Anahtar kelimeler: Sininde Anıldığını İmarlı Arsada Alanlı Villa Akdettiklerini Mimari Tapunun Projenin
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı müvekkili ile davalılar arasında ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi adresinde ve tapunun ... ada ... parsel sayılı ve toplam ... m? alanlı imarlı arsada inşa edilecek ... adet bağımsız bölüm villa yapım işine ilişkin ... tarihinde Mimari Proje Sözleşmesi ” akdettiklerini, adı geçen sözleşmede davalıların “ ... ... "olarak, müvekkilinin ise “ ... “olarak anıldığını, ... tarihli sözleşmenin 5. maddesinde “Proje bedeli ve ödeme” başlıklı bölümde, “İş bu projenin bedeli kdv hariç ... TL olup, sözleşme imzalanmasına müteakip ödemenin ... si peşin, ... sininde inşaat ruhsatı alınması sonrası mimari ofisin ... ... Bankası TR ... .... ... sunmuş olduğu bila tarihli dava ... iban nolu .... ... hesabına havale edilerek yapılır. Mimari ofis, sözleşmede başkaca bir hüküm yoksa aldığı ödeme karşılığında Serbest Meslek Makbuzu ya da Fatura düzenleyecektir. ” şeklinde hüküm olduğunu, müvekkilinin sözleşmede belirlenen tüm hükümler çerçevesinde kendisinin üzerine düşen edimlerini yerine getirdiğini ve ödemeleri parça parça halinde davalı ... ... hesabına gönderdiğini, ancak davalı mimari ofis tarafından sözleşmenin gereğinin hiç bir şekilde yerine getirilmediğini, kaldı ki davalılar tarafından ne bir mimari proje yapıldığını ve ne de müvekkiline her hangi bir proje verildiğini, davalılar tarafından sözleşme gereği mimari projelerin müvekkilinin onayına sunulmadığını ve teslim edilmediğini, bundan dolayı davalıların edimlerine yerine getirmediklerini, müvekkilinin davalılara ... tarihinde ... TL, ... tarihinde ... TL ve ... tarihinde ... TL olmak üzere toplam ... TL davalı ... ... hesabına ödeme yaptığını, ancak davalıların ne bir mimari proje çizdiklerine ve ne de ruhsata başvurduklarını, bunun üzerine müvekkilinin davalılara ulaşmaya çalıştığını, ancak davalılara ulaşamadığı gibi ofislerinin de kapalı durumda olduğunu, davalıların da müvekkiline her hangi bir bilgi vermediğini, davalıların hiçbir mimari proje yapmaması nedeni ile müvekkilinin daha sonra davalılardan ödediği bedeli talep etmesine rağmen bu güne kadar müvekkiline her hangi bir geri ödemenin yapılmadığını, bunun üzerine müvekkilinin Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... E. sayılı dosyasıyla davalılar aleyhine icra takibi başlattıklarını, ancak davalılar vekilinin takibe itirazı sonucunda takibin durduğunu, bu durumun haksız ve hukuka aykırı olduğu gibi müvekkilinin de zarara uğramasına neden olduğunu, müvekkilinin ... tarihinde Antalya arabuluculuk bürosunun ... /... büro başvuru numarası ve ... /... dosya numarası nezdinde arabuluculuk yoluna başvurduğunu, ancak arabuluculuk sürecinin anlaşamama şeklinde sona erdiğini, davalıların haksız olan itirazının iptali ile Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan faiz ve ferileri hariç asıl alacak olan ... TL bedel üzerinden takibin devamına, davalıların borca haksız itirazlarından ötürü 9620 den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında, ... ili, .... ilçesi, ... mahallesi adresinde ve tapunun .... ada ... parsel üzerinde yapılacak ... adet villa inşaatlarının projelerinin yapılması hususunda ... tarihli proje sözleşmesi düzenleyerek anlaştıklarını, aynı yer ile ilgili davacı yüklenici ile dava dışı arsa sahipleri arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 15. maddesinde müvekkili firmanın proje müellifi olacağı hususunun hükme bağlanmış olduğunu, davacı ile müvekkili arasında yapılan proje sözleşmesinin 5. Maddesinde işin bedelinin kdv hariç ... TL olduğunun ve bu bedelin %50 sinin peşin, kalan %50 sinin ise ruhsat alınmasını müteakip müvekkiline ödeneceğinin belirlenmiş olduğunu, ancak davacının çeşitli bahaneler bularak proje bedelinin %50 sini ödemediğini ve ancak 9 15 ine tekabül eden ... TL bedeli ... tarihinde ödeyebildiğini, buna rağmen müvekkilinin projelerin taslaklarını oluşturduğunu ve işe başladığını, davacının ödemede temerrüde düşmesi sonucunda arsa sahipleri ve davacı ile müvekkilinin ofisinde ... tarihinde bir toplantı yaptıklarını, bu toplantıda müvekkilinin 2 ayrı alternatifli proje sunduğunu ve ... villalık konsept projenin taraflarca onaylandığını ve mutabık kalınan projeye devam edilmesinin istendiğinin, aynı toplantıda proje bedelinin ilk ödemesinin ... tarihinde yapılması nedeni ile proje başlangıç tarihinin de bu tarih olarak kabul edildiğini, bunun yanı sıra müvekkilinin kontrollüğünde lihkap işlemlerinin yapılarak aplikasyon planının yapıldığını, zemin etüdünün yapıldığını, ... tarihinde mimari projenin, statik projeyi yapacak kişiye gönderildiğini ve son olarak parsel üzerinde yapılacak villa inşaatlarına ait mimari projelerin ... tarihinde ... Belediyesine ön onay için teslim ettiklerini, tüm bu gelişmeleri davacı yükleniciye bildirdiklerini ve 3 boyutlu görsellerin de (... ) sunumunu yaptıklarını, bu arada davacının ... tarihinde müvekkiline ... TL daha ödemede bulunduğunu, ancak sözleşme gereği işin e 50 sine tekabül eden ... TL bedeli ödemeyince kendisine Antalya ... . noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesini keşide ederek peşinattan kalan kısmın ödenmesini talep ettiklerini, aynı günün ertesi olan ... tarihinde projelerin ön onayı için Belediyeye teslim ettiklerini ve ... tarihinde taşınmazın bağlı bulunduğu ... Belediyesinden mimari projelerin ön onaylarının alındığını ve davacıya bu konuda bilgi verdiklerini, belediyeden almış oldukları ön onayın yaptıkları projelerin uygulamaya hazır halde olduğunu gösterdiğini, davacının bunun üzerine müvekkiline ... tarihinde ... TL daha ödemede bulunduğunu ve kalan ödemeleri de yapacağını belirtiğini, bunun üzerine müvekkilinin elektrik ve mekanik projeleri çizdirmeye başladığını ve ... tarihinde akustik projeyi tamamladığını, Müvekkilinin ... tarihinde Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı il Müdürlüğüne Yapı Denetim firması için müracaatta bulunduğunu, ancak Müdürlükçe davacının bu projeyi yapmak için müteahhitlik belgesinin yeterli olmadığının belirtildiğini, bu durumda Yapı Denetim firmasının belirlenemediğini ve bu durumu derhal müteahhide söylediklerini ve ... sınıfı müteahhitlik belgesinin m? olarak bu işi yapmasının mümkün olmadığını ve bu işi yapabilmeleri için müteahhitlik karne sınıfını yükseltmesi gerektiğini bildirdiklerini, bu konuda tüm yazışmaların mevcut olduğunu, müteahhidin mevcut karnesini yükseltememesi üzerine kendisine Antalya ... . noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarını çekerek %50 ödemeden kalan ... TL bedeli ödenmesini bildirdiklerini, ancak davacının bu bedeli ödemediği gibi karnesini yükseltmesi için müdürlüğe başvurmadığını, bu arada ... tarihinde mekanik projenin tamamlandığını ve ... onayının da alındığını, elektrik projesinin de elektrik mühendisleri odasına gönderildiğini, davacı yüklenicinin müvekkilinin kalan bakiye ödemesini yapmadığı gibi bir de müvekkiline mesaj atarak arsa sahibi ile aralarında yapmış oldukları sözleşmeyi feshedeceklerini ve ödemiş olduğu ... TL bedeli talep ettiğini, müvekkilinin projeleri tamamladıkları gerekçesi ile kalan bakiye bedeli talep ettiğini belirttiğini, bilahare arsa sahipleri ile yaptıkları görüşmede yüklenici ile yapmış oldukları sözleşmeyi karşılıklı olarak fesih ettiklerini öğrendiklerini, müvekkilinin tahsil ettiği miktar kadar davacıya faturaya düzenlediklerini, ancak davalının adresinde bulunmaması nedeni ile kendisine tebliğ edemediklerini beyanla, haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Antalya Genel İcra Dairesinin ... /... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinden: Alacaklı ... vekili tarafından ... Ltd Şti ile ... ... aleyhine toplam ... TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.Mimar bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:Davaya konu taşınmazın, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi adresinde ve tapunun ... ada ... parsel sayılı taşınmazı olduğu,Dava dosyası bir bütün olarak irdelendiğinde, davalı mimarın, taraflar arasında düzenlenen ... tarihli harici proje hizmet sözleşmesinde belirlenen tüm edimlerini yerine getirmiş olduğu, sözleşmede belirlenen mimari proje, statik proje, mekanik proje, elektrik projesi, zemin etüdü raporu, harita işleri ile dış cephe renderları hizmetlerinin verilmiş olduğu, fenni mesuliyet (...) hizmetinin inşaat ruhsatı alındıktan sonra verilmesi gerektiğinden bu aşamaya gelinmemiş olduğu,Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede işin bedelinin ... TL * KDV olarak belirlenmiş ve ödemenin 96 50 sine tekabül eden ... TL * KDV bedelin sözleşme tarihinde ödeneceğinin, kalan 96 50 sine tekabül eden ... TL * KDV bedelin ise ruhsat alındıktan sonra ödeneceğinin belirlenmiş olduğu, davacı yüklenici tarafından davalılara iş avansı olarak parça parça halinde toplam ... TL ödenmiş olduğu, buna göre sözleşmenin düzenlenmesi ile ... TL bedelden kalan ... TL bedelin davacı tarafından eksik ödenmiş olduğu,Davalı proje mimarının, villa inşaatlarına ilişkin sözleşmede belirlenen projelerin tamamını çizip ön onaylarını aldığı ve ruhsat aşamasına getirmiş olduğu, bu hali ile davacı yüklenicinin projelere inşaat ruhsatı alıp inşaatlara başlanmasının mümkün olduğu, ancak, davacı müteahhidin inşaatları yapılabilmesi için yasal olarak gerekli olan müteahhitlik karnesinin " ... ” gurubu karnelerden olması ve adı geçen ... adet villa inşaatlarını yapmasına yeterli olmaması nedeni ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Antalya İl Müdürlüğünün Yapı Denetim Firması atayamadığı ve davacının inşaatlara başlamasına izin vermediği, bu durumda davacı yüklenicinin inşaatlara başlayamadığı ve akabinde dava dışı arsa sahipleri ile aralarında yapmış olduğu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin fesih edilmiş olduğu, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Antalya İl Müdürlüğünün inşaatlara izin vermemesinin nedeninin mimarın kusurundan değil, davacı müteahhidin karnesinin yapacağı işe yetersizliğinden kaynaklanmış olduğu, bundan dolayı da villalara ait inşaat ruhsatlarının alınamadığı, dolayısıyla bu hususta davalı mimarın bir kusurunun bulunmadığı,Davalı mimarın inşaat ruhsatı alındıktan sonra proje hizmet bedeli olarak alması gereken bakiye ... TL KDV bedeli hak kazanıp kazanmadığı hususunun mahkemenin taktirine arz olunduğu" sonucuna varılmıştır.DAVALI TANIĞI ... BEYANINDA
:"Ben dava konusu villaların yapılması kararlaştırılan taşınmazın arsa sahibiyim, şu anda arsa karşılığı inşaat sözleşmesi devam etmemektedir, biz davacı ile karşılıklı olarak sözleşmeyi feshettik davacı ile beni davalı ... hanım tanıştırmıştır, ben kendisine güvenilir bir müteahhit aradığımı söyledim ... hanım bana davacıyı önermiştir, önce ... hanım ile davacı mimari projenin yapılması için bir sözleşme imzalamışlardır, daha sonra 2022 yılı ... ayında biz davacı ile sözleşme yaptık, bizim sözleşmemize göre davacı 4 ay içerisinde belediyeden ruhsat alacaktı bizim davacı ile sözleşme yapmamızın üzerinden 1,5 ay geçtikten sonra davacı, davalı ... hanımın ödemelerini yapmadığı için üçümüz tekrar bir araya geldik, ... tarihinde anlaşma yaptık, bu anlaşmaya göre işin başladığı tarih olarak bu tarihi esas aldık, ancak ... ... tam emin değilim dediğim gibi sözleşmenin üzerinden 1,5 ay geçmişti, davacı, davalı mimarın hak ettiği bedelin kısmi ödemesini yapıp ön onayını 1 ay sonra almış ben bunu mimar ... hanımdan öğrendim, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden davacının bu villaları yapmak için yeterli karnesinin olmadığı şeklinde yazı gelmiş bunu bana ... hanım söyledi, bu süreçte sözleşmede kararlaştırdığımız 4 aylık süre dolmuştu, ben iyi niyetle davacıya eksiklikleri giderebilmesi ve karne alabilmesi için 6 haftalık ek süre tanıdım, ancak buna rağmen davacı yükümlülüklerini yerine getirmediğinden biz karşılıklı olarak sözleşmeyi feshettik. Dediğim gibi biz davacı ile sözleşme yaptıktan 1,5 ay sonra davacı ben ve ... hanım biraraya geldik sözleşme yaptık bu sözleşmeden sonra ... hanımın bu sözleşmeyi belediyeye sunduğunu ve ön onay aldığını ben ... hanımdan duydum, üzerine kayıtlı taşınmaz 5332 metrekaredir , tanıklık ücreti istemiyorum" demiştir.TANIK
: ... BEYANINDA: Ben ... İlinde emlak işi yapmaktayım, ...'ı müteahhit olması nedeni ile kendisi ile arkadaşlık ve iş ilişkimiz olmasından dolayı tanırım, ... inşaat yapmak üzere .... arazi bakıyordu, bunun üzerine ben daha önce ... İlinde ... yapan ... ... ile iletişime geçtim, kendisi ... ... yapıyordu, ... hanımdan davaya konu olan arsayı öğrendik, görmek için diğer tanık ... bey ile birlikte ... gittik, daha sonra ...'de ... ... isimli kişi ile ... geldileri hep birlikte arazi için görüşmek üzere ... ... isimli kişinin mimarlık ofisine gittik, ... vardı ancak daha sonra ... ayrıldı, ... hanım bize bu arazi ile ilgili bütün yetkinin kendisinde olduğunu söyledi ... hanım ile ... bey proje ve mimari danışmanlık sözleşmesi konusunda anlaşma yapmak üzere görüştüler, ... hanım bu sözleşme için ... TL talep etti, görüşmeler yapılırken biz bir ara dışarı çıktık, sözleşmenin imzalandığını biliyorum ancak tam bedelini bilmiyorum, bildiğim kadarı ile ... TL civarındaydı, ertesi gün mal sahibi ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandı, yaklaşık 20 küsür villalık bir sözleşmeydi, ... bey proje ve mimari danışmanlık sözleşmesi kapsamında bildiğim kadarıyla ... hanıma ... TL ödeme yaptı, bununj haricinde ödeme yapıp yapmadığını bilmiyorum, bildiğim kadarı ile ... hanım sözleşmeyi taslak olarak hazırlayıp sundu ancak ruhsat işlemleri yapılmadı neden yapılamadığını bilmiyorum, iş yapılamayınca bizde komisyonumuzu alamadık, ... hanım ... beyden komisyon almış ancak biz alamadık, işin neden yapılmadığını bilmiyorum, benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum" demiştir.TANIK ... BEYANINDA
:'' ben ... ilinde ... olarak görev yapmaktayım, ... 'ı da müteaahit olması nedeni ile tanırım, ... bey ... ilinde kat karşılığı inşaat için yer arayışı içerisindeydi bunun üzerine bizde ... hanımı arayıp böyle bir yeri olup olmadığını sorduk, ... hanımın var demesi üzerine ... gittik, ... ... hanımın ofisinde bir görüşme gerçekleştirdik, görüşmede bende vardım, bir rakam belirtildi, mal sahipleri ile ... bey anlaştı, daha sonra mimar ile anlaştılar, mimarlık ofisi ... beyden çizim bedeli proje bedeli olarak yaklaşık ... - ... ... bandında bir para istedi, sonrasında bizim ... ile bağımız koptu, duyduğum kadarı ile oradaki iş iptal olmuş, aralarında bir para alıverişi olup olmadığını bilmiyorum, ... beyin para verip vermediğini bilmiyorum, bu işin neden olmadığını tam olarak bilmiyorum, ... beyin işleri kötü gitti, bizde kendisinden bazı alacaklarımızı alamadık, davalının projeyi hazırlayıp hazırlamadığını bilmiyorum, benim olaya ilişkin bilgim ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum'' demiştir.Yasal Düzenleme, deliller ve tespitler ışığında, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu uyuşmazlığın 6098 sayılı TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının işveren davalının ise mimari sözleşmeyi hazırlamayı üstlenen yüklenici vasfında olduğu, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin ... tarihli yazılı ''mimari proje sözleşmesi'' ile kurulduğu, bu sözleşme uyarınca proje bedelinin KDV hariç ... TL olarak kararlaştırıldığı ve bu bedelin %50 sinin sözleşme imzalanmasına müteakip işveren tarafından peşin ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve bu sözleşmenin ... bağımsız villa yapım işine ait olduğunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.Davacı işveren tarafça sözleşmenin imzalanmasını müteakip peşin ödenmesi kararlaştırılan ... TL'nin ödenmediği, davacı tarafça yapılan ilk ödemenin ... arihinde yapıldığı, bu tarihin dosya kapsamına davalı tarafça sunulan ve davacı tarafça da imzası inkar olunmayan, tanıklarca da doğrulanan ... tarihli proje toplantı tutanağında belirtilen ''... ... ... proje başlangıcı olarak kabul edilmiştir.'' şeklindeki düzenlemeye istinaden yapılan ödeme olduğu, aynı tutanakta ''ekli konum planına uygun yerleşimle ... villa proje kararı alınmıştır'' şeklinde düzenlemenin de yer aldığı bu düzenlemeyle ilk sözleşmedeki ... bağımsız villanın ... villa olarak uyarlandığı anlaşılmaktadır.Taraf iddia ve savunmaları doğrultusunda mimar bilirkişisinden rapor aldırıldığı, alınan rapora göre taraflar arasında düzenlenen... tarihli sözleşme ve sonrasındaki ... tarihli tutanağa göre davalı yüklenicinin ruhsat alınmasından önceki tüm edimlerini yerine getirdiği, fenni mesuliyet hizmetinin inşaat ruhsatı alındıktan sonra verilmesi gerektiğinden bu aşamaya gelinememiş olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın rapora itirazlarında; sözleşmede ... adet bağımsız villanın yapım işinin kararlaştırılmasına karşın ... adet bağımsız villa şeklinde değerlendirilmesi yönündeki itirazın davacının da imzasının bulunduğu, tanıklarca da doğrulan ... tarihli tutanakta ... adet bağımsız villa düzenlemesi nedeniyle yersiz olduğu, sözleşmede kararlaştırılan sürede işin tamamlanmamasına yönelik itirazların; eser sözleşmesinin her iki tarafa da borç yükleyen karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerden olması ve 6098 sayılı TBK 97. Maddesi gereği sözleşmenin ifasını isteyen tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması düzenlemeleri karşısında sözleşmede proje bedelinin işveren tarafça %50 sinin yani ... TL sinin peşin ödenmesi kararlaştırılmasına rağmen ödenmediği, önce ifa edilmesi gereken edimin yerine getirilmeksizin öngörülen sürede projenin tamamlanmadığı iddiasının da bu nedenle haksız olduğu, edimlerin davalı tarafça sözleşmeye uygun yerine getirildiği, davacı tarafın ruhsat alamamasında davalının bir kusurunun bulunmadığı, aksine davacı itirazlarının yersiz olduğu anlaşılmış haksız davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL harçtan mahsubu ile bakiye ... TL harcın istek halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,5-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine6-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Dair, davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzaHakim ...¸e-imza