Anahtar kelimeler: Vrf Üstelendiklerini Konağı Özetlemüvekkilerinin Lük Klima Bafra Mekanik Kurduğu Hükümet
DOSYA NO
: █████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
: ....ÜYE
:....ÜYE
: ....KATİP
: ....İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: █████/2025NUMARASI
: ████████ ████████DAVACILAR
: ....VEKİLİ
: ....DAVALI
: ....VEKİLİ
:....DAVANIN KONUSU
: AlacakTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacılar vekili █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle;müvekkilerinin kendi aralarında kurduğu iş ortaklığı ile.... ihale kayıt numaralı Bafra Hükümet Konağı Yapım ihalesini anahtar teslim olacak şekilde üstelendiklerini, mekanik VRF Klima Tesisatı işlemlerini davalı şirkete 1.500.000,00 TL karşılığında verdiklerini, müvekkillerinin 1.450.000,00 TL ödeme yaptığını ancak davalı tarafın işin %33'lük kısmını tamamladığını, %33 lük kısım için bu ödemenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı şirketin tamamlamadığı işlerin müvekkillerine 2.574.216,80 TL'ye tamamlamak zorunda kaldıklarını bu nedenle zarara uğradığını beyanla fazladan ödenen 2.524.216,80 TL'nin █████/2022 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talep ve dava ettiği anlaşılmıştırDavalı vekili █████/2023 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle;müvekkili ile davacı şirket arasında Bafra Hükümet Konağı yapımı işinin ihalesi içerisinde yapılması gereken merkezi klima tesisatlarının bakır borularının, yoğuşma giderlerinin, klima elektrik kablolarının ve klima otomasyonlarının tamamının yapılacağına ilişkin sözlüde olsa bir anlaşma olmadığını, davacının müvekkiline götürerek klima alt yapısının montaj işinin teklif ettiğini, davacı tarafın yaptığı ödemelerin doğru olduğunu, alınan bedelin sadece iç ünitelerinin bedeline kısmen karşılık geldiğini, tedarik konusu anlaşma yapılmadığını, müvekkilin yapacağı işin montaj işi ile alakalı olduğunu, bütün iç ve dış VRF sistemi için 1.500.000,00 TL ye anlaşılmasının olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, ödenen bedelin iç üniteli merkezi klima sistemi alt yapı ve montajı için olduğunu, tespit raporunun tebliğ edilmediğini bu nedenle kabul etmediklerini beyanla davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde "2-Davacı taraf oluşturdukları iş ortaklığın ....ale kayıt nolu Bafra Hükümet Konağı yapım işini anahtar teslimli şeklide üstlendiğini, mekanik VRF klima tesisatı işlerini yine anahtar teslimli olarak davalının yapması hususunda şifahi anlaşmaya vardıklarını ancak işin eksik yapıldığını, kalan kısmın başka yüklenicilere tamamlattırdığını bu nedenle zarara uğradığını ileri sürmektedir. Davalı ise yalnızca montaj işi için anlaşıldığını, davacının ödemelerinin iç üniteli, merkezi klima sistemi alt yapı bedeli ve iç üniteler montaj işi için olduğunu savunmaktadır. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda ispat yükü davacıya ait olup davacı VRF klima tesisat işi için anahtar teslimi olarak 1.500.000,00 TL bedel ile anlaşıldığını, davalının işi eksik yaptığını, kalan kısmı başkalarına tamamlattığını bu nedenle talep ettiği miktar kadar zarara uğradığını, yazılı/kesin delillerle ispat etmelidir.3-Davacının elinde davalı ile yaptığı anlaşmanın içeriğine yönelik yazılı bir sözleşmesi bulunmamaktadır. Şifahi anlaşma konusunda taraflar mutabık olup sorun sözleşmenin mahiyetine/içeriğine ilişkindir. Davacının yazılı sözleşmesi bulunmamakla birlikte ileri sürdüğü şekilde yani anahtar teslimi olarak anlaşıldığını, başkaca yazılı deliller, defter kayıtları ve bilirkişi raporu gibi delillerle ispat etmesi mümkündür. Yine HMK 202 maddesi gereği delil başlangıcı niteliğinde kayıtlarının bulunması halinde tanık dinletmesi de olanaklıdır.4-Tarafların 2021-2022-2023 yılı ticari defterleri mali müşavir bilirkişi aracılığıyla incelenmiş, alınan █████/2024 tarihli rapordan; defterlerin birbirini doğrulamadığı görülmüştür. Bunun yanında davacının iddia ettiği bir anlaşmanın varlığına defter kayıtlarında rastlanmamıştır. Ancak davacı iş ortaklığının 2022-2023 yılı ticari defter kayıtlarında VRF klima işi kapsamında 2.567.763,67 TL tutarında harcama faturalarının bulunduğu tespit edilmiştir. HMK'nın 222.maddesi gereği tiari defterlerinin sahibine delil olabilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Dosya kapsamından bu şartların bulunmadığı görülmekle davacının iddiasını ticari defterlerle ispatlayamadığı kanaatine varılmıştır.5-Davacı tarafı oluşturan adi ortaklarından .... yetkilisi ....ile davalı şirket yetkilisi .... arasında gerçekleştiği bildirilen Whatsapp görüşmeleri bulunmaktadır. Görüşmenin iş bu taraflar arasında gerçekleşmediğine dair herhangi bir itiraz yapılmamıştır. İncelenen kayıtlardan özellikle █████/2021, █████/2021, █████/2021 ve █████/2022 tarihli görüşmelerden taraflar arasında VRF klima işi hususunda bir anlaşma yapıldığı tespit edilmekle beraber işin niteliği, içeriği, bedeli gibi ayrıntılar konusunda özellikle davalı şirket yetkilisinden sadır açık beyan bulunmamaktadır. █████/2024 tarihli rapor ile çözümü yapılan ses kayıtlarında geçen " ...evet senin iç üniteleri komple yüklüyor. Herhangi bugün veya yarın gönderecekler. Dış üniteleri de şimdi stoklarda var onların modelleri bizim projeye uyuyo. Uyan uymayan onlara bakıyorlar. Onları da gönderecekler. Ayarlatıyoruz adamlarda mal varmış yani." şeklindeki ifadelerden VRF klima işi konusunda taraflar arasında bir anlaşmanın bulunduğu tespit edilmiş ise de yukarıda izah edildiği üzere ayrıntıları bulunmamaktadır.6-Whatsapp kayıtları taraflar arasında yapılmış olmakla HMK 202 maddesi gereği delil başlangıcı kabul edilmiş, tanık dinlenmesi mümkün görülmüştür. Dinlenen davacı tanığı ....'in Bafra Hükümet Konağı yapım işinin kontrol mühendisi olması, diğer tanıklar ....'in sözle anlaşma sırasında tarafların yanında bulunmaları sebebiyle beyanlarına itibar edilebilir olduğu değerlendirilmiştir. Bu tanıkların beyanlarında ayrıntılı şekilde bilgi olup özetle işin anahtar teslimli olduğu yani malzeme+işçilik şeklinde ve 1.500.000,00 TL bedel ile anlaşıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan tanık....in görüşme sırasında yanlarında olduğunu davalı şirket yetkilisi de teyit etmiştir. Davacı tanıklarından ....'da montaj işini yapan usta olup diğer tanık beyanlarına benzer şekilde ifadeleri bulunmaktadır. Davalı tarafın tanığı .... ise davalının savunması yönünde beyanda bulunmuş ise de bu tanığın davacı şirket yetkilisinin kardeşi olması, diğer tanık beyanları ile açıkça çelişmesi ve dosya kapsamına uygun düşmediğinin anlaşılması karşısında beyanlarına itibar edilmemiştir.7-Delillerin takdir ve değerlendirilmesi için █████/2024 tarihinde keşif yapılmış, yapılan gözlem ve alınan bilirkişi raporundan işin tamamlandığı, kabulün yapıldığı ve hükümet konağının faaliyete geçtiği görülmüştür. Keşif sonrası alınan █████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda işin anahtar teslimli bedelinin 1.500.000,00 TL olduğu, davacının 2.513.413,00 TL zararının bulunduğu hesaplaması yapılmıştır. Rapora heyetteki nitelikle hesap uzmanı bilirkişi muhalefet şerhi düşmüştür.8-Bilirkişi raporunda bir kısım eksiklikler bulunması ve muhalefet şerhindeki bir kısım hususların özellikle KDV, bakanlık birim fiyatları ile değerlendirme yapılması eksik iş miktarının tespitine yönelik değerlendirmelerin yeniden incelenmesi için █████/2025 tarihli celsedeki 2 nolu ara karardaki ayrıntıları ile açıklandığı üzere aynı makine mühendisi bilirkişiler ve farklı bir nitelikli hesap uzmanı oluşan yeni bir heyetten rapor alınmıştır. █████/2025 tarihli raporda anlaşma bedelinin 1.500.000,00 TL ve bu bedelin anahtar teslim yani malzeme + montaj işi için olduğu, bedele KDV'nin dahil olmadığı eksik işlerin tamamlandığı dönemdeki bedelinin 2.567.763,67 TL olduğu ve davacının bu miktarda zarara uğradığı iş bedelinin anlaşma tarihi itibariyle piyasa şartlarına uygun olduğu değerlendirmesi yapılmıştır.9-█████/2025 tarihli bilirkişi raporu ayrıntılı olarak incelendiğinde, farklı yöntemlerle değerlendirme yapıldığı görülmektedir. Öncelikle Bafra Hükümet Konağı yapım işinin █████/2019 sözleşme tarihindeki ihale bedeli içindeki VRF işinin oranı 2.551.781,36 TL puantajı 6,49 tespit edilerek ve 25.532.000,00 TL ihale bedelinin % 35 ihale kırımı ile % 12,5 yüklenici karı düşülerek hesaplama yapıldığında güncel piyasa rayici KDV hariç 1.450.703,00 TL bulunmuştur. Buradan hükümet konağı yapım işinin sözleşme tarihindeki Merkez Bankası USD döviz kuruna çevrilerek taraflar arasındaki anlaşmanın yapıldığı kabul edilen ilk ödemenin yapıldığı █████/2021 tarihindeki bedel döviz kuru üzerinden bulunmuş, TL ye çevirdiğinde 1.754.785,00 TL ye tekabül ettiği belirlenmiştir. Raporda VRF işindeki iç ve dış ünitelerin oransal ağırlığı bulunmuş, % 20 bayi indirimi uygulanmış ve toplam bedelin 1.456.471,55 TL'ye karşılık geldiği bildirilerek buradan davacının iddia ettiği gibi anahtar teslim bedelinin 1.500.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.10-█████/2025 tarihli raporda eksik işleri ve sonradan tamamlanan maliyetleri de analiz edilmiş, ayrıntılı olarak açıklandığı üzere ortalama eksiklik % 63,5 bulunmuş, bu oran anlaşma bedeline uygulandığında tamamlanan iş bedeli 547.500,00 TL, eksik iş bedeli 952.500,00 TL tespit edilmiş, davacının eksik işleri faturalandırdığı tarih itibariyle USD değerleri 2.495.949,00 TL bulunarak yapılan 2.567.763,67 TL masraf makul düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Bunun yanında piyasa araştırması yapılmış, yapılan işlerin fatura tarihindeki serbest piyasa rayiç bedelleri tespit edilerek davacının eksik işin tamamlamak için yaptığı masrafların piyasa rayiçlerine uygun olduğu değerlendirilmiş ve davacının zararı 2.567.763,67 TL bulunmuştur. Açıklanan tüm deliller ışığında tarafların Şubat 2021 tarihinde şifahi olarak Bafra Hükümet Konağı VRF Klima işini malzeme + montaj şeklinde 1.500.000,00 TL bedel ile anlaştıkları, bedele KDV oranının dahil olmadığı kanaatine varılmıştır. Kaldı ki dava tarihinden önce yaptırılan Bafra Sulh Hukuk Mahkemesinin .... Tespit dosyasında işin bedeli Şubat 2021 tarihi itibariyle KDV hariç 1.610.079,00 TL tespit edilmiş olup bayi karı düşüldüğünde bilirkişi raporu ile hemen hemen birbirini doğrulamaktadır.11-Bafra Sulh Hukuk Mahkemesinin .... tespit dosyasına göre işin malzeme olarak % 64, işçilik olarak % 62 oranında eksik yapıldığı, keşif tarihinde ise tüm eksikliklerin giderildiği görülmektedir. Davacı eksikleri kendisinin giderdiğine dair faturalar ibraz etmiştir. Ticari defter kayıtlarında VRF klima işine ait 2.567.763,67 TL fatura kayıtlıdır. █████/2025 tarihli bilirkişi raporundan işbu faturalar incelenmiş, yapıldığı yılın rayiç bedelli ve işin niteliği ile uyumlu bulunmuştur. Tüm bu delillerin ışığında davacı tarafın davalıya 1.450,000,00 TL ihtilafsız ödemenin olduğu gözetildiğinde (2.567.713,67 TL + 1.450.000,00) 4.017.763,67 TL davacı VRF Klima işi için harcama yapmıştır. Tarafların anlaşma bedeli 1.500.000,00 TL kabul edildiğine göre bu bedelin mahsubu halinde kalan 2.517.763,67 TL davacının zararını oluşturmaktadır.12-Davacı taraf █████/2022 tarihinden itibaren faiz talep etmiş ise de, bu tarihte gönderilen ihtarnamenin varlığına dosya kapsamından rastlanmamıştır. Diğer ihtarlarda ise bedel ve ödeme süresi bulunmadığından temerrüt ihtarı mahiyetinde sayılamaz. Bu nedenle davalının dava tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilmiş, tarafların tacir olmasına göre avans faize hükmedilmiştir.13-Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde davalı tarafa yemin delili hatırlatılmış ise de ispat külfeti davacı tarafa ait olup zuhulen verilen bu ara karardan yerine getirilmeden önce █████/2025 tarihli celsedeki ara kararla dönülmüştür.14-Davalı ile davacıların oluşturduğu adi ortaklığın şifahi sözleşme yaptığı bildirilmiş ise de bilindiği üzere adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından ortaklığı oluşturan kişilerin ayrı ayrı dava açması gerekmektedir. Bu nedenle adi ortaklık ortakları ayrı ayrı davacı olarak davada yer almıştır.15-Davalı tarafın sözleşmenin yalnızca montaja yönelik olduğuna ilişkin savunması dosyadaki delil başlangıcı mahiyetindeki Whatsapp kayıtları üzerinde dinlenilen davacı tanık beyanları, teknik nitelikteki bilirkişi raporu, tespit raporu ve tüm dosya kapsamın itibariyle yerinde görülmemiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile davanın kısmen kabulü kısmen reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:İstinaf başvuru talebinde bulunan davalı vekili dilekçesinde özetle, davacıdan gelen paranın 1.000.000 TL'sinin hemen ilgili şirkete gönderildiği, 200.000 TL'ye de boruları aldığını, defter kayıtlarından anlaşıldığını, Davacı beyanında da bahsettiği gibi sadece sözlü anlaşma yaptığını, önce VRF'nin bir bütün olduğunu, ancak sonrasında da müvekkilinin sadece montaj ve işçilik yaptığını beyan ettiğini, yıllara sari olarak değişen fiyatlara rağmen ve bu değişen dolar kuru ve fiyatların hesaplanmasına rağmen, 2021 yılındaki maliyetlerin 1.500.000 TL olarak belirlenmesinin akıl alır gibi değildir. Bu konuda dolar kurları da belirtilerek, istenilen malzeme ve işçilik bedelleri belgeleriyle sunulmasına ve 1.500.000 TL bedelin çok çok üzerinde tutuyor olması da göz önüne alındığında hala davacının isteği gibi bilirkişi raporlarının tutulması, raporlara yaptıkları itirazların bilirkişilerce değerlendirilmeden bu raporlara istinaden de davanın kabulüne karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi heyetindeki hukukçu bilirkişinin haklı muhalefet şerhine göre dahi o yönde araştırma yaptırmak yerine, o bilirkişiyi görevinden alarak başka bir bilirkişi görevlendirilmesini ve aleyhlerine rapor verilmesinin sağlanmasının da haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı firma müvekkilin vrf iç ünitelerine ait faturayı kestiğinde kötü niyetini ortaya koyduğunu ve faturayı defalarca reddettiğini ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.DELİLLER
:Tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.Dava, Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak istemin ilişkindir.Somut olayda; davacı taraf dava dilekçesinde; Bafra Hükümet Konağı Yapım ihalesini anahtar teslim olacak şekilde üstelendiklerini, anahtar teslim olarak VRF Klima Tesisatı işlemlerini davalı şirkete 1.500.000,00 TL karşılığında verdiklerini, müvekkillerinin 1.450.000,00 TL ödeme yaptığını ancak davalı tarafın işin %33'lük kısmını tamamladığını, gerisini tamamlamadığı için 2.574.216,80 TL bedelle başka firmaya tamamlattırdığını belirterek fazladan ödenen 2.524.216,80 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, Davalı vekili de cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı şirket arasında Bafra Hükümet Konağı yapımı işinin ihalesi içerisinde yapılması gereken merkezi klima tesisatlarının bakır borularının, yoğuşma giderlerinin, klima elektrik kablolarının ve klima otomasyonlarının tamamının yapılacağına ilişkin sözlüde olsa bir anlaşma olmadığını, müvekkilin yapacağı işin montaj işi ile alakalı olduğunu, bütün iç ve dış VRF sistemi için 1.500.000,00 TL ye anlaşılmasının olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, ödenen bedelin iç üniteli merkezi klima sistemi alt yapı ve montajı için olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiş, Yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı tarafından istinaf edilmiştir.Tarafların iddia ve savunmaları ve tanık beyanlarından taraflar arasında sözlü Eser Sözlemesinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf, "anahtar teslim olarak VRF Klima Tesisatı işlemlerininin yapılması" için anlaşıldığını iddia ederken, davalı taraf da, "iç üniteli merkezi klima sistemi alt yapı ve montajı" için anlaşıldığını, anahtar teslimli bütün klima sisteminin yapımı için anlaşılmadığını iddia etmekte olup, öncelikle sözleşme kapsamının ne olduğunun tespit edilmesi, sonrasında tamamlanmayan işin oranı ve eksik işin başka yükleniciye yaptırılması nedeniyle uğranılan zarar miktarının tespiti gerekmektedir.Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere; Eser sözleşmesinde, akdi ilişkinin varlığı halinde, sözleşme kapsamının yazılı belge dışında diğer deliller ve tanık beyanları ile de kanıtlanabileceği kabul edilmektedir. (benzer yönde Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin .... Esas, ....karar sayılı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin.... esas, .... karar sayılı ilamı)Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan inceleme neticesinde; Yerel Mahkeme tarafından toplanması gerekli tüm delillerin toplandığı, usulünce tartışıldığı, taraflar arasında sözlü eser sözleşmesinin yapıldığının uyuşmazlık konusu olmadığı, sözleşme kapsamının tanık ve diğer delillerle ispat edilebileceği, tanıklar ....in beyanları nazara alınarak, davalı tarafça yapılacak klima tesisatı işinin anahtar teslimli olduğu yani malzeme+işçilik şeklinde ve 1.500.000,00 TL bedel ile anlaşıldığına yönelik mahkeme gerekçesinde isabetsizlik bulunmadığı, makine mühendisi ....ve hesap uzmanı ....'den oluşan bilirkişi heyetinin █████/2025 tarihli raporunda; VRF anahtar teslim yapım işi için tarafların anlaştığı KDV hariç 1.500.000,00 TL'nin anlaşma tarihi (█████/2021) itibariyle piyasa şartlarına uygun olduğunun belirtildiği, davacının eksik işleri başkasına yaptırması nedeniyle zararının 2.567.763,67 TL olduğunun belirtildiği, bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece davacı tarafça ödenmeyen 50.000,00 TL bedel de mahsup edilerek 2.517.763,67 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2.Davalı taraftan alınması gerekli 171.988,43 TL istinaf karar harcından peşin alınan 42.997,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 128.991,03 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına.Harç tahsil müzekkerelerinin Dairemizce yazılmasına,3.İş bu kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine.Dair, HMK'nın 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026....Başkan....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Üye....¸e-imza....Katip....¸e-imzaGEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ
: █████/2026Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!