sakarya bildirgesinin sgk giriş başladığını kesinlik halen şartı eksiklikleri başlangıç

Anahtar kelimeler: Sakarya Bildirgesinin Sgk Giriş Başladığını Kesinlik Halen Şartı Eksiklikleri Başlangıç

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 1. İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının davalı ... Orman İşletme Müdürlüğüne ait iş yerinde 15.05.1989 yılında asgari ücret üzerinden işçi olarak çalışmaya başladığını, işe giriş bildirgesinin SGK ... İl Müdürlüğüne verildiğini, davacının işe başlangıç tarihinin 15.05.1989 olduğunu ve halen sigortalı olduğunu ancak davalı işveren tarafından sigorta primlerinin ödenmediğini belirterek davacının davalı ... Orman İşletme Müdürlüğüne ait iş yerinde 15.05.1989 tarihinde çalıştığını ve sigorta başlangıç tarihinin 15.05.1989 olduğunun tespiti ile bu süre içerisinde yatırılmayan sigorta primlerinin davalı tarafından yatırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... İşletme Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, Yargıtay içtihatlarına göre fiilen çalışmasının yazılı delil ile ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde, davanın süresinde açılmadığını, SGK'nın fer'i müdahil olması gerektiğinin ve haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı ... İştletme Müdürlüğünde sigorta başlangıç tarihinin 15.05.1989 olduğunun ve en az bir gün çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri, davanın reddinin gerektiğini belirterek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanakları, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2., 6., 9., 79., 108. maddesi hükümleridir.

Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un █████. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

2.Mahkemenin yazılı hükmü, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalıdır. Yukarıda anılan yasal düzenleme ve açıklamalara göre inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davalı işverenin ... Orman İşletme Müdürlüğü-Ormancılık-Tomrukçuluk unvanlı işverenin ... sicil no.lu iş yerinden davacı adına 15.05.1989 tarihinde işe giriş bildirgesinin verilmiş olduğu, ormancılık faaliyetleri mahiyetli iş yerinin 01.03.1976-devam şeklinde Kanun kapsamında olduğu, iş yerinden dava konusu 1989/2. dönem bordrosunun verildiği ve 142 kişinin bildirilmiş olduğu, davacı asilin beyanında, davalı iş yerinde yangın ihbar, kaçak ağaç kesimi gibi ihbarlara yönelik haberleşme işlerine baktığını beyan ettiği, dinlenen 3 bordro tanığının davacıyı tanımadığı, Mahkemece davacı adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin Yayla Bölge Şefliğinden ... Orman İşletme Müdürlüğüne oradan da davalı Kuruma intikalinin 2 gün gibi bir süreç içinde intikal ettiği ve davacının tanıdığı kişilerin vefat ettikleri için dinlenemedikleri gerekçesiyle dosyadaki diğer delillere göre yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

3.Tüm bu açıklamalara göre Mahkemece, dava konusu dönem bordrosunda 142 kişinin bildirilmiş olduğu da gözetilerek davacının da beyanı alınarak iş yerinin 1989/2. dönem bordrosunda davacının çalışmasını bilen kişilerin beyanlarına başvurulmalı, işverence hazırlanması gerekli dava konusu döneme ait ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, böylelikle toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.