Anahtar kelimeler: Aşne Cismani Esaskarar Poliçesi Ölüm Ankara Mali Özetle Karara Yazilma
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No
: ████████ - ████████T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ26. HUKUK DAİRESİESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 22.03.2024NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVANIN KONUSU
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)KARAR TARİHİ
: 04.02.2026GEREKÇELİ KARARYAZILMA TARİHİ
: 06.02.2026İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARIDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.06.2019 tarihinde davalı ... Sigorta AŞ'ne zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalanan sürücüsü ve maliki ... olan ... plakalı aracın davacı ... idaresinde bulunan diğer davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araca arkadan çarptığını, olay nedeniyle davacıların hem geçici hem de kalıcı iş göremezliğe uğrayacak şekilde yaralandıklarını, aynı araçta bulunan küçük bebekleri için endişelendiklerini, kazanın ardından çarpan aracın içinde bulunan ...'in almış olduğu alkolün de etkisiyle eline aldığı kesici bir alet ile davacıların üzerine yürüdüğünü ve öldürmeye teşebbüs ettiğini, davalı gerçek kişilerin Ankara Batı 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ████████ E. ████████ K. nolu ilamı ile cezalandırıldıklarını, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik ... ve ... için ayrı ayrı 1.000,00-TL geçici, 1.000,00-TL sürekli işgöremezlik tazminatının en yüksek faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den (sigorta şirketi için poliçe limitleri dahilinde), her bir davacı için 50.000-TL manevi tazminatın araç maliki ve işleteni ve davacılara saldıran, hakaret ve tehdit eden davalılar ... ve ...'den, olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talep artırım dilekçesi ile ...'in sürekli iş göremezlik tazminatını 396.228,62-TL olacak şekilde arttırmış, ... için dava dilekçesinde talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminatın 5.000,00 TL'sinin ise ayrıldığını belirtilerek, ... için 45.000,00-TL manevi tazminatın, davacı ... için 50.000,00-TL manevi tazminatın araç sürücüsü ve işleteni olan davalı ...'den olay tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, yargılama sırasındaki beyanında ise davalılar ... ve ...'den talep edilen 50.000,00-TL manevi tazminatın 5.000,00-TL'sinin ... talep edildiğini, bu davalı yönünden davanın tefrik edildiğini, bu nedenle davalı ... için 45.000,00-TL manevi tazminatın tahsilini talep ettiklerini beyan etmiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından dava açılmadan önce davalı şirkete yapmış olduğu başvurusunun eksik olduğunu, maluliyet oranını gösterir sağlık kurulu raporu sunulmadığını, başvuru şartının yerine getirildiğinin söylenemeyeceğini, kusur durumlarının tespit edilmesini, maluliyetinin belirlenmesi için erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmelik uyarınca rapor alınması gerektiğini, davacı sürücünün baş bölgesinden yaralanmış olmasının emniyet kemeri takılı olmadığını gösterdiğini, gelire ilişkin herhangi bir belge sunulmamakla gelirin asgari ücret kabul edilmesini, geçici iş göremezlik talepleri ve bakıcı gideri taleplerinin poliçe kapsamı dışında kaldığını, davacı tarafından usulüne uygun başvuru yapılmadığından davalı şirketin temerrüte düşürülmediğini, olay tarihinden avans faizi talebinin kabulünün mümkün olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... davanın reddini savunmuştur.Diğer davalı savunma yapmamıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; 04.06.2019 tarihinde, davacı ...'in içinde bulunduğu, davacı ... idaresindeki ... plakalı aracın kırmızı ışıkta beklerken davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı diğer davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarpması neticesinde, davacı ...'in vücut engellilik oranın % 2 olarak olacak ve 15 gün geçici iş göremezliğe maruz kalacak şekilde, davacı ...'in ise engel oranının % 0 olduğu, 1 hafta süre ile iş göremez halde kalacak şekilde yaralandıkları, olayın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nin kazanın gerçekleşmesinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun asli kusurlardan 84/d, diğer kusurlardan 56/1c md ve 52/1 a-b-c md kurallarını ihlalen % 100 oranında tam kusurlu olduğu, olay nedeniyle davacı ...'in 396.228,62-TL sürekli maluliyet zararının bulunduğunun tespit edildiği, ATK raporuna göre davacının kaza tarihi olan 04.06.2019 tarihinden itibaren 15 gün süre ile geçici iş göremez halde kaldığı belirlenmiş ise de bu sürede davacının ücret bordrolarının incelenmesinde ilgili dönemde gelir elde etmeye devam ettiği, gelirinde azalma olmadığı görülmekle geçici iş göremezlik zararının bulunmadığı, davacı ...'in sürekli ve geçici maluliyet taleplerin ise yerinde olmadığı, davacıların meydana gelen trafik kazasında her ikisinin de yaralandığı sabit olup manevi yönden zarara uğradıklarının da kabulü gerekiği belirtilerek; Davacı ... yönünden, sürekli iş göremezlik zararı olarak 396.228,62 TL'nin davalılar ... ve ... Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketi poliçe limiti olan 360.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile) hükmedilen tazminata davalı ... yönünden kaza tarihi olan 04.06.2019 tarihinden , davalı ... Sigorta AŞ yönünden ise 07.10.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin (Geçici iş göremezlik 1.000,00 TL) Reddine, davacı ... bakımından maddi tazminat talebinin reddine (2.000,00 TL) davacıların manevi tazminat talebinin kabulü ile davacı ... yönünden 45.000,00-TL, davacı ... yönünden 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmiş, karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİDavalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Karara esas alınan aktüer bilirkişi raporunun denetimden yoksun olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, gelir hesabının ne şekilde yapıldığının anlaşılamadığını, bordro bulunmayan aylara ilişkin gelirin davacının bu dönemde çalışmadığı açık olduğundan asgari ücret üzerinden yapılması gerektiğini, raporda progresif rant yöntemi kullanılarak hatalı şekilde hesaplama yapıldığını, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geçmişe yürümeyeceğinden kaza tarihinde yürürlükte olan 1,8 teknik faiz hesap yöntemi dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, davacı yanın yaralanma bölgeleri incelendiğinde sadece baş bölgesinden yaralandığından emniyet kemerinin takılı olmadığını, davacı tarafın emniyet kemeri takmayarak zararın artmasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı müterafik kusur nedeni ile tazminattan indirim yapılması gerektiğini, karar ve ilam harcı ile vekalet ücretinde sorumlulukların hatalı olarak tespit edildiğini, davalı sigorta şirketini teminat limiti olan 360.000,00-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmasına rağmen davalının sigorta şirketi karar ve ilam harcı ile vekalet ücretinden 396.228,62-TL üzerinden sorumlu tutulduğunu, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇEHMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve istinaf edenlerin sıfatına göre dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;Davanın trafik kazası neticesinde yaralanarak cismani zarara uğrayan davacıların sürücü ve işletenin hukuki sorumluluğu ile ZMMS poliçesi kapsamında geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacıların maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine, davacıların manevi tazminat talebinin ise kabulüne karar verilmiştir.6098 sayılı TBK'nın 54 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan zararları, haksız fiil sorumluluğu kapsamında tazmini gereken zararlar arasında düzenlemiştir. Davacının bu düzenleme gereği, davaya konu kazadaki yaralanması nedeniyle, mahkemece benimsenen aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda talebinin kabulüne karar verilmiştir. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama hatalı yapılmış olup, rapor hüküm kurmaya elverişli değildir.Çalışma gücünün kısmen kaybına ilişkin zarar talebi, kişinin tüm yaşamı boyunca katlanacağı, geleceğe yönelik zararının da giderimi amacını taşıyan bir talep olduğundan, kişinin hak kazanacağı tazminat miktarının doğru belirlenebilmesi bakımından, çalışma gücü kaybına yol açan kaza tarihindeki gerçek ve net gelirinin doğru belirlenmesi önemlidir.Mahkemece hükme esas alınan 23.02.2024 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, doğum tarihi 14.04.1986 olan ...'in 04.06.2019 kaza tarihinde 33,14 yaşında olduğu, TRH 2010 yaşam tablosuna göre muhtemel ölüm tarihinin 09.11.2060 olup bakiye ömrünün 41,44 yıl olacağı, olay tarihinde ...'nda müfettiş olarak çalışan davacının ücret bordrolarının bulunduğu görülmekle bordrolar esas alınmak suretiyle hesaplama yapılacağı, 60 yaşına gelerek pasif döneme girdiği tarihlerde pasif dönem zararı vergi istisnası hariç asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı belirtilmiştir. Dosya kapsamından davacının 2019 yılı tamamı, 2020 yılı tamamı, 2021 yılı tamamı, 2022 yılı 1.2.3,4,5,6,7.8,9,10 aylarının bordrolarının bulunduğu, 2023 yılı bordro sunulmadığı 2024 yılı 1. ve 2. aya ait bordroların dosyada olduğu anlaşılmış, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada 2022 yılı 11 ve 12 aylara ait bordro bulunmadığı, 2023 yılına ait maaş bordrolarının dosyada bulunmaması sebebi ile 2023 yılına ait hesaplamalarda 2022 yılına ait gelir kat sayısı esas alındığı, 2024 yılı Ocak, Şubat ayı gelirinin 61.258,61-TL olduğu, aynı dönem asgari ücretin 3,6 katı olduğu tespit edilerek işlemiş dönem zararının bu oran esas alınarak hesaplandığı görülmektedir. Davacı devlet memuru olup kaza tarihi ile rapor tarihi arasındaki süre olan işlemiş dönem bakımından, davacının gelirleri belli olup hesaplamada bu gelirin esas alınması gerekir. Hesaplama yapılırken, davacının kaza tarihindeki ve hesap tarihine kadarki gelirini gösteren belgelerin tamamı temin edilerek, saptanan gelir üzerinden hesap tarihine kadar elde edilebilecek gelirlerin belirlenmesi, belirlenen gelirler üzerinden, işlemiş (bilinen) dönem zarar hesabının yapılması; işleyecek dönem hesabında ise davacının hesap tarihinde bilinen son gelirinin uygulanması gerekmektedir. Şu durumda, davacının kaza tarihi ve sonrasına ilişkin maaş bordoları dosya arasına alınmak suretiyle, işlemiş dönem hesabında davacının kaza tarihinden hesap tarihine kadar bilinen gelirlerinin uygulandığı, hesap tarihinden sonraki dönem olan işleyecek dönem için davacının bilinen son geliri esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken somut gerçekliğin bulunduğu durumda varsayımlara göre hesaplama yapılamayacağından, bilinen dönem hesabı hatalı ve yapılan inceleme eksik olup, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bu rapora göre karar verilemeyeceğinden kararın kaldırılması gerekmiştir.( Yargıtay 4. HD'nin 10.01.2022 tarih ve █████████ E. ███████ K.)Bu durumda ilk derece mahkemesi tarafından tarafından davacının kaza tarihi ( 04.06.2019 ) ile hesaplamanın yapıldığı rapor tarihi (23.02.2024) arasındaki bilinen döneme ilişkin eksik maaş bordroları temin edildikten sonra dosyanın yeniden aktüerya hesap bilirkişine tevdi ile (davacının tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmamış olması gözetilerek kaldırma kararı öncesinde hükme esas alınan aktüer rapor tarihindeki veriler dikkate alınmak suretiyle) tazminat hesabını etkileyecek varsa bilenen gerçek durumlar da gözetilerek, TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yönteminin uygulanmak suretiyle bordrolarındaki gelire göre bilinen dönem hesabının yapılması; bilinmeyen/işleyecek devre hesabının ise bilinen son gelir esas alınarak hesaplanması suretiyle davacının hak kazanacağı tazminatı gösterir açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli ek bilirkişi raporu alınarak varsa rapora yönelik itirazlar da giderilip oluşacak sonuca göre, usulü kazanılmış haklar da gözetilerek infazda tereddüte neden olmayacak şekilde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu poliçe limiti de açıkça belirlenmek suretiyle limiti aşmayacak biçimde, karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.Kabule göre de; davalı sigorta şirketi, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Bu sorumluluk miktarının ihtilafa yol açmayacak şekilde açık ve net olarak hüküm fıkrasında belirtilmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nin 27.06.2013 tarih ve █████████ E. - ██████████ K., 17.12.2020 tarih ve █████████ E. - █████████ K. ) Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve ██████████ E. - █████████ K.) Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumluğu çerçevesinde, davalı tarafından kazaya neden olan araç için hazırlanan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde kişi başına teminat limitinin poliçede de belirtildiği üzere yükseltilmesi halinde yazılı teminat tutarları da her hangi bir işleme gerek kalmadan yeni limit üzeriden geçerli olacaktır. O halde, davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde kişi başına teminat limiti kaza tarihi itibariyle geçerli olan limit olup davalı ZMM sigortacısı yönünden zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde kişi başına vefat/sakatlık teminat limiti kaza tarihi itibariyle 360.000,00-TL olup kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edilen dava değerinin limite oranı dahilinde belirlenmesi gerekirken aksi şekilde verilen kararda isabet bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,2-Davalı sigorta tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,3-İstinaf yoluna başvuran davalı sigorta tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,5-Ankara 3. Genel İcra Müdürlüğünün ██████████ esasına yatırılan 650.000,00 TL teminat mektubunun yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 04.02.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.BaşkanÜyeÜyeKatip* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.n