Anahtar kelimeler: Davalnın Vergisel Minimum Promosyon Aralığında Düşüldükten Maaş Koşuluyla Tutar Bankadan

T. C.

İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████
KARAR NO
: ████████
DAVA
: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ
: █████/2024
KARAR TARİHİ
: █████/2026
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı ile müvekkil banka arasında █████/2022 tarihinde, █████/ 2025 tarihine arasında geçerli olmak üzere maaş ödemeleri protokolü imzalandığını, söz konusu protokol gereğince, davalnın maaş ödemelerinin protokol süresi olan █████/2022-█████/2025 tarihleri arasında müvekkili bankadan yapılması karşılığında, davalı tarafa 1.250.000,00-TL kararlaştırılmış tutar üzerinden vergisel yükümlülükler düşüldükten sonra kalan 1.154.661,01-TL promosyon ödemesi yapıldığını, yine protokolde, 1033 personele maaş ödemesi yapılacağının, söz konusu tarihler aralığında minimum 190 personele ait maaş ödemesi yapması koşuluyla ödendiğinin hüküm altına alınmış olduğunu, devamında davalının 190'dan daha az personele maaş ödemesi yapması durumunda promosyon tutarının iade edileceğine ilişkin kuralların düzenlendiğini, ancak davalı tarafından, protokolün uygulanmasının haziran 2023 maaş dönemi itibariyle, protokol hükümlerine aykırı olarak fiilen durdurulduğunu, protokolün uygulanmaya başladığı ilk ay olan haziran 2022'de davalı tarafın personellerine protokole uygun şekilde maaş ödemesi yaptığını, ancak takip eden aylarda taahhüdüne uygun sayıda ödeme yapmadığını ve haziran 2023 tarihi itibariyle davalı tarafından ve aylarda davacı tarafından hiç maaş ödemesi yapılmayarak protokolün uygulamasının fiilen durdurulduğunu ve eylemli olarak protokolün davalı tarafından haksız şekilde feshedildiğini, bu nedenle davalı tarafın kıstelyevm olarak hesaplanan 335.830,90-TL promosyon tutarını, 40.732,95-TL'lik yasal fazi, ihtarname ücreti ve ayrıca 2.625.000,00-TL cezai şart bedelini müvekkili bankaya ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkili banka tarafından ... 4. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ve ... tarihli ihtarnamesi ile promosyon bedeli ve cezai şartın ödenmesi talep edilmişse de, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, akabinde taraflarınca alacağın tahsili amacıyla ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafça yapılan itiraz neticesinde takibin durduğunu, bu nedenle taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak sonuç alınamadığını tüm bu nedenlerle davalı tarafça ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin ikametinin Havza'da olduğunu ve davaya bakmakla yetkili mahkemenin Samsun asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, davacı banka ile müvekkili arasında 02.06.2022 tarihinde maaş ödemeleri protokolü sözleşmesi imzalandığını, davacı tarafın iş bu sözleşmenin 3.1 ve 5.madde hükümlerine dayanarak 2.625.000,00-TL cezai şart bedeli talep etmekte olduğunu, davacı tarafından davaya dayanak olarak ibraz edilen sözleşme hükümleri incelendiğinde, davacı tarafından, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlanarak davalı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olduğunu, sözleşmenin birinci sayfasının sağ üst kısmında sözleşme tarihi 30.05.2022 olarak gösterilmekte iken, son sayfasında sözleşmenin 02.06.2022 tarihinde imzalandığının belirtildiğini, buradan açıkça davacı tarafın daha önce tek taraflı olarak hazırladığı sözleşme hükümlerini tartışma ve müzakere etmeden ve karşı tarafa hiç bir değişiklik hakkı tanımadan imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümlerinin genel işlem koşulları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşme tarihi olan 02.06.2022 tarihinden sonra ülkemizde yaşanan ekonomik kriz nedeniyle bir çok işletmede olduğu gibi, müvekkilinin de