Anahtar kelimeler: Realize Bozucu Onüçüncü Katı Piyasa Süreci Piyasası Pay Piyasasında Sermaye
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No
:████████Karar No
:█████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ...VEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... KuruluVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: █████/2018-█████/2018 tarihleri arasında ... A.Ş. (...) pay piyasasında VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerinde yer alan eylemlerin gerçekleştirildiğinden bahisle davacıya 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesi uyarınca elde edilen net realize menfaat tutarının iki katı olan 986.976,14-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece █████/2018-█████/2018 tarihleri arası inceleme dönemi olarak belirlenmişse de █████/2018 tarihinde 0,61-TL olan pay AOF'sinin █████/2018 tarihinde 0,92-TL'ye ulaştığı tespit edilerek inceleme döneminin belirlendiği savunulmuşsa da ... pay piyasasında esas işlem yoğunluğunun █████/2018 tarihinde, davalı idarenin inceleme dönemi içinde en yüksek işlem hacminin gerçekleştiği tespitinde bulunduğu █████/2018 tarihine göre dahi 3 kat fazla gerçekleştiği halde █████/2018 tarihinin inceleme dönemi içine dahil edilmediği gibi bu hususta somut bir gerekçe sunulamadığı, soruşturma aşamasında ... Menkul Değerler A.Ş. ve ... Menkul Değerler A.Ş. ve ... Menkul Değerler A.Ş. aracı kurumlarından alınan bilgilere göre davacının zincir emir kullanmadığı tespitinde bulunulmuş ise de dava dosyasına ... Yatırım tarafından sunulan belgelerden davacının inceleme dönemi içinde zincir emirleri bulunduğu anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamdığı sonucuna varılmıştır.Nitekim davacı tarafından ... hakkında davalı idareye yapılan şikayet üzerine ... tarafından ayrılma hakkının II-23.1 sayılı Önemli Nitelikteki İşlemlere İlişkin Ortak Esaslar ve Ayrılma Hakkı Tebliği'ne aykırı olarak kullandırıldığı için yönetim kurulu üyelerine ve KAP'ta açıklanan finansal tablolarına göre şirket sermayesinin 2/3'ü kaybedilmiş olmasına rağmen yasal gerekliliklerin yerine getirilmemesi nedeniyle ... A.Ş'ye idari para cezası uygulanmasına karar verildiği anlaşıldığından yeniden yapılacak inceleme sırasında bu hususun da gözetileceği belirtilmiştir.Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile ... pay piyasasında █████/2018-█████/2018 döneminde gerçekleşen işlemlerin 6362 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde Kurul Uzmanları tarafından incelenmesi sonucunda hazırlanan ... tarih ve ... sayılı Denetleme Raporu'nda yer alan bilgi ve tespitlerin incelenmesinden; █████/2018-█████/2018 döneminde Endeks ile ... pay AOF'sinin genel olarak paralel hareket ettiği ancak █████/2018 tarihi ile birlikte pay AOF'sinin Endeks'ten ayrışmaya başladığı, █████/2018 tarihinde 0,61-TL olan pay AOF'sinin %50,60 oranında artarak █████/2018 tarihi itibarıyla 0,92-TL değerine ulaştığı, aynı tarihte Endeksin %2,00 oranında değer kazandığı, █████/2016 tarihinden önceki 5 işlem gününde ... pay piyasasında yatırımcılar tarafından gerçekleştirilen ortalama işlem miktarı 3.900.982,40 adet iken, █████/2016-█████/2016 döneminde işlem miktarı yaklaşık 17,35 katına çıkarak 67.689.227,33 adede ulaştığı, █████/2016 tarihinden önceki 5 işlem gününde ise ... pay piyasasında ortalama 449 yatırımcı işlem gerçekleştirmişken, █████/2018-█████/2018 döneminde ortalama 5920 (13,18 kat artış) yatırımcının işlem gerçekleştirdiği, bu durum nedeniyle de olağan dışı fiyat ve miktar hareketlerinin gerçekleştirdiği █████/2018-█████/2018 tarihleri arasının “İnceleme Dönemi” olarak belirlendiği gibi gerçekleşen olağan dışı fiyat ve miktar hareketlerini açıklar nitelikte bir özel durum açıklamasına da rastlanmadığı, inceleme döneminde ... pay piyasasına en fazla emir ileten yatırımcıların ilk sırasında davacının (alım emri oranı %43,85, satım emri oranı %35,88, en fazla işlem; 62.475.170 adet (%30,77) alım ve 63.407.481 adet (%31,22) satım işlemi olmak üzere toplamda 125.882.651 adet (%31,00) işlem ile davacı tarafından gerçekleştirildiği, 9.357.579 adet fiyat yükseltici alım miktarı ile davacının (%34,96) paya sahip olduğu, inceleme döneminde ... pay piyasasında en fazla kendinden kendine işlem gerçekleştiren yatırımcıların ilk sırasında davacının yer aldığı, işlemler ve piyasa hakimiyetinin ise yaklaşık %31'inin davacı tarafından gerçekleştirildiği, öte yandan ... pay piyasasında gerçekleştirilen fiyat yükseltici alım işlemlerinin %34,96'sının davacı tarafından gerçekleştirildiği, inceleme döneminde ... pay piyasasında davacı hesabından gerçekleştirilen kendinden kendine işlemlerin toplamının 4.545.577 adet olduğu, söz konusu işlemlerin davacının alım işlemleri içindeki payının %7,28, satım işlemleri içindeki payının ise %7,17 olduğu, kendinden kendine işlemlerinin toplam kendinden kendine işlemlere oranının ise %88,47 olduğu, inceleme döneminde davacı tarafından ... pay piyasasına 160.772.138 adet (%43,85) alım ve 94.004.064 adet (%35,88) satım olmak üzere toplam 254.776.202 adet (%40,53) emir iletilerek davacının piyasada arz ve talebi dolaylı yoldan kontrol etmeye çalıştığı, ayrıca davacının emir miktarının piyasanın toplam emir miktarı içindeki payının yüksek olduğu, pasif alım emirlerin %47,29'unun, yaklaşık her iki emirden birinin davacı tarafından verildiği, satım emirlerinde ise, aktif satım emirlerinin piyasa aktif satım emirlerine oranının %35,44 olduğu dolayısıyla her 3 aktif satım emrinden birinin davacı tarafından verildiği, davacının ilettiği en iyi alım emirlerinin iletilen toplam alım emirlerine oranının %78,51, ilettiği en iyi satım emirlerinin davacı tarafından iletilen toplam satım emirlerine oranının %83,75 olduğu ve davacının gönderdiği en iyi alım emirlerinin piyasaya oranı %38,73 en iyi satım emirlerinin piyasaya oranının ise %40,72 olduğu, inceleme döneminde ... pay piyasasında iptal edilen alım emirlerinin yaklaşık %62,17'sinin davacı tarafından iptal edildiği, iptal edilen her üç alım emrinin yaklaşık iki tanesinin davacı tarafından iletilen emirlerden oluştuğu, diğer taraftan, davacı tarafından iptal edilen satım emirlerinin ise piyasada iptal edilen satım emirlerinin yaklaşık %54,73'ünü oluşturduğu, iptal edilen her 2 satım emrinin en az biri davacı tarafından iptal edildiği, ayrıca, davacının toplam emir iptallerinin, piyasanın iptal ettiği toplam emirlerin yaklaşık %59,94’ünü oluşturduğu, davacının alım emir iptallerinin, toplam alım emirlerine oranı %39,36 iken, satım emir iptallerinin toplam satım emrine oranının %25,41 olduğu, davacı tarafından iptal edilen emirlerin %44,58'inin en iyi alım emri olduğu, satım emirlerinin ise yaklaşık %66,14'ünün en iyi satım emri olduğu, alım emir değişikliğinin yaklaşık %6,60'ının davacı tarafından gerçekleştirildiği, 73 kez aynı fiyat seviyesinden 1 dakika içinde önce alım sonra satım veya önce satım sonra alım şeklinde ters yönlü emirler ilettiği, örneğin davacının, 12:38:10-12:38:45 zaman aralığında toplamda 405.000 adet alım emri ve 12:38:48-12:38:58 zaman aralığında 525.000 adet satım emri ilettiği, tüm işlemler sonucunda ise ... pay piyasasında davacı tarafından gerçekleştirilen dönem içi alım/satımlar sonucunda oluşan karın 322.494,99-TL olduğu, inceleme döneminin başında anılan yatırımcının mülkiyetinde bulunan payların dönem içindeki satışından elde edilen menfaatin 180.051,71-TL olduğu, sonuçta davacının inceleme dönemindeki toplam realize menfaatinin 502.546,71-TL, aracı kuruma ödenen komisyon ve Banka Sigorta Muamele Vergisi (BSMV) düşüldükten sonra oluşan net realize menfaatin 493.487,07-TL olduğu, bütün bu işlemler sonucunda da davacının ... pay piyasasında █████/2018-█████/2018 döneminde VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (f) bentlerinde yer alan eylemleri gerçekleştirdiği tespit edilen davacı hakkında 6362 sayılı Kanun’un 104. maddesi uyarınca elde etmiş olduğu net realize menfaatin iki katı olan 986.976,14-TL tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının alınması üzerine bakılan davanın açıldığı;█████/2018-█████/2018 döneminde Endeks ile genel olarak paralel hareket ... pay AOF'si █████/2018 tarihi ile birlikte Endeksten ayrışmaya başladıktan sonra, ... pay piyasasında anılan dönemde meydana geldiği tespit edilen bu fiyat ve işlem miktarı artışının sebeplerine bakıldığında, aralarında davacının da bulunduğu yatırımcı grubunun piyasa bozucu nitelikteki işlemleri gerçekleştirdiği, öte yandan, davacının işlem ve emir oranlarının diğer yatırımcılara oranla bariz yüksek olduğu ve bu nedenle davacının piyasada belirleyici olduğu, fiyat değiştiren işlemlerde davacının piyasada belirleyici olacak şekilde fiyatı yönlendirdiği, anılan yatırımcının, piyasadaki arz ve talebi dolaylı olarak yönlendirecek seviyede emir ilettiği ve ayrıca aktif bir piyasa izlenimi oluşturacak seviyede emir iptali gerçekleştirdiği, bu iptal emirlerin ise büyük bir kısmının en iyi fiyat kademelerinde bulunduğu. anılan yatırımcının inceleme dönemi boyunca 75 kez aynı fiyat seviyesinden 1 dakika içinde önce alım sonra satım veya önce satım sonra alım seklinde ters yönlü emirler iletmek suretiyle piyasada etki yaratıldığı ve anılan işlemlerin piyasa bozucu eylem niteliğinde olduğu, davacının hem alım tarafında hem de satım tarafında belirli bir fiyat kademesinde birden fazla emrinin olması yanında, farklı fiyat kademelerinde de çok sayıda pasifte bekleyen emrinin olması nedeniyle de Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ver alan düzenlemelere davacının inceleme dönemi boyunca 73 kez aynı fiyat seviyesinden bir dakika içinde önce alım sonra satım veya önce satım sonra alım şeklinde ters yönlü emirler iletmesinin Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan düzenlemelere aykırı işlemler gerçekleştirdiği, ... pay piyasasında davacının en fazla fiyat yükseltici işlem yapan yatırımcı olması ve fiyat yükselten alışlarının oranının %34,96 olması ve anılan yatırımcının bu dönemdeki fiyat yükselten işlem miktarının 1.170.000 adet olması sebebiyle Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan düzenlemeleri ihlal ettiği açık olduğundan, bunun sonucu olarak da hakkında usulüne uygun bir şekilde idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Ayrıca, davalı idarenin elde etmiş olduğu veriler ve sahip olduğu takdir yetkisi uyarınca, █████/2018-█████/2018 döneminin inceleme dönem aralığı olarak belirlenmesinde hukuka aykırı bir durum söz konusu olmadığı gibi, gerek bu dönem öncesi ve gerekse bu dönem sonrasında söz konusu pay piyasasında gerçekleştirilen iş ve işlemler ile bunun sonucunda oluşan fiyat hareketlerini, davacının söz konusu dönemdeki mevzuata aykırı işlemleriyle bir bağlantı kurmak suretiyle davacıyı hukuken haklı duruma getirmesinin de olanaklı olmadığı belirtilmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, eksik incelemeyle hazırlanan denetleme raporu esas alınarak idari para cezası verildiği, █████/2018 tarihine göre dahi üç kat fazla işlem gerçekleştiği halde █████/2018 tarihinin inceleme dönemine dahil edilmemesinin tek başına eksik inceleme olarak kabul edilmesi gerektiği, mülkiyet ve adil yargılanma hakkının ve ayrıca masumiyet karinesinin ihlal edildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davacının temyiz isteminin reddine,2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılarak davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA,3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.