniyle davacının yaptığı 167.000TL'lik boya ödemesine ilişkin zarara ilişkin olarak da şimdilik 1.000TL.'nin talep edildiği; teknik yönden inceleme neticesinde: Dava dışı ...Tic. A.Ş. tarafından ...Şti. ne kesilen ve ... sahibi olduğu ve üretim yapılan yer olan ... deki ... teslim edildiği, ... tarafından teslim alındığı, toplam fatura tutarının KDV dahil 169.778,40 TL. olduğu, 20525 adet ayakkabı boyalarının halen ... firmasında olduğu, 3. Davalının sözleşme bedelini davacıdan alıp ürünleri teslim etmemesi nedeniyle davacıdan haksız kazanç elde ettiğini, almış olduğu 9.063.000TL’yi ise malları teslim etmesi gereken 31.12.2022 tarihinden sonra davacıya iade etmeye başladığını ve onu da zamana yayarak gerçekleştirdiğini, sözleşmeye göre ürün satış bedelini 7 adet çek ile öncesinde alan davalının, bedellerin iadesini ise 11.01.2023 tarihinde 3.250.000TL, 13.01.2023 tarihinde 1.500.000TL, 18.01.2023 tarihinde 500.000TL, 30.01.2023 tarihinde 1.500.000TL ödemek suretiyle gerçekleştirdiğini, geri kalanını ise Şubat ve Mart ayında ödemek suretiyle tamamladığını, böyle bir halde davacının her yapılan ödemeden iade tarihine kadar geçen süreçte parada oluşan değer kaybı zararının yaklaşık 152.708,63TL'yi bulduğunu, nihayetinde davalının sözleşmeye aykırı eylemi nedeniyle bunun da davacı yönünden bir zarar yarattığını ve anılan taleplerine ilişkin olarak şimdilik 1.000TL.'nin ödenmesinin talep edildiği; mali İnceleme neticesinde: Davacı tarafından davalıya 450.000 USD’lik sipariş karşılığında 9.063.000 TL tutarında aşağıdaki vadelerde çek verildiği anlaşılmıştır. davalının ise işbu çeklere istinaden yine aşağıdaki tarihlerde ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Tarafımca seçenekli olarak hesaplama yapılmış olup, Takdir Sayın Mahkemeye aittir. 1.Seçenek: Tarafların tacir olması nedeniyle avans faizi hesaplanmıştır. Davacının ödeme günü ile davalının iade ettiği tarihler esas alınarak en son ödenen gün üzerinden (24.02.2023) avans faizi hesaplanmıştır. Bu hesaplamaya göre davacının 74.252,52 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, 2.Seçenek Davacının ödeme günündeki USD kuru ile davalının iade ettiği günde USD kuru esas alınarak hesaplama yapıldığında ise göre davacının 1.693,71 USD karşılığı 59.279,79 TL parada oluşan değer kaybı alacağının olacağı, D. KARŞI DAVA YÖNÜNDEN: Karşı davacı ... dava dilekçesinde, taraflar arasında 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 3.2, 4.1, 8.1 maddeleri uyarınca borcunu ifa etmediğini; ... tarafından sözleşmenin ilk yılında 20.000 çift, devam eden yıllarında ise 50.000 çift ... marka askeri bot alımının üstlenilmesine rağmen bu borcun yerine getirilmediğini; dolayısıyla sözleşmenin feshedildiğini; davacı-karşı davalının sözleşmeye aykırı davranması sebebiyle sözleşmenin 10. maddesince kararlaştırılan 200.000Euro'luk ceza koşulu (cezai şart) bakımından şimdilik 100Euro’nun tahsiline karar verilmesinin talep edildiği; 1. Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinin “Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş (5) yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir. …” şeklinde olduğu; işbu sözleşmenin 10.1 maddesinde ise distribütör ...tarafından sözleşme şartlarının ihlali halinde üretici firma olan ...’ya 200.000Euro ödemeyi taahhüt ettiği; anılan hükümde sözleşme özgürlüğü ilkesince TBK m. 179/I1 hükmü gereğince “seçimlik (ifa yerine eda) ceza koşulunun (cezai şartın)” kararlaştırıldığı; eğer distribütör ... tarafından sözleşmenin 8.1 maddesi uyarınca taahhüt edilen alımın gerçekleştirilmediği tespit edilir ise bu halde anılan ceza koşulu (cezai şart) yönünde alacak hakkının doğacağı kanaatine varıldığı; takdirin elbette Sayın Mahkeme’ye ait olduğu, 2. Mali inceleme neticesinde:...tarafından 21.07.2020 tarihinde kurulan Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesi uyarınca üstlenilen alım taahhüdünün gerçekleştirilip gerçekleşmediği; bu açıdan sözleşmenin karşı davalı tarafından ihlal edilip edilmediği hususunda yapılan incelemede; Davalı / karşı davacı şirketin davacı/ karşı davalı firma adına tanzim ettiği fatura listesi incelendiğinde; İşbu faturaları yıl bazında özetlediğimizde ise 2020 yılında 9.799 çift, 2021 yılında 17.162 çift ve 2022 yılında 14.304 çift alım yapıldığı anlaşılmıştır. Bu durumda davacı/ karşı davalının sözleşmede belirtilen adetlerde alım yapmadığı," bildirilmiştir.

