Anahtar kelimeler: Esaskarar Rücuen Yazim Katip Adana Ödemesi Kuruma Anlaşma İşçilik Milleti
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
"TÜRK MİLLETİ ADINA"T.C.ADANA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLLERİ
: ...DAVALI
: 1- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 2- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 3- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 4- ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: 5- ...DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2023YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığını, anlaşma neticesinde ihbar ve kıdem tazminatı ödemesi gerçekleştirildiğini, dava dışı ... için █████/2019 tarihinde 9.000,00 TL, █████/2019 tarihinde 5.000,00 TL ,█████/2019 tarihinde 6.000,00 TL, █████/2019 tarihinde 8.595,71 TL tazminat ödendiğini, davalıların sorumluluklarına düşen miktarın 21.944,75 TL olarak belirlendiğini, davalılardan talep edilmesine rağmen geri ödemenin gerçekleşmediğini, davacı kurumun davalılardan ihale yöntemi yardımcı işlerde ile hizmet alım işini yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı şirket elemanı olarak çalışan işçilere yapılan ödemelerden bu firmaların sorumlu tutulacağının karar altına atındığını, davalıların alt işveren sıfatıyla hizmet yürüttüğünü, taraflar arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğunu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğunu, ancak ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarınını dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunmaması hususları değerlendirildiğinde müvekkilinin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiğini, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığını belirterek, 21.944,75 TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.CEVAP
: Davalı ... İnş... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin 0l.11.2015-05.01.2016 tarihleri arası müvekkile ait iş yerinde sayaç açma kapama elemanı olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin kendisi tarafından sonlandırıldığını, şirket nezdindeki tüm alacaklarının maaş hesabına yatırıldığını, bakiye herhangi bir alacağın kalmadığımı, işçinin davacı kurum işçisi olduğunu, davacı tarafından işe alındığı, emir ve talimatların kurumca verildiğini, işçinin 696 sayılı KHK kapsamında işçinin kamu işçiliğine geçtiğini, işçinin müvekkili şirketten iş kanunu kapsamında alacağı olmadığını, işçinin belirli süreli hizmet sözleşmeleri kapsamında çalıştırıldığını, kıdem tazminatı talep hakkı olmadığını, haksız davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.Davalı ... Sosyal Hizmetler... cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin işten ...-... İnşaat tarafından çıkarıldığını, son işverenin ... olduğundan da davacının bu işverene dava açması gerektiğini, ihbar tazminatının da son işverene ait olduğunu, işçinin son işverende çalıştığı süre içindeki kıdem tazminatını başka firmalara rücu etmeye çalışmasının hukuka aykırı olduğunu, dava dışı işçinin kadroya geçince bütün alacaklarından feragat ettiğine dair davacı tarafa feragatname verdiğini belirterek açılan davanın bu davalı yönünden reddini talep etmiştir.Davalı ... Su ve Atık Su Tek... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı işçinin, müvekkili şirketin ihalesini aldığı ...'ye ait atık su arıtma tesisind 05.01.2016-31.03.2018 tarihleri arasında çalıştığını, devamında kamuya geçiş yaptığını, işçinin çalıştığı süre boyunca hak ettiği tüm ücretlerin ödendiğini, davacı ile müvekkil şirket arasında imzalanan hizmet alımına ilişkin sözleşmede işçilerin diğer alt işverenler bünyesinde doğan kıdem tazminatından yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin bir maddenin de bulunmadığını, bu nedenle davacı kurumun bu konuda rücu hakkı bulunmadığını, davanın müvekkili şirket açısından reddini, yargılama masraflarının ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını arz ve talep ederimDiğer davalılara dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun tebliğ edilmiş olup, taraflar dosyaya cevap dilekçesi sunmamışlardır.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağın davalıların davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçi ...'ın davalı şirketler nezindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi nedeni ile kıdem tazminatı ödemesi yapılmış olduğu, ödenen bu 21.944,75 TL tazminatın davalılar ile yapılmış olan sözleşme gereğince davalılardan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili talebinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır.4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise İş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir. İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.Dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya ibraz edilen işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişinin █████/2022 tarihli raporunda; █████/2019 tarihinde yapılan ödeme ve █████/2019 tarihinde yapılan kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle, ... Sosyal Hizm... tam sorumluluk 2.586,22 TL, ... tam sorumluluk 2.995,43 TL yarı sorumluluk 1.497,71 TL, ... San.