cephe kaplamaları ncü sunmuş danışmanlık bahsi usd projesi şart cezai

Anahtar kelimeler: Cephe Kaplamaları Ncü Sunmuş Danışmanlık Bahsi Usd Projesi Şart Cezai

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2024

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353 ncü maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ... Konut projesi kapsamında yapılacak her türlü cephe kaplamaları ile ilgili olarak verilecek danışmanlık hizmetler █████/2015 tarihinde sözleşme imzalandığını, iş bu sözleşme nedeniyle 3000 USD avansın ödendiğini, geçen zaman içerisinde hizmet alınmaması sebebiyle sözleşmenin feshedildiğini, ödenen 3000 USD ve sözleşmenin 10. maddesinin son paragrafında bahsi geçen cezai şart olan 1500 USD talep edildiğini, bu ihtara yanıt gelmemesi üzerine Bakırköy 7. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ancak davalı şirketin icra takibine itiraz ettiğini iddia ettiği görüldüğü, icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 13. maddesine göre yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının iddialarının doğru olmadığını, sözleşmede yüklenen edimlerin davalı tarafından yerine getirildiğini ve davanın reddine dair karar verilmesi gerektiği belirtmiştir.

KARŞI DAVA

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının sözleşmeden doğan edimi yerine getirdiği, yapılan işler uyarınca karşı davacının alacağının bulunduğunun sabit olduğu belirtilerek sözleşme kapsamında 21.000 USD alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davanın reddine karar verilmesi gerektiği, davacının sözleşmeden kaynaklı alacağı olmadığı belirtilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince''...Taraflar arasında imzalanan 19.01.2015 tarihli “Danışmanlık Hizmetleri Sözleşmesi”nin“Sözleşmenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde:

“İş bu Sözleşmenin konusu İŞVEREN' e iş bu Sözleşmenin imzası tarihine kadar verilmiş olan tüm danışmanlıkların ve İŞVEREN' e ait ... Konut Projesi ile ilgili ("is) kapsamında yapılacak her türden cephe kaplamaları ile ilgili olarak verilecek danışmanlık hizmetlerinin detaylarının, bedelinin ve ödeme koşullarının belirlenmesinden ibarettir. DANIŞMAN, iş bu Sözleşmede belirtilen İşleri, İŞVEREN' in idare ile yaptığı sözleşme ve eklerine, projelere ve taşeron firma ile yapılan sözleşme ve eklerine, is programlarına, TSE standartlarına ve mevzuatlardaki tüm teknik ve idari düzenlemelere, tüzük, yönetmelik ve şartnamelere, inşaat yönetmelik ve şartnamelere, inşaat mühendisliği kaide ve şartlarına ve taraflarca karşılıklı olarak belirlenmiş sözleşme hükümleri ve İŞVEREN isteklerine uygun olarak yapmayı taahhüt eder.” denilmektedir. “Hizmetler” başlıklı 3’üncü maddesinin 1’inci ve 2’ncı paragraflarında (ve devamındaki iş aşamalarının tanımlandığı paragraflarda göz önünde bulundurulduğunda) ise: “DANIŞMAN in görevleri, yapıların projelerine uygun giydirme cephe, her türlü malzeme ile yapılan cephe kaplamaları ve doğramalarının en doğru ve en ekonomik şekilde projelendirilmesine ve uygulanmasına katkı sağlamaktır. Amaç: Doğru proje, detay ve uygulama ile yapıda konfor, uzun ömür ve ekonominin birlikte sağlanmasıdır.” denilmektedir. Bu haliyle hem sözleşmenin ismi hem de 2 ve 3’üncü maddeleri uyarınca tarafların yapılması konusunda üzerinde anlaştıkları iş bir mimari proje hazırlama işi değil, bir tasarım müellifi tarafından hazırlanan cephe sistemi konusunda uygulamaya yönelik danışmanlık alma işidir. Sözleşmenin “Hizmetler” başlıklı 3’üncü maddesinin “A-Tasarım ve Etüd Safhası” isimli bölümünün ilk paragrafında “Tasarım müellifinin önerdiği (mimari grup) veya işveren tarafından onaylanan konsept projenin…” denildiği göz önünde bulundurulduğunda bu hususun yani sözleşme kapsamında yapılacak işin cephe tasarımının yapılmasının olmadığı açıktır. Ancak dosyaya sunulan 05.06.2017 tarihli bilirkişi raporunun 4, 5 ve 6’ncı sayfasında 10 paragraf halinde başında “Mimari disiplinde yapılacak olan tasarım belli bir iş akışı ile yapılmalıdır. Bu nedenle davalı firma tarafından Mahkemeye sunulan belgeler bu kapsamda değerlendirilecektir” denilerek Davalı/Karşı Davacının sözleşme kapsamında yapmayı yüklendiği işin hatalı bir değerlendirme ile mimari proje hazırlama işi olarak değerlendirildiği ve ilgili kısmın sonunda “Mahkeme dosyasına sunulan ‘alternatif bütçe’ çalışmasının hangi bir alt çalışmaya uygun yapıldığı anlaşılamamaktadır” denilerek hatalı bir teknik değerlendirme yapıldığı son alınan denetime elverişli bilirkişi heyet raporu ile tespit edilmiştir. Öte yandan 10.08.2016 tarihli bilirkişi raporunun 3’üncü sayfasının son paragrafı ile 4’üncü sayfasının birinci ve ikinci paragrafında: “Davalının işe başlama tarihi 19.01.2015 tarihi olarak kararlaştırılmıştır. Davalı şirket, dosya içerisinde bulunan (09.02.2015 tarihli mail çıktısına göre davacı şirket mail adresi olan sinan@eskidjinsaat.com adresine "keşif özeti ve alternatif bütçe" (ek-2) çalışmasını göndermiştir. "keşif özeti ve alternatif bütçe" (ek-2) çalışmasını göndermiştir. Ancak "keşif özeti ve alternatif bütçe çalışması sözleşmenin 3.maddesinin (A) bendinde yer alan işlerin sadece bir kısmını oluşturmaktadır. Dosyada ek-3 olarak yer alan "cephe teknik şartnamesi çalışmasının ise davacı şirkete teslim edilmediği ve gönderilmediği ayrıca ilk olarak yapılması gereken sözleşmenin 3.maddesinin (A) bendinde yer alan işlerin çoğunun da yapılmadığı anlaşılmıştır.

Davalı/karşı davacının sözleşmenin 3.maddesinin (A) bendinde yer alan işlerin çoğunu ilk aşamada yapmayarak sözleşmeye aykırı davrandığı açık ve mutlaktır. Ancak "kesif özeti ve alternatif" bütçe çalışması hazırlayarak sadece 1.000 USD'lik bir ücret hak ettiği anlaşılmıştır.” denilerek Dava dosyasına Davalı/Karşı Davacı tarafından sunulan yapılan işler ile sözleşme kapsamında tanımlanan işlerin karşılaştırıldığı ve yapılan işlerin sözleşmenin 3’üncü maddesinin (A) bölümünde tanımlanan işlerin bir kısmını kapsadığı ve bu işlere karşılık olarak Davalı/Karşı Davacının 1.000,00 USD’lik bir ücret hak ettiği değerlendirmesi yaptığı görülmektedir. “Davalı'ya 3.000 USD avans ödenmiş olduğundan davalının hak ettiği ücret ödenen ücretten çıkarıldığından davacıya 2.000 USD'nin iade edilmesi gerekmektedir. 3.000 USD (ödenen avans) -1.000 USD (davalının yaptığı işe karşılık hak ettiği ücret)=2.000 USD (davacıya iade edilmesi gereken) Ayrıca sözleşmenin 10.maddesi'nin 3. paragrafin da cezai şartın davalının sözleşme konusu yükümlülüklerin herhangi birine aykırı hareket etmes sebebi ile dahi ödenmesi kararlaştırılmış olması sebebi ile 1.500.00 USD dolar cezai şartında davacıya ödenmesi gerektiği anlaşılmakla Asıl davanın kısmen kabulü ile davalının Bakırköy 7. İcra Müd. ... Esas sayılı icra dosyasına vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 3.500,00-USD asıl alacak ve işbu alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4A maddesi uyarınca kamu bankalarınca USD cinsine uygulanan 1 yıllık en yüksek temerrüt faizi üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, takip likit ve belirlenebilir kabul edilmediğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, Karşı davanın sübut bulmadığından reddine) '' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı-karşı davalı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle, anlaşmada belirlenen hiçbir işin davalı tarafından yerine getirilmediği, bu nedenle 1.000 USD ücrete hak kazanmadığı, kur farkı talebinde bulunulmuş ise de raporda kur farkının talep edilmediğinin belirtildiği belirtilerek asıl davanın kabulüne karşı davanın ise reddine dair karar verilmesi talep edilmiştir.

2-Davalı-karşı davacı vekili tarafından süresinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle, davalının hizmet verdiği sabit olduğu, davalının hazırladığı keşif özeti ve alternatif bütçenin 09.02.2015 tarihinde davacı tarafa gönderildiği, ayıp ya da temerrüt ihtarı göndermeden yapılan feshin haksız olduğu, hazırlanan prensip detayların statik hesaplamalar doğrultusunda yapıldığı, bilirkişi raporunda yer alan 1.000 USD lik tespitin yerinde olmadığı belirtilerek asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne dair karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE

HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;Asıl dava, taraflar arasındaki sözleşme uyarınca verilen avans bedeli ile cezai şartın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve karşı dava ise sözleşme uyarınca yapıldığı iddia olunan hizmet bedelinin faiziyle birlikte davacıdan tahsili istemine ilişkindir.Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda 2016/1 E. ████████ K. sayılı ilam ile asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine dair karar verilmiş ve taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulması nedeniyle dairemizce yapılan inceleme sonucunda, ████████ E. ████████ K. Sayılı ilam ile ''...O halde mahkemece yapılması gereken iş; 6100 sayılı HMK'nin 266 ve devamı madde hükümlerine uygun olarak seçilecek konusunda uzman bilirkişiler kurulunca inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi heyetinden itirazı karşılar mahiyette ve davalının uyuşmazlığa konu sözleşmeden kaynaklı edimlerinin yerine getirip getirmediği, yerine getirilmiş olması halinde işbu edimlerin karşılığı bedelin şüpheye mahal bırakılmaksızın tespitinin sağlanarak hüküm ihdası yoluna gidilmesidir.Açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına,'' dair karar verilmiştir. Kaldırma kararından önce düzenlenen bilirkişi raporları ve yapılan tespitler:Bakırköy 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyada; davacı-karşı davalı tarafından 4.500 USD asıl alacak, 100,60 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 4.701,20 USD üzerinden asıl alacağa takip tarihi olan 13.07.2015 tarihinden itibaren Merkez Bankası Kamu Bankalarınca uygulanan azami faiz işletmek kaydıyla tahsili talebi ve fiili ödeme günündeki TL karşılığı ile icra takibi başlatılmıştır. Taraflar arasında düzenlenen danışmanlık hizmetleri sözleşmesinin incelenmesinde: davacı-karşı davalıya (işveren) iş bu sözleşmenin imza tarihine kadar verilmiş olan tüm danışmanlıkların ve işverene ait ... Konut Projesi ile ilgili yapılacak her türden cephe kaplamaları ile ilgili olarak verilecek danışmanlık hizmetlerinin detaylarının, bedelinin ve ödeme koşullarına belirlenmesine ilişkin olduğu, sözleşmede davalı şirketin danışman olarak belirtildiği, danışmanın görevlerinin ise, yapıların projelere uygun giydirme cephe, her türlü malzeme ile yapılan cephe kaplamaları ve doğramaların en doğru ve en ekonomik şekilde projelendirilmesine ve uygulanmasına katkı sağlamayı edindiği, sözleşme bedelinin 30.000 USD + KDV olarak belirlendiği ve sözleşme bedelinin her iş kaleminin gerçekleşmesini müteakip kesilecek fatura karşılığında 15 gün içerisinde nakit olarak ödeneceği, işverenin işbu hizmet bedelini ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden TL'ye çevirerek ödeyeceği, danışmanın hazırlayacağı dokümanları işverenin onayı için göndereceği ve işveren söz konusu dokümanları en geç 15 gün içerisinde onaylayıp görüşü varsa bildireceği, danışmanın söz konusu hizmetleri için teslim programındaki sürelerinin dışına çıkması durumunda her bölüm için ayrı ayrı 10 günden fazla gecikme halinde işverenin madde 10 da belirtilen gecikme cezasının talep etme hakkına ilaveten bu sözleşmeyi derhal feshetme, işi kendisi yapma veya başka bir şahıs veya kuruluşlara tamamlatma hakkına sahip olacağı(madde 6), şayet işin başkasına tamamlatıldığı takdirde kendisine ödenen bedeller toplamı ile yeni firmaya ödenecek bedeller toplamı iş bu sözleşmedeki proje bedelini geçerse danışmanın aradaki farkı işverene nakden ve defaatle ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiği, bu sözleşmede danışman tarafından yapılacağı yazılan ve uzatılan sürelerinin sonunda ve işlerin sözleşmede saptanan şekilde bitirilmemesi halinde, geciktirilen her takvim günü için toplam sözleşme bedelinin %0,015 oranında gecikme cezasının danışmandan tahsil edileceği, danışmanın geciktiği günlerin sayısı 15 takvim gününü aştığı takdirde ise işverenin yeni bir cezalı süre tanıyarak sözleşmeyi uzatmakta veya feshetmek de serbest olduğu (madde 10), ihtilafların mutabakat sonucu çözülememesi halinde İstanbul merkez mahkemeleri ve icra dairelerinin münhasıran yetkili olduğu 19.01.2015 tarihli sözleşmede belirtilmiştir.

Finansbank aracılığıyla davalı-karşı davacı şirkete gönderilen avans ödemesi açıklamalı dekont örneğinin incelenmesinde, 3.000 USD karşılığı 7.013 TL komisyon tutarının 26.01.2015 işlem tarihi ile davalının hesabına gönderildiği anlaşılmaktadır.

2015 Cephe Teknik Şartnamesi (... Residence /A-B-C Blok ) dosya arasına alınmıştır.

Davalı-karşı davacı vekilince sunulan deliller arasında taraflar arasındaki mail yazışmaları sunulmuş ve 09. 02.2015 tarihli mailde ''Adana ... projenin ilgili keşif özeti+yaklaşık alternatif bir bütçe çalışmamız ekte gönderilmektedir. Mimari çizimler üzerinden kullanılan malzemeleri gösteren key planlarda ektedir, bilgilerinize sunulur'' belirtilmiştir.

Bakırköy 33. Noterliği vasıtasıyla davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacıya gönderdiği 19.01.2015 tarihinde imzalanan danışmanlık hizmetleri sözleşmesinin feshi ve yapılan ödemenin iadesi istemiyle ihtarnamede; davacı-karşı davalının sözleşmeyle yükümlendiği tüm edimleri yerine getirdiği proje gereğince davalı-karşı davacıya %10 avans ödemesi yapıldığı, ancak aradan geçen zaman içerisinde hiçbir şekilde hizmet alınamadığı ve sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen hizmetin yerine getirilmediği belirtilerek sözleşme tek taraflı olarak feshedildiği, ödendiği belirtilen 3.000 USD avans ve sözleşmenin 10. maddesi uyarınca sözleşme bedeli olan 3.000 USD'nin %5'i tutarında cezai şart olan 1.500 USD'nin ihtarnamede belirtilen hesaba 7 gün içerisinde gönderilmesi talep edilmiş ve ekinde yer alan tebligat mazbatasında ihtarnamenin davalı-karşı davacı şirket daimi çalışanına 04.03.2015 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Mali müşavir ..., mimar ..., ve hukukçu Av. ...dan oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda özetle: davalı-karşı davacının işe başlama tarihinin 19.01.2015 olarak belirlendiği, dosya içerisinde bulunan mail çıktısında keşif özeti ve alternatif bütçe çalışmasının gönderildiği, ancak keşit özeti ve alternatif bütçe çalışmasının sözleşmenin sadece bir kısmını oluşturduğu, cephe teknik şartnamesi çalışmasının ise davacı-karşı davalı şirkete teslim edilmediği ve gönderilmediği, bu haliyle davalı-karşı davacının yükümlülüklerinin çoğunluğu yapmayarak sözleşmeye aykırı davrandığı ve sadece keşif özeti ve alternatif bütçe çalışması hazırlayarak sadece 1.000 USD'lik bir ücret hak ettiği , bu haliyle davacıya 2.000 USD'nin iade edilmesi gerektiği, sözleşmenin 10. maddesi uyarınca cezai şart yönünden yapılan incelemede 1500 USD'nin aynı zamanda davacı-karşı davalıya ödenmesi gerektiği ve takibin 3.500 USD üzerinden devamına karar verilmesi gerektiği görüş ve tespitinde bulunulmuştur .

Mahkemece 22.11.2016 tarihli celsede rapora karşı yapılan itirazlar yerinde görülerek yeni bir heyetten rapor alınmasına dair karar verilmiş ve mimar ..., mali müşavir ...ve Yrd. Doç. Dr. ...tarafından düzenlenen 05.06.2017 tarihli raporda özetle: davalı-karşı davacı firmanın davacı-karşı davalıya gönderdiği e-posta ekleri incelendiğinde, eklerde davacı-karşı davalı firma tarafından verilmiş herhangi bir onay görünmediği, aynı zamanda mimari değerlendirme başlığı altında yapılan incelemelerde herhangi bir mimari çalışmaya dayanılmadan bir ön çalışma olarak kabul edilemeyecek nitelikte çalışmalar bulunduğu, bu kapsamda istenilen danışmanlık hizmeti kapsamında sunulan hizmetin değerlendirilemeyeceği, davacı-karşı davalı tarafın ödemiş olduğu 3.000 USD tutarındaki avansı geri talep etme hakkının bulunduğu, aynı zamanda davalı-karşı davacının sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle sözleşmenin 10. maddesinde öngörülen 1.500 USD tutarındaki cezai şartı da ödemesi gerektiği, davalı-karşı davacı şirketin sözleşmede vadettiği hizmetleri yerine getirmemesi sebebiyle sözleşme bedeli olarak talep ettiği 21.000 USD tutarını talep edemeyeceği kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Kaldırma kararından sonra düzenlenen bilirkişi raporları ve yapılan tespitler:

Prof. Dr. ...tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli kök raporda özetle; sözleşmenin 2. ve 3. maddeleri uyarınca tarafların yapılması konusunda anlaştıkları işin bir ticari proje hazırlama işi olmadığı, bir tasarım müellifi tarafından hazırlanan cephe sistemi konusunda uygulamaya yönelik danışmanlık alma işi olduğu, sözleşmenin ''hizmetler'' başlıklı 3. Maddesinin A Tasarım ve Etüd Safhası isimli bölümünün ilk paragrafında ''tasarım müellifinin önerdiği (mimari grup) veya işveren tarafından onaylanan konsept projenin'' denildiği göz önünde bulundurulduğunda, bu hususun yani sözleşme kapsamında yapılacak işin cephe tasarımı yapılmasının olmadığı, davalı/karşı davacı tarafından yapılan işlerin sözleşmenin 3 A maddesindeki işlerin bir kısmını kapsadığı ve bu işlere karşılık davacı-karşı davalının 1.000 USD lik ücrete hak kazandığı, bu nedenle davalı tarafından icra takibine yapılan itirazın 1.000 USD yönünden iptaline dair karar verilmesi gerektiği, ayrıca kur farkı talep hakkının saklı tutulmamış olmasından dolayı borçlunun takip tarihindeki kur üzerinden ödeme yapma gibi seçim hakkının bulunduğu belirtilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda , kök raporda yer alan görüşün muhafaza edildiği belirtilmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kısmen kabulüne, karşı dava yönünden ise davanın reddine dair karar verilmiş olup taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi

1-Asıl dava dosyası yönünden inceleme

Asıl davada, reddedilen kısım yönünden davacı-karşı davalı, kabulüne karar verilen kısım yönünden ise davalı-karşı davacı vekilleri tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Yabancı para üzerinde yapılan takipler ve açılan itirazın iptali davalarında yargılama giderleri, vekalet ücreti ve kesinlik sınırı dava tarihindeki kur esas alınarak belirlenir. (bkz Yargıtay 6 Hukuk Dairesi'nin █████████ E. █████████K.- █████████ E. █████████ K. sayılı ilamları)

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrarlı bir şekilde kabul ettiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nispi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14.12.2022 Tarih ve █████████ E.- █████████ K. Sayılı ilamı)

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. fıkrasında, miktar ve değeri üç bin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu düzenlenmiştir. Aynı yasanın, "Parasal sınırların artırılması" üst başlığı ile ek madde 1’de, 200., 201., 341., 362. ve 369. maddelerdeki parasal sınırların her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığı'nca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sureti ile uygulanacağı, ikinci fıkrada, 341., 362. ve 369. maddelerdeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı ifade edilmiştir. İstinafa konu uyuşmazlıkta, asıl dava dosyasında harca esas değerin 11.970,00 TL olarak belirtildiği ve karar tarihi itibariyle geçerli olan kesinlik sınırı olan 28.250,00 TL'nin altında kalması sebebiyle, reddedilen ve kabul edilen kısım yönünden tarafların istinaf talep hakkı bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekili tarafın, asıl dava dosyasında kesin nitelikte bir karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşıldığından, istinaf taleplerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-b bendi gereğince miktar itibarı ile ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. 2-Karşı dava dosyası yönünden inceleme:Karşı davada, davanın reddine karar verildiği ve iş bu karara yönelik davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin “hizmetler” başlıklı 3'üncü maddesinde “danışman in görevleri, yapıların projelerine uygun giydirme cephe, her türlü malzeme ile yapılan cephe kaplamaları ve doğramalarının en doğru ve en ekonomik şekilde projelendirilmesine ve uygulanmasına katkı sağlamak'' olduğu belirtilmiş ve bu hizmetlerin 5 safhada gerçekleşeceği belirtilmiştir. Bunlar; tasarım ve etüd safhası, ihale safhası, imalat projelendirme safhası, prototip ve test safhası, imalat ve montaj kontrolü olarak belirtilmiştir. Tasarım ve etüd safhası kısmında , tasarım müellifinin önerdiği veya işveren tarafından onaylanan konsept projenin giydirme cephesinin yapı fiziği, cephe tekniği ve mühendislik ekonomisi kriterlerine uygun olarak irdelenmesi, cephe taşıyıcı sistem çözümlemelerinin yapılması, mimari konsepte belirtilen cam rengine göre cam tipinin seçilmesi, konsept sistem ve prensip detaylarını mimari konsepte bağlı olarak alternatiflerin oluşturulması gibi konulardan oluştuğu yazılıdır.

Davalı-karşı davacının sözleşmenin yukarıda belirtilen 3. Maddesi uyarınca '' keşif özeti ve alternatif'' hazırlaması nedeniyle dava dosyasına sunulan işlere ilişkin belgeler uyarınca 1.000 USD'lik ücrete hak kazandığı yönündeki █████/2016 ve █████/2023 tarihli rapor (█████/2024 tarihli ek rapor) da yer alan tespitin yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, mahsup, bir alacağı doğuran olayla ilgili olarak alacaklının elde ettiği bazı menfaatlerin ya da borçlunun katlandığı bazı külfetlerin bu alacaktan indirilmesini ifade eder. Örneğin bir malı sahibine iade ile yükümlü zilyedin o mal için yaptığı bazı masraflar, o maldan elde ettiği semerelerin bedeline mahsup edilir.Davalı-karşı davacı vekili tarafından sunulan cevap/karşı dava dilekçesinde , asıl dava dosyası yönünden sözleşmenin feshinin yerinde olmadığı , sözleşmenin edimlerinin ifa edilmiş olması nedeniyle cezai şart alacağının oluşmadığı ve fahiş faiz miktarı talep edildiği belirtilerek asıl davanın reddine karar verilmesi ve sözleşmede belirlenen dizayn çalışmaları tamamlandığından 21.000,00 USD'nin faiziyle birlikte davacı/karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Sunulan dilekçede takas ve/veya mahsup talebine ilişkin bir talepte bulunmamış iken mahkeme tarafından asıl dava dosyasında davacı-karşı davalının alacaklı olduğu miktar hesaplanırken davalı-karşı davacının karşı davaya konu ettiği edimleri yönünden hesaplanan bedelin mahsup edilmesi yerinde değildir. Davalı-karşı davacının 1.000,00 USD lik alacağı asıl davada, davalının itiraz ettiği takip miktarı hesaplanırken davacının alacaklı olduğu bedelden mahsup edilmiştir İş bu nedenle, davalı-karşı davalının tespit edilen 1.000,00 USD'lik alacağının asıl davada, davalı-karşı davacının sorumlu olduğu miktardan mahsup edilmesi ile bu miktar nispetinde davalı-karşı davacının alacağı kalmadığı anlaşılmıştır. Her ne kadar yapılan işlemin yerinde olmadığı anlaşılmakta ise de, davalı-karşı davacının alacaklı olduğu tespit edilen miktar nispetinde borçtan kurtulduğu nazara alındığında, karşı davada ''davanın reddine '' dair karar yönünden sadece eleştiri konusu yapılmakla yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; Asıl dava dosyasında, tarafların istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352/1-b bendi gereğince miktar itibarı ile ayrı ayrı reddine;Karşı dava dosyasında, davalı-karşı davacının istinaf başvurusunun HMK m. 353/1-b.1 gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

1-Asıl dava dosyasında

a-Davacı-karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nun 352/1.b maddesi uyarınca miktar itibari ile ayrı ayrı USULDEN REDDİNE,

b- Harçlar Kanunu gereğince taraflarca ayrı ayrı yatırılan istinaf başvuru harçlarının hazineye gelir kaydına,

c-Taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının istemi halinde ilgilisine iadesine,

ç-İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına,

d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

2-Karşı dava dosyasında

a-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

b-Harçlar Kanunu gereğince yatırılan istinaf başvuru harcının hazineye gelir kaydına,

c- Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcının davalı- karşı davacı tarafça yatırılan 615,40 TL'den mahsubu ile arta kalan 116,60 TL'nin ilk derece mahkemesince davalı- karşı davacıdan tahsiline,

ç-İstinaf yargılama giderlerinin davalı-karşı davacı üzerinde bırakılmasına,

d-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, asıl dava dosyası yönünden; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 352/1.b bendi gereğince kesin olmak üzere, karşı dava yönünden ise ; 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20/2. maddesi uyarınca HMK'nın ek 1. maddesindeki değişiklik dikkate alınarak kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026