Teknik hususların bilirkişi raporunda belirtildiği üzere taraflar arasında imzalanan 21.07.2020 tarihli Distribütörlük Sözleşmesi’nin 8.1 maddesinde; "Bu Sözleşme, taraflarca imzalandığı tarihten itibaren beş yıl için geçerlidir; ilk yıl 20.000, sonraki yıllar için 50,000 çift alım garantisi vermektedir." hükmünün düzenlendiği, sonrasında taraflar arasında 03.11.2022 tarihinde ve 28.11.2022 tarihinde de sözleşmelerin imzalandığı anlaşılmaktadır.

Akdî ilişkinin kurulduğu tarih ile dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 474. maddesi hükmünce açık ayıplarda iş sahibi, eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunları uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek, 477/son maddesi hükmüne göre de gizli ayıplarda iş sahibi gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorunda olup, ihbarda ve bildirimde bulunmazsa eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılacaktır. Ayıpların varlığı ve süresinde ayıp ihbar ve bildiriminde bulunulması halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 475. maddesinde sayılmıştır.

Davacı tarafından keşide edilen ... 57. Noterliği’nden ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ihtarnamesinde; "…Sözleşmeden kaynaklanan taahhütleriniz yerine getirilmediğinden, şirketinizce satış öncesi, satış anı ve satış sonrası sürecin iyi organize edilmeyerek satışların düşmesine sebep olunması neticesinde 50.000 çift ... marka askeri bot alımı taahhüdünüz yerine getirmemiş olmanızdan sebeple müvekkilimizin zararları oluşmuştur. Sözlü olarak bugüne kadar yapılan uyarılardan sonuç da alınamamıştır. İşbu kapsamda sözleşmenin feshedildiği, müvekkillerimizin oluşan maddi ve manevi zararlarının tazmini," ile de ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bilirkişi heyet raporunda açıkça belirtildiği üzere malların gizli ayıplı olacak şekilde davacıya teslim edildiği ve bu anlamda davalının sözleşmeyi ihlal ettiğinin kabulü gerekmiştir. Davalının ürünleri gereği teslim etmemesi nedeniyle davacının uğradığı zarardan sorumlu olduğu da anlaşılmakla taleple bağlı kalınarak 1.244.030,92 TL alacağın 7.000,00 TL’sinin talep tarihi olan 05.04.2023 tarihinden itibaren, 1.237.030,92 TL’nin ıslah tarihi olan 05.01.2026 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Davalının ayıplı ürün teslim etmesi kapsamında davacıdan ceza-i şart talep edemeyeceği de anlaşılmakla karşı davanın reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre;

1-Davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla asıl davanın KABULÜNE,

Sözleşmedeki edimlerin gereği gibi yerine getirilmemesi nedeniyle 1.244.030,92 TL alacağın 7.000,00 TL’sinin talep tarihi olan 05.04.2023 tarihinden itibaren, 1.237.030,92 TL’nin ıslah tarihi olan 05.01.2026 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Karşı davanın REDDİNE,

ASIL DAVA YÖNÜNDEN

3-Alınması gereken 84.979,75 TL nispi karar harcından peşin+ıslah yatırılan 21.395,25 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 63.584,50 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

4-Davacı-karşı davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 192.164,33 TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalı tarafa verilmesine,

5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 21.395,25 TL peşin+ıslah harç, 269,85 TL başvuru harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 18.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.172,00 L posta masrafı olmak üzere toplam 40.875,50 TL yargılama giderinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalı tarafa verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14.maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

KARŞI DAVA YÖNÜNDEN

7-Alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, alınan 517,91 TL harcın mahsubu ile fazla alınan 214,09 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,

8-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

9-Davacı-karşı davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince reddolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.175,39 TL nispi vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

10-Yatırılan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde bakiye kısmının yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır