Anahtar kelimeler: Zmmsden Geride Defin Cenaze Cismani Annesi Müteveffa Toplamda Kalma Destekten
T.C.
İSTANBUL2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2016KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Dava
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ZMMS'den doğan müteveffa ...'nin geride kalan annesi müvekkil ... için şimdilik 1.500,00 TL ve geride kalan eşi müvekkil ... için şimdilik 1.500,00 TL olacak şekilde toplamda 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve şimdilik 100,00 TL defin ve cenaze gideri olmak üzere toplam 3.100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi yargılama masrafları ve avukatlık ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Cevap
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin somut olayda mütevveffanın aracın işleteni konumunda olduğu ve asli kusuru sebebiyle vefat ettiğini, bu sebeple sigorta yaptırmayan işletenin asli kusuru nedeniyle vefatı dolayısıyla müvekkil kurumun herhangi bir tazminat ödeme zorunluluğu bulunmadığını, davacılarca müvekkili kuruma daha öncesinden başvuru yapıldığını ancak yukarıda belirtilen nedenlerle başvurunun reddedildiğini, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de davacıya tahmil edilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili █████/2018 tarihli ıslah dilekçesinde; davacı ... için 194.977,36 TL, ... için 13.547,33TL olmak üzere toplamda 208.524,69 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.500 TL defin cenaze gideri olmak üzere genel toplamda 210.024,69 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, mahkeme masrafı ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Delillerin Değerlendirilmesi, Tartışılması, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;Mahkememizce kaldırma ilamı öncesinde;"...Somut olayda, █████/2012 tarihinde ZMMS poliçesi bulunmayan motosikleti ile seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası neticesinde davacılar desteğinin vefaat ettiği,kazanın meydana gelmesinde müteveffanın asli ve tam kusurlu olduğu, destekten yoksun kalma tazminatının yansıma zarar olması nedeniyle destek şahsının kusuruna denk gelen tazminat isteminin MK 2. maddesi kapsamında objektif iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturduğu kanaatine varılmakla davanın reddine..." şeklinde karar verilmiş, işbu karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi █████/2020 tarih ve ...Esas, ... Karar sayılı kaldırma ilamında:"...Mahkemece, destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin karşılanamayacağı belirtilerek davanın reddine karar verildiği, tazminat talebine dayanak olan kazanın tarihi █████/2012'dir. Yeni genel şartlar █████/2015 tarihinde, kaza tarihinden sonra yürürlüğe girdiği, Genel Şartların yürürlük tarihi dikkate alınarak yapılan incelemede Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yerleşik içtihatları uyarınca; davacının ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla tam kusurlu araç sürücüsünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin üçüncü kişilere verdiği zararların da teminat altına alındığı ve destekten yoksun kalan davacı da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre, davacı, davalı kurumdan destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecektir. (YHGK., 15.6.2011 gün ve .... esas - ... karar; YHGK., 22.2.2012 gün ... esas, ... karar; YHGK., 16.01.2013 gün, ... esas,...karar.) Bu açıklamalara göre, davacı ve davalının delilleri toplanıp değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken olaya uygun olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır..." şeklinde karar verilmiş olup, dosya ████████ Esas sayılı sırasına kaydedilmekle yargılamaya devam olunmuştur.***Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm sebebiyle açılan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.Davacılardan ... yargılama devam ederken █████/2020 tarihinde vefat etmiştir. Vefat eden davacının mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesi dosyaya kazandırılmış, tüm yasal mirasçılar için taraf teşkilinin sağlanmasına yönelik meşruhatlı davetiyeler usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Miras ortaklığını oluşturan mirasçılardan bir kısmının açılan davaya muvafakat ettiği ve vekaletname sunduğu, ancak bir kısım mirasçıların ise açılan davaya muvafakatname vermediği, bu nedenle mirasçıların birlikte hareket edemeyecekleri tespit edilmekle ve ayrıca miras ortaklığının tüzel kişiliği bulunmadığından yerleşik içtihatlar uyarınca vefat eden davacının terekesine temsilci atanmasının zorunlu olduğu, nihayetinde ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... E... K. sayılı kararı ile eldeki dava görülebilmesi, yürütümü ve taraf teşkili sağlanması için Abdüllatif Atabey Kalabalık'ın tereke temsilcisi olarak atandığı, bu suretle tereke temsilcisine (ve vekiline) meşruhatlı davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili usulünce sağlanmış, yargılamaya kaldığı yerden devam olunmuştur.... ili ... ilçesinde █████/2012 tarihinde saat 19:50 sıralarında, kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik sigorta poliçesi bulunmayan ... plaka sayılı motosiklet sürücü ...'nin Dinar istikametinden ... istikametine doğru banket üzerinde seyir halinde iken ... Devlet Karayolu 17+600 km.si mevkine geldiğinde motosikletin direksiyon hakimiyetini kaybetmek suretiyle tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, kazada motosiklet sürücüsü ...'nin vefat ettiği anlaşılmıştır.... CBS.nin ... s. soruşturma dosyası kapsamında müteveffa sürücünün bir elini motosikletin gidonundan kaldırarak selam vermesi akabinde dengesini ve direksiyon hakimiyetini kaybettiği, bu suretle Mahkememizce müteveffa sürücünün tek taraflı trafik kazasında asli ve tam kusurlu olduğunun kabul edildiği, öte yandan İ.T.Ü.de görevli Yüksek Makine Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan █████/2026 tarihli kusur raporunda da müteveffa sürücü ...'nin trafik kazasında direksiyon sapma açısını ayarlayamaması, kendi can güvenliğini tehlikeye atması ve motosikletini yol ve trafik durumuna uygun şekilde idare etmemesi sebebiyle 2918 s. KTK m. 46/a,e,f, 47/c,d, 52/b, 56/a, 66/a,b ihlal ettiğinden %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu tespit edilmiş, nihayetinde müteveffa sürücü ...'nin trafik kazasında %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.Emniyet Müdürlüğü araç tescil bilgileri uyarınca ... plakalı motosikletin silindir hacmi (110 cm3) itibariyle 2918 s. KTK m.3 uyarınca trafik sigortası yapılması zorunlu araçlar kapsamındadır. Diğer taraftan, ... plakalı motosikletin Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi yazı cevapları - kayıtları uyarınca kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik sigorta poliçesi bulunmamaktadır.O halde, kaza tarihi itibariyle geçerli bir zorunlu trafik sigortası bulunmayan motosikletin karıştığı ölümlü trafik kazası sebebiyle doğan zarardan 5684 s. Sigortacılık Kanunun 14/2-b. maddesi uyarınca ... Hesabının anılan Yasa hükmü uyarınca (poliçe limitleri dahilinde) sorumlu olduğu açıktır.Davacı ... müteveffanın annesi, davacı ... ise eşidir.Davacılar, destekten yoksun kalma ile cenaze ve defin giderleri talebinde bulunmuşlardır.Yerleşik içtihatlar uyarınca çocukların anne - babaya, eşlerin ise birbirlerine destek oldukları karine olarak kabul edildiğinden davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecekleri noktasında duraksanmamalıdır.Davalı ... Hesabı savunmasın temelini, trafik kazasında müteveffa sürücü ...'nin asli ve tam kusurlu olması ve ölümüne kendi kusuru ile sebebiyet verdiğinden mirasçısı- davacı anne ... ve davacı eş ...'nin destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği vakıasına dayandırmıştır. Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun .... E. ... K. sayılı kararı uyarınca işleten murisin kendi kusuru ile meydana gelen trafik kazasında ölmüş olmasının destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zararlara neden olduğu, bu zararın █████/2012 kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan ZMMS genel şartlarda teminat dışı bırakılmadığı, desteğin kusurlu olmasının davacıların hakkına etki etmediği, davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla doğrudan dava açtığı, esasen ölüm nedeniyle davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara da yansıtılamayacağı, destekten yoksun kalan davacıların üçüncü kişi konumunda olması sebebiyle davalı ... Hesabından destekten yoksun kalma tazminatını talep edebilecekleri sonucuna varılmış, davalının savunması yerinde görülmemiştir.Nitekim, aynı gerekçeler, yukarıda yer verilen BAM istinaf kararında da vurgulanmıştır.Davacılar vekili hem dava dilekçesinde hem de █████/2017 tarihli dilekçesinde müteveffanın kaza tarihindeki gelirinin asgari ücret olduğunu ve asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasını talep etmiştir.Önemle belirtmek gerekir ki, BAM istinaf kaldırma kararı öncesinde kusur raporu alınmamıştır. Öte yandan, maddi tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması (davacılar vekilinin █████/2017 tarihli dilekçesi) ve prograsif rant yönteminin kullanılması (YARGITAY 4. HD. ...E.,...K; İSTANBUL BAM 9. HD. ... E.,...K.) ve de gelirde asgari ücret esas alındığından asgari ücretin hüküm tarihine en yakın veriler doğrultusunda hesaplanması zorunludur. Nitekim, aktüer rapor istinaf kararı öncesinde ve █████/2018 tarihinde alınmış olup, bu tarihten sonra asgari ücret miktarlarında çeşitli tarihlerde artışlar meydana gelmiştir. O halde, asgari ücretin yerleşik içtihatlar uyarınca kamu düzenine ilişkin olması, bu suretle hüküm tarihine en yakın veriler (asgari ücret tutarları) nazara alınarak rapor alınması ve karar verilmesi zorunluluğu (Emsal bkz. YARGITAY 4. HD. ...Esas... Karar) ayrıca trafik kazasına yönelik olarak kusur raporu da alınmadığından eksik araştırma ve tahkikat ile karar verilemeyeceğinden bu eksik araştırma tamamlanarak yeniden kusur ve aktüer bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştirTrafik kazaları kusur konusunda uzman İ.T.Ü. Makine Fakültesinde görevli öğretim görevlisi ve Yüksek Makine Mühendisi Osman Necat Sezgin ile aktüerya konusunda uzman ...'tan oluşan bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda ".. Talep Konusu; █████/2012 tarihinde yaşanan tek taraflı trafik kazasında ...'nin vefatı nedeni ile geride kalan annesi müvekkil Ummuhan için şimdilik 1.500,00 TL ve geride kalan eşi müvekkil ... için şimdilik 1.500,00 TL olacak şekilde toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve şimdilik 100,00 TL defin ve cenaze gideri olmak üzere toplam 3.100,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili talebi. ıslah: 206.924,69 TL (█████/2018) davacı eş için 1.500,00 TL talep 193.477,36 TL arttırılarak 194.977,36 TL “ye, davacı anne için 1.500 TL talep 12.047,33 TL arttırılarak 13.547,33 TL “ye, cenaze-defin giderleri için 100.00 TL talep 1.400 TL arttırılarak 1.500,00 TL *ye olmak üzere dava değerinin toplam 206.924,69 TL ye yükseltildiği, Talep Konusu Olay; █████/2012 günü davacılarım murisi ... yönetimindeki ... plakalı motosikleti ile ... istikametine seyri sırasında, bir elini gidondan kaldırarak selam verdiği esnada, dengesini kaybederek düşmesi sonucu ölümü ile sonuçlanan dava konusu tek taraflı trafik kazasının meydana geldiği, Kusur Durumu; ... plaka numaralı motosikletin sürücüsü müteveffa ...'nin %100 oranında tamamen asli kusurlu olduğu, hadisenin meydana gelmesinde, ölüm ile sonuçlanmasına, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, Maddi Zarar; Hükme en yakın tarih itibarı ile 2026 yılı asgari ücretler dikkate alınarak hesaplandığı tarihi dikkate alındığında; █████/2012 tarihinde destekçi ...” nin vefatı sonrasında Eş ...'nin; toplam DYK zararının 2.923.907,91 TL olduğu, davacı eşin yeniden evlenme olasılığının bulunmadığı ve davalının azami sorumluluğu 225.000 TL dahilinde garameten hesaplaması yapıldığında davalı ... Hesabından talep edebileceği tutarın 222.926.54 TL olduğu, █████/2020 tarihinde yargılama devam ederken vefat eden annesi ...' nin; toplam DYK zararının 27.195,52 TL olduğu, 225.000 TL dahilinde garameten hesaplaması yapıldığında davalı ... Hesabından talep edebileceği tutarın 2.073,46 TL olduğu, Mirasçılık belgesi dikkate alınarak hesaplandığında;- ... (4/16) 518,36 TL, ... (4/16) 518,36 TL, ... (4/6) 518.36 TL, ... (1/16) 259,18 TL, ... (1/16) 259,18 TL, ... (1/16) 259,18 TL, ... (1/16) 259,18 TL olabileceği ..." tespit edilmiş ve hesaplanmıştır.Bilirkişi kurulunun █████/2026 tarihli raporu ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olup mahkememizce içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştırEsasen, bilirkişi raporuna karşı taraflarca herhangi bir itirazda da bulunulmamıştır.Bu çerçevede, davacı eş ...'nin 2.923.907,91 TL, davacı anne ...'nin 27.195,52 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecekleri, ancak davalı ... Hesabının sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğu, olay tarihi itibariyle davalı ... Hesabının poliçe sorumluluk üst limitinin 225.000 TL olduğu anlaşılmıştır.Hüküm tarihine en yakın verilere göre hak edilen tazminat tutarları hesaplanmıştır.Ancak, eldeki dava, kısmi dava olarak açılmış ve BAM istinaf kaldırma kararı öncesinde davacı vekili █████/2018 tarihli ıslah dilekçesi sunmuştur. Bu bağlamda, HMK m.176/2 uyarınca bir davada taraflarca ancak bir kez ıslah yoluna başvurulabileceğinden eldeki davada artık davanın ikinci kez ıslah edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, davacıların █████/2018 tarihli ıslah dilekçesi nazara alınarak hüküm oluşturulması yoluna gidilmiştir. Davacılar vekili █████/2018 tarihli ıslah dilekçesinde davacı ... için 194.977,36 TL, ... için 13.547,33TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 1.500 TL cenaze gideri olmak üzere toplam 210.024,69 TL tazminat talep etmiştir. Davacıların ıslah talebi doğrultusunda, davalı ... Hesabının destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin giderlerinden 5684 s. Sigortacılık Kanunu m.14/2-b. uyarınca sorumlu olması, ıslah dilekçesi ile talep edilen toplam 210.024,69 TL tazminatın poliçe teminat limiti (225.000TL) kapsamında olması karşısında davanın kabulüne karar verilmiştir. Öte yandan, dava öncesi yapılan yazılı başvurunun davalı ... Hesabı tarafından █████/2016 tarihinde tebellüğ edildiği, davalı ... Hesabı tarafından herhangi bir tazminat ödemesinde bulunulmadığı, 2918 s. KTK m.99 uyarınca 8 iş günü hesaplandığında davalının █████/2016 tarihinde temerrüte düştüğü tespit edilmiş, kazaya karışan motosikletin hususi araç olması ve 5684 s. Sigortacılık Kanunu m.14/2-b uyarınca davalının sorumluluğuna gidildiğinden faiz türünün yasal faiz olması gerektiği sonucuna varılmış, davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere);Davanın KABULÜ ile;1-Davacı ... için 194.977,36 TL, Davacı ... için 13.547,33 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1.500,00 TL cenaze ve defin gideri olmak üzere toplam 210.024,69 TL'nin █████/2016 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... ile Davacı ...'nin yargılama sırasında vefatı ile ... Noterliği'nin... tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde ismi geçen davacı mirasçılarına (... 3.386,83 TL; ... 3.386,83 TL; ... 3.386,83 TL; ... 846,70 TL; ... 846,70 TL; ... 846,70 TL; ... 846,70 TL) miras payları oranında VERİLMESİNE,2-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 14.346,78 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 29,20 TL ve 750,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 13.567,58 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 779,20 TL harç ( peşin harç + ıslah harcı ), 2.592,28 TL posta ve tebligat masrafı ve 20.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 23.871,48 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara VERİLMESİNE,4-Davacı ... (ihtiyari dava arkadaşı / ayrı vekalet ücreti verilmesi gerektiği) yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 45.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak bu davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı ... (ihtiyari dava arkadaşı / ayrı vekalet ücreti verilmesi gerektiği) yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2. maddesi uyarınca belirlenen 13.547,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak ... Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı mirasçılık belgesinde ismi geçen davacı mirasçılara miras payları oranında VERİLMESİNE,6-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,Dair, davacı ... vekilinin ve Davacı ... tereke temsilcisi vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.█████/2026KatipHakim