Anahtar kelimeler: Kepeği Gemiyle Anılı Tahtında Kaptanı Menşeli Bayraklı Konşimento Konşimentodan Donatanımaliki
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2026/BAŞKAN
:ÜYE
:ÜYE
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:VEKİLİ
: Av.DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA
: Davacı vekili, müvekkili ... .... Unvanlı firmanın donatanı/maliki olduğu ... ... numaralı ... bayraklı “...” isimli geminin kaptanı olduğunu, ... menşeli ... ... buğday kepeği peleti yükün; anılı gemiyle ..., ...’dan ... / ...’e taşınması hususunda 01.11.2024 tarihli navlun sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden, emtianın yükleme operasyonu ...’de 08.11.2024 tarihinde tamamlanmış ve sekiz ayrı konşimento tahtında taşımasının gerçekleştirildiğini, konşimentodan da görüldüğü üzere, yükün alıcısının davalı ... Tarım.. Ltd Şti olduğunu, davalı şirketin ...’de mukim ... ... ... unvanlı şirketten ..., ... limanından yüklenerek ..., ...’ye getirilmek üzere 3,307.28 ... buğday kepeği peleti satın aldığını, bu satış sözleşmesine konu edilen buğday kepeği peleti yükünün ... isimli gemiyle taşınmasına yönelik satıcı ... ... ... ile donatan ... ... arasında navlun sözleşmesi akdedildiğini, müvekkilin ... Limanı’na yanaştığında usulüne uygun biçimde varış bildiriminde bulunmuş ve tahliye işlemleri davalı tarafça yürütülerek konşimentoya konu buğday kepeği peleti teslim alındığını, yükün bedelini ödeyerek millileştirme işlemlerini gerçekleştirdiğini, satış sözleşmesinin 6. Maddesinde “...” kaydının yer aldığını, buna göre yükün tahliyesi davalı alıcı tarafından gerçekleştirilecek ve tahliye masrafları alıcı tarafından karşılanacağını, yine sözleşmede, tahliye işlemlerinin ... (navlun sözleşmesi) hükümlerine tabi olduğu ifadesi yer aldığını, dolayısıyla; tahliye işlemlerinin hangi süre içerisinde, hangi koşullarda yürütüleceği, tahliye süresinin aşılması halinde ... bedelinin ... hükümlerine göre ödeneceği davalının bilgisi dahilinde olduğunu, Gemi 16.11.2024 tarihinde ... / ... limanına yanaşmış ve tahliye operasyonu başladığını, bir kısım yükün boşaltılması ardından 18.11.2024 tarihinde, alıcının emtianın hasarlı olduğu iddiasıyla istifçiye verdiği talimat doğrultusunda tahliye operasyonu durdurulduğunu, tahliyenin durdurulması akabinde, emtiadaki hasar iddiasına binaen alıcının ve alıcının sigortacısının temsilcilerinin de katılımıyla bağımsız sörvey yapılmış ve bir ön rapor düzenlendiğini, raporda hasarın gemiden kaynaklı olmadığının tespit edildiğini, bunun haricinde ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... D.İş dosyasından delil tespiti başvurusunda bulunulduğunu, delil tespit dosyasında düzenlenen raporda müvekkilin herhangi bir kusurunun olmadığının belirlendiğini, davalı alıcı firma haklı bir gerekçeye dayanmaksızın tahliye operasyonunu durdurmuş ve gemideki 1,109.88 ... emtiayı teslim almadığını, tahliye için gereken makul boşaltma süresinin dolduğunu, bu süreçte oluşan liman masraflarının yanı sıra bir sonraki seferine çıkamaması nedeniyle yüklü miktarda ticari kayıp yaşadığını, yük üzerinde hapis hakkı uygulanmış ise de, hukuka aykırı şekilde yükün davalı borçlu tarafından üçüncü kişiye satılarak bu depodan da çıkarıldığının tespit edildiğini, gecikme bedeli, liman masrafı, acente gideri ve mahkeme masrafı olmak üzere toplam 72.497,50 Usd ve 27.707,60 TL alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili süresinde cevap dilekçesi sunmadığı, duruşma tarihi itibariyle yazılı beyan dilekçesinde ise, ... geminin kaptanı olmadığını, gemi donatanını temsile yetkili olmadığını, müvekkilinin tarafı olmadığı navlun sözleşmesindenkaynaklı ileri sürülen taleplerden sorumlu tutulamayacağını, konşimentoda “navlun sözleşmesi ile birlikte kullanılır” atfı ileri sürülmüş ise de, bu ifadenin herhangi bir çarter partiye atıf içermediğini, konişmento ile birlikte çarter partinin de müvekkiline teslim edilmediğini, kaldı ki; navlun sözleşmesinde uyuşmazlıkların ...’da ... yoluyla çözümleneceği kararlaştırıldığının mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacının talep ettiği alacağın dayanaklarının olmadığını, bu borçtan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; deniz yoluyla taşınan yükün kısmen hasarlı olduğundan bahisle davalı gönderilen/alıcı tarafından teslim alınmayan yük nedeniyle davacı taşıyanın ..., liman, acente ve mahkeme masraflarından oluşan alacağın davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı gemi donatanı adına temsilen işbu davayı ve davaya konu icra takibini açan ...'in gemi kaptanı olmadığı ileri sürülmüş ise de; davalı gönderilene taşımaya konu yükün teslim işlemlerini yerine taşıyan adına kaptan olarak hareket eden ...'ın sonradan donatanı temsile yetkili olmadığının ileri sürülmesi çelişkili davranmama ilkesine ters düştüğü gibi konişmentoyu tanzim eden kaptanın farklı olması dava ve takip tarihi itibariyle ...'ın davacı donatanı temsil yetkisinin bulunmadığı sonucunu doğurmaz. Bunun yanısıra davalının süresi içerisinde yetki itirazı bulunmadığından mahkememizce işin esasına girilmiştir. Somut olayda; ... ... buğday kepeği peleti cinsi yükün; .../ ...'dan, ... /...’ye taşınması hususunda 01.11.2024 tarihli çarter parti tahtında düzenlenen sekiz ayrı konişmento ile davacı tarafından taşındığı, geminin varma limanına 16.11.2024 tarihinde yanaşarak yükün alıcısı davalı tarafça tahliye işlemlerinin başlatıldığı, bir kısım yükün boşaltılması ardından 18.11.2024 tarihinde, emtianın hasarlı olduğu iddiasıyla davalının kalan yükü almaktan imtina ettiği, yapılan inceleme ve tespitlerde yükteki hasarın taşımadan kaynaklanmadığının tespit edildiği, teslim alınmayan 1,109.88 ... emtia yönünden yükün tahliyesi için gereken makul boşaltma süresinin dolduğu, geçikme bedelinden, bu süreçte oluşan liman, acente ve mahkeme masraflarından davalının sorumlu olduğu iddia edilmekle; uyuşmazlık davacı taşıyanın davalı alıcı/gönderilenden icra takibine konu ..., liman, acente ve mahkeme masraflarını talep edip edemeyeceğine ilişkindir.Tespit edilen uyuşmazlık ve dosyaya sunulan tüm deliller göz önüne alındığından hukuki nitelendirme ve delillerin değerlendirilmesi mahkememize ait olup, bilirkişi incelemesini gerektirir teknik bir değerlendirmeye ihtiyaç bulunmadığından bilirkişi incelemesi yapılmamıştır.Davacı taşıyanın buğday kepeği peleti cinsi yükü ...’dan .../...’ye taşıma işini üstlendiği, 01.11.2024 tarihli çarter parti zımnında düzenlenen sekiz ayrı konişmento tahtında yükün taşındığı, dosyaya ibraz edilen emre düzenlenen konişmentolarda yükleten kısmında muhtelif yabancı şirketler adına ... ... ... firmanın yer aldığı, gönderilen /alıcı kısmının boş bırakıldığı, bildirim yapılacak taraf olarak davalı ... Tarım Gıda..Ltd Şti’nin gösterildiği, konişmentolarda 01.11.2024 tarihli çarter parti sözleşmesine atıf yapıldığı, yükün varma limanına ulaştığı, davalı alıcı şirket tarafından 16.11.2024 tarihinde tahliye işlemlerine başlandığı, toplam 2,197.4 ... yükün tahliye edildiği, kalan 1,109.88 ... yükün hasarlı olduğundan bahisle tahliye işleminin durdurulduğu, davalının tesellümden imtina ettiği, bunun üzerine davacı taşıyan tarafından yükün hasarına ilişkin olarak sörvey raporları ve delil tespiti yaptırdığı, sunulan raporlarda emtianın doğası gereği yüksek nem ihtiva ettiği, hasarın taşımadan kaynaklanmadığının tespit edildiği dosya kapsamında sabittir.Dava konusu ... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... E. Sayılı icra dosyasında, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu 15.09.2025 tarihli ilamsız icra takibinde, 58.792,50 Usd geminin limanda bekleme süresinden kaynaklı gecikme (...) bedeli; 12.505,00 Usd liman masrafı;1.200 Usd acente masrafı; 9.129,30 TL ... 3 ATM 2025/... D.iş sayılı ihtiyati haciz dosyasında verilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri ; 27.707,60 TL ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... ve 2024/... D.iş sayılı dosyalarında delil tespiti ve tevdi mahalli için yapılan masrafların faizleri ile birlikte toplam 74.217,00 Usd ve 36.993,79 TL alacağın tahsilinin istendiği, takibin süresi içinde borca itiraz sonucunda durduğu görülmüştür.Deniz yoluyla taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentolarda atıf yapılan 01.11.2024 tarihli çarter parti sözleşmesinin ihtiyati hacze itiraz edence tercümesinin dosyaya sunulduğu, anılan çarter parti sözleşmesinde, taşıtanın ... ... ..., taşıyanın ise talep eden donatan ... olduğu sözleşmede "yükleme limanındaki demmuraj taşıtan tarafından navlun ile birlikte ödenecektir. Tahliye limanındaki demmuraj donatan tarafından yapılan demmuraj hesaplaması gönderildikten sonra 10 banka günü içinde ödenecektir" şeklinde düzenleme bulunduğu görülmüştür.Davacı taşıyanın düzenlediği emre yazılı konişmentolarda gönderilen hanesinde isim belirtilmediğinden konişmentoların yükleten/taşıtan ... ... ... emrine düzenlendiğinin kabulü gerekmiştir (TTK m.1228/3). Dolayısıyla yükletenin cirosuyla konişmentoları iktisap eden davalı şirket, konişmentoların yetkili hamili/gönderilen olarak taşıyandan eşyanın teslimini talep etmiştir. Konişmentonun yetkili hamili/gönderilen ... Tarım..Ltd Şti'nin varma limanında eşyanın tesliminin gecikmesinden kaynaklı sürastarya ve buna bağlı masraflardan sorumlu olup olmadığının, diğer bir ifadeyle sürastarya ücretinden kimin sorumlu olacağının açıklığa kavuşturulması gerekir. Öncelikle; taşıyan ile taşıtan (...) arasındaki navlun sözleşmesinden kaynaklı ikili ilişkilerde muhatabın taşıtan (...) olduğu kuşkusuzdur. Fakat yolculuk çarteri sözleşmesi zımnında düzenlenen konişmentoda üçüncü kişi (konişmento hamili) gönderilen bakımından konişmento metninin ve onun atıf yaptığı çarter partinin incelenmesi gerekir (TTK m.1237).TTK m.1171/4 hükmünde açıkça boşaltma limanında doğan sürastaryanın borçlusunun taşıtan olduğu ifade edilmiştir. Fakat kanunun 1203. maddesine göre gönderilen, eşyanın teslimini talep ettiği taktirde üzerine bırakılan ücret ve masrafların da muhatabı haline geleceği düzenlenmiştir. TTK m.1203 gereği gönderilen, eşyanın teslimini taleple, taşıma sözleşmesinden doğan her türlü ücret ve masraftan değil, "ödemeye yetkili kılındığı", daha doğru bir deyişle onun ödemesi kararlaştırılan ücret ve masraflardan sorumlu hale gelir. Bu durumda, çarter parti zımmında konişmentoya başvurulan hallerde ya üçüncü kişi gönderilenin hamil olduğu konişmentoda özel hüküm bulunması yahut konişmentonun atıf yaptığı çarter partide özel hüküm bulunması ile birlikte çarter partinin bir suretinin konişmentoyla birlikte gönderilene verilmiş olması şarttır.Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; davalı konişmento hamili gönderilenin konişmentoda boşaltma limanındaki sürastaryadan sorumlu olacağına ilişkin bir kloz bulunmadığı gibi konişmentonun atıf yaptığı çarter partide açıkça yükleme ve hem de boşaltma limanındaki sürastaryadan taşıtan (...) ... ... ...'nın sorumlu olacağı kararlaştırılmış olmakla; davacının ..., liman ve acente masraflarından sorumlu olmadığı, keza davacı lehine mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararı kaldırılmış olduğundan buna ilişkin talebin de yerinde olmadığı, buna karşın taşımaya konu buğday emtiasının bir kısmının yükün alıcısı/gönderilen konişmento hamili davalı tarafça taşıma sırasında hasar ve zarar gördüğünden bahisle tesellümden imtina edilmesi üzerine, davacı taşıyan tarafından delil tespiti ve tevdi masrafları yapıldığı, yapılan inceleme ve tespitlerde yükteki hasarın taşımadan kaynaklanmadığının tespit edildiği, sonrasında kalan emtianın da davalı gönderilen/alıcı tarafından teslim alınması karşısında, ... 5 ATM 2024/... D.iş delil dosyası ile yine aynı mahkemenin 2024/... D.iş tevdi dosyasında yapılan toplam 27.707,60 TL masraftan davalının sorumlu olduğu, bu masraflar bakımından davalının takipten önce temerrüde düşürüldüğüne yönelik dosyada herhangi bir yazılı belgeye rastlanılmadığının, bu alacak kalemine ilişkin işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmakla; davacının davasının kısmen kabulüne, davalı borçlunun ... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... E. sayılı icra dosyasına yönelik itirazının 27.707,60 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmedilen alacak likit-bilinebilir olduğundan 27.707,60 TL alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan 5.541,52 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, reddedilen tutar bakımından davacı icra takibinde haksız ise de kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM ; Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalı borçlunun ... 2. Genel İcra Dairesinin 2025/... E. sayılı icra dosyasına yönelik itirazının 27.707,60 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu tutar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, Hükmedilen alacak likit-bilinebilir olduğundan 27.707,60 TL alacağın %20 oranı üzerinden hesaplanan 5.541,52 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Reddedilen tutar bakımından davacı icra takibinde haksız ise de kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine,2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 1.892,71.-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 37.506,09.-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 35.613,38.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 27.707,60.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT m.13 uyarınca, 442.106,58.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,5-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 4.600,00.-TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin kabul ret oranına göre; 4.094,00.-TL'sinin davacıdan; 506,00.-TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,6-Davacı tarafından yapılan 38.121,49.-TL harç ve 80,00.-TL tebligat ve posta giderinden oluşan toplam 38.201,49.-TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre (0,89 kabul % 99,11 ret) 33.999,32.-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,7-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkane-imzaÜyee-imzaÜyee-imzaKatipe-imza