ekonomik olarak sıkıntılı bir sürece girdiğini ve personel maaşlarının ödenemediğini, sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın müvekkili tarafından ödenmesine hükmedilmesi halinde, ekonomik olarak müvekkilinin mahvına sebebiyet vereceğini, yaşanan ağır ekonomik krizler ve işçi maliyetlerindeki artışlar nedeniyle müvekkilinin ekonomik olarak zor duruma düştüğünü, sözleşmede belirlenen cezai şart miktarı açık ve net olarak belirlenmediğini, sözleşmede cezai şart miktarının ödenen promosyon bedeli ve personele sağlanan avantajlar toplamının iki katı olacağının belirtildiğini ve karşılık ilkesine riayet edilmediğini, sadece davalı tarafından sözleşme hükümlerine riayet edilmemesi halinde cezai şart ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak davacının ihlali halinde ne tür bir cezai şart ödeneceğinin sözleşmede kararlaştırılmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında akdedilen maaş ödemeleri protokolü kapsamında davalı personellerine promosyon ödemelerinin gerçekleştirildiği ve fakat davalı tarafça personel maaş ödemelerinin davacı banka kanalıyla yapılmadığı ve söz konusu kıstelyevm protokol bedellerinin iade edilmediği ve cezai şart bedellerinin de ödenmediğinden bahisle, davacı tarafça söz konusu alacağın tahsili amacıyla ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.
Eldeki dava dosyası öncelikle ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sırasına tevzi edilmiş olup, mahkemenin █████/2025 tarihli ve ████████ karar sayılı kararıyla dava dosyasının konusu itibariyle İstanbul 6., 7., 8., ve 9. Asliye Ticaret Finans İhtisas Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiş ve dosya, mahkememizin ████████ esas sırasına tevzi edilmiş olup, mahkememizin █████/2025 tarihli, ████████ esas ve ████████ karar sayılı kararıyla; "...Mahkememiz dosyası kapsamında her ne kadar mali müşavir bilirkişi marifetiyle, davalı ticari defter ve kayıtları da incelenmek kaydıyla █████/2022 tarihi itibariyle davalı tarafın ekonomik durumu, talep edilen cezai şart alacağının, davalının ekonomik mahvına sebebiyet verip vermeyeceği ve ilgili maaş protokolü kapsamında yapılan ödemeler de değerlendirilmek suretiyle rapor temin edilmiş ise de, personel sayısının taahhüt edilenin altına düşmesi halinde davacı bankanın önünde yer alan 2 seçenek olan davalıya ceza-i müeyyide uygulanması ve maaş ödemesinin tamamen kesilmesi halinde yine cezai müeyyide uygulanması hususunda, davacı bankanın protokol ile üstlendiği yükümlülükler ile ceza-i şartın belirlenmesi, yıl bazında aydan aya personel sayısı ve aylık ödenen maaşların miktarlarının dikkate alınması, protokolün ayakta kaldığı sürenin dönemlerin değerlendirilmesi, davacı banka tarafından, protokolün 3.1. maddesi ile kararlaştırılan 36 aylık yükümlülük süresi çerçevesinde yaklaşık olarak kaç personel için ilk yıl ne miktarda promosyon ödemesi yapıldığı, fiilen kullanılmayan süreye tekabül eden promosyon, bir aylık ödeme tutarı, protokolün kullanılmayan süresine isabet eden ceza-i şart bedelinin ne olacağı ve buna mukabil takip talebinde kıstelyevm esasına göre iade edilmesi gereken tutarın ne olacağının ancak bilirkişi marifetiyle yapılacak inceleme ile tespit edilebileceği açıktır. Bu kapsamda mahkememizin, davacı vekilinin de hazır bulunduğu █████/2025 tarihli celsesinde; "Taraflar arasında uyuşmazlıkla ilgili olarak bu konuda uzman olduğu anlaşılan SMMM ve bankacılık işlemleri uzmanı bilirkişi ...'nun seçilmesi ile denetime elverişli rapor düzenlenmesinin istenilmesine" ve "Bilirkişiye 7.500,00-TL ücret takdirine, masrafın davacı delil avansından karşılanmasına; davacı vekiline eksik 7.500,00-TL delil avansını tamamlamak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik delil avansını tamamlamadığı takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına" karar verilmiş, ancak davacı tarafça kesin süre içerisinde herhangi bir avans ikmal edilmemiştir. Dosya kapsamında ileri sürülen sözleşmeye aykırılık iddialarına dayalı uyuşmazlığın, bankacılık ve mali bilirkişi incelemesi sonucunda aydınlatılabileceği açıktır. Bu anlamda iddia ve savunma noktasında TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre davayı ispat yükümlülüğü davacı taraftadır. Bu kapsamda bilirkişi raporu temin edilmesi elzemdir. Davacı taraf ise, bilirkişiden rapor temini hususunda kararlaştırılan bilirkişi ücretini, kendisine verilen kesin süre içinde mahkememiz veznesine depo etmemiştir. Bu nedenlerle TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddelerine göre, mevcut deliller bağlamında davacı tarafça davanın ispatlanamadığı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin █████/2025 tarihli,...esas ve... karar sayılı kararıyla; "Somut olayda; mahkemece verilen ara kararında davacı vekilinin rapora karşı beyanlarının beklenmesine, rapora karşı beyanlar sunulduktan sonra yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilerek iki haftalık süre içinde 7.500-TL delil avansının yatırılmasına ilişkin ara kararı verilmiştir.Ara kararında kesin sürenin başlangıcının hangi tarih olduğu,celse tarihi mi, rapora karşı beyan süresinin dolmasından sonra mı başlayacağı hususları belirsizdir. Kesin sürenin anlam ve sonuçlarına uygun olacak şekilde, tereddüte yer vermemesi gerekir. Kesin süreye uyulmadığı takdirde bilirkişi deliline başvurmaktan vazgeçmiş sayılacağının davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekilince bilirkişi ücretinin kesin sürede yatırılmadığı, ancak davacının dosyada mevcut gider avansı bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının ne olduğunun davacı vekiline bildirilmediği anlaşılmaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere delil avansı kapsamında mahkemece davacı tarafa bilirkişi ücreti yatırması için kesin süre verilmişse de; dava açılırken davacı tarafça 1.450-TL gider avansı yatırıldığı, ara karar tarihi itibariyle harcanmamış ise bu miktarın da mahsubu gerekir.Mahkemece verilen kesin süre geçerli şekilde verilmediğinden , buna bağlı olarak davanın reddine karar verilmesi de yerinde değildir..." gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmesi üzerine dosya, mahkememizin ████████ esas sırasına tevzi edilerek yargılamaya mahkememizce devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen █████/2022 tarihli maaş ödeme protokolü ile █████/2022 tarihli ek protokol ve ekleri, promosyon ödeme talimatı, dekontlar, .... 4. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, davalı İŞKUR, SGK, vergi ve ticaret sicili kayıtları, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir bilirkişiden, davalı taraf ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle rapor, mali müşavir, faktoring ve bankacılık işlemleri uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ... Anonim Şirketi tarafından, █████/2023 tarihinde borçlu ... aleyhine █████/2022 tarihli maaş ödemeleri protokolü ve ... 4. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesine dayalı 335.830,90-TL kıstelyevm promosyon bedeli, 2.625.000,00-TL cezai şart bedeli, 1.565,81-TL ihtarname bedeli ve 40.732,95-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.003.129,66-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %36,75 ticari avans faizi, masraf ve vekalet ücreti ile, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerde Borçlar Kanunu'nun 100. maddesinin uygulanması kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından █████/2023 tarihinde herhangi bir borçlar bulunmadığı gerekçesiyle yetkiye, asıl alacak promosyon bedeline, cezai şart bedeline, ihtarname bedeline, tüm feri ve faize ve diğer tüm alacak kalemlerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Mali müşavir bilirkişi ... tarafından, davalı şirket ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2025 tarihli rapor ile; █████/2023 tarihinde yevmiye defteri kapanış kaydına göre firma giderlerinin 16.819.239,29-TL; gelirlerinin ise 14.070.338,54-TL ve borç alacak durumunun -2.748.900,75-TL olduğu, dolayısıyla firmanın mevcut gelirleri ile giderlerini karşılamayacak durumda olduğu, ... tarafından başlatılan icra takibi toplam tutarının 2.701.280,01-TL olduğu, ... Vergi Dairesine 3.383.288,11-TL, ... Sosyal Güvenlik Merkezine 1.025.177,33-TL, ... Sosyal Güvenlik Merkezine 832.000,28-TL, ...'a 2.634.909,45-TL, ...'a 861.835,11-TL borcu olduğu, raporun yazıldığı tarih itibari ile(mahkeme tarihine kadar işleyecek faiz tutarları hesaba alınmadan) ... firmasının kayıtlara geçmiş toplam borcunun 31.260.859,24-TL olduğu, Mahkememizce ... firmasının kamu kurumlarına olan borç tutarının ilk olarak ödenmesine karar verilir ise 11.438.490,29-TL; personeline, hammadde alımı yaptığı firmalara ve alacaklılarına borcunun ödenmesine karar verilir ise 16.819.239,29-TL; davacı bankaya cezai şart borcunun ödenmesine karar verilirse ise 3.003.129,66-TL ödeme yapılacağı tespit edilmiştir.
Mali müşavir, faktoring ve bankacılık işlemleri uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2026 tarihli rapor ile; davacı bankanın ... Şubesi ile davalı arasında 02.06.2022 tarihinde imzalanan 11.06.2022-11.06.2025 dönemini kapsayan 36 ay süreli maaş ödemeleri protokolü bulunduğu, protokolün 3.2 maddesi ile; protokol süresi boyunca aylık minimum 190 personele ait maaş ödemelerinin banka aracılığı ile yapılı belirtilenden daha az sayıda yapılması durumunda promosyon tutarının eksik olan personel sayısı ve kalan süre dikkate alınarak ticari avans faizi ile beraber iade edileceğinin davalı şirket tarafından taahhüt edilmiş olduğu, davacı banka tarafından keşide edilen ... 4. Noterliğinin ... tarih .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirkete; 02.06.2022 tarihli protokol ile taahhüt edilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle protokolün 3.2 maddesi uyarınca kıstelyevm olarak hesaplanan 2.960.830,90-TL tutarının ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ve ihtarname masrafı ile birlikte 2 iş günü içinde ödenmesi gerektiğinin ihtar edilmiş olduğu, ihtarnamenin tebliğ şerhinden, davalı şirkete 09.09.2023 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, icra takibinde talep edilen ihtarname masrafına ilişkin, ... 4. Noterliğinin ... tarihli ve ... numaralı 1.565,81-TL tutarlı noterlik makbuzu bulunduğu, davalı ... tarafından tanzim edilen “Maaş ödemesi 02.06.2022 tarihli Sözleşmenin 3 yıllık Devir Bedeli” açıklamalı 20.06.2022 tarihli ... numaralı KDV dahil 1.250.000,00-TL tutarlı ve KDV tevkifatı 95.338,99-TL düşüldükten sonra 1.154.661,02-TL ödenecek tutarlı e-Fatura borçlusunun davacı banka olduğu, ... Bankası Anonim Şirketi ödeme dekontunda, davacı banka tarafından 04.07.2022 tarihinde davalı ...hesabına 1.154.661,01-TL tutarının ödenmiş olduğu, taraflar arasında imzalanan maaş ödeme protokolü ile, 36 aylık protokol süresi boyunca aylık 190 personel olmak üzere toplam 6840 personel için maaş ödemesi yapılacağının belirlenmiş olduğu, davalı şirket tarafından taahhüt edilen aylık personel sayısının 2023 yılı mart dönemi dahil gerçekleşmiş olduğu, 2023 yılı nisan döneminden itibaren süre sonuna kadar eksik personel sayısının toplam 4572 olduğu, protokolün 5. maddesi ile belirlenen cezai şart alacağının 2.500.000,00-TL olduğu, %5'i oranında hesaplanan 125.000,00-TL BSMV ile birlikte toplam 2.625.000,00-TL olduğu, eksik personel olarak tespit edilen 4572 kişi için iade edilmesi gereken promosyon tutarının 182,75-TLx4572=835.533,00-TL olarak hesaplandığı, dava konusu icra takibinde, kıstelyevm promosyon bedeli olarak 335.830,90-TL talep edilmiş olduğundan, taleple bağlılık ilkesi gereği 335.830,90-TL tutarının dikkate alınması gerektiği, ihtarname gideri alacağı olan 05.09.2023 tarihli 1.565,81-TL tutarının ihtarname masrafı olduğunun tespit edildiği, davacı bankanın, takip tarihi itibarıyla oluşan promosyon alacağına 03.11.2023 takip tarihi itibarıyla toplam 11.404,88-TL işlemiş faiz ve 570,24-TL faizin %5 BSMV'sinin talep edilebileceği, sözleşme ile belirlenen şartlara göre, ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında 03.11.2023 takip tarihi itibarıyla 335.830,90-TL kıstelyevm promosyon bedeli, 2.625.000,00-TL cezai şart bedeli, 1.565,81-TL ihtarname bedeli ve 11.975,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.974.371,83-TL alacak talep edilebileceği, davalı Murat Aydın firmasının kamu kurumlarına olan toplam borç tutarının 3.383.288,11-TL+861.835,11-TL+2.634.909,45-TL+1.708.540,55-TL+1.393.216,60-TL=9.981.789,82-TL olarak hesaplandığı, talimat raporu ile incelenen ticari defter kayıtlarına göre, davalı şirketin 30.11.2023 tarihi itibarıyla kaydi değerlere göre mal varlığı bilançosundaki 14.070.338,54-TL aktif toplamının, 16.819.239,29-TL borçlar toplamını karşılayamayacak durumda olduğu tespit edilmiştir.
Davalı tarafça her ne kadar mahkememizin icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edilmiş ise de, taraflar arasında düzenlenen maaş ödemeleri protokolünün 10. maddesi ile İstanbul mahkeme ve icra müdürlüklerinin yetkili olacağı kararlaştırıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında █████/2022 tarihinde maaş ödemeleri protokolü akdedildiği, bu protokol ile davalı personellerinin başta maaş, ücret, prim, döner sermaye vs. ücret ve tazminatların davacı banka kanalıyla ödenmesi kararlaştırılmıştır. Davacı banka da, bu protokol kapsamında yapılacak maaş ödemelerine karşılık davalıya bonus(promosyon) ödenmesini taahhüt etmiştir. Mezkur protokol ile her iki taraf da karşılıklı olarak bir takım edim ve yükümlülükler üstlenmişlerdir. Protokolün 3.1. maddesi ile, davalı tarafın personel maaş ödemelerini protokol süresi boyunca banka aracılığıyla yapması karşılığında bankanın, protokol süresi 3 yıl boyunca toplamda 1.250.000,00-TL(yıllık 416.666,66-TLx3yıl) ödeme yapmayı taahhüt ettiği, davalının personel sayısındaki artış, promosyon tutarının artırılması hususunda bir talep hakkı doğurmayacağı, protokolün 3.2. maddesi ile; protokol tahtında yapılan ödemenin, kuruluşların protokol süresi boyunca minimum 190 personele ait maaş ödemelerinin banka aracılığıyla yapması koşuluyla ödenmiş olduğu, kuruluşların belirtilenden daha az sayıda personelin maaş ödemesi yapması durumunda, kuruluşların, ödenen promosyon tutarının, eksilen personel sayısı ve protokolün kalan süresi ile orantılı kısmını bankanın yapacağı ilk yazılı talep üzerine nakden ve def’aten talep tarihinden ödeme tarihi arasında geçecek günlere ait işleyecek kanuni faizi ile beraber iade etmeyi kabul ve taahhüt ettiği düzenlenmiştir. Protokolün 3.2. maddesi hükmü paralelinde taraflar arasında somut bir çekişme/yakınma bulunduğu yönünde açık bir delil de sunulmuş değildir. Protokolün 3.4 maddesi ile; kuruluşların, protokol süresi boyunca bankaca kendisine işbu protokolün 3.1. maddesi uyarınca yapılan ödeme dışında hiçbir ad ve nam altında nakdi ve/veya ayni bir talepte bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt ettiği, protokolün 5. maddesi ile: protokolün █████/2022 tarihinden itibaren █████/2025 tarihine kadar geçerli ve yürürlükte olduğu, sona erme tarihinden en az bir ay önce taraflardan biri feshi ihbar etmediği takdirde, protokolün aynı şartlarla kendiliğinden birer yıllık