proforma iplik ham satımdan faturada başkan alımı yazim anonim usd

Anahtar kelimeler: Proforma İplik Ham Satımdan Faturada Başkan Alımı Yazim Anonim Usd

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

:..

KARAR NO

: ..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN

:..

ÜYE

: ..

ÜYE

: ..

KATİP

: ..

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: ..

NUMARASI

: ..

DAVACI

: ..

VEKİLLERİ

: Av. ..

DAVALI

: ..

VEKİLLERİ

: Av. ..

DAVANIN KONUSU

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ

: ..

YAZIM TARİHİ

: ..

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

: Davacı . .. İplik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin davalı şirket ile .. USD bedelle ham madde alımı hususunda .. tarihinde anlaşma yaptığını, bu kapsamda proforma fatura düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından proforma faturada belirtilen .. advanced payment olarak karşı tarafa.. tarihinde .. USD peşin ödeme gönderdiğini, peşin ödeme sonrası anlaşmada belirtilen ham maddenin zamanında gönderilmemesi üzerine karşılıklı olarak anlaşmadan dönüldüğünü, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen .. USD'nin yanlızca .. USD'sinin .. tarihinde iade edildiğini, geriye kalan bakiye .. USD'nin ise ödenmediğini, müvekkili tarafından iade talep edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı şirket hakkında .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, icra dairesi tarafından takibin durmasına karar verildiğini, davalının borca itirazlarının haksız olduğunu, bu nedenlerle davalının .. İcra Müdürlüğünün .. Esas sayılı dosyasın yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesin ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı . . .. Dış Ticaret Anonim Şirketi davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır.

YEREL MAHKEME KARARI

: İlk derece mahkemesince; "Bilirkişi sunmuş olduğu .. tarihli raporda özetle: Davacı şirketin.. yılına ait ticari defterlerinin T.T.K. 64. maddesine göre Açılış ve Kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, davalı şirketin .. yılına ait ticari defterlerinin T.T.K. 64. maddesine göre Açılış ve Kapanış tasdiklerinin mevcut olduğu, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu, ancak .. yılı envanter defteri bilgilerinin mevcut olmadığı, Davacı şirketin.. yılı ticari defterlerin ve bilgisayar kayıtlarının incelenmesinde gerçekleşen cari hesap hareketleri neticesinde.. yıl sonu itibariyle davacı şirketin davalı şirketten ..-Satıcılar hesabından dolayı toplamda .. USD karşılığı .. TL alacağının olduğu, Davalı şirketin dava dosyasına sunmuş olduğu . içerisindeki.. yılı ticari defter kayıtlarının incelenmesinde gerçekleşen cari hesap hareketleri neticesinde .. tarihi itibariyle davalı şirketin davacı şirkete ..-Alınan Sipariş Avansları hesabından dolayı toplamda .. USD karşılığı .. TL borcunun olduğu, Davacı şirket ile davalı şirketlerin ticari defter kayıtlarının karşılaştırılmasında .. borç -alacak tutarlarının örtüştüğü, TL borç-alacak tutarları arasında .. TL fark olduğu bu farkın davalı şirketin .. yılı kur farkı değerlendirmesinin mevcut olmamasından kaynaklandığı, davacı şirketin davalı şirkete gönderdiği para transferi ve davalı şirketin geri ödemeleri yönündeki iddiaları ile davacı ve davalı şirketlerin ticari defter kayıtlarında yer alarak örtüştüğü, Davacı şirketin dava dilekçesinde belirttiği proforma faturanın davalı şirketin ..yılı defter kayıtlarında mevcut olmadığının tespit edildiği belirtilmiştir. (...) Davalı taraf icra dairesinin yetkisine itiraz etmiştir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmasa da, davalı tarafça akdi ilişkinin inkar edilmediği, yapılan defter incelemesinde de taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunun tespit edildiği, davanın bir miktar para alacağına ilişkin olduğu gözetilerek HMK'nın 10. ve TBK'nın 89. maddesi uyarınca davacının ikametgahı icra dairesinin yetkili olduğu kabul edilmiş ve icra dairesinin yetkisine olan itiraz yerinde görülmemiştir. (...) Alınan bilirkişi raporu ile her iki tarafın defter kayıtlarına göre davacının davalıdan takip tarihinde takip miktarı kadar alacaklı olduğu anlaşılmış, davalı tarafça takip sonrasında yapılan bir ödemeye ilişkin savunma sunulmadığı gibi belgede ibraz edilmemiş, davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacı icra inkar tazminatı talebinde de bulunmuştur. Takip yabancı para alacağı üzerinden başlatılmış olsa da icra inkar tazminatının Türk Lirası cinsinden belirlenmesi gerektiğinden, alacağın da likit olduğu gözetilerek, .. TL icra inkar tazminatına hükmedilmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne ve icra inkâr tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

: Davalı taraf istinaf dilekçesinde; davacı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava dilekçesinde "peşin ödeme sonrası anlaşmada belirtilen ham maddenin zamanında gönderilmemesi üzerine karşılıklı olarak anlaşmadan dönüldüğü" iddia edildiğini, artık hukuken geçerli bir sözleşme olmadığının davacı tarafın da kabulünde olduğunu, bu durumda davacı tarafın iddia ettiği alacağın ancak sebepsiz zenginleşme ile talep edebileceğini, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak davalarında karşı tarafın yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının toplam bedelin.. olan .. USD'yi ödediğini, ancak kalan tutarı proforma fatura vadesinde ödemeyerek yükümlülüğünü yerine getirmediğini, aynı zaman diliminde mücbir neden olarak .. gemisinin .. kanalını kapattığını, tüm yüklerde gecikme ve yığılma yaşandığını, .. tarihinde huzurdaki uyuşmazlığa konu ürünün limana geldiğini, ancak davacı tarafından ödemenin geciktirildiğini, yükün limanda bekletildiğini, bekleme süresi dolmak üzereyken davacının ürünün geciktiği gerekçesiyle almaktan vazgeçtiklerini, lokal masraflar, indirme bindirme giderleri, antrepo giderleri, finansman giderleri ve diğer masraflar ve giderler olarak (menfi zarar) .. USD düşülerek .. USD'nin davacı tarafa iade edildiğini, bilirkişi raporunda yalnızca davacının ticari defterleri dikkate alınarak hesaplama yapıldığını, bu gerekçelerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

: Dava, 6098 sayılı TBK m. 207 ve devamı maddelerine göre alım satım sözleşmesi nedeniyle ödenen peşinatın iadesi için başlatılan takibe itiraz nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 67'ye göre itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık icra dairesinin yetkili olup olmadığı ve davaya konu paranın davacıya iadesinin gerekip gerekmediği konusundadır.

Taraflar arasında ham madde satışına ilişkin sözleşme yapıldığı her iki tarafında kabulündedir. Dolayısıyla taraflar arasında 6098 sayılı TBK m. 207 ve devamı maddelerine göre alım satım sözleşmesi kurulmuştur. Proforma fatura ile belgelenen bu sözleşmeye göre davacı taraf sözleşme bedelinin ..'una karşılık gelen .. $ ödemede bulunmuştur.

Davaya konu paranın peşinat olduğu ve sözleşmenin sona erdirildiği her iki tarafında kabulündedir. Dolayısıyla bu paranın iadesine ilişkin çıkan uyuşmazlıkta davacının peşinatı talep etmesine karşın davalının iade etmemesi sözleşmeye aykırılık durumu oluşturur. Sözleşmeye aykırılıktan doğan alacak davasında davacının 6098 sayılı TBK m. 89'a göre bulunduğu yerde takip yapmasında hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Hazırlanan bilirkişi raporunda davacının davalıdan .. $ alacaklı olduğunun hem davacı hem de davalı defterlerinden anlaşıldığı, USD yönüyle rakamların birbirini doğruladığı, değişik tarihlerde kur miktarının hesaplanması nedeniyle TL yönüyle rakamlarda farklılık olduğu tespit edilmiştir. Davacının icra takibinde alacağını 6098 sayılı TBK m. 99'a göre yabancı ülke parası olarak talep ettiği, bu nedenle USD yönüyle örtüşen her iki taraf defterlerinin birbirini doğruladığı kabul edilerek hüküm kurulmasında usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK'nın "Yapılamayacak işlemler" başlıklı 357'inci maddesine göre; "Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinde karşı dava açılamaz, davaya müdahale talebinde bulunulamaz, davanın ıslahı ve 166 ncı maddenin birinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere davaların birleştirilmesi istenemez, bölge adliye mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz." Bu maddenin emredici hükmüne göre istinaf kanun yolu aşamasında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez.

Davalı taraf davaya cevap dilekçesi vermeyerek 6100 sayılı HMK m. 128'e göre dava konusu maddi vakıaları inkâr etmiş sayılmıştır. İstinaf dilekçesinde ise davaya konu yükü taşıyan geminin limana gelmesinde geciktiği, davacının limanda bekleme süresi içinde talep etmelerine rağmen kalan ödemeyi yapmadığı, limanda bekleme süresinin bitimine kısa süre kala sözleşmeden döndüğü, bu nedenle de lokal masraflar, indirme bindirme giderleri, antrepo giderleri, finansman giderleri ve diğer masraflar ve giderler olarak uğradıkları menfi zarar miktarı olan .. USD düşülerek kalan .. .. davacı tarafa iade edildiği yönündeki savunmaları 6100 sayılı HMK m. 357'ye göre istinaf incelemesinde dinlenmemiştir. Bu nedenlerle davalının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken 41.177,40 TL istinaf harcından peşin alınan 10.294,35 TL harcın mahsubu ile bakiye 30.883,05 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf yargılaması duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının talep halinde ilgili tarafa iadesine,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nin 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. █████/2026

. .

Başkan

¸e-imzalıdır

. . .

Üye

¸e-imzalıdır

. .

Üye

¸e-imzalıdır

. .

Katip

¸e-imzalıdır

NOT

: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."