Anahtar kelimeler: Mkg Teli Vip Saygın Gazların Depolanması Dünya Çapında Endüstriyel İşbirliği
T.C.
İSTANBUL6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin endüstriyel, özel ve tıbbi gazların üretimi, depolanması, taşınması, pazarlanması ve iç ve dış ticareti, verimlilik sistemlerinin kurulması izlenmesi ve bunlarla ilgili konularda dünya çapında endüstriyel ve ticari faaliyette bulunmakla olan tanınmış ve saygın bir kuruluş olduğunu, taraflar, otomotiv sektöründe faaliyet gösteren davalı şirketin 2012 yılının son altı ayında kaynak teli başına 0,7492 m3/kg olarak hesaplanmış olan gaz maliyetinin, müvekkili şirket garantisinde kurulan verimlilik işbirliği programı (VIP) sistemi ile en çok 0,44 m3/kg seviyesinde indirilmesi amacıyla █████/2012 tarihli "Verimlilik İşbirliği Programı Sözleşmesi" (Sözleşme) akdedildiğini, taraflar arasındaki sözleşme 5 yıl süre için akdedilmiş olduğunu, █████/2017 tarihinde sona erdiğini, sözleşmenin 6.4. Maddesi "Müşteri, üretim personelinin katılımı ve işbirliği ile...'nin önerdiği ve taahhüt ettiği 0,3934 m3/kg oranının üzerinde elde edilebilecek ekstra iyileştirme gaz hacimleri yarı yarıya paylaşacaktır. Bu bedel sene içindeki ortalama gaz fiyati ile fazladan tasarruf sağlanan gaz hacminin çarpılması ile bulunarak gaz fiyatı ile fazladan tasarruf sağlanan gaz hacminin çarpılması ile bulunarak ... iyileştirme bedeli olarak fatura edilecektir." şeklinde olup taraflar, ilgili madde uyarınca müvekkili tarafından sözleşme'de belirlenen oranın üstünde ekstra bir iyileştirme sağlanması halinde, müvekkili şirketin iyileştirme bedeline hak kazanacağını açık olarak kabul ettiklerini, müvekkilinin hak kazandığı iyileştirme bedeline ilişkin olarak █████/2017 tarihli ... numaralı KDV dahil 34.995,26 TL'lik e-fatura düzenlenerek davalı şirkete teslim edildiği, davalı şirket bu faturaya itiraz ettiğine dair ... 21. Noterliği'nin... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edildiğini, müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilmiş olan kontrol ve izlemeler neticesinde alınması gereken önlemler konusunda davalının belirli aralıklarla uyarıldığını böylece müvekkili tarafından sistemin verimliliğinin sağlandığını, yine müvekkili şirket VİP sistemi ile ilgili olarak tüm raporlarını düzenli olarak davalı şirkete gerek e-posta gerekse kontroller esnasında elden teslim etmiş olduğunu, davalı şirketin bilgisine sunulan bu ölçüm ve oranlara itirazda bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında yükümlendiği tüm edimleri yerine getirdiğini, Sözleşme'nin 6.4. Maddesinde düzenlenen şartları da sağlayarak iyileştirme bedeline hak kazandığını, ancak müvekkilinin hak kazanmış olduğu bedellerin davalı tarafından müvekkili ödenmemiş olduğundan iş bu davanın ikamesi zorunluluğunun doğduğunu, fazlaya dair tüm haklar saklı kalmak kaydı ile taraflar arasındaki Sözleşme'nin 6.4. Maddesi uyarınca müvekkilinin hak kazandığı iyileştirme bedeli alacağının tespiti ile HMK 109. Maddesi uyarınca bu alacağın şimdilik 1,000 TL'lik kısmının fatura son ödeme tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP
: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı █████/2012 tarihli "Verimlilik İşbirliği Programı Sözleşmesi" akdettikleri, davacı yanın anılan sözleşmenin 3. Maddesine göre davacının birim kilogram kaynak teli başına gaz maliyetini 0.7492 m3/kg'dan 0.44 m3/kg. Seviyesine indirmeyi taahhüt etiği ve aynı sözleşmenin 6.4 maddesi gereği bu iyileştirmenin 0.3934 m3/kg oranının altına düşmesi halinde elde edilecek ekstra gaz hacimleri bedelinin yarı yarıya paylaşacağının kararlaştırıldığı, sözü edilen 6.4 maddesi hükmü sözleşme devamı sırasında hiçbir zaman uygulama imkanı bulamadığı, davacı hiçbir zaman taahhüt ettiği rakamı dahi yakalamayamadığı, davacı tarafından düzenlenerek dava dilekçesinin 4. Maddesine eklenen ve 2013 ile 2017 yılları arası kullanılan gaz/tel oranının gösterdiği iddia edilen tablo kesinlikle gerçekleri yansıtmadığı, davalı şirketin, davacı firmadan aldığı gaz miktarı ve telin satın alındığı ... isimli firmadan alınan tel miktarı, ticari defterlerinde kayıtlı faturalardan açıkça görüldüğü, yıllara göre ne kadar gaz ve tel alındığına göre düzenlenen gaz/tel oranının gösterildiği dava dilekçesinde bulunduğu tablodan ve davalının sunacağı faturalar ile ticari defterlerden de rahatlıkla görüleceği üzere davacı şirket hiçbir yılda taahhüt ettiği oranı yakalayamadığı, davalının davacıdan alacaklı olduğu, Sözleşmenin 3.1 maddesine göre davalının "Birim kilogram kaynak teli başına 0,7492 m3/kg olan gaz maliyetinin" iyileştirilmesi amacıyla bu sözleşme düzenlendiği, yani bu hesaba esas alınacak kriter tel tüketimi verileri ile gaz maliyeti olduğu, davalının resmi kayıtlarına göre her yıl için tükettiği tel miktarı, satın alınan firma ...'e kesilen faturalardan, gaz maliyeti ise davacı ...'ye kesilen faturalardan açıkça belli olduğu, davacı yanın düzenlediği tablonun hangi kriterler asas alınarak düzenlendiği konusunda hiçbir açıklama olmadığı, davacı tarafın düzenlediği tablodaki verilerin neye göre belirlendiği denetimden uzak olduğu gibi miktarlar gerçekleri yansıtmadığı, davacı yan görevlileri sözleşmenin ilk zamanları işletmeye gelip giderken, 2016 yılının nisan ayından sonra bir daha işletmeye gelmemiş, ısrarlar ve çağrılar üzerine 2017 yılında bir kez gelip incelemeye yaptığı, bundan sonra her nasılsa 2016 yılının tamamı ve 2017 yılının tamamı hakkında tel/gaz oranını belirleyebilmesi mümkünmüş gibi dilekçedeki tabloyu düzenlediği, öncelikle davacının bu tabloyu hangi verilerle düzenlediği, verileri nasıl elde ettiğini açıklaması gerektiğini, davacının bazı yıllarda yılda bir kez gelerek yaptığını iddia ettiği ölçümlerde davalıya ait kaç kabinin çalıştığı, kaç işçinin ne kadar çalıştığı, hangi günler ve saatler arası kaç saat çalışıldığı, hangi tür ürün imal edildiği, hafta sonu çalışması veya fazla mesai çalışması yapılıp yapılmadığına bakılıp bakılmadığının anlaşılması imkansız olduğu, davacı ölçümlerinin sözleşme anlamında bir öneminin de olmadığı, sözleşmeye göre hesap tel tüketimi verileri ile gaz maliyeti oranına göre yapılacağı, kaldı ki sadece davacı verileri esas alınarak inceleme yapılsa dahi davacı verilerinin çeliştiği, davacı yan tarafından davalıya gönderilen █████/2015 tarihli elektronik postada aynen " Buna göre incelemediğimde 2012 yılı VİP anlaşması öncesinde 0,75 olan gaz/tel oranınızın 2014 yılı sonunda 0,39'a düştüğünü görebiliyoruz... Sözleşmeyi incelediğim kadarıyla 0,44 oranının altında kalındığı durumlarda aradaki farkın ...'nin fatura edeceği görülmüştür." denildiğini, davalı bu mail üzerine davacı ile görüştüğünü ve 2014 yılının verilerinin davacı ile uyuşmadığı ve kendilerinin verilerine göre gaz/tel oranının 0,4822 olduğu kendilerine söylendiği, davacı yan 2014 yılı ile ilgili hiçbir talepte bulunmadığını, iddia ettiği iyileştirme gerçekleşmediğinden faturalandırma yoluna gitmediğini, buradaki en önemli husus davacıya ait dilekçenin 4. Nolu bendindeki tablo incelendiğinde 2014 yılı için gaz/tel oranının 0,34 olduğu belirtilerek davalıdan sözleşmenin 6.4 maddesi gereği bedel talep edilirken, 2015 yılında davacı tarafından gönderilen elektronik postada 2014 yılında gaz-tel oranının 0,39 olduğu söylenmiş olduğunu, hiçbir kabul anlamına gelmemek üzere davacı kayıtlarına göre 2014 yılında gaz/tel oranı 0,39 olduğunu, sözleşmenin 6.4 maddesine göre ve davacının kendi kayıtlarına göre 2014 yılı için davalıdan talep edebileceği bir miktar olmadığını, davacı dilekçesinde kontroller sırasında düzenlenen raporlara itiraz edilmediğini iddia ettiğini, aslen davalı firma bu raporları kabul etmemiş ve her defasında telefonla görüşülerek kayıtların tutmadığı, kontrolörlerin düzenli olarak gelmediği, hatta 2016 yılının Nisan ayından sonra hiç gelmediğinin iletildiği, 2016 yılında sadece 4 kez, 2017 yılında bir kez kontrolör geldiğini, davacı, davalının beklentilerini karşılayamamış, davalı tarafından sözleşme yenilenmiyip, başka bir firma ile anlaşınca beklentilerini karşılayamadığını, davalı tarafından sözleşme yenilenmeyip başka bir firma ile anlaşılınca da alacağı olduğunu iddia ederek bu yollarla gideceğini davalıya bildirdiği, ancak hiçbir yıl sonunda iyileştirmelerin sözleşme 6.4 te belirtilen rakama ulaştığına ilişkin bir tespit yapılmadığını, davalıdan talepte bulunulmadığı, davalının davacıdan memnun kalmayarak sözleşmeyi yenilenmemesi üzerine davacı asılsız iddialar ve gerçeğe aykırı tablolarda alacaklı olduğunu iddia ettiği, açıklanan nedenlerle asılsız iddialarla alacaklı olduğunu iddia eden davacının davalıdan hiçbir alacağı olmadığı delillerin toplanması sırasında ortaya çıkacağından açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
: Dava, davacı tarafından sözleşmeye dayalı olarak düzenlenen fatura alacağının davalıdan tahsiline yönelik açılan maddi tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizin █████/2021 tarihli, ...Esas ve... Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile "Dosya kapsamında alınan her iki bilirkişi raporunda da davalı kayıtları esas alınarak hesaplama yapılmıştır. Taraflar arasındaki 2012 tarihli verimlilik işbirliği sözleşmesinin delil sözleşmesi niteliğindeki 17. maddesinde uyuşmazlık halinde davacı kayıtlarının esas alınacağı kararlaştırılmıştır. Dolayısıyla davacı tarafından █████/2019 tarihinde delil listesi olarak flash bellek içerisinde dosyaya sunulan ölçüm raporları, vip takip formları, diğer tüm teknik veri ve yazışmalar ile e-posta yazışmaları incelenmeden davalı kayıtları esas alınarak bilirkişi raporlarının tanzim edildiği tespit edilmekle davacı tarafından dosyaya sunulan tüm deliller birlikte değerlendirilerek ek rapor alınarak sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde olmamıştır.Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur." bahisle kaldırılmasına karar verilmiştir.Bam ilamı gereğince Gebze Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, davacı tarafından █████/2019 tarihinde delil listesi olarak flash bellek içerisinde dosyaya sunulan ölçüm raporları, vip takip formları, diğer tüm teknik veri, yazışmalar ile e-posta yazışmaları ve davacı tarafından dosyaya sunulan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; Flash bellekte ... operasyonu için tüketiminin kontrolünün yapılmasını sağlama kabinlerde tüketilen gaz miktar Mowmetrel (sıvı ve gaz mataryel için kullanılan akış ölçer) yardımı ile denetlendiği, ... sisteminin kurulmasından amaç sistemdeki kaçak ve kayıpların azaltılarak daha verimli bir üretim olanağı sağlamak olduğu, üretimde kullanılan gaz kaçak miktarları birinci derecede üretim miktarıyla doğru orantılı olduğu, bu sebepten standart değerler olmadığı ve tek başına iyileştirme kriterleri olarak alınmasının doğru sonuca ulaştırmayabileceği, ancak operasyonel olarak takip yapmayı sağlayacağı, gaz kaçak miktarlarının her ay farklı olmasının aylık üretim miktarının farklı olmasından kaynaklandığı, kök raporundaki değerlendirmelere ek olarak flash bellek içerisinde yeni değerlendirme yapılmasını sağlayacak aylık takip tablolarından başkaca yeni bilgilere ulaşılamadığı, kök rapordaki değerlendirmelerin işbu ek rapor için de kapsayıcı değerlendirmeler içerdiğini sağlayacak açıklamaları muhtevi olduğu,12.10.2020 tarihli bilirkişi raporunun tesliminden sonra davacı şirket tarafından delil olarak dava dosyasına sunulan flash bellek içeriği incelenip bellek içeriğindeki bilgiler ve sunumların değerlendirilmesinin sonuçlarının kök raporundaki değerlendirmelere ek farklı bir sonuç elde edilmesini sağlayamadığı bildirilmiştir.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Mahkememizin █████/2021 tarihli, ...Esas ve ...Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih, ...Esas ve ...Karar sayılı kaldırma ilamı, █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporu, tarafların bildirdiği belgeler, ticari defter kayıtları, dosya kapsamına alınan müzekkere cevapları, taraf vekillerinin duruşmadaki beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan █████/2012 tarihli Verimlilik İş Birliği Programı Sözleşmesi'nin 6.4. Mad. Uyarınca iyileştirme bedeli alacağının varlığına varsa miktarının tahsili istemine ilişkin olduğu, Mahkememizin █████/2021 tarihli, ... Esas ve... Karar sayılı ilamının kaldırılması sonrası istinaf ilamı uyarınca dosya kaldırma ilamı öncesi kök raporu hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi heyetinden "davacı tarafından █████/2019 tarihinde delil listesi olarak flash bellek içerisinde dosyaya sunulan ölçüm raporları, vip takip formları, diğer tüm teknik veri ve yazışmalar ile e-posta yazışmaları incelenmek suretiyle" ek rapor tanzimine karar verilmiştir. Bilirkişi heyetince dosya kapsamına sunulan █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda "Flash bellekte ... operasyonu için tüketiminin kontrolünün yapılmasını sağlama kabinlerde tüketilen gaz miktar Mowmetrel (sıvı ve gaz mataryel için kullanılan akış ölçer) yardımı ile denetlendiği, ... sisteminin kurulmasından amaç sistemdeki kaçak ve kayıpların azaltılarak daha verimli bir üretim olanağı sağlamak olduğu, üretimde kullanılan gaz kaçak miktarları birinci derecede üretim miktarıyla doğru orantılı olduğu, bu sebepten standart değerler olmadığı ve tek başına iyileştirme kriterleri olarak alınmasının doğru sonuca ulaştırmayabileceği, ancak operasyonel olarak takip yapmayı sağlayacağı, gaz kaçak miktarlarının her ay farklı olmasının aylık üretim miktarının farklı olmasından kaynaklandığı, kök raporundaki değerlendirmelere ek olarak flash bellek içerisinde yeni değerlendirme yapılmasını sağlayacak aylık takip tablolarından başkaca yeni bilgilere ulaşılamadığı, kök rapordaki değerlendirmelerin işbu ek rapor için de kapsayıcı değerlendirmeler içerdiğini sağlayacak açıklamaları muhtevi olduğu,12.10.2020 tarihli bilirkişi raporunun tesliminden sonra davacı şirket tarafından delil olarak dava dosyasına sunulan flash bellek içeriği incelenip bellek içeriğindeki bilgiler ve sunumların değerlendirilmesinin sonuçlarının kök raporundaki değerlendirmelere ek farklı bir sonuç elde edilmesini sağlayamadığı" belirtilmiş olup davacının, ... sistemi ile sözleşmede garanti ettiği oranlarda iyileştirmeyi sağlayamadığı, davalının sözleme süresince her yıl davacının taahhüt ettiğinden daha fazla gaz kullandığı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı kaldırma ilamı uyarınca dosya kapsamına sunulan █████/2019 tarihinde delil listesi olarak flash bellek içerisinde dosyaya sunulan ölçüm raporları, vip takip formları, diğer tüm teknik veri ve yazışmalar ile e-posta yazışmalarına ilişkin olarak düzenlene █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda da davacının dava dilekçesinde verdiği tablodaki değerleri doğrulayacak bir bilgi veya belgenin dava dosyasında bulunmadığı hususunun teyit edildiği, davacının sözleşmenin 6.4 maddesinde taahhüt ettiği 0,3934 m3/kg seviyesinin altında bir iyileştirme oranına sözleşme süresince inemediği, bu nedenle █████/2012 tarihli Verimlilik İş Birliği Programı Sözleşmesi'nin 6.4. Maddesi uyarınca iyileştirme bedeli alacağının varlığını ispatlayamadığı ve bu nedenlerle davacının davalıdan iyileştirme bedeli alacağına hak kazanmadığı, bu durumun doğal sonucu olarak iyileştirme bedeli hakkı ve alacağı bulunmamakla dava konusu alacakla ilgili davacının davalıya kestiği faturanın dayanağının geçerli olmadığı kanaatine varılmıştır. Mahkememizce aldırılan █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunun denetime açık, yeterli, objektif ve hüküm kurmaya elverişli olması gerekçeleriyle anılan bilirkişi raporuna itibar edilmiştir. █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporuna davacı vekilinin teknik nitelikte olmayan itirazlarının dosya kapsamı ile örtüşmemesi de dikkate alınarak davacı vekilinin dosya kapsamındaki itirazlarına itibar edilmemiştir. TMK'nın 6. maddesinin "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükmünü havi olduğu ve yine HMK'nın 190. maddesinin "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmünü havi olduğu, TMK'nın 6. Maddesi ile HMK'nın 190. Maddesi uyarınca huzurdaki davada ispat yükünün davacı taraf üzerinde bulunduğu, davacı tarafın üzerinde bulunan ispat yükünü yerine getiremediği, davacının █████/2012 tarihli Verimlilik İş Birliği Programı Sözleşmesi'nin 6.4. Maddesi uyarınca iyileştirme bedeli alacağının varlığını ispatlayamadığı ve davalıdan alacağı bulunduğu vakıasını ispat edemediği kanaatine varılmakla; dosyaları kapsamında toplanan tüm deliller dikkate alınarak, davacı tarafça ileri sürülen vakıaların sübuta etkili delillerle ispat edilemediği değerlendirilerek davanın reddine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 35,90-TL peşin harç ile 580,56-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 616,46-TL harcın mahsubu ile bakiye 115,54-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından peşin yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden, karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 34.995,26-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,6-Artan gider/delil avansından artan avans olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.*