Anahtar kelimeler: Davamenfi Fuarı Fuarın Vaad Konfeksiyon Mak Edimi Yüklendiği Getiremeyeceği Yedek
T.C.
İSTANBUL12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2024KARAR TARİHİ
:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkili şirket davalı taraf 29.08.2024-01.09.2024 tarihleri arasında düzenlemeyi vaad ettiği ... – 2. Konfeksiyon Makineleri Fuarı için sözleşme imzalandığını ve bu sözleşme gereği davalıya 50.000-TL nakit ödeme yapıldığını ve keşidecisi ... Tekstil Mak. Oto. Yedek Parça San Ve Tic. Ltd. Şti. olan 30.05.2024 günlü 65.000-TL bedelli, 30.06.2024 günlü 65.000-TL bedelli, 31.07.2024 günlü , 65.000-TL bedelli, 24.08.2024 günlü 63.341-TL bedelli dört adet çek teslim edildiğini, belirtilen fuarın yapılamayacağı ve davalının yüklendiği edimi yerine getiremeyeceği kesinlik kazandığını, müvekkili şirket davalı ile hiçbir şekilde irtibat kurmadığını, bu amaçla, önceleri davalının ... nolu sabit telefonu arandığını ancak telefonu açan olmadığını, https://... adlı internet sitesinde kayıtlı info@... adresine e-mail gönderildiğini, ancak dönüş alınamadığını, yine aynı internet sitesinde “iletişim” olarak belirtilen e-mail kanalından da davalıya ulaşma imkanı olmadığını, Bunların haricinde https://... adlı internet sitesinde , düzenlemesi vaad edilen ... fuarı için belirttilen link tıklandığında “ bu siteye ulaşılamıyor “şeklinde uyarı verdiğini, kaldı ki tekstil piyasasında da belirtilen fuarın düzenlenmeyeceğini, davalı tarafa hiç kimsenin ulaşamadığı bilinmekte olduğunu, iddia edilen şekilde bir fuarın düzenlenmesi belli bir zaman ve belli sayıda katılım gerektirtiğini, oysa davalının bu yönde hiçbir hazırlığı ve çalışması da olmadığını sektörün öncü firmalarının katılımı olmadan bu tarz bir fuarın organize edilmesi ve ziyaretçi toplaması mümkün olmadığını ve şu ana kadar hiçbir firma bu fuara katılım göstermemiş olduğunu, fuarın düzenlenmesi imkansız hale geldiğini, belirtilen nedenlerle, davalı edimlerinin yerine gelmeyeceğinin kesin olarak anlaşılması üzerine davalı tarafa .... Noterliğinin 18.01.2024 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilmiş ve imzalanan sözleşmenin BK m 124/1 vd gereği haklı nedenle feshedildiği bildirildiğini, kaldı ki ortaya çıkan durum fuarın sözleşme ve ödeme anında dahi düzenlenmesinin imkansız olduğunu ,yani müvekkili şirketin en baştan beri aldatıldığı ortaya çıktığı, bu nedenle Cumhuriyet Savcılığı nezdinde ayrıca başvuruda bulunulacaklarını, davalı tarafa keşide edilen ihtarnamede davalıya yapılan peşin nakit ödemenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde aynı ibana iadesini , yine yukarda dökümü yapılan çeklerin, ciro edilerek 3. Şahıslara devrine muvafakati olmadığını bildirilmiş, çeklerin iş bu ihtarın taraflarına tebliğinden itibaren 3 gün içinde taraflarına iadesini ihtar edilmiş, iş bu ihtarname UETS olarak 23.01.2024 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ancak davalı bu ihtarnameyi de hiçbir şekilde ciddiye almadığını ve ihtarnameye cevap verilmediğini davalı tarafın resmi ihtarnameye de cevap vermemesi üzerine arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak İstanbul Arabuluculuk Merkezinin 2024/... sayılı dosyası ile yapılan görüşmeler de anlaşmazlık şeklinde sona ermiş ve son çare olarak sayın mahkemeye başvurma zarureti asıl olduğunu, müvekkili şirket davalı tarafa 4 adet çek verdiğini iş bu çekler şu an ciro edilebilir durumda olduklarını, çeklerin verildiği temel ilişki çerçevesinde müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığı ve çeklerin bedelsiz kaldığı hususu sabit olduğunu, müvekkili temel ilişkide borçlu olmadığı çekleri ödemek zorunda kalacağını yine çeklerin ödenmemesi halinde karşı tarafın cebri icraya başvuracağı ve müvekkilin cebri icra tehlikesi altında olduğu, bu nedenle verilecek tedbir kararı ile çeklerin ödemeden men edilmesini, ödeme yasağı verilmesini, çeklerin ciro edilmesini önlenmesini, icra takibi yapılması halinde , takibin durdurulmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle
: davaya konu uyuşmazlık bakımından davacı ... Tekstil Mak. Oto. Yedek Parça San.Tic.Ltd.Şti ile müvekkilimiz arasında ... Fuarına katılım için akdedilen Fuar Katılım Sözleşmesine göre ilgili fuarın tarihi 29.08.2024 ve 1.09.2024 arasında olacak şekilde taraflar arasında kararlaştırılmış olmasına rağmen davacı taraf huzurdaki davayı 22.03.2024 tarihinde yani sözleşmenin ifa tarihinden yaklaşık 6 ay önce açmış bulunmakta olduğunu, vadesi gelmemiş bir alacak yönünden davacının davasını açmasında hukuki yararı bulunmadığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114/1-h maddesi uyarınca hukuki yarara sahip olunması dava şartlarından olduğunu, eksikliği halinde davanın usulden reddi gerektiğini, hukuki yararın varlığı ve yokluğu hususunda değerlendirme her bir somut olayın özelliğine göre yapılacak olduğunu, somut olayımızda hukuki yararın mevcut olmadığı açık ve net ortada olduğunu, vadesi gelmemiş bir hizmet borcunun ispatlanmayan, kulaktan dolma gerekçelerle yapılmayacağı kanaatine varılarak davacı tarafından borcun muaccel hale gelmesinden 6 ay önce dava açıldığını, bu sebeplerle ilgili davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararda da iddialarının sabit olduğunu, dosyada davacının fuar katılım bedeli olarak ödediğini iddia ettiği 50.000,00 TL nakit ve 4 adet çek keşide edilmiş olması gerekçesiyle istirdat talep edilmekte olduğunu, ilgili bedelin müvekkili ulaştığını gösterir hiçbir delil bulunmamasına rağmen davacının bu bedeli gönderdiğini iddia ederek istirdat talebinde bulunmasının hukuki temeli olmadığını, haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE
:Dava, hukuki niteliği itibari ile; davalının edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmenin haklı fesih ve davacıya yapılan ödemenin ve verilen çeklerin istirdatına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.7155 sayılı Yasa ile 6102 sayılı Yasaya 5/A maddesi eklenerek ticari davalarda arabuluculuk dava şartı haline getirilmiş olup, mahkememizdeki dava █████/2024 tarihinde açılmakla davacının dava şartı arabuluculuk koşulunu yerine getirdiği görülmüştür.Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.Bilirkişi ...'den alınan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Rapor içerisinde arz ve izah edilen sebeplere binaen, taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, davacının iş sahibi, davalının yüklenici sıfatına haiz olduğu, Mevzuatımıza göre yüklenicinin işi zamanında teslim edemeyeceği anlaşılıyorsa, TBK 473. Maddesinin 1. Fıkrasına göre, iş sahibinin teslim vadesi gelmeden sözleşmeden dönebileceği, Niza konusu olayda da, dava dışı 3. Kişi ile davalı arasındaki kira sözleşmesi iptal olduğundan, fuarın yapılamadığı, davacının bu durumu fuar tarihinden önce öğrenmesi durumunda sözleşmeden dönebileceği, bu kapsamda davacı iş sahibi ödemiş olduğu bedelleri davalı yükleniciden talep edebileceği, Mevcut durumda davacının davalıdan, ödemiş olduğu peşinatı ihtarın davalıya 23.01.2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığını ortaya koyması haline tebliğ tarihinden, ortaya koyamaması halinde ise 22.03.2024 dava tarihinden itibaren taraflar tacir olduğundan ticari faizi ile birlikte talep edebileceği, dosya içerisinde bu tebliğ şerhine rastlanılmadığından değerlendirme yapılamadığı, Diğer çek bedellerini ise aşağıdaki tablodaki ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte talep edebileceği"¸şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekilleri rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunmuşlardır.Eser sözleşmesinde, teslim edilmeyen eser için iş sahibi uygun bir süre tayin etmesine rağmen, kendisine tanınan süre sonunda yüklenicinin eseri teslim etmemiş olması halinde, iş sahibine bazı seçimlik haklar tanınmıştır. Bu seçimlik haklara göre iş sahibi, aynen ifa ve gecikme tazminatı talep edebileceği gibi, aynen ifadan derhal vazgeçip eserin teslim edilmemesinden doğan müspet zararının tazminini talep edebilir. Bu seçimlik haklar haricinde iş sahibinin sözleşmeyi tek taraflı irade beyanı ile sona erdirmesi de mümkündür. Seçimlik haklardan sözleşmeden dönmenin kullanılması durumunda, artık tarafların henüz ifa etmedikleri borçları, karşılıklı olarak ortadan kalkar. Böylece iş sahibi henüz ödemediği takdirde bedel ödeme borcundan kurtulurken; yüklenicinin de eseri meydana getirme ve teslim borcu sona erer. Sözleşmeden dönme halinde, ifa edilmeyen borçlardan taraflar kurtulmakla birlikte, ifa ettikleri ve birbirlerine verdikleri şeylerin iade borcu da doğar. Bu bakımdan iş sahibi edim borcuna binaen bir kısım ödemelerde bulunmuşsa bu tutarların kendisine iadesi gerekir. Bunun haricinde, yüklenicinin işi zamanında teslim edemeyeceği anlaşılıyorsa, TBK 473. Maddesinin 1.Fıkrasına göre de, iş sahibinin teslim vadesi gelmeden sözleşmeden dönmesi mümkündür.Somut olayda, taraflar arasında 29 Ağustos – 1 Eylül 2024 tarihli Konfeksiyon Fuarında stand kurmak için, toplam 310.341,00 TL lik sözleşme imzalandığı, bu durumda davacının iş sahibi davalının yüklenici sıfatına haiz olduğu, Sözleşmeye göre sözleşme bedelinin 50.000,00 TL peşin, 260.341,00 TL için çek olarak alındığı, sözleşmede ertelemeye dair bir hükme rastlanmadığı, dosyaya sunulan çek tahsilat makbuzları ile bankadan gelen müzekkere cevaplarına bakıldığında, davalı yükleniciye verilen çek bedellerinin 3. Kişiler tarafından tahsil edildiği, davacının davalıya gönderdiği maille, fuarın yapılamayacağının anlaşıldığı, yargılama sırasında da davalı tarafından fuarın yapıldığına ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı, dosya kapsamında sunulan deliller ile davalının belirtilen zamanda fuarı gerçekleştiremeyeceğinin sabit olduğu bu halde davalının sözleşmeden dönme hakkını kullandığı, Mevcut durumda davacının davalıdan, ödemiş olduğu peşinatı ihtarın davalıya 23.01.2024 tarihinde tebliğ edildiğinden bu tarihten itibaren, dava konusu çeklerin ise tahsil edildikleri tarihten itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili gerektiği anlaşılmış davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 308.341,00 TL'nin-Peşin ödenen 50.000,00 TL'sinin █████/2024 tarihinden itibaren,-... seri nolu çek bedeli olan 65.000,00 TL'sinin 30.05.2024 tarihinden itibaren,-... seri nolu çek bedeli olan 65.000,00 TL'sinin 01.07.2024 tarihinden itibaren,-.. seri nolu çek bedeli olan 65.000,00 TL'sinin 31.07.2024 tarihinden itibaren,-... seri nolu çek bedeli olan 63.341,00 TL'sinin 26.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar harcı 21.062,77 TL 'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.299,85TL harcın mahsubu ile bakiye 15.762,92TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,3-Davacı tarafından dava açılırken peşin olarak yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 5.299,85 TL peşin nispi harç ve 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 5.788,25TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,4-Davacı tarafından yapılan 112,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 14.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.112,50 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,5-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 49.334,56 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,8-Tedbir kararı nedeniyle yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde yasal süresi geçtikten sonra talep halinde davacıya yada ahzu kabza yetkili vekillerine iadesine,9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır