çine davaitirazın anlaşmış kap boyalı kumaş ekte amerikada muhteviyatı emtia

Anahtar kelimeler: Çine Davaitirazın Anlaşmış Kap Boyalı Kumaş Ekte Amerikada Muhteviyatı Emtia

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:███████

DAVA

:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ

:█████/2023

KARAR TARİHİ

:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. Anonim Şirketi, davacı ... Sigorta A.Ş. Nezdinde .... numaralı Sigorta Poliçesi ve ... numaralı Alt Sigorta Poliçesi ile emtia sigortası yaptırdığını, dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş., Amerika'da yerleşik bulunan ... adlı firmaya 02.12.2021 tarihli, ... numaralı ekte sunulan Mal Faturası ve Çeki Listesi muhteviyatı 4 kap 300 m brüt 109 kg boyalı kumaş cinsi emtia sattığını, emtianın Türkiye'den ... firmasına teslim edilmek üzere Çin'e kadar olan nakliyesi için dava dışı sigortalı, ... A.Ş. ile anlaşmış ve taşıma işi davalı tarafından organize edildiğini, Navlun Faturası'ndan da görüleceği üzere taşıyıcı bu faturayı düzenleyen ... A.Ş.'dir. Nitekim taşımanın davalı şirketin sorumluluğunda gerçekleştiği dava konusu ... Taşıma Senedi ile de sabit olduğunu, bu nedenle davalıya havayolu taşıma senedi ve navlun faturasına istinaden taşıyıcı sıfatıyla işbu dava ikame edildiğini, Emtia, 05.10.2021 tarihinde uçağa yüklenmiş ve ... numaralı uçus ile Türkiye'den Çin'e nakliyesi yapıldığını, uçağın Çin'e varmasının akabinde, havaalanında alıcı ve havayolu firması tarafından yapılan kontrollerde emtianın 1 rulosunun kirlenerek/lekelenerek hasarlandığı tespit edildiğini, bu durum, havaalanında düzenlenen Hasar Tutanağı ile kayıt altına alındığını, söz konusu emtia hasarı, alıcıyla birlikte varış havalimanında yapılan kontroller sırasında 15.12.2021 tarihinde fark edildiğini, söz konusu taşıma esnasında emtianın ambalajı sert, kaba ve uygunsuz elleçlemeler sonucu yırtılmış ve en nihayetinde 1 rulonun ambalajı tamamen çıkmış ve içindeki boyalı kumaş ürünü kırmızı boya ile lekelenerek hasar gördüğünü, bununla birlikte bir diğer rulonun da ambalajının yırtıldığı ve ürünün kirlendiği görüldüğünü, hasar tespitinin akabinde; derhal eksperlere bilgi verilmiş ve inceleme talep edildiğini, bununla birlikte, dava dışı sigortalı tarafından davalıya nakliye sebebiyle oluşan hasarı bildirir İhtarname gönderildiğini, eksper yaptığı incelemeler neticesinde, 09.02.2022 tarihli ve H-... numaralı Ekspertiz Raporu'nda hasarın nakliyedeki aktarmalar sırasında yapılan sert/kaba/uygunsuz elleçlemeler sonucunda ambalajın yırtılması/deforme olması ve ürünlerin lekelenmesi şeklinde meydana gelmiş olabileceği, hasarın sigortalı açısından rücu muhatabının sigortalıya navlun faturasını düzenleyen ... A.Ş. isimli nakliyeci firma olduğu, hasarın nakliyeden sorumlu ... firmasına rücu edilebileceği, sonuçlarına ulaşmış olup rücu muhatabının nakliyeci firma ... A.Ş. olduğunu tespit ettiğini, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulünü, davacının davalıdan olan 665,5 USD alacağına ilişkin .... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin takip talebinde belirtilen koşullarla devamına, takip tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka USD faizi ile davalıdan tahsilini, alacağı likit ve belirlenebilir olduğundan %20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatı, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı taraf vekalet ücretinin adımıza hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; taşıma havalimanından havalimanına ... firması (fiili taşıyıcı) ile yapılmış, malların Dalian Havalimanına gidişi ile birlikte hava taşıma süreci tamamlandığını, iddia edilen hasarın hava taşıması sırasında meydana geldiğini gösteren taşıyıcı imzasını taşıyan herhangi bir tutanak olmadığı gibi hava taşımasının sona ermesinden sonraki süreçlerden de davalı sorumlu olmadığını, eğer havayolu taşımasında bir sorumluluk var ise bu sorumluluk da fiili taşıyıcıya ait olmakla davalı şirketin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığında davanın fiili taşıyıcı ... ... Şirketine ihbar edilmesini , davanın pasif husumet yokluğu gözetilerek reddini, hak düşürücü süre geçtiği için davanın reddini, haksız davanın esastan tümden reddini, kötüniyetle icra takibi ve itirazın iptali süreci işleten davacı aleyhine %20’den az olmayan kötüniyet tazminatı ödemesini, yargılama harç ve masrafları ile yasal vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ... ... Şti. Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; öncelikle hasar ihbarına ilişkin olduğu belirtilen Çince tutanağın aslının tercümesi ile birlikte davacı tarafından sunulması amacıyla davacıya kesin süre verilmesini, davanın usule ilişkin nedenlerle reddini, aksi kanaat halinde davanın esasa ilişkin nedenlerle reddini, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 665,50-USD asıl alacak ve 5,25-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 670,75-USD borcun ödenmesi amacıyla icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği görülmüştür.

Bilirkişilerin 24.02.2025 tarihli raporunda özetle; Söz konusu taşımanın; teslim öncesi hasarlanmış olduğu aşikar olup sorumluluğun forwarder olarak rol alan davalıda olduğu ve göndericinin muhatabı olarak kendisinin

sorumluluk alarak mağduriyeti gidermesi gerekmektedir.

Bildirimlerin yasal süresi içinde yapılmış olduğu tespit edilmiş zamanaşımının söz konusu olmadığına kanaat getirilmiştir. Hasar Tutanağı ve Eksper Raporu’nda hasarlı ürünle ilgili net ağırlık bilgisinin

paylaşılmamasından mütevellit SDR hesabı tam olarak yapılamamış olup homojen bir hesap yapılmak durumunda kalınmıştır. Buna göre aşağıda belirtilmiş olan tutarın, Özel Değer Beyanı bulunmaması nedeniyle MC99 Md.22/4 gereğince ödenmesi gerektiğine kanaat getirilmiştir. 109/4 = 27,25 1 kap ağırlığı, 27,25*26 = 708,5 SDR 708,5*47,8115 = 33.874,44 TL 24.02.2025 tarihli T.C. M.B. resmi internet sitesinde 1 SDR = 47,8115 olarak beyan edilmiştir.

Bilirkişilerin 26.12.2025 tarihli ek raporunda özetle; 24.02.2025 tarihli kök rapora yapılan itiraz dilekçelerinde talimatlandırıldığı üzere davalı ve ihbar olunan dilekçeleri tekrar incelenmiştir. Yapılan itirazların değerlendirilmesi sonucunda; SDR oranının hasar tespit tutanağının düzenlendiği tarih olan 15.12.2021 tarihinde IATA tarafından ilan edilen güncel SDR oranı olan 22 SDR olarak

hesaplanması gerektiği, Uçuş yapılan ülkelerin karşılıklı olarak kabul ederek imza altına aldığı son uluslararası konvansiyonun Montreal Konvansiyonu olduğu ve bu nedenle ilgili

hükümler altında değerlendirme yapılmasının gerektiği, Hava yük senedi üzerinde hasar şerhi bulunmaması hasarsızlık sonucunu doğurmamaktadır. Düzenlenen hasar tutanağının mevcudiyeti hasarı

belgelemek açısından kafi geldiği, Tutanakta yeterli açıklamaların bulunmamasından kasıt SDR hesabına esas olabilmesi açısından hasarlanan ürünlerin ağırlık bilgisinin noksanlığıdır ki kök raporda bu şekilde belirtildiği, Hasarın ihbarı MC99’a göre süresi içinde gerçekleşmiştir. Şöyle ki, MC99 md.31/2’e göre hasarın fark edilmesinden itibaren 14 gün içinde taşıyıcıya şikayette bulunulmalıdır. Somut olayda da tutanak 15.12.2021 tarihinde düzenleniyor ve ihtarname ise 23.12.2021 tarihinde yani 8 gün sonra davalıya gönderiliyor. Bu nedenle MC99 ilgili maddesi hükümlerine uygun olarak yazılı

bildirimde bulunulduğu, Söz konusu taşımanın modeli olarak CIP seçilmiş olduğu belirtilmesine rağmen hava yük senedi üzerinde CIF olarak belirtildiği görülmektedir. Incoterms olarak bilinen taşıma modellerinde CIP (Correspond Insurance Paid To), tüm taşıma metotlarında kullanılır. Malın sigortasının satıcı tarafından yapıldığı ve malların belirlenen taşıma aracına teslimi ile birlikte oluşabilecek risklerin taşıyıcı

sorumluluğunda olduğu modeldir. Alıcının adresine teslim edilene kadar alıcı ülkesindeki vergi ödemeleri ve gümrük işlemleri hariç tam sorumluluk taşıyıcıdadır. ICC (International Chamber of Commerce) tarafından yayınlanan Incoterms 2020 kitabında CIP taşıma modeli için Alıcı Yükümlülükleri; Boşaltma ve ithalat prosedürleri olarak; Satıcı yükümlülükleri ise Kontrol, Paketleme, İhracat Prosedürleri, Yükleme, Taşıma ve Sigorta olarak belirtildiği, Incoterms CIF ise CIP ile aynı özelliklerdedir. Aradaki tek fark CIP tüm taşıma metotlarında geçerlidir. CIP taşıma modelinde satıcının malları taşıyıcıya teslim ettiğinde, riskleri de alıcıya teslim ettiği belirtilmektedir. Ancak, somut olayda davalı, taşıyıcı olarak yani Freight Forwarder olarak hareket eder ve bu nedenle meydana gelen hasardan sorumludur. CIP taşıma modelinde sadece satıcı

riski alıcıya devreder ancak taşıyıcı hasarsız, sağlam, eksiksiz taşıma taahhüdünü devretmez. Bu sebepten dolayı, hasara bağlı tazminat ödemesinin yapılması gerektiği,

Ödemenin ilgili tarihte geçerli olan 22 SDR üzerinden yapılması gerektiği,

109/4 = 27,25 = 1 kap ağırlığı,

27,25 * 22 = 599,5 SDR,

599,5 SDR * 20,4604 = 12,266 TL

, 15.12.2021 tarihli TCMB resmi internet sitesinde 1 SDR = 20,4604 olarak beyan edilmiştir. Ambalajlamanın uygunsuz olduğu ve bu nedenle hasardan taşıyıcının değil ambalajlama ile mükellef olan göndericinin sorumlu tutulması gerektiği hususuyla ilgili; kök raporda ki görüşümüz değişmemiştir. İş bu dava konusu kumaşlardan toptan sadece 1 topun hasarlanmış olması; hasarın ambalajlama

hatası olmadığını, ambalaj hatası olsa sadece 1 topta değil başka toplarda da hasar oluşacağı, kumaşlar taşınırken yapılan elleçlemeler sonucunda 1 topun ambalajın bir yere takılıp yırtılmış veya hasar görmüş olabileceği ve bu şekilde lekelenebileceği ihtimalini güçlendirdiği kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

- .... İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas Sayılı icra dosyası.

-Tarafların beyan ve dilekçeleri.

-Bilirkişi Raporu ve bilirkişi ek raporu.

-Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesi kapsamında dava dışı sigortalıya ödenen bedelin TTK 1472 maddesi kapsamında davalılardan rücuen tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf, ABD ikametli alıcıya satılan kumaş muhteviyatlı ürünün Çin Halk Cumhuriyeti'ne hava kargo vasıtasıyla taşınması sürecinde hasar meydana geldiği, tutulan tutanak ve düzenlenen ekspertiz raporu neticesinde sigortalısına hasara ilişkin ödeme yapıldığı, davacı sigortanın kusurlu olduğunu iddia ettiği taşıyıcı şirketten zararın tazmini talepli icra takibi başlattığı, davalı tarafça kendilerinin taşıyıcı sıfatına haiz olmadıklarını, taşımayı organize ettiklerini ve bu nedenle hasarda sorumluluklarının bulunmadığı, geçerli havacılık düzenlemeleri İlgili maddelerine istinaden süresi içinde bildirimde bulunulmadığı, düzenlenmiş olan Hasar Tutanağı'nın Çin Alfabesi ile doldurulmuş olması nedeniyle anlaşılır olmadığı ve tutanağın tam olarak doldurulmadığı, taşımaya konu ürünün ambalajının kifayetsiz olduğu ve hasar bu durumun neden olmuş olabileceği, eksper raporunun evraklar baz alınarak hazırlandığı ve bu durumun kafi olmadığı, taşıma şekli (CIF) itibarı ile hiçbir sorumluluklarının bulunmadığı savunulmuştur.

Uyuşmazlığın davalı şirkette davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan üçüncü kişi şirket arasında kurulan taşımacılık sözleşmesi nedeniyle davalının taşıma yükümlülüğü bulunup bulunmadığı veya ihbar olunana taşıttırdığı eşyanın zedelenmesi nedeniyle sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, davacının hasar bedelini ödediği eşyanın zedelenmesinde kusurun taşımadan mı yoksa istifleme ve ambalajlamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hasarlanan eşyanın süresinde muayenesi yapılarak ihbarda bulunup bulunmadığı, süresinde ihbar var ise davalı tarafın sorumlu olduğu tutarın ne kadar olduğu noktalarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu taşımanın uluslararası platformda gerçekleştirilmesi nedeniyle, taşımanın gerçekleştirildiği ülkelerin taraf olduğu güncel düzenlemenin 1999 tarihli Montreal Konvansiyonu (MC99) olduğu, düzenleme kapsamında hava kargo taşıma süreçleri global olarak kargo taşımalarında sevkiyat organizasyonları forwarder tabir edilen firmalar tarafından yürütüldüğü, Freight Forwarder olarak da bilinen bu firmaların, taşıma modeline göre farklı roller üstlenerek ürünleri planlanan, talep edilen rotada ve istenilen sürede varış noktasına ulaştırmakla mükellef olduğu, ürünün göndericiden teslim alınmasından alıcıya teslimine kadar geçen sürede sorumluluğun forwarderlar tarafından üstlenildiği, göndericinin fiili taşıyıcıyı hakkında bilgi sahibi olmaksızın resmi muhatabının freight forwarder isimli ticari işletmeler olduğu, her bir taşıma öncesi ürünlerin göndericiden teslim alınması esnasında ürünün işaretlenme, etiketlenme, ambalajlanma performansları kontrol edilerek taşımaya kabul edilip edilmeyeceğine karar verildiği, bu noktada kontrolleri hem forwarder, hem de havayolunun kendisi veya yetkilendirmiş olduğu Handling acentesinin yaptığı, üründe taşımaya engel bir durumun tespiti halinde aksaklık uygun hale gelinceye kadar taşımanın kabul edilmediği, varış yerinde alıcıya teslimde öncede son bir kontrol yapılarak üründe hasar varsa tutanakla tespit edildiği veya hasarlı intikal etmişse önceden doldurulmuş olan tutanağın alıcısına teslim edilmesi gerektiği benimsenmiştir.

Dosyada kapsamında hava kargo taşıması için MC99 kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu ürünün taşmaya kabul edildiği dikkate alındığında üründe ambalajlama açısında uygunsuzluk bulunmadığı, taşıma sonrasında tespit edilen hasara ilişkin tutanak düzenlendiği ancak tutanakta eksik olarak hasarlı ürünün ağırlığının belirtilmediği, tutanağın alıcıya teslim metodunun da teamüllere uygun şekilde yapıldığı ve alıcının MC99 ilgili maddeleri gereğince ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde hasar ihbarında bulunduğu, bağımsız olarak forwarder vazifesi ifa eden davalının sorumluluğu altında bulunan ürünün, varış yerine hasarlı intikal ettiği kayıt altına alınmış olup bu noktada hasar miktarından davalının sorumlu olduğu,

Mahkememizce alanında uzman bilirkişiden alınan kök raporda, hasar tutanağı ve eksper raporunda hasarlı ürünle ilgili net ağırlık bilgisinin yer almaması nedeniyle SDR hesabının MC99 Md.22/4 gereğince ödenmesi gerektiği tespit edilerek 1 kap tamamen hasarlanmış gibi kabul edilerek hesap yapıldığı, taraf itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alındığı; bilirkişilerce sunulan ek raporun mahkememizce incelenmesinde; ek raporda itiraz üzerine hasar tarihi itibarıyla kilogram başına 22 SDR ile sınırlı olan taşıyıcının sorumluluğu hesaplamışsa da davacı tarafın USD cinsinden dava ve talepte bulunduğu, sınırlı sorumluluk hesabının da 1 SDR'nin USD karşılığı üzerinden yapılması gerektiği, yine benzer mahiyette İstanbul BAM 13. HD █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararında da belirttiği üzere davalı taşıyıcının sınırlı sorumluluğu tespit edilirken bu limitin mahkemenin karar tarihindeki SDR/USD kuru üzerinden hesaplanması gerektiğinin bildirildiği, bu nedenle ilgili sorumluluk hesabını rapor tarihindeki SDR kuru üzerinden yapılması gerektiği yerleşik kararlar ve Montreal Konvansiyonu ilgili hükümleri göz önüne alındığında; bilirkişilerin hasar tarihindeki SDR/USD kuru üzerinden yaptığı hesaplamanın hükme esas alınamayacağı anlaşılmakla ancak bu durum yeniden rapor alınmasını gerektirmediğinden mahkememizce yapılan hesaplama sonucu; rapor tarihindeki yani 26.12.2025 tarihli TCMB sitesinde ilan edilen SDR/USD değeri üzerinden yapılan hesaplama sonucu sınırlı sorumlu olunabilecek tazminat miktarının ; 27,25 x 22=599,5 SDR (26.12.2025 tarihinde 1 SDR=1,37) hesaplamasıyla tazminat miktarının 821,35 USD tespit edilmiş, davacının dava dilekçesindeki talep miktarı üzerinden davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiği dikkate alınarak davanın talep gibi kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

Davanın KABULÜ İLE

1-.... İcra Dairesi'nin 2022/... E. sayılı takip dosyasına, davalının İTİRAZININ İPTALİ İLE takibin 665,50 USD üzerinden aynı koşullarla DEVAMINA, Dolar asıl alacağa, takipte talep edilen faiz oranını aşmamak kaydıyla, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre Devlet Bankalarının Dolar olarak açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek temerrüt faizi oranı uygulanmak suretiyle DEVAMINA,

2-Asıl alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Davalının kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,

4-Alınması gereken 1.305,20-TL harcın, peşin alınan 276,03-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.029,17-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL başvurma harcının ve 276,03-TL peşin harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.053,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 19.107,10-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ... Hakim ...

e-imzalıdır e-imzalıdır