Anahtar kelimeler: Onlarca Bagajından İhr İth Olayından Satımdan Olayının Büyükçekmece Otomotiv Ltdşti
T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ███████DAVA
: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2020KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkili davacıya ait araç bagajından 14.05.2020 tarihinde içinde keşidecisi ..... Otomotiv Promsyon İth. İhr. San. Tic. Ltd.Şti. Olan ...... Bankası, .... şubesinden verilme ...... no'lu, 05.06.2020 tarih ve 30.000 TL miktarlı çekin de olduğu yaklaşık 800.000 TL miktarlı onlarca çek ve senedin çalındığını, müvekkilinin gerçekleşen bu hırsızlık olayından dolayı Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, yapılan tahkikat sonucunda hırsızlık olayının şüphelisi sıfatıyla bir kişi yakalanarak tutuklandığını ve hakkında Büyükçekmece ..... Asliye Ceza mahkemesi'nin ..... E. sayılı dosyası ile dava açıldığını, bunun dışında ayrıca davalı şirket yetkilisi ve diğer cirantalar hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma no'lu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, meydana gelen hırsızlık olayında çalınan dava konusu çek ile ilgili aynı zamanda Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin .... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve çalınan bu çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, davalı tarafından çekin icraya konulması sonrasında davalı, ödeme yasağı kararı veren çek iptali dosyasına beyanda bulunarak çekin kendi ellerinde olduğunu beyan ettiğini, dava konusu çek, müvekkili ile çekte Lehdar olarak yer alan ...... arasındaki oto satış sözleşmesinden kaynaklı olarak müvekkiline verdiğini, zira müvekkili davacının, ikinci el oto alım satım işi ile iştigal ettiğini, müvekkili davacı Lehdar-ilk ciranta olan ..... 'a sattığı aracın kalan bedeline mahsuben dava konusu çeki aldığını, çek lehdarı ..... tarafından bu alışverişe karşılık olarak dava konusu çek ile yine aynı şekilde keşidecisi ..... Otomotiv Promsyon İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.olan .... Bankası, .... şubesinden verilme ..... no'lu, 01.05.2020 tarih ve 30.000 TL miktarlı çeklerin verildiğini, bu çeklerden ilki olan ve vadesi gelen 01.05.2020 tarih ve .... no'lu çekin müvekkilinin kardeşi ..... tarafından vadesinde tahsil edildiğini, dava konusu çekin ise çalınmış ve davalının elinde bulunduğunu, bu sebeple davalı şirket yetkilisi hakkında Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... soruşturma no'lu dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, dava konusu çeki Lehdar ......'dan sonra ciro eden şirketler ve davalı şirket arasında hiçbir ticari faaliyet bulunmadığını, dolayısıyla davalı şirketin bir ticari işe karşılık dava konusu çeki edinmediğini, çekin çalıntı olduğunu ve sahibinin elinden rıza dışı çıktığını bilen ve bilebilecek durumda olduğundan davalı şirketin kötüniyetli olduğunu, davalı şirket normal ticari faaliyet yürüten bir şirket olmadığı gibi, çeki kendisine veren diğer şirketlerin de normal ticari faaliyet yürüten firmalar olmadığını bildiğini, davalı şirketin dava konusu çeki kötüniyetli olarak elinde bulundurduğunu, çekin çalıntı olduğunu bilerek ve kötüniyetli olarak, hiçbir ticari işe karşılık olmaksızın elinde bulundurmakta ve bu çeki yine kötüniyetli olarak icraya koyarak tahsil etmeye çalıştığını beyan etmiş, davalı şirketin hiçbir ticari iş karşılığı olmaksızın kötüniyetli olarak ele geçirip, İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün .... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu ederek tahsil etmeye çalışması nedeniyle, öncelikle icra dosyasına yapılacak ödemenin teminatsız veya teminatlı olarak tedbiren davalıya ödenmesinin durdurulmasına, dava konusu edilen ve İstanbul ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konulan keşidecisi ..... Otomotiv Promsyon İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. olan ..... Bankası .....şubesinden verilme ..... no'lu, 05.06.2020 tarih ve 30.000 TL miktarlı çekin müvekkile ait olduğunun tespiti ile müvekkile iadesine, yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;genel hükümler saklı kalmak kaydı ile davalının yerleşim yeri mahkemesi veya takibe başlandıktan sonra (iş bu dava takiplerden sonra açılmıştır.) menfi tespit davası açılmışsa takibin yapıldığı icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olacağı beyan edilerek, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın davalının yerleşim yeri adresinin bağlı olduğu yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesini talep ettiği, davacı her ne kadar söz konusu çeklerin çalındığını iddia etse de buna ilişkin savcılık şikayeti tutanağından başka herhangi bir belge ibraz etmemiş ve hırsızlığa ilişkin dosyaya ispata yarar bir belge sunmadığını, davacı yanın dava konusu çekin çalınması suretiyle zayi edildiği iddiası hayatın olağan akışına oldukça aykırı olup çek zayi davalarının büyük çoğunluğu iş bu sebeple açıldığını, davacı şirket açısından ağır kusur teşkil eden bir fiil söz konusu olduğunu, bu sebeple davacı taraf kusurlu eylemiyle zarar oluşumuna tek başına sebebiyet verdiğini, davacı tarafın çekin zayi ediliş şekline ilişkin beyanları bir an için kabul edilse dahi, davacı bu sonucun oluşmasına kendi fiili ile sebebiyet verdiğini, ancak asıl zarar gören bugün itibarıyla alacağına kavuşamayan müvekkilinin olduğunu, davacı, müvekkilinin kötüniyetli veya ağır kusuru oldugunu şifahi ve tahmini beyanlarla degil kesin delillerle ispat etmek zorunda olduğunu beyan etmiş, dava şartı olan arabuluculuk başvurusunun yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine, yetkisiz mahkemede açılan dava yönünden yetkisizlik kararı verilmesine, ihtiyati tedbire itiraz ettiğini ve tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı tarafın İİK.m. 72 uyarınca % 20 den az olmamak üzere tazminat ödemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası tefrik edilerek mahkememizin ..... Esas sırasına kaydedilmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, TTK’nun 792. maddesine dayalı çekin istirdadı istemine ilişkindir.TTK'nun 792. maddesinde,"Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur. Açıklanan kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu da kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı yeni hamil, çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü değildir.6102 sayılı yasanın 792. maddesi ve 687. maddesi uyarınca; davacı tarafından, çekin hamili olan davalının bu çeki ciro yoluyla iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğunun, başka bir deyişle kötü niyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekir."Dosya kapsamı incelendiğinde davacının taraf olduğu ve dava konusu edilmeyen farklı çeklerin de benzer ciro silsileleriyle davalıya geçtiği ve davalı tarafından bankaya ibraz edildiği görülmüş, bunun üzerine UYAP’nda yapılan tespitler itibariyle, davalı taraf hakkında farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının ve ceza davasının henüz sonuçlanmadığı görülmüş ise de, davalının farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunu son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği sabittir. Bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekmiştir. O halde ilk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin davalıdan istirdatına karar verilmesi gerekirken..." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ..... Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: ....."Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’ta yapılan tespitler neticesinde davalı .....A.Ş'nin hırsızlık sonucu elinden çıktığını iddia ettiği 2 ayrı senedi yine aynı ciro silsilesindeki şirketler ile davalı .... Kargo..Ltd.Şti'nin hamil olarak Konya .....İcra Dairesinde ..... ve ...... eses sayılı dosyalar ile takip başlattığı ve davalı ..... Kargo..Ltd.Şti hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir. Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. İlk derece mahkemesince ağır kusurlu olarak iktisap edilen çekin nedeniyle davacının borçlu olmadığı kabul edilerek çek nedeniyle icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup, açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiştir." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin Esas No: ....., Karar No: .....Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; TTK'nın 792. maddesine göre çekin istirdatına karar verilebilmesi için davacının, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gerekmektedir. İstirdat davasının son hamile karşı ileri sürülmesi gerekmekte olup davalı son hamil ..... İplik Tekstil Sanayi Ticaret Limited Şirketi bakımından ise UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalı hakkında menfi tespit ve istirdat istemli olarak birçok davanın açıldığı, davacı tarafından davalılar aleyhine; Bakırköy ...... ATM'nin ..... E, Bakırköy ..... ATM'nin ..... E, Bakırköy.... ATM'nin .... E, Bakırköy ..... ATM'nin ..... E, Bakırköy ..... ATM'nin ...., ... E, Bakırköy .. ATM'nin .... E dosyaları ile menfi tespit ve istirdat istemli olarak davaların açıldığı, Bakırköy ..... ATM'nin .... Esas sayılı dosyasında da davalara konu çeklerin aynı ya da benzer nitelikte ciro silsileleri ile davalılardan .....İplik Tekstil... Ltd. Şti'ye geçtiği tespit edilmiştir. Yine UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada davalılar aleyhine farklı davacılar tarafından farklı hırsızlık olaylarına dayanılarak menfi tespit ve istirdat davası açıldığı görülmüştür. İstanbul BAM .... Hukuk Dairesi'nin ve Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin yukarıda belirtilen kararlarında da belirtildiği üzere huzurda görülen davanın farklı hırsızlık olayları yoluyla elden çıkan çekleri benzer cirantalardan ciro yoluyla devralarak son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu ettiği; bu durumda bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu; ayrıca davacının dava konusu çekin yetkili hamili olduğu ve hırsızlık sonucu rızası hilafına çekin elinden çıktığı mahkememizce kabul edilerek bu davalıya karşı açılan davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;1-Davanın KABULÜ ile; Keşidecisi .... Otomotiv Promosyon İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan ..... Şubesine ait ..... nolu █████/2020 tarihli ve 30.000,00TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya istirdadına,2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 2.049,30TL ilam harcından peşin alınan 512,33TL harcın mahsubu ile bakiye 1.536,97TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından sarf edilen 299,50TL posta masrafı, 54,40TL başvuru harcı, 512,33TL peşin harç olmak üzere toplam 866,23TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,5-HMK’nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra artan avansın taraflara iadesine,Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip .....¸e-imzalıdırHakim ....¸e-imzalıdır