çarptığını taşıtlar mesuliyet esaskarar hasarlı plaka araca yazildiği motorlu araçta

Anahtar kelimeler: Çarptığını Taşıtlar Mesuliyet Esaskarar Hasarlı Plaka Araca Yazildiği Motorlu Araçta

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVA

: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

BEYANLAR

Davacı dava dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir;... Poliçe Numaralı Karayolları Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı bulunan ... Ticaret Limited Şirketi'nin maliki olduğu ... plaka numaralı araç █████/2024 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken müvekkili ... ' a ait ... sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı araca çarptığını ve meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, maddi hasar meydana gelmesi sebebiyle araçtaki değişenler, boya vb. sebebiyle müvekkiline ait araçta değer kaybı olduğunun aşikar olduğunu, davalı sigortalı araç sürücüsü söz konusu trafik kazasının oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğunu, ilgili trafik kazasında müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkilinin aracında değer kaybı ve zarar meydana geldiğini beyanla; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla (HMK 107) bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak olan araçta oluşan değer kaybının kaza tarihi itibari ile işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketi tarafından tazminine, Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Dava değerinin 8.916,01 TL olarak düzeltilmesine, bu miktarın, kaza tarihi olan 28.08.2024’ten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle şu hususları belirtmiştir; Huzurdaki dava, belirsiz alacak davası olarak açıldığını, ancak 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, değer kaybı ve hasar tespitine ilişkin kriterleri somut olarak belirlediğini, anılan sebeple, davacıların haricen tespit edebileceği hasar tazminatı tutarı belirlenebilir iken davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacıların hukuki yararının mevcut olmadığını, dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, maddi tazminat isteminin açık olmaması sebebiyle talebin usule aykırı olduğunu, dava, yetkisiz mahkemede açılmış olduğundan yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu kazaya ilişkin davacı yan tarafından yapılan başvuru neticesinde müvekkili şirket tarafından hasar tazminatı ödenmiş olup davacı yanın zararının tamamının karşılandığını, araç hasar bedeli, mevzuata uygun şekilde ödendiğini, davayı ve dava konusu talebi kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmasını talep ettiklerini, davayı ve sorumluluğu hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, dava konusu ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasara ilişkin hesaplama yapılması halinde "KDV hariç" hasar bedelinin dikkate alınması gerektiğini, davacı yana ait ... plaka sayılı araç dava konusu kazadan önce 25.02.2019 tarihinde geçirmiş olduğu kaza sonrası tarfikten çekme belgeli ağır hasar kaydının olduğu tespit edilmiş olup değer kaybına ilşikin talep kaRayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, müvekkil şirket temerrüde düşmediğinden, faiz talep edilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla; Davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEMEMİZCE TOPLANAN DELİLLER VE YAPILAN İŞLEMLER:

Bilirkişi (... ... ) 22.07.2025 tarihli raporunda özetle şu hususları belirtmiştir; ... Plakalı Kamyonet Süri ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 53/1-a Sağa dönüşlerde sürücüler; (Sağ şeride veya dönüşe ayrılmış şeride girmeye, Dar bir kavisle dönmeye, zorunludurlar.) kuralına uymayarak 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (j) bendindeki “Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama” kurallarını ihlal ettiğini, yüzde yüz (% 100) kusurlu olduğunu, ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ... kazanın oluşumunda kural ihlali ve kusurunun olmadığını, konu dosya muhteviyatı incelendiğinde kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihinde ... poliçe numarası ile ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından tanzim edilen Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta poliçesinin olduğu anlaşıldığını, kaza tarihinde ZMSS (Trafik) poliçe teminat limitinin araç başına 200.000,00 TL olduğu bilindiğini, davacı sigorta şirketinin dosya muhteviyatına sunduğu ödeme dekontları incelendiğinde 32.172,24 TL tedarikçi firmalara, 89.727,76 TL de davacı araç sahibine hasar tazminat ödemesi yaptığı görüldüğünü, ekspertiz raporu incelendiğinde üç farklı tedarikçi firmaya KDV dahil 32.171,79 TL ödeneceğini, onarım servisine ise işçilik ve servisin temin ettiği parçalara karşılık KDV dahil 98.643,77 TL ödeme yapılması gerektiği anlaşılmış olup sigorta şirketinin ödemiş olduğu 89.727,76 TL tutarın mahsup edilmesi neticesinde alacak bakiye hasar tazminat miktarının 8.916,01 TL kalacağı hesaplandığını, konu dosya muhteviyatındaki hasar evrakları ve SBM geçmiş hasar kayıt bilgileri incelendiğinde dava konusu ... plakalı aracın 25.02.2019 tarihli kazasında ağır hasar çekme belgeli işlem gördüğü tespit edildiğini, ağır hasar işlemi görmüş bir araçta değer kaybı oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tarafların iddia ve savunmaları beraber değerlendirildiğinde uyuşmazlık konusunun haksız fiile dayalı maddi tazminata ilişkin olduğu görülmüştür.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 49

"Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür"

TBK madde 50

"Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır"

Karayolları Trafik Kanunu (KTK) madde 86/1:

"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur",

KTK madde 85

“Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar”

KTK madde 88

“Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur” düzenlemesi ile motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu ayrıca birden fazla kişinin zararı tazminat ile yükümlü olması durumunda zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Yine TBK madde 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır” hükmüyle birden çok kişi aynı zarardan aynı sebeple yada çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu olabileceği vurgulanmıştır. Bu durum iki veya daha çok kişinin şahsında sorumluluğun ya da herhangi bir tazminat yükümlülüğün şartlarının gerçekleşmesi halinde söz konusu olur. İşte bu tür durumlarda sorumlular hakkında müteselsil sorumluluk hükümleri uygulanacaktır.

Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği, davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir

Ayrıca davalı sigorta şirketi yönünden Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; davacının mülkiyetinde ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ... Ticaret Limited Şirketine ait ... sevk ve idaresinde ... plakalı araç ile trafik kazası gerçekleştiği, davacının davalı sigorta şirketine ZMSS şartlarına göre başvurduğu fakat ödemenin kısmen yapıldığı, davacının hasar tazminatı ve değer kaybı bedelini talep ettiği, kusur bilirkişi tarafından verilen raporda; dava dışı sigortalı aracın yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu, davacının mülkiyetindeki aracı kullanan dava dışı sürücünün ise kusurunun olmadığının belirlendiği, ağır hasar işlemi görmüş bir araçta değer kaybı oluşmayacağı fakat mahrumiyet bedeli yönünden 8.916,01 TL ödenmesinin gerektiği rapor edilmiş, ilgili kusur ve hasar raporlarının hukuka ve kanuna uygun olup hüküm kurmaya elverişli olduğunun değerlendirildiği, meydana gelen haksız fiil sebebiyle davalı sigorta şirketinin ise ZMSS kapsamında sorumlu olduğu belirlenmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Arabuluculuk Ücreti Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) madde 5/A; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.

Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu madde 97'de yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle KTK madde 97 ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-18; "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.

Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Yukarıda belirtildiği üzere davacının dava şartı olarak ilgili KTK gereğince sigorta şirketine yazılı olarak başvurmasının yeterli olduğu, ayrıca arabuluculuk sürecine gitmesinin gerek olmadığı değerlendirmekle arabuluculuk yönünden yapılan yargılama giderinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

: (Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere):

Davanın KISMEN KABULÜ İLE,

1-Dava konusu aracın hasar tazminatına ilişkin 8.916,01 TL'nin █████/2024 temerrüt tarihinden itibaren (sigorta limiti dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

2-50,00 TL değer kaybı tazminatının REDDİNE,

3-Peşin alınan (peşin harç + ıslah harcı) 770,40 TL harçtan karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 155,00 TL fazla harcın talep halinde davacıya iadesine,

4-Davacı tarafça yatırılan peşin harç olan : 615,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafça ödenen 615,40 TL başvuru harcının kabul ret oranı nazara alınarak 611,97 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça yapılan 8.172,50 TL masrafın kabul/ ret oranına göre 8.126,93 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafça masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından buna göre 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).

9-Karardan sonra yapılacak masrafların % 99,44 oranında (kabul oranı) davalıya; % 0,56 oranında (ret oranı) davacıya yüklenmesine,

10-Artan gider/delil avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

11-Davacı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 8.916,01 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

12-Davalı taraf kendisi vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025

Katip Hakim