Anahtar kelimeler: Doğubayazıt İğdır Kıymetini İdarî Parasının Lirası Kabahatli Hakimliği Hakimliğinin Adalet
HÂKİMLİĞİ : Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliği
SAYISI
: █████████ Değişik işİNCELEME KONUSU KARAR
: İtirazın reddiKANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN
: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet BaşsavcılığıTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: İlgili kararın kanun yararına bozulması1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3/3. maddesine aykırılıktan dolayı kabahatli ... hakkında Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığının 20.04.2022 tarihli ve ███████ idari yaptırım defter, ███████ sayılı kararı ile uygulanan 12.412,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine ilişkin Iğdır Sulh Ceza Hâkimliğinin 23.06.2022 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.07.2022 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 19.03.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.04.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:I. İSTEMYargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.04.2024 tarihli ve KYB-██████████ sayılı kanun yararına bozma isteminin; “... Her ne kadar Doğubeyazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin █████/2022 tarihli kararıyla itirazın reddine karar verilmiş ise de;1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki,5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 8. maddesinde yer alan "(1) Organ veya temsilcilik görevi yapan ya da organ veya temsilci olmamakla birlikte, tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde görev üstlenen kişinin bu görevi kapsamında işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı tüzel kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.(2)Temsilci sıfatıyla hareket eden kişinin bu sıfatla bağlantılı olarak işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı temsil edilen gerçek kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir. Gerçek kişiye ait bir işte çalışan kişinin bu faaliyeti çerçevesinde işlemiş bulunduğu kabahatten dolayı, iş sahibi kişi hakkında da idarî yaptırım uygulanabilir.(3) Kanunun, organ veya temsilcide ya da temsil edilen kişide özel nitelikler aradığı hallerde de yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanır.(4) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, organ veya temsilcilik ya da hizmet ilişkisinin dayanağını oluşturan işlemin hukuken geçerli olmaması halinde de uygulanır." şeklindeki,4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 47/1. maddesinde yer alan "Başlı başına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ve belli bir amaca özgülenmiş olan bağımsız mal toplulukları, kendileri ile ilgili özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanırlar." ve aynı Kanun'un 48. maddesindeki "Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler." şeklinde yer alan düzenlemeler ile,6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 124/1. maddesindeki " Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif şirketlerden ibarettir." şeklinde ve aynı Kanun'un 125. maddesinde yer alan "(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır." şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde;Iğdır Cumhuriyet Savcılığının █████/2022 tarihli idari yaptırım kararıyla, █████/2018 tarihli ve 180422 00... 9 sayılı Gümrük Beyannamesi kapsamında .... Uluslararası Nak. San. Ticaret Limited Şirketinin █████/2018 tarihinde fiilen gerçekleştirmiş olduğu ihracata ilişkin 248.256,60 Türk lirası tutarlı bedelin, yasal 180 günlük tahsil süresi içerisinde (█████/2019 tarihine kadar) yurda getirilmemesi sebebiyle, ihracat hesabının kapatılmasını teminen gönderilen .... Vergi Dairesi Müdürlüğünün █████/2020 tarihli ve E.2047 sayılı ihtarnamesinin █████/2020 tarihinde tebliğini takiben, 90 günlük sürede bahse konu ihracat bedelinin yurda getirildiğine dair belge sunulmadığından bahisle kabahatli şirket yetkilisi ... hakkında, 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yurda getirilmesi gereken ihracat bedelinin %5'i karşılığına tekabül eden 12.412,00 Türk lirası nispi idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiş ise de;1-Dosya kapsamına göre, █████/2018 tarihli ve 30525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2018-█████ sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ'in (İhracat Bedelleri Hakkında) 12/1. maddesine dayanılarak Merkez Bankasınca çıkarılan █████/2020 tarihli İhracat Genelgesi'nin Ek 3'te yer alan "İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde Gümrük Beyannamesinde Yer Alan Tutarın Yüzde Ellisinin Tasarrufunun Serbest Bırakıldığı Ülkeler" başlıklı tablosunda belirlenen ülkeler arasında kabahatli şirketin ihracat yapmış olduğu Azarbaycan ülkesinin de yer aldığının anlaşılması karşısında, kabahatli hakkında yurda getirilmesi gereken248.256,60 Türk lirası ihracat bedelinin yarısı üzerinden idari para cezası tayin edilmesi gerektiği cihetle, anılan ihracat bedelinin tamamı üzerinden idari para cezası belirlenerek fazla ceza verildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,2-Kabule göre de, ihracatı .... Uluslararası Nak. San. Ticaret Limited Şirketinin gerçekleştirdiği ve anılan ticaret şirketinin, temsilcisinden ya da sahibinden ayrı bir tüzel kişiliğinin bulunduğu, hak ve borçlarından kendisinin sorumlu olacağı cihetle, şirketin temsilcisi aleyhine idari para cezası uygulanamayacağı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.II. GEREKÇEMerci Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin kanun yararına bozma isteminde Doğubeyazıt Sulh Ceza Hâkimliği olarak gösterilmesinin maddi yazım hatası olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;A.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden yapılan incelemede;İhracat Genelgesinde, İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde İstisna Tanınan Ülkeler ile İhracat Bedelinin Yurda Getirilmesinde Gümrük Beyannamesinde Yer Alan Tutarın Yüzde Ellisinin Tasarrufunun Serbest Bırakıldığı Ülkeler bakımından düzenlemeler mevcut olduğu ve bu düzenlemeler kapsamında yer alan ülkeler bakımından dönem dönem değişikliklerin meydana geldiği, yapılan bu değişikliklerin ise bir idari işlem olması nedeniyle lehe kanun değişikliği olarak kabul edilemeyeceği, her bir ihracat işlemi bakımından kabahat tarihindeki düzenlemenin dikkate alınması gerektiği ve kabahat tarihinde Azerbaycan ülkesinin anılan düzenlemeler kapsamında belirlenen ülkeler arasında yer almadığı anlaşılmakla, talebin reddine karar vermek gerekmiştir.B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden yapılan incelemede;Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki"Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.III. KARARA.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (1) numaralı neden yönünden yapılan incelemede;Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMLERİNİN oy birliğiyle REDDİNE,B.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki hususlardan (2) numaralı neden yönünden yapılan incelemede;1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriğindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE,2. Doğubayazıt Sulh Ceza Hâkimliğinin 18.07.2022 tarihli ve █████████ değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca muteriz hakkında Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığının 20.04.2022 tarihli ve ███████ idari yaptırım defter, ███████ sayılı kararı ile uygulanan 12.412,00 Türk lirası idarî para cezasının kaldırılmasına, dosyanın, Hâkimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.11.2025 tarihinde karar verildi.