sürelerle uzayacağı, ancak bankanın 10 gün önceden yazılı olarak feshi ihbar etmek kaydıyla işbu protokolü dilediği zaman ve neden göstermeksizin tek yanlı olarak feshetmeye yetkili olduğu, kuruluşların, protokol süresi içinde protokolün uygulanmasını fiilen durdurduğu, protoklün 3.2. maddesinde belirtilen personel sayısından daha az sayıda personele maaş ödemesi yapması, ödenen maaş hacminin sebebi fark etmeksizin protokolü süresinden önce feshetmesi, protokol devam ederken başka bir kurum ile maaş ödemesi hususunda anlaşmaya varması, … halinde bankaca kuruluşa ödenen tutarı protokolün kalan süresiyle orantılı olarak kıstelyevm usulü ödeme yapılan tarihten protokolün sona erdirilme tarihine kadar geçecek günlere ait işleyecek ticari avans faizi ile beraber cezai şart olarak söz konusu durumun meydana geldiği günü takip eden 3 iş günü içinde bankaya ödemeyi, bunun ödenmesinde temerrüde düşülmesi halinde bankaca cari en yüksek kredi faizinin %50 fazlası oranında temerrüt faizi ve ilgili diğer gider vergisi ile birlikte nakden ve def’aten ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacı banka tarafından davalı tarafa ... 4. Noterliğinin...tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin keşide edilerek 2.960.830,90-TL kıstelyevm promosyon bedelinin iadesini talep ettiği, ancak herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine davacı/alacaklı ... Bankası Anonim Şirketi tarafından ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ...Bankası Anonim Şirketi tarafından, █████/2023 tarihinde borçlu ... aleyhine █████/2022 tarihli maaş ödemeleri protokolü ve ... 4. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesine dayalı 335.830,90-TL kıstelyevm promosyon bedeli, 2.625.000,00-TL cezai şart bedeli, 1.565,81-TL ihtarname bedeli ve 40.732,95-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.003.129,66-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %36,75 ticari avans faizi, masraf ve vekalet ücreti ile, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak ve kısmi ödemelerde Borçlar Kanunu'nun 100. maddesinin uygulanması kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından █████/2023 tarihinde herhangi bir borçlar bulunmadığı gerekçesiyle yetkiye, asıl alacak promosyon bedeline, cezai şart bedeline, ihtarname bedeline, tüm feri ve faize ve diğer tüm alacak kalemlerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz dosyası kapsamında her ne kadar mali müşavir bilirkişi marifetiyle, davalı ticari defter ve kayıtları da incelenmek kaydıyla █████/2022 tarihi itibariyle davalı tarafın ekonomik durumu, talep edilen cezai şart alacağının, davalının ekonomik mahvına sebebiyet verip vermeyeceği ve ilgili maaş protokolü kapsamında yapılan ödemeler de değerlendirilmek suretiyle rapor temin edilmiş ise de, personel sayısının taahhüt edilenin altına düşmesi halinde davacı bankanın önünde yer alan 2 seçenek olan davalıya ceza-i müeyyide uygulanması ve maaş ödemesinin tamamen kesilmesi halinde yine cezai müeyyide uygulanması hususunda, davacı bankanın protokol ile üstlendiği yükümlülükler ile ceza-i şartın belirlenmesi, yıl bazında aydan aya personel sayısı ve aylık ödenen maaşların miktarlarının dikkate alınması, protokolün ayakta kaldığı sürenin dönemlerin değerlendirilmesi, davacı banka tarafından, protokolün 3.1. maddesi ile kararlaştırılan 36 aylık yükümlülük süresi çerçevesinde yaklaşık olarak kaç personel için ilk yıl ne miktarda promosyon ödemesi yapıldığı, fiilen kullanılmayan süreye tekabül eden promosyon, bir aylık ödeme tutarı, protokolün kullanılmayan süresine isabet eden ceza-i şart bedelinin ne olacağı ve buna mukabil takip talebinde kıstelyevm esasına göre iade edilmesi gereken tutarın ne olacağının tespit edilmesi açısından, mali müşavir, faktoring ve bankacılık işlemleri uzmanı bilirkişi ...'ndan rapor temin edilmiş, bilirkişi raporu her ne kadar genel anlamda denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunmaktadır. Ancak taraflar arasında düzenlenen sözleşmede cezai şart bedeline BSMV uygulanacağına ilişkin açık hüküm bulunmaması nedeniyle davacı tarafın cezai şart bedeline BSMV talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş, ayrıca BSMV olarak belirlenen miktar için belirlenen faiz düşülmek suretiyle talep edilebilecek faiz oranı Mahkememizce belirlenmiştir. Davalı tarafça, borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz edilmişse de, borcun ödendiği veya borcun başka bir nedenle sona erdiğine ilişkin herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır. Belirtilen bu hususlar ve protokol hükümlerinin davalı tarafça ihlal edilmiş olması karşısında davacı tarafın, protokol ile kararlaştırılan 2.500.000,00-TL tazminata(cezai şarta) hak kazandığı sonucuna varılmıştır. Dosya kapsamında temin edilen bilirkişi raporu ile, davalı tarafın ekonomik cezai şartın tamamını ödemeye elverişli olmadığı anlaşılmıştır. 6098 Sayılı TBK'nun 182/3. maddesi; "Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." hükmünü içermektedir. Bu anlamda, cezai şart miktarı, davalının kamu kurum ve kuruluşlarına olan borçları, gelir gider tabloları, ekonomik durumu, ve 6098 Sayılı TBK 182/3. maddesi dikkate alınarak, cezai şart miktarından indirim yapılarak, davacı tarafın cezai şart yönünden talebinin 500.000,00-TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Cezai şart miktarından mahkememizce re'sen indirim yapılması nedeniyle, davanın cezai şart yönünden reddedilen kısmı yönünden davalı lehine vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemiş, taleple bağlılık ilkesi de göz önünde bulundurularak, davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı banka tarafından taraflar arasındaki maaş ödemeleri protokolüne dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için davalıya noter aracılığıyla ihtarname de gönderilmiştir. Bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı borçlunun ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın; kıstılyevm promosyon bedeli 335.830,90-TL asıl alacak, cezai şart bedeli 500.000,00-TL, 11.498,75-TL işlemiş faiz, 1.565,81-TL ihtarname gideri olmak üzere toplam 848.895,46-TL alacak talebi bakımından İPTALİNE, takibin, 835.830,90-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 36,75 oranında(bu oranın artması halinde artan oranlarda) temerrüt faizi uygulanmak suretiyle kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin alacak talebinin REDDİNE,
2-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 169.779,09-TL icra inkâr tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 57.988,04-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 36.270,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 21.717,74-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafça peşin olarak yatırılan 36.270,30-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.120,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davanın kabul oranına göre hesap edilen 3.089,62-TL'sinin davalı taraftan; 30,38-TL'sinin davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 133.334,32-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesi gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden belirlenen 29.234,20-TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 17.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 882,50-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 18.810,10-TL yargılama giderinin, davanın kabul-ret oranına göre hesap edilen 18.626,99-TL'sinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine; kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!