İml... tam sorumluluk 3.044,53 TL, ... tam sorumluluk 13.356,67 TL olduğu, bulunduğu davanın 21.944,75 TL'si üzerinden açıldığı belirtilmiştir.Bilirkişi raporundaki eksiklikler nedeniyle dosya önceki bilirkişiye yeniden tevdii edilmiş, dosyaya ibraz edilen █████/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; █████/2019 tarihinde yapılan ödeme ve █████/2019 tarihinde yapılan kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle, ... Sosyal Hizm... 2.581,74 TL, ... tam sorumluluk 2.990,24 TL yarı sorumluluk 1.497,71 TL, ... San.İml... 1.486,95 TL, ... A.Ş. 1.552,30 TL, ... 13.333,52 TL olduğu, bulunduğu davanın 21.944,75 TL'si üzerinden açıldığı belirtilmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kuruma başvuru yapıldığı, anlaşma neticesinde işçilik alacakları ödemesi gerçekleştirildiği, davacı ile davalı şirketler arasında asıl alt işveren ilişkisinin kurulduğu, çalıştırılan işçiye karşı asıl ve alt işverenin birlikte sorumlu olduğu, ödeme yapıldıktan sonra taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen İşçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine İşçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu tutulması gerektiği yönünde sözleşmede hüküm bulunup bulunmaması hususları değerlendirildiğinde davacının işçiyi çalıştıran yüklenicilerden yapılan ödeme nispetinde rücu hakkının bulunması gerektiği, sözleşme ücretlerinin tüm işçilik alacaklarını kapsadığı, dosya içerisinde davacı kurum ile iş bu davalılar arasında imza edilen sözleşmeler ve idari şartnamelerin bulunduğu, yapılan hizmet sözleşmesi ve şartnamelerinin incelenmesinde yüklenicilerin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluğunun mevcut olup, davacı kurumun ödemiş olduğu işçilik alacaklarının tamamını iş bu yüklenicilere rücu edebileceği sözleşme hükümlerinden anlaşılmıştır. Kaldı ki; yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre taraflar arasında yapılan sözleşmede sorumluluğun yarı yarıya olacağına ilişkin açık bir sözleşme hükmü bulunmuyorsa, bu durumda da tam sorumluluk hususunun geçerli olacağı mahkememizce kabul edilmiş; (Yargıtay 15.HD'nin ████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı, Adana BAM 9.H.D'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı vb.) dosyaya ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi ek raporunda, davacının █████/2019 tarihinde yapılan ödeme ve █████/2019 tarihinde yapılan kıdem tazminatı ödemesi nedeniyle, ... Sosyal Hizm... 2.581,74 TL, ... tam sorumluluk 2.990,24 TL yarı sorumluluk 1.497,71 TL, ... San.İml... 1.486,95 TL, ... A.Ş. 1.552,30 TL, ... 13.333,52 TL olmak üzere toplamda 21.944,75 TL davacı idarenin davalılardan alacağının olduğu kanaatine varılmış, buna göre açılan davanın kabulü ile, 2.581,74 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sosyal Hizmetler.. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 2.990,24 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...- ... İnşaat .. 'dan alınarak davacıya verilmesine, 1.486,95 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... .. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, 1.552,30 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... .. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,13.333,52 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Atık .. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Açılan davanın KABULÜ ile,a) 2.581,74 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sosyal Hizmetler.. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,b) 2.990,24 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ...- ... İnşaat .. 'dan alınarak davacıya verilmesine,c) 1.486,95 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... .. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,d) 1.552,30 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... .. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,e) 13.333,52 TL'nin █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Atık .. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gereken 1.499,04 TL karar harcından, peşin alınan 374,77 harcın mahsubu ile, bakiye 1.124,27 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,3-6325 sayılı Kanunun 18/A-13. maddesi uyarınca 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,5-Davacı tarafından yapılan 374,77 TL peşin harcın tamamının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,6-Davacı tarafından yapılan 600,00 TL bilirkişi ücreti, 297,00 TL davetiye gideri ve 1,20 TL müzekkere gideri olmak üzere toplam 898,20 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine adesine,Dair, davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların/ vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize yada mahkememize verilmek üzere bir başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Adana Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2023Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır*Bu Evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunun Kapsamında DYS üzerinden E-İmza ile İmzalanmıştır. **