Anahtar kelimeler: Sanve Dile Satımdan Ticltdşti Küçükçekmece Sunmuş İstihkak Getirmiş İstirdat Başlattığını
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: 2023/5 EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı alacaklı tarafın Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile diğer davalı borçlu ... San.ve Dış Tic.Ltd.Şti. den alacağını tahsil etmek amacı ile icra takibi başlattığını, haciz esnasında müvekkil şirketinin çalışanı ve işlem yetkilisi ... de arasında olduğu müvekkil şirket yetkililerinin usulüne uygun bir şekilde şirket adına istihkak taleplerini dile getirmiş olduğunu, davalı tarafın müvekkili şirketin haklı istihkak beyanına ilişkin olarak Küçükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına sunmuş olduğu 09.04.2021 tarihli beyan dilekçesinde istihkak iddia eden taraf olarak müvekkili şirketi değil, müvekkili şirket adına istihkak talebinde bulunan "..."i belirtmiş olduğunu ve icra dosyasına bu şekilde sunulduğunu, icra müdürlüğü ne haciz zaptını ne istihkaka iddia eden tarafı nede Ticaret Sicil kayıtlarını incelemeksizin istihkak iddia eden taraf olarak müvekkili şirketi değil müvekkili şirket adına istihkak talebinde bulunan "..."i üst yazısında belirttiğini ve bu üst yazı ile dosyayı Ticaret Sicil kayıtlarında açıkça müvekkili şirket işyeri olan ve yıllardır müvekkil şirketin çalıştığı adresi dahi araştırmaksızın İİK.Md.99 yerine İİK.Md.97 uyarınca görevli icra hukuk mahkemesine göndermiş olduğunu, bu süreçte istihkak iddialarını gerekçelendirdikleri ayrıntılı dilekçelerinin ve taşınır malların müvekkiline ait olduğunu ispata yarar ekleri de icra müdürlüğü dosyasına sunulmuş olduğunu, fakat bu dilekçelerinin icra dosyası içeriğine alınmaksızın istihkak beyanlarının değerlendirilmesi için icra hukuk mahkemesine eksik bir biçimde gönderilmiş olduğunu, bu kararın üzerine de icra müdürlüğü, istihkak davası açmak için müvekkili şirkete değil müvekkili şirket adına istihkak iddiasında bulunan müvekkili şirket çalışanı ve işlem yetkilisi ....e istihkak davası açtığı için 7 günlük süre verdiğini gösterir tebligat hazırladığını, ancak her nedense ilgili tebligatın müvekkili şirket veya yetkilisine ulaşmadan davalı tarafından 28.04.2021 tarihinde müvekkili şirketin işyerine hacizli eşyaların muhafazası için hacze gelindiğini, müvekkili şirket ile hiçbir ilişiği olmayan iş bu borcun müvekkili şirket tarafından 28.04.2021 tarihinde haciz ve muhafaza tehdidi altında davalı tarafa ihtirazi kayıtla ödenmiş olduğunu, müvekkilinin davalı alacaklıya borçlu bulunmadığının tespiti ile müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığı 24.997,00-TLnin ödeme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile istirdadını, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılarca ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılarca cevap sunulmamıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDavanın konusu uyuşmazlığın davacının haciz tehdidi altında borçlu olmadığı bir parayı ödeyip ödemediği, davacı ile icra takibi borçlusu arasında organik bağın bulunup bulunmadığı, icra dosyası kapsamında borçlu olup olmadığı ile davacının istirdat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarına ilişkindir.Davacı her ne kadar istirdat davası yoluna başvurmuş ise de 2004 sayılı İİK 72/7 maddesinde düzenlenen istirdat davası, kişi aleyhine icra takibi açılmış, takibe itiraz edil(e)mediği için kesinleşen hallerde, icra tehdidi altında ödenen paranın iadesi amacıyla açılan davadır. İstirdat davasının biri takip hukukuna, diğeri maddi hukuka ilişkin olmak üzere iki şartı vardır. İstirdat davası açılması için ilk şart, iadesi istenen paranın icra takibi sırasında ödenmiş olmasıdır. Borçlunun, ödeme emrine itiraz etmemesi ya da itiraz etmesine rağmen hükümden düşürülmüş olması nedeniyle kesinleşen icra takibinde bu parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması gerekir. İstirdat davasının açılmasının ikinci şartı ise, maddi hukuk bakımından, aslında borçlu olmadığı bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmasıdır. İstirdat davası 1 yıllık hak düşüm süresine tabi olup, bu süre borcun tamamen ödenmesinden itibaren başlayacaktır. (Yargıtay 4 HD ██████████ E-████████ K sayılı ilam).HGK nun 2022/3-80 Esas. ████████ Karar sayılı ilamında;" Gelinen noktada, icra takibinin davacı şirket adına yapılmamış olması, başka bir deyişle davacının icra dosyasının borçlusu konumunda bulunmaması davanın istirdat davası olmaması yönünden ayırıcıdır. Çünkü yukarıda da izah edildiği üzere, istirdat davalarında icra takibinin borçlusu, borçlu olmadığını düşündüğü bir parayı cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmaktadır. Kaldı ki, dosya kapsamı itibariyle, hacze gelinen adresin dahi asıl borçlu şirkete ait olmadığı, davacı şirkete ait olduğu, ödeme emri tebligatının dahi bu adrese yapılmadığı görülmektedir. Tüm bunlara rağmen, asıl borçluyla ilgisi bulunmayan davacının adresine gelinerek malları haczedilmeye çalışılmış, bunun üzerine davacı vekili haczi engellemek adına dosya borcunu ihtirazî kayıtla ödemek durumunda kalmıştır.O hâlde, eldeki davanın sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayalı olduğu kabul edilmelidir." denilmektedir. Bu hali ile mevcut olayda Davaya konu Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı alacaklı ... VE AMB.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ. vekili tarafından █████/2014 tarihinde davalı borçlu ... İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği, borcunu ödemeyen borçlu hakkında haciz işlemleri başlatıldığı, müdürlükçe yazılan talimat doğrultusunda Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından █████/2021 tarihli yapılan haciz esnasında haczedilen mallara yönelik davacının istihkak iddiasında bulunulduğu, Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyasına █████/2021 tairhinde davacı tarafından "Diğer teminat bedeli 2021-192 talimat istihkak ve istirdat dava açma hakkımız saklı kalmak kaydı ile dosya borcunu ödemekteyiz " şeklindeki ihtirazı kayıt açıklaması ile bedelin yatırıldığı, işbu bedelin esas icra müdürlüğü dosyasına gönderildiği ve alacaklıya reddiyatının yapıldığı anlaşılmıştır. O halde 3. Kişi tarafından ödenen borcun hukuki niteliğinin istirdat davası şartlarını karşılamadığı ancak sebepsiz zenginleşme davası olduğu anlaşılmış olup bu hususta "İstirdat davası, esasen sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan bir eda davası olup, bununla icra takibi sırasında sebepsiz olarak ödenmiş olduğu iddia edilen bir paranın geri verilmesi istenir. Yalnız, davanın şartı icra hukukuna dayanmaktadır: Borçlunun, borcu bulunmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olmasıdır." (Arslan, Ramazan/Yılmaz, Ejder/Taşpınar Ayvaz, Sema/ Hanağası, Emel: İcra İflas Hukuku, Ankara 2018, 4. Baskı, s. 228) nitelendirilmesi ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir.Dava konusu uyuşmazlığın sebepsiz zenginleşme olarak kabul edilmesi halinde ise sebepsiz zenginleşenin kim olduğu hususunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu minvalde HGK nun 2022/3-80 Esas. ████████ Karar sayılı ilamında "Davacının icra dosyasına haciz tehdidi altında yatırmış olduğu parayla kim menfaat temin ediyorsa onun sebepsiz zenginleşme davasının muhatabı olacağı hususunda kuşku bulunmamaktadır. İİK’nın 12. maddesine göre icra dairesi takip edilen para alacağına mahsuben üçüncü şahıs tarafından ödenen paraları kabule mecburdur. Bununla borçlu bu miktar kadar borcundan kurtulur. Somut olayda da, yapılan ödemeyle ilk bakışta icra dosyasının borçlusunun borcunun söndüğü, bu nedenle menfaat temin edenin dava dışı asıl borçlu şirket olduğu, sebepsiz zenginleşme davasının muhatabının da anılan şirket olması gerektiği düşünülebilirse de, davacı ihtirazî kayıtla yatırdığı parayı asıl borçlunun borcundan kurtulması amacıyla kendiliğinden değil, haciz tehdidinden korunmak amacıyla ve bu hususu da haciz tutanağında açıkça belirterek yatırmıştır. Yatırılan para davalı alacaklının mal varlığına dâhil olmuştur. Davacının istemi, kendisinden haksız şekilde tahsil edilerek davalının mal varlığına giren paranın iadesi olduğuna göre muhatap da davalı olmalıdır. Aksinin kabulü, davacıyı muhatabı olmayan, borcu ödeme kabiliyetinin olup olmadığı belirsiz dava dışı borçluya yönelmeye zorlayacaktır ki, bu tür bir riskin davacıya yüklenmesi adil olmaz. Öyle ise, dava konusu olayda sebepsiz zenginleşenin davalı olduğunun kabulü gerekir.35. Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında; davacının icra dosyasına parayı yatırmasıyla zenginleşenin dava dışı asıl borçlu olduğu, davalı alacaklının zaten varolan alacağını aldığı, bu sebeple sebepsiz zenginleşme davasının davalısı olamayacağı, direnme kararının onanması gerektiği görüşü ileri sürülmüş ise de, bu görüş yukarıda açıklanan nedenlerle Kurul çoğunluğu tarafından benimsenmemiştir.36. Diğer taraftan, dava tarihi 04.04.2012 olduğu hâlde direnme kararının başlık kısmında 13.11.2012 olarak hatalı yazılmış ise de bu durum mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olduğundan ayrıca bozma nedeni yapılmamıştır." şeklindeki nitelendirmesi doğrultusunda sebepsiz zenginleşenin davalı alacaklı olduğu tespit olunmuştur. (Benzer Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 2025/9 E ████████ K sayılı ilamı)Dosya kapsamında incelenen belge ve bilgiler ışığında; Davaya konu Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının celp edilip incelenmesinde; davalı alacaklı ... ve Amb.san.ve Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından █████/2014 tarihinde davalı borçlu ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, takibin kesinleştiği, borcunu ödemeyen borçlu hakkında haciz işlemleri başlatıldığı, müdürlükçe yazılan talimat doğrultusunda Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... talimat sayılı dosyasından █████/2021 tarihli yapılan haciz esnasında haczedilen mallara yönelik davacının istihkak iddiasında bulunulduğu, istihkak iddiasına ilişkin yapılan değerlendirmede Küçükçekmece .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E ... K sayılı ilamında " ... borçlu ile 3.kişi arasında organik bağ bulunduğu ve muvazaalı işlemler yapıldığına ilişkin muvazaa iddiasının ispatlanamadığı, 3. Kişinin borçtan sorumlu tutulabilmesi için geçmişe yönelik organik bağ ilişkisinin yeterli olmadığı borcun doğduğu tarihte de bu organik bağın bulunması gerektiği anlaşılmakla borcun doğduğu tarihte ve sonrasında iki şirket arasında organik bağ tespit edilemediği anlaşılarak davanın kabulü ile Küçükçekmece .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına istinaden Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... Talimat sayılı dosyası ile █████/2021 ve █████/2021 tarihinde yapılan hacizlerin kaldırılmasına ," karar verildiği, işbu kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... E .... K sayılı ilamı kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu hali ile 3. Şahsın davalı borçlu ile aralarında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığının belirlendiği, mülkiyeti kendisine ait mallara yönelik haciz tehditi altında ödeme yaptığı, işbu ödemenin gerçekte var olmayan ve ödenmesi gerekmeyen bir bedel olduğu, zira █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda taraflara davacının ticari defterleri üzerinde inceleme yapıldığı, yapılan incelemede davacının davalı borçludan alacağının bulunduğu tespit olunduğu, gerek bilirkişi raporu gerek icra hukuk mahkemesince maddi anlamda kesin hüküm oluşturan incelemeleri doğrultusunda taraflar arasında da organik bağın bulunmadığı ortaya koyulmuştur.( takip borçlusu davalı şirket adresinin ve ödeme emri tebliğ edilen adresin davacı şirket adresi olmadığı, davacı şirket adresinde her ne kadar borçluya ait evrakların bulunduğu haciz tutanağında yer almış ise de , belirtilen belgelerin borçlu şirket ile davacı 3.şahıs şirket arasında organik bağ ilişkisinin ispatı için yeterli olmadığı,3. kişi şirketin sicilde kayıtlı adresi olduğu, 3. kişi şirketin borcun doğumundan önce kurulduğu, borçluya haciz yapılan adreste tebligat yapılmadığı, haciz sırasında borçlunun söz konusu adreste faaliyet gösterdiğine dair yeterli evrak bulunmadığı,). Bu minvalde davacının sebepsiz zenginleşme nedeniyle açmış olduğu davanın davalı alacaklı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti. yönünden kabulüne ve ödeme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine diğer davalı yönünden ise reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile █████/2021 tarihinde davacı tarafından ödenen 24.997,00 TL ödemenin █████/2021 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faiz avans faizi ile birlikte davalı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den alınmasınaDavalı ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın REDDİNE2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.707,54.-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 426,89.-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.280,65.-TL karar harcının davalı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 80,70.-TL başvurma harcı ile 426,89.-TL peşin harcın davalı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 6.750,00 TL bilirkişi ücreti 202,75 TL posta ücreti olmak üzere toplam 6.952,75.-TL yargılama giderinin davalı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davalılar tarafından dosyada herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 24.997,00.-TL vekalet ücretinin davalı ... ve Amb.San.ve Tic.Ltd.Şti.'den tahsili ile davacı tarafa verilmesine,7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır