Anahtar kelimeler: Muhasebeci Feri Şirkette Müdahil Bildirmemiş Net Kuruma Kesinlik Şartı Eksiklikleri
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 19. İş MahkemesiSAYISI
: ████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili özetle, davacının davalı işyerinde 16.08.2010-17.11.2012 tarihleri arasında net 2.400 TL ücretle “muhasebeci” olarak çalıştığını ancak davalı şirketin bu çalışmaları kuruma bildirmemiş olduğunu ileri sürerek, davacının 16.08.2010-17.11.2012 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığının tespitini talep etmiştir.II. CEVAP1.Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hiçbir zaman davalı şirkete bağlı çalışması olmadığım, davacının 21.09.2012-19.11.2012 tarihleri arasında .... ve Dış Tic, A.Ş. ünvanlı iş yerinde muhasebe elemanı olarak çalıştığı ve kendi isteği ile istifa ettiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemlerde işyerinin henüz açılmamış olduğunu, davacının davalı işyerinin eski genel müdürü ...'nun akrabası olduğunu, bir işvereninin yakınını sigortasız çalışlırmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davalı işyerinin dava konusu dönemlerde kanun kapsamında olup olmadığının araştırılması gerektiğinin, davacının iddiaları yönünden kurum kayıtlarının esas alınması gerektiği, sadece tanık beyanları ile hüküm verilmemesi gerektiği belirlerek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"1-Davanın kabulüne,-Davacının ... Hizmetleri A.Ş. ünvanlı ... sicil numaralı iş yerinde,16.08.2010 - 31.12.2010 tarihleri arasında 126 gün ve günlük 25,35TL kazançla,01.01.2011 - 30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 26,55TL kazançla,01.07.2011 - 31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 27,90TL kazançla,01.01.2012 - 30.06.2012 tarihleri arasında 180 gün ve günlük 29,55 TL kazançla,01.07.2012 - 20.09.2012 tarihleri arasında 80 gün ve günlük 31,35 TI. kazançla,olmak üzere 746 gün süre ile hizmet akdine bağlı sigortalı olarak çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Davalı vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.2.Fer'i müdahil Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un █████. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.3.Bu tür davalarda mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik hakları davasında dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli, bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.4.Ayrıca, sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davalar, sonuç itibariyle sigorta primlerinin işverenden tahsilini ve Kurum kayıtlarının düzeltilmesini de gerektireceğinden gerçek işveren ve kurum kayıtlarında işveren olarak görünen kişilerin de belirlenerek davaya katılmaları sağlanmalı, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılması, bir başka anlatımla, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, husumetin tüm işverenlere birlikte yöneltilmesi zorunludur.5.Eldeki davada, davacı 16.08.2010-17.11.2012 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmalarının tespitini talep etmiş olup Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.Somut olayda, davalı şirketin 11.10.2010 tarihinde ticaret siciline tescil edilerek kurulduğu anlaşılmakla, Mahkemece kuruluş öncesinde olmayan şirket ve işyeri üzerinden tespit kararı verilmesi hatalıdır. Davacının, tescil öncesi dönemdeki çalışması başka işyerinde geçmiş ise bu durum Mahkemece belirlenmeli, tespit edilmesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesi gereği husumet yöneltilerek gerekirse bu işveren davaya dahil edilmeli, göstereceği deliller de sorulup toplanılarak sonucuna göre karar verilmelidir.Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,3.Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.