Anahtar kelimeler: Yapmayı Üretilen Esaskarar Pazarlanan Servis Borçluya Limited Başkan Yazim Katip
T.C. ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
T.C.ADANA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ████████BAŞKAN
: ...ÜYE
: ...ÜYE
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVALI
: ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVA
: İtirazın İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2023YAZIM TARİHİ
: ...Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında █████/2014 tarihinde ... sayılı satış noktası sözleşmesinin imzalandığını, davalı tarafın, sözleşme gereğince müvekkili şirket tarafından üretilen, pazarlanan, servis ve dağıtımı yapılan "..." gibi ürünlerin satışını yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle borçluya ürünlerin gönderildiğini ve teslim edildiğini, cari hesaptan kalan 11.020,08 TL'nin ödenmediğini, sözleşmenin 1.maddesinde, münhasır satış ve reklam yeri bedeli karşılığı olarak KDV ile birlikte toplam 259.600,00 TL nin davalının ... Blv. Şubesindeki hesabına yatırıldığını, sözleşmenin B bendine göre, 5 yıl süre ve 19000 kasa koli kota belirlendiğini, davalının edimlerini yerine getirmediğini, süresi içinde doldurulması gereken kotayı doldurmadığını, sözleşmeyi ihlal ettiğini, sözleşmeyle birlikte emanet edilen ... barkod numaralı tek kapılı soğutucu, ... barkod numaralı tek kapılı soğutucu, ... barkod numaralı çift kapılı soğutucu ve ... barkod numaralı çift kapılı soğutucuyu teslim etmekten imtina ettiğini, müvekkili tarafından, davalının işyeri adresine Adana 7. Noterliği'nin █████/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ edildiğini, Adana 11. Noterliği'nden █████/2019 tarihinde keşide edilen cevabi ihtarnamesi ile borcun inkar edildiğini, satış ve reklam yeri bedeli olarak KDV dahil 259.600 TL, 4 adet soğutucunun bedeli 19.808,52 TL ve 11.020,00TL cari hesap alacağı, 162,58 TL ihtarname masrafı ve ihtarname tebliği tarihinden itibaren işleyecek faizi ile toplam 303.942,28 TL alacağın tahsili amacıyla Adana 7. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını ve davalının takibe itiraz ettiğini belirterek davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve ihtarname tarihinden itibaren avans faizi yürütülmek suretiyle icra takibinin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİ; Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, taraflar arasındaki ilişkinin tüketici işlemlerinden kaynaklandığını, 6502 sayılı TKHK uyarınca iş bu davaya bakmaya tüketici mahkemesinin görevli olduğunu, davacının, müvekkiline karşı usulüne uygun bir şekilde arabuluculuk başvurusunda bulunmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle, davacının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle, dava ve tüm taleplerin hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin, davacıya borcunun bulunmadığını, yapılan sözleşme kapsamında belirtilen kotayı doldurduğunu ve müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, müvekkilinin soğutucuları iade etmeye hazır olduğunu, davacı şirket yetkililerini gönderdiği takdirde soğutucuları alabileceklerini davacı tarafa bildirdiklerini, ancak davacı tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını, belirterek öncelikle davanın görevsiz mahkemede açılması nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, %20 oranındaki icra ve inkar tazminatının reddine, alacağın %20 si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava İİK'nun 67.maddesi gereğince açılan itirazın iptali davası olup deliller bu çerçevede toplanarak değerlendirilmiştir.Tarafların tacir ve uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklandığı , davanın nispi ticari dava olduğu ve TTK'nın 4 ve 5. md.leri gereğince ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gözetilerek davalının görev itirazının reddine karar verilmiştir. Diğer taraftan davanın sözleşmeden kaynaklandığı ve TBK'nın 146. md. gereğince 10 yıllık zaman aşımına tabi olduğu, dava tarihi itibariyle bu sürenin dolmadığı gözetilerek zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı yerinde görülmemiştir.Davanın, 6102 sayılı TTK' nın 5/A maddesi gereğince; dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunlu ticari davalardan olduğu, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın ibraz edildiği, dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.Davacı ... Ltd. Şti ile .... Ltd. Şti arasında █████/2014 tarihli "Satış Noktası Sözleşmesi" imzalanmıştır.Sözleşmenin B- SÜRE maddesinde; a)İş bu sözleşmenin süresi tarafların akdi imza ile yürürlüğü koydukları ve sözleşmenin başladığı tarihten başlayarak 5 yıl süreli ve 19.000 kasa koli kotalıdır. Süre dolmuş olmasına rağmen henüz belirlenen kotaya ulaşılmamış ise sözleşme kota doluncaya kadar devam eder. Süre dolmamış olmasına rağmen kota dolmuş ise sözleşme süresi tamamlanmış sayılır. Müşteri sürenin veya kotanın bitiminden (30) otuz gün önce noler kanalı ile ...'ye tebliğ edilmek kaydıyla feshi ihbarda bulunmadığı takdirde de sözleşme aynı süre ve kota ile devam eder, b) işbu sözleşme'nin süresi veya kotasının dolması için geçecek zaman hiçbir şekilde taraflarca imza edildiği tarihten ibaren (5) beş yıl geçemez.C- ÖZEN BORCU maddesi gereğince; Müşteri ...'nin ve ürünün haklı isim ve şöhreti ile bağdaşır bir şekilde satış politikasını tayin etmeyi ve satışların optimum seviyede tutulmasını sağlayacaktır. Optimum seviyeden kasıt satışlarının haftalık /aylık en az 443 kasakoli ... Grubu ürün satışını gerçekleştirmektir.F- ÖZEL ŞARTLAR maddesi gereğince - müşteriye münhasır satış ve reklam yeri bedeli karşılığı 220.000 TL +KDV fatura karşılığı hesabına yatırılacaktır.Sözleşmenin eki olan Genel Şartların 11.maddesinde; ariyet olarak teslim edilen cihazların sözleşmenin herhangi bir nedenle son bulması veya ...'nin sözleşmeyi sona erdirmesi halinde teslim aldığı gibi sağlam bir şekilde iade edileceği belirtilmiştir.18.maddesinde, emanet cihazların müşteriye ariyet olarak tesliminden itibaren 3 ay içerisinde müşterinin bu sözleşmenin özen borcu maddesinde haftalık/aylık ortalama olarak satmayı tahaattüt ettiği miktarda ürün satışını gerçekleştirememesi ve/veya daha önceden çektiği miktarlara göre kalan süre sonuna kadar bu tahattüdü gerçekleştirilemeyeceğinin ... tarafından 3 aylık süre sonundan önce anlaşılması veya bu taahhüdün ilk 3 aylık süre içinde gerçekleştirilmiş olmasına rağmen sözleşme süresi içinde herhangi bir dönemde optimum ortalamanın düşmesi ve takip eden 1 ay içinde özen borcu maddesindeki taahhüde uygun satışın gerçekleştirilememesi, müşterinin işyerini kapatması, tasfiye etmesi, aciz haline düşmesi, iflas ettirilmesi veya iflasının istenmesi konkordato talebinde bulunması, müşterinin işyerini devretmesi ve devir alanın ...ye ek külfet getirmeden bu sözleşmeye devamının sağlanamaması, müşterinin ünvan değiştirmesi nedenleri akde aşırı aykırılık sebebi olarak sayılmıştır. Aynı maddenin 2. Fıkrasında; bu hallerin tespiti halinde ihtar keşidesine gerek kalmaksızın ...'nin sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği belirtilmiştir. 19.maddede akde aykırılığın ve sona ermenin sonuçları düzenlenmiştir. Buna göre; sözleşmenin feshi halinde müşteri ariyet aldığı emanet cihaz, tüp, tank gibi sabit kıymetleri aynen iade edecektir. Keza reklam ve promosyon harcamaları veya baştan bedelsiz olarak aldığı tüm ürünlerin bedellerini ve/veya münhasır satış ve reklam yeri bedeli olarak tahsil ettiği meblağları ayrıca bir ihtara gerek kalmaksızın harcamanın yapıldığı tarihte cari, T.C. Merkez Bankası döviz satış kuruna göre USD cinsinden hesap edilerek fiili olarak ödeneceği tarihteki cari kura göre TL 'ye çevrilmiş karşılığını ödeyecektir.Davacı sözleşmenin özel şartlar maddesi gereğince KDV dahil 259.600,00 TL tutarındaki münhasır satış ve reklam bedelini banka hesabına havale etmiş, davalı da █████/2014 tarihli 190064 numaralı aynı miktarlı fatura tanzim etmiştir. Bu bedelin ödendiği konusunda taraflar arasında ihtilaf yoktur. Davacı ayrıca 4 adet soğutucuyu davalıya teslim etmiştir.Davacı █████/2019 tarihinde Adana 7. Noterliği'nden keşide ettiği ... yevmiye numaralı ihtarname ile satılan ürünlerden dolayı cari hesap borcunun ödenmediği ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıldığından bahisle 10.020,08 TL cari hesap alacağı, 259.600,00 TL münhasır satış ve reklam yeri bedeli ile 4 adet dolaptan dolayı 3.450 USD nin 3 gün içerisinde ödenmesini istemiştir. İhtarname, davalıya █████/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı Adana 11. Noterliğinden keşide ettiği █████/2019 tarihli 19088 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesinde; herhangi bir borçlarının olmadığını, soğutucuları da iade etmeye hazır olduklarını, yetkilinin gönderilmesi halinde soğutucularının alınabileceğini, kotanın doldurulduğunu, dolayısıyla münsahır satış ve reklam bedelinin istenemeyeceğini bildirmiştir.Adana 7. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı dosyasında; alacaklı ... ltd. Şti tarafından borçlu ... Ltd. Şti aleyhine █████/2019 tarihinde 11.020,08 TL cari hesap alacağı, 506,32 TL işlemiş faizi, 259.600,00 TL münhasır satış ve reklam bedeli, 11.927,38 TL işlemiş faizi, 4 adet soğutucunun bedeli olan 19.808,52 TL, 910,10 TL işlemiş faizi, 162,58 TL ihtarname masrafı, 7,30 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 303.942,28 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.Taraflar arasındaki ihtilaf, satış noktası sözleşmesi gereğince davalının edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşme ihlal edilmiş ise davacının iade isteyebileceği alacak kalemlerinin ne olduğu, miktarı, varsa cari hesaptan kalan alacağın tutarı noktalarında toplanmaktadır.Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir Halil Alumert, davalının ticari defter ve belgelerini inceleyerek hazırladığı █████/2021 tarihli raporunda; davalının 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmadığını, kendi kayıtlarına göre davacıya borcunun görünmediğini, cari hesaptan kalan alacağa ilişkin 2 adet faturanın davalının defterlerinde kayıtlı olduğunu, ancak ödeme belgesi ibraz edilmediğini, bu iki faturanın tutarının 11.080,81 TL olmasına rağmen icra takibinde 11.020,08 TL olarak istendiğini, sözleşme gereğince kotanın doldurulmadığının kabul edilmesi halinde 259.600,00 TL tutarındaki reklam bedelinin iade edilmesinin gerektiğini, 162,58 TL ihtarname gideri yapıldığını, sözleşmenin 19. maddesi gereğince; TCMB döviz satış kuru esas alındığında 4 adet soğutucudan dolayı 19.778,86 TL alacak bulunduğunu, ihtarnamenin tebliğinden itibaren verilen 3 günlük sürenin dolduğu tarihten itibaren avans faizi istenebileceğini, buna göre hesaplama yapıldığında 290.561,52 TL asıl alacak, 11.331,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 301.893,42 TL alacak bulunduğunu (asıl alacak ve faizlerin detayları raporun 8. sayfasında tablo halinde gösterilmiştir) , davalının en son █████/2018 tarihinde ürün aldığını beyan etmiştir.Davacının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak alınan ve mali müşavir Halil Kullukcu tarafından hazırlanan █████/2021 tarihli raporun yetersiz olması, hüküm kurmaya elverişli bulunmaması nedeniyle başka bir muhasebeci bilirkişi görevlendirilerek yeniden talimat yazılmıştır. Bilirkişi ...'nin █████/2022 tarihli raporda özetle; davacı firmanın 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 ve 2019 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu beyan etmiş, davacının düzenlendiği tüm faturaları listelemiş, davalının en son █████/2018 tarihinde mal aldığı, cari hesaptan bakiye 11.072,96 TL alacak bulunduğu, bunun şüpheli alacaklara aktarıldığı, davalının ne kadar mal aldığıyla ilgili ayrıntılı bir dökümün bulunmadığı, bu konuda belge ibraz edilmesi gerektiği, toplam alacağın, mali müşavir ... tarafından hesaplandığı gibi 301.893,42 TL olduğu belirtilmiştir.Davacı vekiline verilen kesin süre içinde, davalıya satılan ürünlerin miktarını gösteren belgeler ibraz edilmiş ve █████/2023 tarihli ek rapor alınmıştır. Mali Müşavir ...'in hazırladığı █████/2023 tarihle ek raporda; davalının █████/2014 tarihinden sonra aldığı ürünlere ait adet ve kasa koli miktarını listelemiş, ilk 3 ayda kotanın tutturulduğu, takip eden aylarda davalının en son mal alımı yaptığı █████/2018 tarihine kadar bir kaç ay / hafta dışında sözleşmede belirlenen kotanın ve genel kotanın tutturulamadığı görülmüştür.Şu halde davacı tarafından düzenlenen son iki adet faturanın bedeli ödenmemiştir. Bu faturalar davalının defterlerinde de kayıtlıdır. Ancak ödendikleri konusunda delil ibraz edilmemiştir. Sözleşme 5 yıl süreli ve 19000 koli kotalıdır. Hafta /aylık 443 koli hedefi bulunmaktadır. Davalının █████/2018 tarihine kadar toplam 7860 koli mal almıştır. Davalı █████/2018 tarihinde mal alımını durudrmuştur. Kalan sürede 19.000 koli hedefinin tutturulamayacağı açıktır. Her ne kadar sözleşmeye göre, kota doluncaya kadar sürenin devam edeceği belirtilmiş ise de, davalı mal alımını durdurarak sözleşmeyi eylemli olarak feshetmiştir. Ayrıca davacının göndermiş olduğu ihtarnamede açıkça fesihten söz edilmemiş olmasına rağmen cari hesap alacağının ödenmediği ve özen borcunu yerine getirmediği belirtilerek dolapların iadesi, reklam bedelinin iadesi ve cari hesap alacağının ödenmesi istenmiştir. Bu talepler sözleşmenin feshi anlamına gelmektedir. Ayrıca sözleşmenin b/b maddesinde; sözleşmenin süresinin veya kotasının dolması için geçecek zamanın 5 yılı geçemeyeceği belirtilmiştir. Davalı cari hesap alacağını ödemediği gibi aylık/haftalık ve genel kotaları tutturamamış, özen borcunu yerine getirmemiş, mal alımını bırakmıştır. Sözleşmenin sona ermesi davalının, sözleşmeye aykırı davranışından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle sözleşmenin 19. maddesi gereğince, münhasır satış ve reklam yeri bedeli ile dolapların iadesi gerekmektedir. Ancak dava ve takipten önce davalının gönderdiği cevabi ihtarname ile dolapların hazır olduğu ve alınabileceği belirtilmiştir. Davacının, işyerine gidildiği halde dolapların kendilerine verilmediği veya saklandığı gibi büyük bir iddiası yoktur. Gerek satış noktası sözleşmesi, gerekse emanet cihaz sözleşmesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; sözleşmenin sona ermesi halinde davacının, dolapları davalının işyerine giderek alması gerekmektedir. Bu sebeplerle davacının bu aşamada dolaplarının bedelini istemeyeceği kabul edilmiştir. Cari hesap alacağı ise, sözleşmenin devamına ya da feshine bağlı bir alacak değildir. Muaccel olduğu tarihten itibaren her zaman istenebilir. sonuçta sözleşmenin davalının kusuru ile sona ermesi nedeniyle 259.600,00 TL reklam yeri bedeli, 10.124,40 TL işlemiş faizi, cari hesaptan kalan 11.020,08 TL ile 429,78 TL faizi, makbuzu dosyada bulunan 162,58 TL ihtarname masrafı ile 6,34 TL faizi olmak üzere toplam 281.343,18 TL nin istenebileceği anlaşıldığından, davanın bu miktar üzerinden kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine, davanın kabul edilen kısmına ilişkin alacağın likit ve bu kısma yönelik itirazın haksız olduğu gözetilerek davacı lehine inkar tazminatına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kısmen kabulüne,Davalının Adana 7. İcra Dairesi'nin 2019/... E sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın; cari hesap alacağından dolayı 11.020,08 TL asıl alacak, 429,78 TL işlemiş faizi, münhasır satış ve reklam bedelinden dolayı 259.600,00 TL asıl alacak, 10.124,40 TL işlemiş faizi, ihtarname gideri olarak 162,58 TL ve 6,34 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 281.343,18 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden ve asıl alacaklara takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,Hüküm altına alınan alacağın %20 si oranında hesaplanan 56.268,63 TL inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,2-Alınması gereken 19.218,55-TL karar harcından, peşin alınan 3.670,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.547,68-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irad kaydına,Davacı tarafından yatırılan 3.670,87 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,3-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davanın kabul edilen kısmı üzerinden hesaplanan 42.388,05 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davanın reddedilen kısmı üzerinden hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan toplam 4.432,75-TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 4.103,16-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-T.C. Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenmesi gereken 1.320,00 TL Arabuluculuk Ücretinin 6325 sayılı HUAK ' nın 18/A ve HUAK Yönetmeliğinin 25-26. Maddeleri gereğince, 6183 sayılı kanuna göre ve red-kabul oranı dikkate alınarak 1.222,00 TL'sinin davalıdan , kalan 98,00 TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye irat kaydına,Dair, HMK.'nun 341/1 ve 345.maddesi gereğince; kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, aynı yasanın 343.maddesi gereğince mahkememize yada başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF YOLUNA başvurulabileceği belirtilerek taraf vekillerin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2023Başkan ...E-imzaÜye ...E-imzaÜye ...E-imzaKatip ...E-imza