Anahtar kelimeler: Matbaa Vasıflı Makinasını Tutara Borçtan Sunmuş Düşüldüğünü Model Nakit Satıldığını
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan yargılama sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçtiğini, takip sonucunda davacının İstanbul'da bulunan arsa vasıflı taşınmazın ██████ hissesinin icra müdürlüğünce satıldığını, gayrimenkulün satışından 112.624,58 TL tutarın icra dosyasındaki borçtan düşüldüğünü, davalının ... marka ... model matbaa makinasını 26.000,00 EURO tutara davacıya sattığını, davacının 21.02.2019 ödeme günü ve 26.000,00 EURO bedelli olan senedi imzaladığını, 05.12.2017 tarihinde 10.000,00 TL'lik çeki ve 2.000,00 TL nakit parayı ödeme gününden önce teslim ettiğini, çekin fotokopisinin yer aldığı ödemelerin yapıldığına dair davalının el yazısı ile yazılıp imzalanan belge aldığını, ödemenin günü gelmemesine rağmen davalının davacıyı aradığını, iş yerine gelerek sürekli baskı yaptığını, davacıyı mağdur ettiğini, ödeme gününe 3-4 ay kala alacaklıya verilen senedin kaynağı olan ticaretin sebebi olan makineyi işyerinden davacının rızası dışında adamlarına aldırdığını, makineyi iade alan alacaklının kötü niyetli olarak aldığı paraları inkar ettiğini, makinanın iade edildiği için davalıya hiçbir borcun kalmadığını, davaya ve icra takibine konu senet itibariyle davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitine, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının iptaline karar verilmesini, davalıya dava tarihine kadar yapılan 112.620,00 TL tutarın istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın süresinde açılmadığını, davacının davalının alacağına karşılık verdiği senede ilişkin kısmı ödemeler yapıldığını, 12.000,00 EURO kısmın ödenmediğini, kalan bakiyenin ödenmesi için davacıdan talepte bulunduğunu, sonuç alınamadığını, dava konusu takibin dayanağı olan senedin Bakırköy ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine koymak zorunda kalındığım, davacı tarafın aralarındaki ticari ilişkiyi hem huzurdaki dava dilekçesinde hem de icra takibine karşı borca itiraz olarak açılan Bakırköy .... İcra Hukuk Mahkemesi ... esas sayılı dava dilekçesinde ikrar ettiğini, aralarındaki ticari ilişki çerçevesinde davalıya karşı borçlandığını, icra takibinin kesinleştiğini, dosya borcuna karşılık üzerine kayıtlı tek taşınmaz olan İstanbul'daki taşınmazın cebri icra yoluyla 114.250,00 TL tutara 3. Kişi olan ihale alacaklısına satıldığını, taşınmaz satış dışında da herhangi bir tahsilat yapılmadığını, güncel borç bakiyesinin devam ettiğini, davanın hak düşürücü sürede dava açılmadığından usulden ve hukuki, somut koşulları gerçekleşmeyen davanın esastan reddine, davacı tarafça istirdadı talep edilebilecek bir ödeme de olmamakla davanın da yasal süresinde açılmamış olması sebebiyle davanın reddine, dava konusu değerin %20'si oranında tazminata da hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı dosyasında yargılama yapılmış olup, yapılan yargılama sonunda iddia ve savunma kapsamında davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davacı vekilinin istinaf etmesi üzerine dosya İBAM .... Hukuk Dairesi tarafından incelenmiş olup, dairenin █████/2025 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ile bozularak mahkememizin ... esasına kaydedilmiştir.Mahkememiz dosyasına SMM bilirkişi ...'dan rapor aldırılmış, bilirkişi sunmuş olduğu █████/2025 tarihli raporunda özetle; "1. Davacı tarafın 2017-2018 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2019 yılına ait yasal defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıyıp taşımadığının takdirinin sayın mahkemeye bırakıldığı, 2. Davalı tarafın 2017-2018-2019 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 3. Davacı Tarafın Menfi Tespit Talebi, Davacı taraf, Davalının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine geçtiğini, takip sonucunda davacının İstanbul'da bulunan arsa vasıflı taşınmazın ██████ hissesinin icra müdürlüğünce satıldığını, gayrimenkulün satışından 112.624,58 TL tutarın icra dosyasındaki borçtan düşüldüğünü, davalının ...marka ... model matbaa makinasını 26.000,00 EURO tutara davacıya sattığını, davacının 21.02.2019 ödeme günü ve 26.000,00 EURO bedelli olan senedi imzaladığını, 05.12.2017 tarihinde 10.000,00 TL'lik çeki ve 2.000,00 TL nakit parayı ödeme gününden önce teslim ettiğini, çekin fotokopisinin yer aldığı ödemelerin yapıldığına dair davalının el yazısı ile yazılıp imzalanan belge aldığını, ödemenin günü gelmemesine rağmen davalının davacıyı aradığını, iş yerine gelerek sürekli baskı yaptığını, davacıyı mağdur ettiğini, ödeme gününe 3-4 ay kala alacaklıya verilen senedin kaynağı olan ticaretin sebebi olan makineyi işyerinden davacının rızası dışında adamlarına aldırdığını, makineyi iade alan alacaklının kötü niyetli olarak aldığı paraları inkar ettiğini, makinanın iade edildiği için davalıya hiçbir borcun kalmadığını, davaya ve icra takibine konu senet itibariyle davalıya borçlu bulunmadıklarının tespitine, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasının iptaline karar verilmesini, davalıya dava tarihine kadar yapılan 112.620,00 TL tutarın istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği, Davalı Tarafın Takip Talebi, Davalı tarafın davacı taraf hakkında 12.000,00 EURO asıl, 20,30 EURO işlemiş faiz olmak üzere 12.020,30 EURO toplam alacağın takip tarihinden itibaren icra harç masrafları ve vekalet ücretiyle asıl alacağa döviz alış kuru üzerinden EURO alacak