Anahtar kelimeler: Ceyhan Görünmediğini Ünvanlı Bordrolarında Ödemesinin Adana Giriş Başladığını Kaydı Prim
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ceyhan 1. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde, davacının ... ünvanlı işyerinde 01.03.1982 tarihinde çalışmaya başladığını, sigorta kaydı alındığını ve kendisine işe giriş belgesi verildiğini, ancak bordrolarında müvekkilinin kaydının görünmediğini, müvekkilinin 01.03.1982 tarihinde sigortalılığının ve prim ödemesinin en az bir gün yapılmış olduğunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı SGK vekili cevap dilekçesinde, bir günlük hizmet tespitine dair davaların diğer hizmet tespit davalarından bir farkı olmadığı, davacının, çalıştığını iddia ettiği işyeri işverenine de husumet tevcihi lazım geldiği, davacı adına tanzim edilmiş sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının kendi başına sigortalılık için yeterli yasal koşul olamayacağı, davacı ile dava dışı işveren arasında hizmet ilişkisinin tesis edildiğinin kanıtlanması gerekli ve zorunlu olduğunu, hizmet ilişkisinin ana unsuru ücret olgusunun da yöntemince kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, .... işyeri sicil numaralı ... unvanlı işyeri nezdinde 01.03.1982 tarihinde bir (1) gün sigortalı olarak çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.03.1982 olduğunun tespitine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, (1) gün süre, ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.1.Davanın yasal dayanakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanun'un 2., 6., 9., 79., 108. maddesi hükümleridir.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un █████. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.2.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, dava dışı .... ünvanlı işverenin ... sicil no.lu işyerinden davacı adına 01.03.1982 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, işyeri tescil bilgilerinin dosya kapsamına alınmadığı bu nedenle işyerinin mahiyetinin belli olmadığı, davacı vekili beyanında davacının işveren ... nezdinde ...'ın lokal bölümünde çalıştığını beyan ettiği, işyerinin 16.11.1981-15.11.1982 tarihleri arasında kanun kapsamında olduğu, Kurum tarafından dava konusu işyeri tescil bilgileri gönderilmemekle birlikte ... ünvanlı işverenin ... Bölge Müdürlüğü kapsamında temizlik işi ve yemekhane işletmesi konulu olarak kanun kapsamına alınmış başkaca işyerlerinin tescil bilgilerinin gönderildiği, iş yerinden dava konusu 1982/1. dönemine ait bordronun verilmediği, 2. döneme ilişkin 1 gün süre ile ...isimli sigortalı adına ek bordro ile (1) gün süre ile bildirimin olduğu, dava dışı Adana ... Bölge Müdürlüğü davacı ile işverene ilişkin bir kaydın olmadığı işveren ile yapılan bir sözleşmeye rastlanmadığının Mahkemeye bildirildiği, Mahkemece ...'tan 1980 yılından beri çalışan personel listesinin istendiği bu kapsamda 14.06.19 82... .06.1982 tarihi itibariyle çalıştığı bildirilen ... ...'ün dinlendiği, davacıyı tanımadıklarını beyan ettikleri, öte yandan ... ünvanlı işverenin ... nezdindeki başkaca işyerlerinden bildirimi olan bir kısım kişilerin dinlendiği, bunların bazılarının dava konusu dönemde çalışmalarının bulunmadığı, böylelikle Mahkemece bir kısım tanık beyanlarına ve dosyadaki diğer delillere göre yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.3.Tüm bu açıklamalara göre Mahkemece, davacı asilin beyanı alınarak ...'ın lokal kısmında hangi adresli işyerinde, ne iş yaptığı, kimlerle birlikte çalıştığı, o dönemde lokaldeki çalışmalarını denetleyen ... çalışanlarının da kimler olduğu hususunda ayrıntılı beyanı alınarak, birlikte çalıştığını belirttiği kişiler ile kendilerinin çalışmalarını denetleyen ... çalışanlarının sigortalılık ve hizmet kayıtları da getirtilerek beyanları alınmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmelidir.Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.