için işleyecek yıllık yasal faizi tahsili talebi ile (Türk Borçlar Kanunun 100.maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikli faiz ve masraflara mahsubuyla) Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .... esas sayılı dosyası üzerinden 14.03.2019 tarihinde takibe geçtiği, takip talebine açıklama olarak “12.000,00 EURO Miktarlı, 02.12.20217 Tanzim Tarihli, 21.02.2019 Vade Tarihli Senet" diye yazıldığı, 10.01.2025 tarihli icra müdürlüğü takip dosyası kapak hesabında, yatan paranın olmadığının bildirildiği, 30.05.2024 tarihli icra müdürlüğü yazısında, davacı tarafından yapılan tüm ödemelerin davalı vekili ...'e yapıldığının bildirildiği ve toplam 2 adet ve 105.534,33 TL tutarlı ödeme belgesi sunulduğu, Mali Değerlendirme, Takibe ve davaya konu 02.12.2017 düzenleme tarihli, 21.02.2019 keşide tarihli, 26.000,00 EURO tutarlı 1 adet senedin olduğu, iş bu senedin davacı tarafından davalı tarafa düzenlendiği, tarafların ticari defter ve kayıtlarında iş bu senede dair herhangi bir kaydın olmadığı, Davalı tarafın davacı taraftan 26.000,00 EURO tutarlı senedin 12.000,00 EURO tutarlı bakiye kısmı kadar alacaklı olduğunu iddia ettiği ve takip talebinde bulunduğu, Davacı tarafın davalı tarafa 12.000,00 EURO tutarlı borcu olmadığını iddia ettiği ve borçlu olmadığının tespiti, takip dosyasının iptali, dava tarihine kadar ödenen 112.620,00 TL tutarın istirdadı talebinde bulunduğu, Davacı tarafın 2017-2018-2019 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davalı taraf ile ilgili herhangi bir kaydın, cari hesap ilişkisinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, Davalı tarafın 2017-2018-2019 yılı ticari defter ve kayıtlarında, davacı taraf ile ilgili herhangi bir kaydım, cari hesap ilişkisinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, Netice itibariyle, tarafların ticari defter ve kayıtlarında takibe ve davaya konu olan senede dair herhangi bir kaydın olmadığı, ilaveten takibe ve davaya konu senet dışında başkaca herhangi bir kaydın, taraflar arasında herhangi bir cari hesap ilişkisinin, borç veya alacak bakiye durumunun olmadığı, davacı tarafın takibe ve davaya konu olan 26.00,00 EURO tutarlı senedin 12.000,00 EURO kısmı için davalı tarafa borcu olmadığını ispat etmesi gerektiği, nihai takdirin sayın mahkemeye bırakıldığı, 4. Tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirlerine ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde belirtmiştir.Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Bakırköy .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına konu 26.000Euro miktarlı █████/2017 tanzim tarihli, █████/2019 vade tarihli bono nedeniyle (takibin 12.000 Euro yönünden yapıldığı) davacının davalıya borcu olup olmadığı, davacının davalıya yaptığı ödemelerin istirdadı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.İcra ve İflas Kanunu'nun 72.maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfî tespit davası açabilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlamıştır.Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkiyi sadece inkâr etmekle yetinir ise, başka bir deyişle bu hukukî ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmüş ise, ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukukî ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalıya düşer. Fakat menfi tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukukî ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukukî ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıya düşer. Kambiyo senedi niteliğinde olan bono ise, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu yazılı delillerle ispat etmekle yükümlüdür. İspat külfetine ilişkin olarak yapılmış bu esaslar çerçevesinde somut olayın ele alınmasında; somut olayda ispat yükünün bonodan kaynaklı borcunun bulunmadığını iddia eden davacı üzerinde olduğu, davacının davaya konu bononun taraflar arasındaki makine alım satım ilişkisine binaen davalı tarafa verilmiş olduğunu iddia ettiği, kambiyo senedinin temelindeki borç ilişkisinden bağımsız olarak mücerret borç ikrarını içeren evrak niteliğinde olduğu, davalının cevap dilekçesindeki beyanlarının genel manada davaya konu bononun talil edilmiş olduğunu kabule imkan sağlamadığı, davalının davacı tarafın iddia ettiği üzere senedin makine alım satım ilişkisine binaen verilmiş senet olduğunu kabul eder nitelikte herhangi bir beyanının olmadığı, senedin taraflar arasındaki bu nitelikteki bir ilişkiden kaynaklı olarak verilmiş olduğunun davacı tarafça da açık bir şekilde ortaya konulamamış olduğu, yaptırılan bilirkişi incelenmesinde dahi tarafların defterlerinde birbirleri ile ilgili herhangi bir kaydın, cari hesap ilişkisinin, borç ve alacağın bulunmadığının tespit edilmiş olduğu, bu kapsamda davaya konu bono nedeniyle borçlu olmadığı iddiasının davacı tarafça ispatlanamamış olduğu anlaşılmış ve davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuşur.HÜKÜM-Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Tarafların tazminat taleplerinin yasal şartları mevcut olmadığından REDDİNE,3-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 732,00 TL ilam harcından peşin alınan 12.123,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 11.391,00 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre alınan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,7-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair, davacı asilin, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır